MÔN XÃ HỘI HỌC ĐẠI CƯƠNG STT CÂU HỎI 1 Phân tích quá trình hình thành đảng chính trị. Liên hệ quá trình hình thành Đảng Cộng sản Việt Nam. 2 Phân tích các điều kiện để đảng chính trị trở thành đảng cầm quyền. Liên hệ Đảng Cộng sản Việt Nam. 3 Phân tích đặc điểm tổ chức nhà nước và hệ thống bầu cử ở Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ailen. Liên hệ với đặc điểm của Việt Nam. 4 Phân tích cách thức tổ chức và hoạt động của đảng Bảo thủ Anh. Nêu bài học kinh nghiệm đối với Đảng Cộng sản Việt Nam. 5 Phân tích ảnh hưởng của các đảng cực hữu trong nền chính trị Cộng hòa Pháp và đưa ra nhận xét xu hướng phát triển của các đảng này trong tương lai. 6 Phân tích cách thức tổ chức và hoạt động của đảng Xã hội Pháp. Nêu bài học kinh nghiệm đối với Đảng Cộng sản Việt Nam. 7 Phân tích quy trình tham gia bầu cử tổng thống của các đảng chính trị ở Hoa Kỳ và đánh giá tác động của quy trình này đến hoạt động của các đảng hiện nay. 8 Phân tích cách thức tổ chức và hoạt động của đảng Dân chủ Hoa Kỳ. Nêu bài học kinh nghiệm đối với Đảng Cộng sản Việt Nam. 9 Phân tích cách thức tổ chức và hoạt động của đảng Cộng hòa Hoa Kỳ. Nêu bài học kinh nghiệm đối với Đảng Cộng sản Việt Nam. 10 Phân tích đường lối chính trị của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Liên hệ thực tiễn Đảng Cộng sản Việt Nam. 11 Phân tích những điểm mới trong công tác cán bộ của Đảng Cộng sản Trung Quốc kể từ sau Đại hội XVIII. Liên hệ đặc điểm công tác cán bộ của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Trang 1CÂU HỎI ÔN TẬP MÔN XÃ HỘI HỌC ĐẠI CƯƠNG
1 Phân tích quá trình hình thành đảng chính trị Liên hệ quá trình hình thànhĐảng Cộng sản Việt Nam
2 Phân tích các điều kiện để đảng chính trị trở thành đảng cầm quyền Liên hệĐảng Cộng sản Việt Nam.
3 Phân tích đặc điểm tổ chức nhà nước và hệ thống bầu cử ở Vương quốc Liênhiệp Anh và Bắc Ai-len Liên hệ với đặc điểm của Việt Nam
4 Phân tích cách thức tổ chức và hoạt động của đảng Bảo thủ Anh Nêu bài họckinh nghiệm đối với Đảng Cộng sản Việt Nam
5
Phân tích ảnh hưởng của các đảng cực hữu trong nền chính trị Cộng hòaPháp và đưa ra nhận xét xu hướng phát triển của các đảng này trong tươnglai
6 Phân tích cách thức tổ chức và hoạt động của đảng Xã hội Pháp Nêu bài họckinh nghiệm đối với Đảng Cộng sản Việt Nam
7
Phân tích quy trình tham gia bầu cử tổng thống của các đảng chính trị ở Hoa
Kỳ và đánh giá tác động của quy trình này đến hoạt động của các đảng hiệnnay
8 Phân tích cách thức tổ chức và hoạt động của đảng Dân chủ Hoa Kỳ Nêu bàihọc kinh nghiệm đối với Đảng Cộng sản Việt Nam
9 Phân tích cách thức tổ chức và hoạt động của đảng Cộng hòa Hoa Kỳ Nêubài học kinh nghiệm đối với Đảng Cộng sản Việt Nam
10 Phân tích đường lối chính trị của Đảng Cộng sản Trung Quốc Liên hệ thựctiễn Đảng Cộng sản Việt Nam.
11
Phân tích những điểm mới trong công tác cán bộ của Đảng Cộng sản TrungQuốc kể từ sau Đại hội XVIII Liên hệ đặc điểm công tác cán bộ của ĐảngCộng sản Việt Nam
Trang 2
-Câu 1 Phân tích quá trình hình thành đảng chính trị Liên hệ quá trình hình thành Đảng Cộng sản Việt Nam
Đảng chính trị là một giai cấp hay bộ phận giai cấp hợp lại với nhau
-thành một tổ chức để đấu tranh bảo vệ lợi ích của giai cấp hay bộ phận giai cấp
mà nó là đại diện Đảng chính trị là sản phẩm của cuộc đấu tranh giai cấp đạttrình độ cao
* Quá trình hình thành đảng chính trị:
a Thời thượng cổ và trung cổ:
Dưới chế độ cộng sản nguyên thủy, trình độ sản xuất còn rất thấp chỉ đủ
ăn, chưa có của thừa, chưa có tư hữu, chưa có giai cấp, chưa cso đấu tranh giaicấp Xã hội bình đẳng, nhưng trình độ kinh tế - xã hội còn sơ khai - gọi là chế độcộng sản nguyên thủy Xã hội nguyên thủy chưa cso đảng chính trị xuất hiện
Cuối chế độ cộng sản nguyên thủy, nhân loại phát hiện ra kim loại đồng
và sắt Công cụ lao động bằng kim loại thay thế cho công cụ lao động bằng đá,xương, gỗ, năng suất lao động được tăng lên Sự phân công lao động lần lượthình thành giữa chăn nuôi và trồng trọt; giữa nông nghiệp với thủ công nghiệp
và tầng lớp thương nhân xuất hiện Sản xuất phát triển, của cải dư thừa ngàycàng nhiều Những người có thế lực như tù trưởng, tộc trưởng chiếm lấy của dưthừa làm của riêng, sự tư hữu xuất hiện Xã hội bị phân hóa giàu nghèo, giai cấp
ra đời Chế độ cộng sản nguyên thủy tan rã, chế độ xã hội mới ra đời - chế độchiếm hữu nô lệ
Dưới chế độ chiếm hữu nô lệ, có hai giai cấp cơ bản là chủ nô và nô lệ,mâu thuẫn nhau dẫn đến cuộc đấu tranh giai cấp quyết liệt Nhà nước chiếm hữu
nô lệ ra đời Chế độ chiếm hữu nô lệ xuất hiện phe đảng, nhóm đảng, bè đảng
-đó là những người cùng quan điểm, cùng lợi ích họp lại với nhau để đấu tranhbảo vệ quan điểm, lợi ích của mình
Chế độ phong kiến thay thế chế độ chiếm hữu nô lệ, có hai giai cấp cơbản là phong kiến và nông dân, giai cấp phong kiến cầm quyền bóc lột nông dânbằng tô thuế Bè đảng, nhóm đảng, băng đảng tiếp tục phát triển - đó là nhữngngười cùng chung lợi ích, tự liên minh với nhau để đòi triều đình phải nhượng
bộ cho địa vị trong bộ máy chính quyền hay những yêu sách cụ thể nhưng không
có cương lĩnh và điều lệ, họ tổ chức mang tính tự phát Sự ràng buộc của cácthành viên trong bè đảng, băng đảng, nhóm đảng lỏng lẻo, phụ thuộc vào người đứng đầu
b Thời cận đại:
Thế kỷ XVI – XVII, quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa đã phát triểnngay trong lòng xã hội phong kiến châu Âu, mâu thuẫn giữa giai cấp phong kiếnvới giai cấp tư sản và quần chúng nhân dân ngày càng sâu sắc Cách mạng tưsản Hà Lan đã diễn ra, báo hiệu một thời đại mới - thời đại của các cuộc cáchmạng tư sản Cuối thế kỷ XVII đầu thế kỷ XVIII, giai cấp tư sản ở nhiều nướcChâu Âu đã lớn mạnh về mọi mặt
Trang 3Luồng tư tưởng mới đã thổi bùng ngọn lửa cho cuộc cách mạng tư sản ởcác nước phong kiến châu Âu Một thời đại mới được mở ra, xã hội không cònphân chia đẳng cấp nữa mà thay vào đó là xã hội dân chủ tư sản, hoạt động theopháp luật tư sản Cơ quan nhà nước do bầu cử lập nên Để đảm bảo cho việctranh cử thắng lợi, lên nắm chính quyền, các ứng cử viên cần phải có tổ chứccủa mình nhằm tuyên truyền vận động cử tri, nắm thông tin từ các cử tri, đưa rachương trình tranh cử, tổ chức tranh cử ở các đơn vị bầu cử … Các ứng cử viênthắng cử sẽ nắm chức vụ quan trọng trong bộ máy chính quyền Những người cónhu cầu và điều kiện để thành lập tổ chức chính trị của mình đầu tiên trong cuộccách mạng tư sản là giai cấp tư sản Tổ chức đó chính là đảng chính trị Như vậy,đảng chính trị thực sự xuất hiện dưới chế độ tư bản chủ nghĩa Cách mạng tưsản, chế độ tư bản chủ nghĩa đã tạo ra tiền đề cần thiết cho sự hình thành đảngchính trị Các quốc gia có đảng chính trị xuất hiện trước tiên là Anh, Mỹ và Pháp.
c Sự xuất hiện đảng cộng sản
Giai cấp tư sản dùng đảng chính trị của mình để làm công cụ và phươngtiện đấu tranh giành quyền lực chính trị, bảo vệ lợi ích của giai cấp tư sản thìgiai cấp vô sản và giới cần lao cũng phải có chính đảng của mình để làm công
cụ đấu tranh bảo vệ lợi ích của giai cấp mình - đó là đảng cộng sản
Nhưng giai cấp tư sản không những đã rèn những vũ khí sẽ giết mình, nócòn tạo ra những người sử dụng vũ khí ấy - những người công nhân hiện đại,những người vô sản
Trong tất cả các giai cấp đang đối lập với giai cấp tư sản thì chỉ có giaicấp vô sản là giai cấp thực sự cách mạng, các giai cấp khác đều suy tàn và tiêuvong cùng với sự phát triển của đại công nghiệp, giai cấp vô sản, trái lại là sảnphẩm của bản thân nền đại công nghiệp
Sự tiến bộ của công nghiệp, mà giai cấp tư sản là kẻ thúc đẩy một cáchkhông tự giác và bắt buộc, đem sự đoàn kết cách mạng của công nhân do liênhiệp lại mà có thay cho sự cô lập của công nhân do cạnh tranh giữa họ gây nên.Trong cuộc đấu tranh của mình chống lại quyền lực liên hiệp của giai cấp hữusản, chỉ có khi nào giai cấp vô sản tự mình tổ chức được một chính đảng độc lậpvới tất cả mọi chính đảng cũ do các giai cấp hữu sản lập ra, thì mới có thể hànhđộng với tư cách giai cấp được
Năm 1847, C.Mác và Ph.Ăngghen thành lập Đồng minh những người
cộng sản - tổ chức cộng sản đầu tiên của giai cấp công nhân Hệ thống những tư
tưởng quan điểm về xây dựng đảng cộng sản kiểu mới được thể hiện qua nhiềutác phẩm nổi tiếng của V.I.Lênin như: Làm gì, Một bước tiến hai bước lùi … Dihuấn của C.Mác, Ph.Ăngghen và V.I.Lênin về đảng cộng sản đã được nhiều nhà
tư tưởng, nhà cách mạng ở các nước khác nhau trên thế giới tiếp thu và vận dụngsáng tạo vào điều kiện lịch sử cụ thể Cho đến nay, đảng cộng sản vẫn là chínhđảng của giai cáp công nhân có vị thế quan trọng trên vũ đài chính trị các nước
và thế giới
Trang 4Đảng cộng sản ra đời là tất yếu khách quan, do phong trào công nhân vànhân dân lao động đòi hỏi Khi nào mà lợi ích của giai cấp công nhân và nhândân lao động cần được bảo vệ thì khi đó cần phải có đảng cộng sản Vấn đề làđảng cộng sản có đường lối, tổ chức và hoạt động như thế nào cho hiệu quả mà thôi.
* Qiên hệ quá trình hình thành Đảng Cộng sản Việt Nam:
Sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam tuân theo những quy luật chung
về sự ra đời của Đảng Cộng sản, đồng thời có những nét riêng biệt, đặc trưng:Quy luật chung là cần có phong trào công nhân kết hợp với sự soi sáng của chủnghĩa Mác Sự riêng biệt thể hiện ở sự kết hợp với phong trào yêu nước của ViệtNam những năm đầu thế kỷ XX
Về phong trào của giai cấp công nhân Việt Nam: Giai cấp công nhânViệt Nam ra đời từ trong các cuộc khai thác thuộc địa của thực dân Pháp Năm
1958, thực dân Pháp nổ súng xâm lược nước ta, kể từ đó đất nước ta trở thànhthực dân nửa phong kiến, xã hội ta rối ren, xơ xác tiêu điều, nhân dân ta một cổđôi tròng, sự căm phẫn cứ lớn dần lên mãi Nhân dân ta đấu tranh anh dũng, kiêncường Các phong trào Cần Vương, Đông Du, Đông Kinh nghĩa thục nhưngrồi đều bị kẻ thù trấn áp tàn bạo Trước các cuộc khai thác, bóc lột đến tậnxương tủy thuộc địa của thực dân Pháp, giai cấp công nhân nước ta ra đời, buổiđầu còn ít về số lượng nên đã tỏ ra là giai cấp kiên cường, cách mạng Các cuộcđấu tranh tự phát của công nhân đầu thế kỷ XX đã dần khẳng định sự trưởngthành của giai cấp công nhân, một đòi hỏi tất yếu đặt ra là phải có Đảng Cộngsản lãnh đạo phong trào
Trước đó cách mạng Việt Nam đang trong cơn khủng hoảng trầm trọng
về đường lối, các phong trào theo khuynh hướng tư sản đều bị thất bại và bị đàn
áp trong bể máu Trong bối cảnh đó người thanh niên Nguyễn Tất Thành - saunày là Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại đã ra đi tìm đường cứu nước (1911) Người
đã tiếp thu và dày công truyền bá chủ nghĩa Mác - Lê nin vào nước ta, “nó lôicuốn những người yêu nước Việt Nam đi theo con đường cách mạng vô sản; làmdấy lên cao trào đấu tranh mạnh mẽ, sôi nổi khắp cả nước, trong đó giai cấpcông nhân trở thành một lực lượng chính trị độc lập”
Trước đòi hỏi khách quan của lịch sử, ba tổ chức tiền thân của Đảng đã
ra đời là Đông Dương Cộng sản Đảng (6/1929), An Nam Cộng sản Đảng(7/1929) và Đông Dương Cộng sản liên Đoàn (1-1930) Ngày 3/2/1930 tại CửuLong, Hương Cảng, Trung Quốc, Bác Hồ “người chiến sĩ cách mạng lỗi lạc củadân tộc Việt Nam, người duy nhất có đủ uy tín và năng lực thống nhất các tổchức Cộng sản Việt Nam Hội nghị cũng thông qua Chính cương vắn tắt, Sáchlược vắn tắt và Điều lệ tóm tắt của Đảng làm định hướng cho cách mạng ViệtNam Đảng ta đã ra đời từ đó
Quy luật tất yếu dẫn đến sự ra đời của Đảng ta như đã nói ở trên là sự kếthợp nhuần nhuyễn giữa phong trào công nhân, phong trào yêu nước và chủnghĩa Mác - Lênin
Trang 5
-Câu 2 Phân tích các điều kiện để đảng chính trị trở thành đảng cầm quyền
Liên hệ Đảng Cộng sản Việt Nam -
Đảng chính trị một khi đại diện cho một giai cấp lên nắm quyền lựcchính trị thì được gọi là Đảng cầm quyền Như vậy, đảng cầm quyền là đảngchính trị được hình thành trên cơ sở đội tiên phong của giai cấp giữ địa vị vềkinh tế, sử dụng quyền lực nhà nước để lãnh đạo và tổ chức các mặt của đờisống xã hội
* Các điều kiện để đảng chính trị trở thành đảng cầm quyền
Để trở thành một đảng cầm quyền, đảng chính trị cần phải đảm bảo cácđiều kiện cơ bản sau:
- Đảng phải tồn tại và hoạt động hợp pháp;
- Đảng và giai cấp mà đảng đại diện phải có cơ sở kinh tế - xã hội vàđược hình thành từ trong quá trình phát triển của quốc gia, dân tộc;
- Đảng phải nắm quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp và nắm cả lựclượng vũ trang để có thể chi phối, điều hành được hệ thống chính trị và xã hội;
- Đảng phải có chương trình hành động vừa bảo vệ lợi ích của giai cấp,vừa thống nhất với lợi ích của quốc gia, dân tộc, vừa theo kịp xu thế của thờiđại;
- Đảng chính trị đó phải có học thuyết và đường lối đúng đắn, tập hợpđược đông đảo quần chúng nhân dân đứng lên đấu tranh chống lại chế độ cũ;
- Đảng phải duy trì quan hệ với các Đảng phải khác, tham gia vào đờisống chính trị quốc tế, tham gia các tổ chức, các phong trào quốc tế
Tùy theo điều kiện cụ thể của mỗi quốc gia, dân tộc mà có một đảng hay
đa đảng chính trị trị hoạt động, có một hay đa đảng tham gia cầm quyền Cácđảng chính trị khi đã cầm quyền đều tuân theo những nguyên tắc chung là lãnhđạo, chi phối, sử dụng quyền lực nhà nước, sử dụng sức mạnh, các phương tiệnvật chất đã được thiết chế hóa của nhà nước để thực hiện mục tiêu của đảngmình, của giai cấp mình Song, mỗi đảng chính trị khác nhau đều có nhữngphương thức lãnh đạo và cách thức tổ chức thực hiện khác nhau tùy thuộc vàoquan điểm, tư tưởng, tương quan lực lượng trong hệ thống chính trị, tùy thuộcvào điều kiện khách quan của tình hình chính trị, kinh tế, xã hội của đất nước và
cả nhân tố chủ quan của chính đảng cầm quyền Vì thế, đảng cầm quyền là vấn
đề quan trọng của hệ thống chính trị của tất cả các quốc gia
* Liên hệ Đảng Cộng sản Việt Nam:
Ở Việt Nam, từ sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đến nay ÐảngCộng sản Việt Nam là đảng cầm quyền Ðiều đó không phải tự nhiên mà có; đây
là thành quả của bao nhiêu năm đấu tranh cách mạng của toàn Ðảng, toàn dânViệt Nam Ðược thành lập năm 1930, phải 15 năm sau, trải qua biết bao hy sinh,
Trang 6thử thách, hàng loạt cán bộ, đảng viên, nhân dân, trong đó có rất nhiều lãnh tụxuất sắc của Ðảng hy sinh, Ðảng Cộng sản Việt Nam mới giành được chínhquyền Rồi tiếp sau đó, ròng rã suốt 30 năm kháng chiến gian khổ và anh dũng,Việt Nam mới giải phóng được toàn bộ đất nước và Ðảng Cộng sản Việt Namtrở thành Ðảng cầm quyền trong cả nước thống nhất, đưa đất nước đi lên chủnghĩa xã hội Những thành quả mà nhân dân đạt được dưới sự lãnh đạo củaÐảng khiến cho nhân dân thấy rõ rằng, ở Việt Nam chỉ có Ðảng Cộng sản ViệtNam mới có khả năng lãnh đạo nhân dân xây dựng cuộc sống ấm no, tự do,hạnh phúc; lợi ích của nhân dân gắn liền với sự nghiệp của Ðảng; mục đích lýtưởng của Ðảng cũng là ước mơ, nguyện vọng của nhân dân
Ngày nay, với tư cách là Ðảng cầm quyền, Ðảng Cộng sản Việt Namnhận rõ trách nhiệm của mình trước đất nước và dân tộc để vạch ra đường lốixây dựng phát triển đất nước, trên cơ sở đó phát huy sức mạnh tổng hợp củatoàn hệ thống chính trị, của cả xã hội, tổ chức thực hiện thắng lợi đường lối đó;đồng thời xác định đúng nội dung và phương thức hoạt động của Ðảng, phát huymặt thuận lợi, hạn chế mặt khó khăn, ngăn ngừa và khắc phục những nguy cơcủa một đảng cầm quyền
Khi nói tới đảng cầm quyền là nói đảng đó lãnh đạo toàn bộ xã hội, sửdụng bộ máy nhà nước quy tụ và phát huy sức mạnh của toàn thể nhân dân đểlàm cho quan điểm của Ðảng giữ vai trò chủ đạo đối với sự phát triển xã hội,mục tiêu, đường lối của Ðảng được thực hiện trong toàn xã hội Ðảng cầmquyền có nghĩa là Ðảng phải chịu trách nhiệm trước nhân dân, trước dân tộc.Khi đã trở thành đảng cầm quyền, Ðảng càng có điều kiện đại biểu cho lợi íchcủa giai cấp mình là giai cấp công nhân đồng thời đại biểu cho lợi ích của toànthể nhân dân lao động, trở thành đội tiên phong chính trị của cả dân tộc Ðiềuquan trọng quyết định là Ðảng phải luôn luôn giữ được bản chất cách mạng vàkhoa học của mình, không biến chất và có phương thức lãnh đạo đúng
Trong công cuộc đổi mới đất nước, sự lãnh đạo và vai trò cầm quyền củaÐảng Cộng sản Việt Nam càng được thử thách và khẳng định Trong hoàn cảnhđất nước có muôn vàn khó khăn, thế giới có những diễn biến hết sức phức tạp,Ðảng đã kiên định mục tiêu cách mạng, giữ vững tinh thần độc lập, tự chủ, sángtạo, lãnh đạo toàn dân tiến hành công cuộc đổi mới bước đầu thu được kết quả:kinh tế không ngừng phát triển, chính trị xã hội ổn định, đối ngoại được mởrộng, đời sống nhân dân được cải thiện rõ rệt Ðó là những thành tựu to lớn và
có ý nghĩa rất quan trọng Sự lãnh đạo của Ðảng là một nhân tố quyết định tạo ranhững thành tựu của công cuộc đổi mới; mặt khác, chính trong quá trình đổi mới
mà Ðảng ngày càng trưởng thành, nhận rõ hơn những yếu kém, khuyết điểm để
có biện pháp khắc phục và tiếp tục tiến lên
Trang 7
-Câu 3 Phân tích đặc điểm tổ chức nhà nước và hệ thống bầu cử ở Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ai-len Liên hệ với đặc điểm của Việt Nam
-* Đặc điểm tổ chức nhà nước và hệ thống bầu cử
Vương quốc Anh là một quốc gia nằm ở phía tây Châu Âu, gồm 4 vùnglãnh thổ: đại công quốc Anh (Great Britain), hay còn gọi là Anh; xứ Uên(Wales); Xcốt-len (Scotland); và Bắc Ai-len (Northern Ireland) Vương quốcAnh là đảo quốc lớn nhất Châu Âu, với tổng diện tích đất liền và vùng có nướcbao phủ là 152.033 dặm vuông
Hệ thống chính trị và tổ chức bộ máy nhà nước ở vương quốc AnhVương quốc Anh là nước theo chính thể quân chủ lập hiến, tổ chức và hoạt độngcủa Nhà nước theo nguyên tắc tam quyền phân lập
- Nguyên thủ quốc gia: Nữ hoàng Anh là nguyên thủ quốc gia, được thiếtlập theo nguyên tắc thế tập, có quyền lực rất hạn chế Về mặt hình thức, nữhoàng là người đứng đầu cơ quan lập pháp và hành pháp, có quyền ký kết cácđiều ước quốc tế, bổ nhiệm Thủ tướng và các bộ trưởng, các thẩm phán của Toàán; đại diện cho đất nước trong quan hệ quốc tế Tuy nhiên, trên thực tế, nhữngquyền lực đó mang tính chất hình thức, chẳng hạn: Nữ hoàng có quyền phủquyết luật, nhưng trong thực tế, gần 300 năm nay, chưa từng sử dụng quyền này;
Nữ hoàng chỉ định Thủ tướng, nhưng người đảm nhận chức danh này không thể
là ai khác ngoài người đứng đầu của đảng chiếm đa số ghế trong Nghị viện; v.v…
- Các đảng chính trị:
Các đảng chính trị ở Vương quốc Anh ra đời vào giữa thế kỷ thứ 19 Từ
đó cho đến những năm 1920, Đảng Bảo thủ và Đảng Tự do thống trị đời sốngchính trị ở Vương quốc Anh Tuy nhiên, năm 1923, Công Đảng – một liên minhgiữa các nghiệp đoàn và nhiều tổ chức theo đường lối xã hội chủ nghĩa – giànhthắng lợi trong cuộc tổng tuyển cử và lên nắm quyền trong một thời gian ngắn.Trong suốt Chiến tranh Thế giới lần thứ Hai, trong khoảng thời gian từ năm
1939 đến năm 1945, Chính phủ Vương quốc Anh là một liên minh hiệu quả của
ba chính đảng Ngày nay, ba đảng phái lớn nhất ở Anh là đảng Bảo thủ, Côngđảng và đảng Dân chủ Tự do (đảng Tự do sáp nhập với đảng Dân chủ Xã hộimới được thành lập năm 1988 để lập ra đảng Dân chủ Tự do) Ba đảng này đạidiện cho phái đoàn của Vương quốc Anh trong Nghị viện châu Âu và các cơquan phân cấp ở Xcốt-len và xứ Uên Ngoài ba chính đảng lớn đó, còn có một sốđảng phái chính trị hoạt động trong phạm vi chính quyền phân cấp ở Xcốt-len,
xứ Uên và Bắc Ai-len, như: các đảng phái theo đường lối dân tộc chủ nghĩa ởXcốt-len và xứ Uên (đảng Dân tộc Scốtlen, đảng Plaid Cymru ở xứ Uên); cácđảng phái hình thành theo đường lối dân tộc và tôn giáo ở Bắc Ailen (đảng củanhững người liên hiệp Ulster (Ulster Unionists), đảng của những người liên hiệpDân chủ (Democratic Unionists), đảng Dân chủ và Lao động (Social Democraticand Labour Party) và đảng Sinn Féin)
Trang 8Vương quốc Anh là nước quân chủ lập hiến, vì vậy cử tri sẽ chỉ đi bỏphiếu để bầu ra nghị sĩ của địa phương mình thay vì bầu trực tiếp ra người đứngđầu nhà nước Thủ tướng mới là người có khả năng chỉ huy đa số nghị sĩ ở Hạviện và sau đó sẽ được bổ nhiệm bởi nguyên thủ quốc gia không qua bầu cử là
Nữ hoàng Elizabeth Một trong những đặc điểm quan trọng nhất của hệ thốngbầu cử tại Anh, thường được gọi là mô hình Westminster, là hệ thống “người dẫnđầu giành ghế” (“first past the post” – tức tại mỗi đơn vị bầu cử, các cử tri chỉđược bầu cho một người duy nhất trong danh sách các ứng viên, và ứng viên nàonhận được nhiều phiếu nhất sẽ là người chiến thắng, không quan trọng số phiếu
đó chiếm tỉ lệ bao nhiêu)
Có 650 ghế trong Quốc hội để các bên tranh cử, trong đó phần lớn (533ghế) thuộc về Anh (England), vùng lãnh thổ rộng lớn nhất và đông dân nhất củaVương quốc Anh Scotland có 59 ghế, Wales có 40 ghế và Bắc Ireland có 18ghế Trung bình, mỗi ghế tương ứng với 92.000 người, hay 68.000 cử tri
Cơ quan lập pháp của Anh là Nghị viện, bao gồm hai viện là Thượngnghị viện (Viện của các quý tộc hay Viện nguyên lão) và Hạ nghị viện Thượngnghị viện bao gồm các thành viên là các huân tước tinh thần (các tổng giáo mục
và các giáo mục) và các huân tước thế tục Các thượng nghị sĩ được chỉ địnhsuốt đời và không đại diện cho đảng phái Hạ nghị viện gồm 651 thành viênđược bầu bằng tuyển cử phổ thông đầu phiếu, nhiệm kỳ 5 năm
Trên thực tế, khi nói tới Nghị viện Anh thì chủ yếu là nói tới Hạ nghịviện, vì quyền lực của Hạ nghị viện lớn hơn Thượng nghị viện rất nhiều: vai tròcủa Thượng nghị viện chỉ là phúc quyết các dự luật đã được Hạ nghị viện thôngqua và chỉ có quyền trì hoãn việc ban hành một số dự luật nhất định tối đa 2 kỳhọp trong 1 năm Trong đời sống chính trị của Anh, cuộc tổng tuyển cử vào Hạnghị viện thu hút được sự quan tâm rất lớn: đó không chỉ đơn thuần là việc chọnlựa ra những người sẽ tham gia tranh luận tại Nghị viện, mà còn quyết định xemđảng phái nào sẽ là đảng cầm quyền, có quyền đề cử người đứng đầu đảng củamình lãnh đạo Chính phủ Trong thời gian bầu cử, cả đất nước được chia thành
646 đơn vị bầu cử, mỗi đơn vị bầu cử bầu ra một nghị sỹ Các nghị sỹ được bầutheo tiêu chí lấy từ trên xuống – có nghĩa là ứng cử viên nào có số phiếu bầu caonhất ở mỗi đơn vị bầu cử thì sẽ trúng cử
Cơ quan hành pháp:
Đảng nào giành được nhiều ghế nhất tại Nghị viện trong cuộc tổng tuyển
cử sẽ thành lập chính phủ, hay còn gọi là cơ quan hành pháp Chính phủ quyếtđịnh và thực hiện chính sách trong nhiệm kỳ 5 năm tiếp theo Đứng đầu Chínhphủ Anh là Thủ tướng Hoạt động thực thi quyền hành pháp của Chính phủ, Thủtướng và các Bộ trưởng tuân thủ nguyên tắc “hành chính phải hợp pháp”, tức làkhông được trái với các đạo luật do Nghị viện ban hành và các án lệ
Cơ quan tư pháp:
Cơ quan tư pháp ở Anh là hệ thống toà án Đó là các cơ quan thực hiệnchức năng xét xử, hoạt động độc lập trong cơ chế quyền lực nhà nước Hệ thống
Trang 9toà án ở Anh được chia thành toà án trung ương và các toà án địa phương Cómột số điểm khác nhau về cách thức hoạt động của các tòa án ở các nước thuộcVương quốc Anh: Mỗi nước có hệ thống tòa án riêng, xử lý hầu hết các vụ án ỞAnh và xứ Uên, hầu hết các tòa án đều hoạt động theo hệ thống Tòa án Hoànggia (HM Courts Service)
Ở Xcốt-len, mặc dù tòa án cấp quận do Hiệp hội Tòa án Xcốt-len phụtrách, song vẫn chịu sự quản lý của Cơ quan Tòa án Xcốt-len Cơ quan TòaChấp pháp ở Bắc Ai-len phụ trách các tòa án ở cấp tỉnh Ban tư pháp thuộcThượng Nghị viện ở Anh đóng vai trò là giám đốc thẩm các trường hợp phúcthẩm các án dân sự và hình sự do các tòa án ở Anh, xứ Uên và Bắc Ai-lenchuyển lên Hiện tại ở Xcốt-len, chỉ có các vụ án dân sự mới được phúc thẩmlên Thượng Nghị viện Theo thông lệ, về mặt hình thức, Thượng Nghị viện làtoà án cao nhất; song trên thực tế, Thượng nghị viện không xét xử sơ thẩm, chỉxét xử những vụ việc bị kháng án của tất cả các toà án nước Anh Năm 2009,chức năng tư pháp của Thượng Nghị viện được chuyển sang cho Tòa án Tối caomới được thành lập có thẩm quyền xét xử phúc thẩm đối với hầu hết các vụ ándân sự và hình sự ở Vương quốc Anh
* Liên hệ với đặc điểm của Việt Nam
Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là nhà nước pháp quyền
xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân; tất cả quyền lực nhànước thuộc về nhân dân mà nền tảng là liên minh giữa giai cấp công nhân vớigiai cấp nông dân và đội ngũ trí thức; Nhà nước đại diện cho nhân dân thực hiệnquản lý thống nhất mọi mặt hoạt động của đời sống xã hội trên các lĩnh vực kinh
tế, chính trị, an ninh quốc phòng, đối ngoại Để thực hiện những nhiệm vụ trên,
hệ thống các cơ quan nhà nước được lập ra
Mỗi cơ quan nhà nước là một bộ phận cấu thành của bộ máy nhà nước,đảm nhận những chức năng, nhiệm vụ nhất định của nhà nước, có cơ cấu tổchức và phương thức hoạt động phù hợp với tính chất các chức năng, nhiệm vụđược giao Cùng với những chức năng, nhiệm vụ, nhà nước còn trao cho các cơquan những thẩm quyền tương ứng Các cơ quan nhà nước sử dụng thẩm quyềnvào việc thực hiện chức năng nhiệm vụ của mình theo quy định của pháp luật.Khi thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình, hoạt động của các cơ quan nhànước đều hướng tới phục vụ cho thực hiện nhiệm vụ, chức năng của nhà nước
Tổ chức và hoạt động của các cơ quan nhà nước tùy thuộc vào tính chất cácnhiệm vụ được giao, nhưng đều theo nguyên tắc chung thống nhất như sau:
- Nguyên tắc Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo, theo Điều 4 Hiến Pháp
2013, Đảng Cộng sản Việt Nam - Đội tiên phong của giai cấp công nhân, đồngthời là đội tiên phong của nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam, đại biểutrung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc,lấy chủ nghĩa Mác - Lê nin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, làlực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội; gắn bó mật thiết với Nhân dân, phục vụ
Trang 10Nhân dân, chịu sự giám sát của Nhân dân, chịu trách nhiệm trước Nhân dân vềnhững quyết định của mình
Thông qua tổ chức Đảng và Đảng viên trong bộ máy nhà nước, Đảnglãnh đạo mọi việc tổ chức bộ máy nhà nước từ xây dựng Hiến pháp, luật, cácvăn bản dưới luật liên quan đến tổ chức bộ máy nhà nước, đến lãnh đạo quytrình và nhân sự tổ chức bộ máy nhà nước; chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn củacác cơ quan nhà nước
- Nguyên tắc nhân dân tham gia tổ chức nhà nước, quản lý nhà nước,thực hiện quyền lực nhà nước, tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân,nòng cốt là công nhân, nông dân và trí thức Đây là nguyên tắc thể hiện bản chấtnhân dân của nhà nước ta Tất cả nhân dân không phân biệt dân tộc, tôn giáo,giới tính đều có quyền thông qua đầu phiếu phổ thông bầu ra các đại biểu thaymặt mình vào các cơ quan quyền lực nhà nước là Quốc hội và Hội đồng nhândân các cấp, thực thi quyền lực nhà nước
- Nguyên tắc tập trung dân chủ: Đây là một nguyên tắc tổ chức được xácđịnh tại Hiến pháp 2013, nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước bằng dân chủtrực tiếp, bằng dân chủ đại diện thông qua Quốc hội, Hội đồng nhân dân vàthông qua các cơ quan khác của Nhà nước Quốc hội, Hội đồng nhân dân và các
cơ quan khác của nhà nước đều tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc tập trungdân chủ
- Nguyên tắc thống nhất quyền lực và phân công chức năng Quyền lựcnhà nước là thống nhất, nhưng trong bộ máy nhà nước có sự phân công, phốihợp, kiểm soát giữa các cơ quan nhà nước trong thực hiện các quyền lập pháp,hành pháp và tư pháp
- Nguyên tắc quản lý xã hội bằng hiến pháp pháp luật Việc tổ chức các
cơ quan nhà nước phải dựa trên và tuân thủ những quy định của pháp luật về cơcấu tổ chức, biên chế, quy trình thành lập… Chức năng của bộ máy nhà nướcthể hiện trên ba lĩnh vực hoạt động: Lập pháp, Hành pháp và Tư pháp
Trong lĩnh vực Lập pháp, bộ máy nhà nước, thông qua hoạt động khácnhau của các cơ quan, thể chế hóa đường lối, chủ trương, chính sách của Đảngcộng sản thành pháp luật của Nhà nước, phù hợp với đặc điểm tình hình kinh tế -
xã hội của đất nước và các thông lệ quốc tế, tạo lập cơ sở pháp lý cho mọi hoạtđộng của xã hội và của Nhà nước
Trong lĩnh vực Hành pháp, bộ máy nhà nước, bằng hoạt động cụ thể, đưapháp luật vào đời sống xã hội, bảo đảm để pháp luật nhà nước trở thành khuônmẫu hoạt động của nhà nước, xã hội, bảo đảm thực hiện thống nhất pháp luật ởmọi cấp, mọi ngành trên phạm vi toàn lãnh thổ quốc gia
Trong lĩnh vực Tư pháp, bộ máy nhà nước, bằng hoạt động cụ thể củatừng cơ quan, bảo đảm cho pháp luật được thực hiện nghiêm nhằm duy trì trật
tự, kỷ cương, ổn định xã hội
Trang 11
-Câu 4 Phân tích cách thức tổ chức và hoạt động của đảng Bảo thủ Anh Nêu bài học kinh nghiệm đối với Đảng Cộng sản Việt Nam.
-* Cách thức tổ chức và hoạt động của đảng Bảo thủ Anh
Hiện nay đảng bảo thủ đại diện lợi ích của tầng lớp tư bản độc quyền vàtầng lớp địa chủ quý tộc
Đảng Bảo thủ có cương lĩnh và điều lệ, trước khi bầu cử nghị việnthương kỳ, đảng tuyên bố tuyên ngôn bầu cử Trong bản tuyên ngôn trình bàychương trình hành động của đảng nếu đảng lên nắm chính quyền
Chính phủ bảo thủ công khai thực hiện đường lối giai cấp, bảo đảmquyền lợi của giới độc quyền, giảm bớt chi phí nhà nước cho những vấn đề xãhội cần thiết Vào thời kỳ sau chiến tranh thế giới lần thứ hai, Đảng Bảo thủ nắmchính quyền trong các năm 1951-1964, 1970-1971 và từ tháng 5-1979 đến tháng5-1997 Tháng 5-2010, Đảng bảo thủ do D.Cameron lãnh đạo năm quyền thủtướng
Tổ chức Đảng gồm 650 hiệp hội địa phương Mỗi hiệp hội chiếm giữmột đơn vị bầu cử
Số lượng đảng viên trong đảng không hình thành chính thức, không cóthẻ đảng viên, không phải nộp tiền cho quỹ đảng
Cơ quan cao nhất của đảng là hội nghị hàng năm Nhưng hội nghị củađảng và ban chấp hành chỉ mang tính hình thức, trên thực tế quyền lực tập trungtrong tay một nhóm nghị sĩ của đảng trong Quốc hội, đặc biệt ở trong tay lãnh tụcủa đảng Cuộc bầu cử nghị viện ngày 1-5-1997 cử tri đánh giá J.Major là thủtướng thiếu quyết đoán, thiếu tầm nhìn xa trông rộng Đảng bảo thủ bị chia rẽ,quan chức của đảng tham nhũng, chính quyền Đảng Bảo thủ chị phục vụ cho lợiích của người giàu…
Kết quả bầu cử tháng 5-2010 vào hạ viện đạt 649/650 ghế, Đảng Bảo thủgiành được 306 ghế, thiếu 20 ghế mới được đa số tuyệt đối hạ viện Đảng bảothủ phải liên minh để đứng ra thành lập chính phủ
Cơ quan ngôn luận của đảng là tạp chí tin tức bảo thủ (Conservation) rahàng tháng và tạp chí chính trị ngày nay (Politic today) ra hai tuần một lần
* Bài học kinh nghiệm đối với Đảng Cộng sản Việt Nam
89 năm xây dựng và trưởng thành, lấy chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng
Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, Đảng đã lãnh đạo nhân dân ta giương caongọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, vượt qua muôn vàn khó khăn, thửthách, làm nên những thành tựu vĩ đại
Từ thực tiễn phong phú của cách mạng, Đảng đã rút ra những bài họckinh nghiệm lớn:
Một là, nắm vững ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội - ngọn cờvinh quang mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trao lại cho thế hệ hôm nay và các thế
Trang 12hệ mai sau Độc lập dân tộc là điều kiện tiên quyết để thực hiện chủ nghĩa xã hội
và chủ nghĩa xã hội là cơ sở bảo đảm vững chắc cho độc lập dân tộc Xây dựngchủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa là hai nhiệm vụ chiến lược
có quan hệ chặt chẽ với nhau
Hai là, sự nghiệp cách mạng là của nhân dân, do nhân dân và vì nhândân Chính nhân dân là người làm nên những thắng lợi lịch sử Toàn bộ hoạtđộng của Đảng phải xuất phát từ lợi ích và nguyện vọng chính đáng của nhândân Sức mạnh của Đảng là ở sự gắn bó mật thiết với nhân dân Quan liêu, thamnhũng, xa rời nhân dân sẽ dẫn đến những tổn thất khôn lường đối với vận mệnhcủa đất nước, của chế độ xã hội chủ nghĩa và của Đảng
Ba là, không ngừng củng cố, tăng cường đoàn kết: Đoàn kết toàn Đảng,đoàn kết toàn dân, đoàn kết dân tộc, đoàn kết quốc tế Đó là truyền thống quýbáu và là nguồn sức mạnh to lớn của cách mạng nước ta Chủ tịch Hồ Chí Minh
đã tổng kết: Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết - Thành công, thành công, đạithành công
Bốn là, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, sức mạnh trongnước với sức mạnh quốc tế Trong bất cứ hoàn cảnh nào cũng cần kiên định ýchí độc lập, tự chủ, nêu cao tinh thần hợp tác quốc tế, phát huy cao độ nội lực,đồng thời tranh thủ ngoại lực, kết hợp yếu tố truyền thống với yếu tố hiện đại
Năm là, sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng là nhân tố hàng đầu quyết địnhthắng lợi của cách mạng Việt Nam Đảng không có lợi ích nào khác ngoài việcphụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân Đảng phải nắm vững, vận dụng sáng tạo,góp phần phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, khôngngừng làm giàu trí tuệ, nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức và nănglực tổ chức để đủ sức giải quyết các vấn đề do thực tiễn cách mạng đặt ra Mọiđường lối, chủ trương của Đảng phải xuất phát từ thực tế, tôn trọng quy luậtkhách quan Phải phòng và chống những nguy cơ lớn: sai lầm về đường lối,bệnh quan liêu và sự thoái hóa, biến chất của cán bộ, đảng viên
Là Đảng cầm quyền duy nhất lãnh đạo cách mạng Việt Nam trong suốt
85 năm qua, Đảng ta đã rút ra những kinh nghiệm quý báu trong công tác xâydựng Đảng sau đây:
Thường xuyên tự đổi mới, chỉnh đốn và không ngừng nâng cao tầm tưtưởng và trí tuệ để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công cuộc xây dựng vàbảo vệ Tổ quốc Thực hiện tốt phương châm nhiệm vụ phát triển kinh tế là trungtâm, xây dựng Đảng là then chốt, phát triển văn hóa là nền tảng tinh thần của xãhội Kiên định chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, giữ vững và tăngcường sự lãnh đạo của Đảng, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xãhội, không đa nguyên, đa đảng
Đảng phải được xây dựng vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức,đổi mới công tác xây dựng Đảng, phát huy dân chủ, thực hiện đúng nguyên tắctập trung dân chủ và các nguyên tắc khác, giữ vững kỷ cương, kỷ luật Chăm lo
Trang 13xây dựng, rèn luyện đội ngũ cán bộ, đảng viên có đủ bản lĩnh, chính trị, phẩmchất trí tuệ và năng lực hoạt động thực tiễn.
Đảng phải gắn bó mật thiết với nhân dân, tôn trọng và phát huy quyềnlàm chủ của nhân dân, dựa vào nhân dân để xây dựng Đảng Đảng phải tăngcường và nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát Đảng phảiđổi mới và hoàn thiện phương thức lãnh đạo, nhất là phương thức lãnh đạo Nhànước, bảo đảm nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng
Những thắng lợi giành được trong 85 năm qua kể từ ngày có Đảng lãnhđạo là minh chứng sinh động nhất về năng lực lãnh đạo đúng đắn, sáng tạo củaĐảng ta và sức mạnh to lớn của nhân dân ta Đảng Cộng sản Việt Nam tiếp tụclãnh đạo đất nước ta tiến lên phía trước, thực hiện thắng lợi sự nghiệp côngnghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, Đảng ta đã không ngừng tự đổimới, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ cách mạng trước bối cảnh thế giới có nhiềudiễn biến phức tạp
Công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng về chính trị, tư tưởng và tổ chứcđược đẩy mạnh; tiếp tục đổi mới và nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấucủa Đảng; xây dựng Đảng thật sự trong sạch, vững mạnh; nâng cao chất lượng
tổ chức cơ sở Đảng và đội ngũ cán bộ, đảng viên; tiếp tục đổi mới phương thứclãnh đạo của Đảng
Sau thời gian triển khai thực hiện, các cấp ủy đã quan tâm phát hiện,ngăn chặn, xử lý tiêu cực, sai phạm Tinh thần tự phê bình và phê bình của cán
bộ, đảng viên có tiến bộ; việc thực hành tiết kiệm, chống lãng phí theo tư tưởng,tấm gương đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh đã chuyển biến rõ nét Tinh thần,thái độ phục vụ nhân dân, ý thức trách nhiệm với công việc được giao của cán
bộ được nâng lên, góp phần khắc phục một bước tình trạng suy thoái về chínhtrị, tư tưởng, đạo đức, lối sống trong một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên.Niềm tin của cán bộ và các tầng lớp nhân dân đối với Đảng ngày càng đượccủng cố và nâng cao
Đảng Cộng sản Việt Nam luôn vững tay lái, sáng suốt lãnh đạo toàn dântộc, trước mắt thực hiện tốt các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển đất nước do Đạihội lần thứ XI đề ra Tiếp tục nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu củaĐảng; đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới; xây dựng hệ thống chính trị trongsạch, vững mạnh; phát huy dân chủ và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc; pháttriển kinh tế nhanh, bền vững; nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhândân; giữ vững ổn định chính trị - xã hội; tăng cường hoạt động đối ngoại; bảo vệvững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; sớm đưa nước ta
cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại
Trang 14
-Câu 5 Phân tích ảnh hưởng của các đảng cực hữu trong nền chính trị Cộng hòa Pháp và đưa ra nhận xét xu hướng phát triển của
các đảng này trong tương lai -
* Ảnh hưởng của các đảng cực hữu trong nền chính trị Cộng hòa Pháp Đảng Mặt trận quốc gia (FN) do J.M.Le Pen làm chủ tịch đảng lập ranăm 1972 Mục tiêu chính của đảng Mặt trận Quốc gia đưa ra để thu hút cử tri,
là đấu tranh chống nạn nhập cư, kêu gọi cần phải ưu tiên dành cho công ăn iệclàm và trợ cấp xã hội cho người pháp chính gốc
Chính vì mục tiêu hoạt động của mình mà các đảng cực hữu mà trong đó
là Đảng Mặt trận Quốc gia đã có ảnh hưởng không nhỏ trong nền chính trị cộnghòa pháp Việc ứng cử viên J.M.Le Pen của đảng cực hữu chiếm vị trí thứ hai tạivòng 1 và bước vào vòng 2 của cuộc bầu cử Tổng thống năm 2002 đã gây nênmột cuộc chấn động về chính trị ở Pháp Kết quả: Đảng Mặt trận quốc gia thắngđến 6 vùng, vượt xa cả những ước muốn của chính đảng này, đây đã là một cúđột phá lịch sử Với các đảng phái khác, đặc biệt là 2 đảng truyền thống là đảng
Xã hội (PS) cánh tả và đảng Les Républicains (LR – Những người cộng hòa,trước là UMP) cánh hữu, đây lại là thất bại lịch sử
Có nhiều lý do đưa ra để lý giải cho sự kiện này, song có một nguyênnhân quan trọng là cử tri Pháp cần có sự thay đổi và có những gương mặt mớilên nắm chính quyền Hơn nữa trong lúc này việc chính phủ không giải quyếtđược các vấn đề căn cốt gắn với người dân đó là nạn thất nghiệp, việc làm, chế
độ an sinh xã hội, làn sóng nhập cư vào pháp đã gây nên biết bao khó chịu chongười pháp Đúng lúc này Đảng cực hữu lại đi vào những vấn đề mà họ đangquan tâm trước mắt đó là việc làm, phúc lợi xã hội và ngăn chặn làn sóng nhập
cư Một nguyên nhân được cho là có sự ảnh hưởng lớn đó là vai trò cá nhân củalãnh tụ đảng cực hữu J.M.Le Pen
Có một chi tiết cần nhắc lại: cánh tả và cánh hữu đã độc chiếm vai tròlãnh đạo tại các vùng nước Pháp từ suốt 30 năm qua và chưa khi nào các đảngcực hữu có thể chen chân vào “đánh chiếm” được dù chỉ một vùng Đặc biệt, ở
kỳ bầu cử vùng gần nhất năm 2010, các đảng cánh tả, dẫn đầu là PS, chiến thắng
ở 21/22 vùng nước Pháp Số vùng bị sáp nhập, giờ chỉ còn 13 vùng nhưng saucuộc bầu cử vòng 1 đảng cực hữu đã chiến thắng được 6 vùng
Với thắng lợi bước đầu này, các đảng cực hữu đã tiến một bước dài trêncon đường đầy tham vọng là trở thành chính đảng lớn nhất nước Pháp Do con
số cử tri đi bầu vòng 1 không quá cao (51,11%) và vai trò không quá lớn củacuộc bầu cử vùng so với các cuộc bầu cử khác Trước đó, trong vòng 2 năm qua,các đảng cực hữu đã liên tiếp giành được những thắng lợi mang tính chiến lược
ở tất cả các cuộc bầu cử lớn, từ bầu cử châu Âu cho đến bầu cử địa phương
Trang 15Điều đặc biệt quan trọng khác: cú đột phá ngoạn mục này của Đảng Mặttrận Quốc gia đến vào lúc chỉ còn 18 tháng nữa là nước Pháp sẽ phải bầu ra một
vị Tổng thống mới Hơn cả một cú sốc, đó còn là một lời cảnh báo nghiêm trọng
Gần như ngay lập tức, chiến thắng vang dội của Đảng Mặt trận Quốc giatrong thời gian qua khiến chính trường Pháp náo loạn Các đảng phái lớn như PShay LR đã triệu tập các cuộc họp khẩn cấp của ban lãnh đạo để đề ra chiến lượcđối phó Cựu Tổng thống Pháp, Nicolas Sarkozy, lãnh đạo đảng LR, tuyên bốcứng rắn rằng các ứng cử viên đảng ông sẽ không rút lui và cũng không sápnhập với bất cứ liên minh nào để chống lại Đảng Mặt trận Quốc gia Thay vào
đó, ông Sarkozy chỉ trích gay gắt các cử tri vắng mặt và kêu gọi họ thể hiện tinhthần trách nhiệm bằng cách đi bỏ phiếu nhiều hơn vào ngày 13/12 tới để chặnđứng đà tiến của các đảng cực hữu trong đó có Đảng Mặt trận Quốc gia
Ngoài xã hội và trên bình diện châu lục, chiến thắng áp đảo của ĐảngMặt trận Quốc gia ở vòng 1 bầu cử vùng, cũng đang tạo ra những tranh luận gaygắt Báo chí các nước như Đức, Italy, Hà Lan…đồng loạt chỉ trích mạnh mẽ thái
độ của cử tri Pháp, khi cho rằng những người này đã để sự sợ hãi lấn át lí trí nên
bỏ phiếu cho Đảng Mặt trận Quốc gia và tạo nên một nguy cơ đổ vỡ không thểhàn gắn không chỉ cho nước Pháp mà cho toàn bộ châu Âu
Trong tình cảnh bế tắc đó, họ buộc phải tìm đến đảng Mặt trận quốc gia
FN như một cái phao cứu sinh, khi đảng cực hữu này luôn mạnh mẽ đưa ra cáctuyên bố cực đoan như sẽ đấu tranh không khoan nhượng với Hồi giáo, nhập cư,hứa hẹn đóng cửa biên giới và lấy lại chủ quyền cho nước Pháp thoát khỏi sự lệthuộc vào Liên minh châu Âu
Vì thế, kết quả của vòng 1 cuộc bầu cử vùng hôm 6/12 trước hết là thấtbại của cả nền chính trị Pháp hơn là thắng lợi đơn thuần của đảng Mặt trận quốcgia cực hữu FN
* Nhận xét xu hướng phát triển của các đảng này trong tương lai
Mặc dù sự ủng hộ dành cho Mặt trận Quốc gia đã gia tăng trong hơn mộtthập niên qua, đảng này cho đến nay vẫn nằm ngoài quyền lực do hệ thống bầu
cử hai vòng của Pháp cho phép cử tri có thể đoàn kết chống lại nó trong vòngthứ hai Và, do Mặt trận Quốc gia không có khả năng thành lập liên minh, quyềnlực vẫn nằm trong tay các đảng chính của cánh tả và cánh hữu, ngay cả khi Pháp
đã dần hướng tới một hệ thống chính trị ba đảng
Tại cuộc bầu cử Tổng thống 2007 điều đáng chúa ý là người phápcàng cách xa đối với Đảng Mặt trận Quốc gia của ứng cử viên J.M.Le Pen Điềunày thể hiện số phiếu dành cho J.M.Le Pen chỉ là 10,51% Như vậy so với cuộcbầu cử Tổng thống năm 2002 thì ứng cử viên J.M.Le Pen bị mất khoản 1 triệuphiếu bầu
Tóm lại: có thể nhận định sự phát triển của các đảng cực hữu trongtương lai đối với nền chính trị cộng hòa pháp là không đáng kể./