Phát huy tính tích cực, chủ động và khả năng sáng tạo cho học sinh trường PTDT nội trú, THCSTHPH bảo thắng qua việc đổi mới kiểm tra thực hành môn âm nhạc

Vì vậy, tôi mạnh dạn đưa ra một số giải pháp mà mình đã thực hiện trong những năm vừa qua với sáng kiến: Phát huy tính tích cực, chủ động và khả năng sáng tạo cho học sinh trường PTDT N

5 1.4 Giới hạn của đề tài và phạm vi nghiên cứu 04

10 2.3 Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề 08

11 2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm 16

1 ĐẶT VẤN ĐỀ:

1.1 Lý do chọn đề tài:

Âm nhạc là nghệ thuật âm thanh được xếp là loại hình nghệ thuật thời gian,

nó có vai trò rất lớn trong đời sống của mỗi con người Mỗi bài hát, bản nhạc gợi bao điều mới lạ dẫn dắt tư duy tới sự tưởng tượng và sự rung cảm phong phú Âm nhạc đã làm giàu tâm hồn và trí tuệ của con người thông qua các âm thanh đặc trưng Nghĩa là những âm thanh đã được tổ chức một cách chặt chẽ, tạo thành hệ thống có logic bằng: Cao độ (độ trầm bổng, cao thấp…); Trường độ (độ ngân dài, ngắn của âm thanh); Cường độ (độ mạnh nhẹ…) và âm sắc để hình thành lên một giai điệu tinh tế, làm rung cảm người thưởng thức

Như các loại hình nghệ thuật khác, nội dung âm nhạc cũng phản ánh hiện thực của cuộc sống Bằng nét đặc thù riêng của mình, âm nhạc đã phản ánh hiện thực cuộc sống một cách ước lệ và trừu tượng

Âm nhạc đóng vai trò quan trọng trong việc giáo dục nhân cách, đặc biệt là việc nâng cao nhận thức về các mối quan hệ xã hội Âm nhạc là nguồn cảm hứng nội tâm, nó tạo nên những cung bậc tình cảm rất tinh tế, đưa con người về với nhân cách vốn có của mình Nói về vai trò này của âm nhạc, có một bài viết đã nói:

“Nghệ thuật âm nhạc ngoài khả năng đem lại niềm vui, sự sảng khoái và nguồn nghị lực cho con người trong cuộc sống còn có tác dụng thức tỉnh tình cảm của họ qua những cung bậc hết sức tinh tế Sức mạnh cảm hóa của âm nhạc tiến bộ, lành mạnh sẽ giúp con người vươn tới một nhân cách toàn vẹn” Việc giáo dục nghệ

thuật cho HS là vô cùng quan trọng, đó là phải trang bị cho học sinh những hiểu biết và kỹ năng cơ bản nhất, phải bồi dưỡng, phát huy niềm say mê và hứng thú học tập, giúp học sinh cảm thụ được cái đẹp của cuộc sống tự nhiên và xã hội âm nhạc

là một bộ phận không thể thiếu trong cuộc sống của con người Đặc biệt là với đối tượng học sinh dân tộc thiểu số, đa số các em rất nhút nhát, không dám thể hiện mình trước đông người Các em không có được sự tự tin, mạnh dạn, còn rụt rè nhất

là những ngày đầu mới nhập trường Vậy để giúp các em mạnh dạn, tự tin, say mê học tập là một điều vô cùng quan trọng

Trong xã hội hiện tại, rất khó để có được kinh nghiệm thông qua thể nghiệm của bản thân Hiện trạng đó ảnh hưởng bởi sự phát triển chóng mặt của các phương tiện thông tin Bởi những kinh nghiệm mà các phương tiện đó cung cấp đều là kinh nghiệm gián tiếp, do vậy trong phương diện này tác dụng của thực tiễn nghệ thuật trong giáo dục âm nhạc càng trở nên quan trọng Thực tiễn nghệ thuật là một hoạt động đề cao khả năng sáng tạo, giúp HS có cơ hội thể hiện và thực hiện ý tưởng của bản thân, được thể nghiệm âm nhạc theo nhiều phương diện, nhiều tầng lớp, từ

đó phát huy khả năng sáng tạo của bản thân mình Quan điểm giáo dục duy vật biện chứng cho chúng ta thấy, muốn nâng cao chất lượng giáo dục một cách toàn diện thì giáo viên buộc phải thay đổi phương pháp giảng dạy truyền thống, hình thành phương pháp giảng dạy theo tiêu chí: giáo viên là chủ thể hữu hạn, để học sinh biết

rằng, kiến thức của thầy cô cũng chỉ có hạn, thầy cô không phải là hóa thân của chân lý Mục đích là để học sinh có nhận thức chủ thể về tinh thần phê bình và tự phê bình, từ đó hình thành thói quen học tập trong môi trường sáng tạo Giáo viên trở thành người hướng dẫn học tập thay vì truyền đạt kiến thức một cách thụ động cho học sinh

Hiểu được vấn đề đó, là một giáo viên giảng dạy bộ môn âm nhạc, tôi không khỏi suy nghĩ làm sao để có phương pháp dạy tốt và đạt hiệu quả cao, nhằm cung cấp cho các em những vốn hiểu biết về âm nhạc góp phần phát triển năng lực và nhân cách học sinh Đặc biệt là rèn luyện tính tự tin và tạo cơ hội để các em có thể phát huy khả năng sáng tạo của mình Để làm được điều này tôi nhận thấy: Ngoài việc kiểm tra lý thuyết những kiến thức đã học thì giáo viên phải cho các em được thực hành nhiều hơn Đổi mới hình thức kiểm tra thực hành theo mức độ nâng cao dần sẽ rất quan trọng Nó sẽ góp phần thúc đẩy ý thức học tập của các em, các em coi đó như một sân chơi để thể hiện tài năng cũng như trí tuệ của mình Tôi đã thực hiện trong những năm gần đây và thấy rất hiệu quả Chính vì thế tôi đã áp dụng vào giảng dạy các khối lớp và thu được kết quả cao Vì vậy, tôi mạnh dạn đưa ra một số

giải pháp mà mình đã thực hiện trong những năm vừa qua với sáng kiến:

Phát huy tính tích cực, chủ động và khả năng sáng tạo cho học sinh trường PTDT Nội trú, THCS&THPH Bảo Thắng qua việc

"Đổi mới kiểm tra thực hành môn Âm nhạc”

1.2 Lịch sử của vấn đề nghiên cứu:

Như chúng ta đã biết, môn Âm nhạc là một môn học giúp học sinh phát triển một cách toàn diện Dạy học Âm nhạc phải đáp ứng được nhu cầu của các em, giúp các em khơi dậy được niềm đam mê, khả năng âm nhạc và sự hứng thú của mình Tuy nhiên, không phải mọi kiến thức đều do học sinh tự chiếm lĩnh bằng các hoạt động tích cực, bằng khả năng của mình dù đã có đủ điều kiện, phương tiện học tập,

mà cần phải có sự hỗ trợ của giáo viên

Đặc biệt, môn Âm nhạc là một môn nghệ thuật mang tính trừu tượng, các em phải được thực hành nhiều hơn là học trên lí thuyết, các em phải được nghe, cảm thụ, được hát, đọc nhạc, ghi chép nhạc, được thể hiện sự sáng tạo của mình qua các giờ kiểm tra thực hành, được phát huy khả năng điều hành nhóm một cách tích cực qua sự hướng dẫn của giáo viên Tuy nhiên với đối tượng học sinh là con em các dân tộc thiểu số, điều này đã gặp rất nhiều khó khăn

Trong những năm qua, với mục tiêu giáo dục phổ thông là: “giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, tính thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân; chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ tổ quốc” Vì thế, muốn cho học sinh THCS nhất là học sinh

con em các dân tộc thiểu số, học sinh ở vùng sâu vùng xa, vùng khó khăn luôn tự tin, chủ động, sáng tạo, có khả năng điều hành nhóm tốt đòi hỏi người giáo viên

phải có những biện pháp tích cực đạt hiệu quả cao đối với bộ môn của mình Chính

vì vậy, tôi đã nghiên cứu và tìm ra những giải pháp để giúp cho học sinh thêm sự tự tin và có cơ hội phát huy khả năng sáng tạo của mình

1.3 Mục đích, nhiệm vụ:

Việc giảng dạy Âm nhạc trong trường phổ thông chính là dành cho trẻ quyền

được “Phát triển tối đa nhân cách, tài năng, thể chất, tâm hồn và tinh thần” (Điều

29 – công ước Quốc tế) Dạy học âm nhạc cũng là một trong những phương tiện

hữu hiệu nhất để đưa vào ý thức học sinh một cách tích cực, sâu sắc và có mục đích rèn luyện hoạt động âm nhạc Nhiều nhà nghiên cứu trong lĩnh vực giáo dục học đã khẳng định vị trí và vai trò của âm nhạc trong đời sống xã hội, đặc biệt là đối với việc nâng cao nhận thức, phát triển nhân cách con người Nghệ thuật âm nhạc ngoài khả năng đem lại niềm vui, sự sảng khoái và nguồn nghị lực cho con người trong cuộc sống còn thức tỉnh tình cảm của họ qua những cung bậc hết sức tinh tế

Vì thế những giải pháp mà tôi đưa ra là để giúp HS thể hiện sự độc đáo và sáng tạo của mình thông qua hoạt động âm nhạc và kết nối với những lĩnh vực liên quan Qua đó, HS có những ý tưởng và sáng kiến, vượt ngoài khuôn mẫu, tạo được

ấn tượng và thu hút sự chú ý của mọi người, ví dụ như:

- Sáng tạo động tác phụ họa cho bài hát hoặc nhảy múa

- Viết lời mới cho bài TĐN, bài dân ca hoặc bài hát nước ngoài

- Dàn dựng và trình bày bài hát

- Diễn đạt nội dung bài hát bằng đoạn văn, bài thơ, câu chuyện…

- Làm dụng cụ học tập Âm nhạc, tìm hình ảnh minh họa cho bài hát, bản nhạc

- Sáng tạo và tổ chức trò chơi âm nhạc

- Dùng các biểu tượng âm nhạc, hình ảnh hoặc tư liệu âm nhạc để trang trí không gian lớp học, phòng ở, sân khấu v.v…

1.4 Giới hạn của đề tài và phạm vi nghiên cứu:

Qua thời gian trực tiếp giảng dạy bộ môn Âm nhạc tại trường PTDT Nội Trú Bảo Thắng Được tiếp xúc với các em học sinh thường xuyên nên tôi đã thấy sự nhút nhát, rụt rè của đã số các em khi tham gia vào các hoạt động ngoại khóa của nhà trường, vì vậy tôi đã áp dụng việc:

Phát huy tính tích cực, chủ động và khả năng sáng tạo cho học sinh trường PTDT Nội trú, THCS&THPH Bảo Thắng qua việc

"Đổi mới kiểm tra thực hành môn Âm nhạc”

vào các giờ kiểm tra nhất là kiểm tra thực hành cuối mỗi học kỳ và phạm vi nghiên cứu của tôi là học sinh trường PTDT Nội trú Bảo Thắng

1.5 Đối tượng và thời gian nghiên cứu:

+ Đối tượng nghiên cứu:

Phát huy tính tích cực, chủ động và khả năng sáng tạo cho học sinh trường PTDT Nội trú, THCS&THPH Bảo Thắng qua việc

"Đổi mới kiểm tra thực hành môn Âm nhạc”

+ Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 9 năm học 2014-2015 tôi đã tìm ra các giải pháp và đã áp dụng ở khối lớp 6 Tháng 9 năm học 2016-2017, tôi đã tiếp tục áp dụng với các khối lớp 7 trong toàn trường Đến tháng 9 năm học 2017-2018, 2018 -

2019 tôi tiếp dụng cho khối 8,9 và duy trì có hiệu quả đến bây giờ và trong những năm tiếp theo

2 GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:

2.1 Cơ sở lý luận của vấn đề:

Mục đích giáo dục âm nhạc bao gồm những mục tiêu yêu cầu giáo dục cụ thể, là sự phản ánh kết quả mong muốn sau một quá trình giáo dục - dạy học Giáo dục âm nhạc là một hình thức giáo dục nghệ thuật mang tính đặc thù Nó có khả năng liên kết, sử dụng cũng như hỗ trợ, xen lồng vào tất cả các hình thức nội dung giáo dục khác làm cho chúng đạt đến hiệu quả cao trong việc thực hiện những yêu cầu mục tiêu giáo dục Nhưng với nhiệm vụ, chức năng chủ yếu của mình, giáo dục

âm nhạc trước hết thể hiện mục tiêu, yêu cầu giáo dục nổi trội của mình là giáo dục thẩm mĩ Nắm vững mục đích nổi trội này là một yêu cầu hết sức quan trọng Nhưng để thực hiện trên thực tế có kết quả mục đích yêu cầu giáo dục này lại đòi hỏi phải tìm hiểu, nắm vững bản chất đặc trưng của nghệ thuật âm nhạc

Nếu ở con người, nhu cầu về thẩm mĩ là nhu cầu tinh tế và cao quý; ý thức

về cái đẹp, cái hay là ý thức có tính nhân loại cao thì trong cấu trúc nền giáo dục phổ thông hiện đại, giáo dục thẩm mĩ nói chung và giáo dục âm nhạc nói riêng, phải là bộ phận mang tính đặc thù, có cấp độ cao tương xứng với nó Ở trường phổ thông, các môn học khác đều được xây dựng và lấy tác động hình thành nhân cách học sinh theo hướng chủ yếu: từ trí tuệ đến tình cảm, thì ngược lại, môn học Âm nhạc lại được xây dựng, lấy tác động hình thành nhân cách học sinh theo hướng chủ yếu: trực tiếp từ tình cảm đến trí tuệ, tạo ra một sự kết hợp hài hòa, và do đó,

nó là môn học không thể thiếu được

Môn âm nhạc ở trường THCS gồm nhiều phân môn như: Phân môn Học hát; Phân môn Nhạc lí – Tập đọc nhạc và phân môn Âm nhạc thường thức Mỗi phân môn có một vai trò nhất định Ví dụ, với phân môn Học hát: Hoạt động ca hát có vị

trí quan trọng trong đời sống con người; bài hát phản ánh một cách hình tượng những khái niệm sâu sắc về cuộc sống, thiên nhiên, con người và tất cả các mối quan hệ, tư tưởng, tình cảm Hoạt động ca hát ảnh hưởng trực tiếp đến con người bằng tác động của âm nhạc và lời ca Giọng hát không chỉ là phương tiện thể hiện cảm xúc suy nghĩ của người hát mà còn khơi dậy ở người nghe những cảm xúc tương ứng, những hiểu biết nhất định đem lại sảng khoái thẩm mĩ; sức diễn cảm của giọng hát cùng những cử chỉ, thái độ, nét mặt phù hợp rất thu hút học sinh Nó khơi dậy ở học sinh những cảm xúc hướng tới Chân - Thiện - Mỹ Ca hát là một hoạt động quan trọng, bản chất của nó là thông qua luyện tập giúp học sinh có tinh thần sảng khoái và tạo cho học sinh có những ước mơ tươi đẹp Chẳng hạn, khi

nghe bài hát “Ngày đầu tiên đi học”, trong lòng học sinh trào dâng một cảm xúc

êm đềm về tình mẹ, về kỉ niệm tuổi thơ, về ngày đầu tiên cắp sách đến trường

Như vậy, về tác dụng của âm nhạc đối với học sinh trong nhà trường là điều không thể phủ nhận Cái đích cuối cùng của mục tiêu và nhiệm vụ môn Âm nhạc trong trường THCS là tạo nên một trình độ văn hóa âm nhạc nhất định Trình độ văn hóa phổ thông hay trình độ học vấn phổ thông ở bậc THCS là do tất cả những

hoạt động giáo dục và các môn học tạo dựng nên, trong đó có môn Âm nhạc

Từ xưa Bác Hồ đã đánh giá cao tác dụng lớn của giá trị nghệ thuật đối với con người trong đó có môn âm nhạc Đến ngày nay, giáo dục vẫn đang thực hiện tốt vai trò của mình trong việc phát triển toàn diện nhân cách con người nhưng không phải là âm nhạc nào cũng có vai trò đó Vì thế đòi hỏi người giáo viên phải biết lựa chọn cái hay, cái đẹp để lồng ghép vào bài giảng của mình Bởi trên thực tế giáo dục âm nhạc trong nhà trường phổ thông ngoài việc cung cấp cho học sinh trình độ văn hóa âm nhạc, kĩ năng sơ giản về âm nhạc còn giúp cho các em có khả năng được tham gia vào các hoạt động ca hát, làm quen với các tiết mục văn nghệ, tham gia vào các hoạt động sáng tạo nghệ thuật Tất cả những nhiệm vụ đó đều làm phong phú thêm đời sống tinh thần của các em, giúp các em rèn luyện tính tự tin và đặc biệt là có cơ hội phát huy khả năng sáng tạo của mình

+ Phương pháp giảng dạy của một số giáo viên còn chưa thật linh hoạt

+ Khả năng nhận thức của một số học sinh còn chậm, nhất là một số học sinh dân tộc thiểu số ở vùng khó khăn, các em còn nói ngọng chưa phát âm rõ tiếng nên dẫn đến việc một số em còn rụt rè, hát không đúng và không tự tin, cũng không hát lại khi giáo viên sửa sai cho các em

+ Đối với những đối tượng HS ở các trường trung tâm huyện, các em có điều kiện tiếp xúc với các phương tiện thông tin đại chúng Các em được tham gia nhiều các hoạt động tích cực trong và ngoài nhà trường,… tự các em cũng đã rèn luyện được tính tự tin cũng như phát huy tốt khả năng sáng tạo của mình (Tôi đã nhận thấy điều đó qua các kỳ hội giảng và các tiết dự giờ thăm lớp trao đổi chuyên môn với các đồng nghiệp cũng như qua các cuộc thi liên quan đến Âm nhạc) Nhưng đối với HS là con em các dân tộc thiểu số, ngay từ khi ở nhà các em đã ít được tiếp xúc với các phương tiện thông tin đại chúng (vì đa số gia đình các em ở vùng sâu, vùng

xa, vùng khó khăn…) Và khi được thi chọn vào các trường PTDT nội trú, học tập

ở các trường THCS bán trú v.v… là cả sự cố gắng của các em Vì vậy, khi học tập

ở môi trường mới, có nhiều điều kiện thuận lợi hơn nhưng vì các em chưa được làm quen nên đa số các em rất nhút nhát, chưa tự tin thể hiện mình trước đông người, mặc dù bên cạnh đó rất nhiều em có năng khiếu và có khả năng sáng tạo đối với bộ môn Âm nhạc Qua các giờ học, giờ hoạt động ngoại khóa và đặc biệt là các

giờ kiểm tra tôi đã nhận thấy khi đánh giá xếp loại cho các em

Đó cũng chính là một trong số những nguyên nhân dẫn đến việc một số học sinh dân tộc thiểu số còn rụt rè, chưa mạnh dạn, tự tin (nhất là những học học lớp 6 khi mới nhập trường) Bên cạnh đó cũng có nhiều em rất mạnh dạn, sôi nổi và hào hứng khi được giáo viên lựa chọn tham gia các chương trình văn nghệ biểu diễn của nhà trường Vì vậy tôi đã:

- Đặc biệt chú ý đến các đối tượng học sinh, khảo sát chất lượng bộ môn ngay từ đầu năm học, phân chia nhóm học tập và chia đều số lượng học sinh có năng khiếu và không có năng khiếu đồng đều ở các nhóm để các em hỗ trợ và giúp

đỡ lẫn nhau trong quá trình học tập

- Chuẩn bị hệ thống câu hỏi và nội dung thực hành phù hợp ở các giờ kiểm tra 15 phút, 45 phút, kiểm tra học kỳ để nhằm mục đích rèn kỹ năng nhanh nhậy, tính tự tin và khả năng sáng tạo của các em

- Khai thác và sử dụng công nghệ thông tin, đồ dùng thiết bị hỗ trợ dạy học như một công cụ hữu ích, làm chủ được công nghệ thông tin trong quá trình giảng dạy và giúp cho học sinh có được kết quả học tập tốt nhất có thể

2.3 Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề:

Trong quá trình giảng dạy, việc kiểm tra miệng, kiểm tra 15 phút, kiểm tra

45 phút hoặc kiểm tra học kỳ là quy định bắt buộc trong phân phối chương trình của tất cả các bộ môn trong đó có môn Âm nhạc Với bộ môn này thì việc kiểm tra

lý thuyết kết hợp kiểm tra thực hành luôn đi đôi với nhau

+ Việc kiểm tra lý thuyết là để giúp học sinh củng cố và ghi nhớ kiến thức nhạc lý cũng như Âm nhạc thường thức đã học Từ kiến thức này nó giúp cho học sinh có được những kỹ năng cơ bản để giải quyết bài tập đọc nhạc, hiểu biết rộng hơn về các thế hệ nhạc sĩ của Việt Nam cũng như trên Thế giới với những tác phẩm

âm nhạc của họ Biết cách thể hiện tốt sắc thái, tình cảm cũng như cảm nhận được nội dung sâu sắc của các bài hát

+ Khi kiểm tra thực hành thì từ những kiến thức đã học các em có thể áp dụng tốt vào bài thực hành của mình như: Biểu diễn các bài hát với nhiều hình thức khác nhau như đơn ca, song ca, tốp ca, hát múa phụ họa và xử lý được sắc thái, tình cảm của bài hát hoặc trình bày bài TĐN với những lời ca mới do mình đặt lời v.v

Để làm tốt điều này giáo viên có thể linh hoạt đổi mới các hình thức kiểm tra thực hành khác nhau chứ không phải lúc nào cũng hát kết hợp gõ đệm theo phách, nhịp, hoặc vận động theo nhịp một cách máy móc Để giúp cho các em có tâm lý thoải mái khi kiểm tra và cũng là cơ hội để các em có khả năng, năng khiếu giúp đỡ các bạn trong nhóm, nó như một sân chơi bổ ích để phát huy khả năng sáng tạo của mình cũng như rèn tính tự tin khi đứng trước đông người Tôi đã áp dụng và thay

đổi linh hoạt các hình thức kiểm tra đặc biệt là hình thức kiểm tra thực hành trong những tiết kiểm tra cuối học kỳ nhưng vẫn đảm bảo được kiến thức các em đã học

Ví dụ từ bài kiểm tra 15 phút đến bài kiểm tra học kỳ tôi đã thực hiện như sau:

1 Đối với kiểm tra thường xuyên:

Đối với học sinh Trung học cơ sở (THCS), môn Âm nhạc là một trong những phương tiện hiệu quả để thực hiện nhiệm vụ giáo dục đạo đức, thẩm mĩ nhằm góp phần giáo dục toàn diện cho học sinh, tạo cơ sở hình thành nhân cách con người

Âm nhạc trong trường THCS với tư cách là một môn học có mục đích giáo dục văn hoá âm nhạc cho học sinh nhằm trang bị cho các em những kiến thức cơ bản, bước đầu hình thành khả năng cảm thụ, hiểu và thể hiện nghệ thuật âm nhạc, khơi dậy ở các em những khả năng sáng tạo trong hoạt động âm nhạc, củng cố thêm về tình cảm đạo đức, về niềm tin thị hiếu nghệ thuật và nhu cầu âm nhạc Việc giúp học sinh có kiến thức ngay từ đầu là vô cùng quan trọng Chính vì thế đối với bài kiểm tra 15 phút, cũng như các giáo viên khác vì thời gian kiểm tra rất ngắn nên tôi cũng chỉ kiểm tra trọng tâm vào kiến thức nhạc lý cũng như Âm nhạc thường thức đã học Khi sử dụng máy chiếu tôi lấy câu hỏi trắc nghiệm và câu hỏi ngắn phù hợp để rèn khả năng nhanh nhậy của học sinh Có thể chưa hết 15 phút học sinh đã trả lời xong những câu hỏi trong đề kiểm tra với kiến thức cơ bản đã được học

Khi không sử dụng máy chiếu, tôi thường đặt những câu hỏi ngắn phù hợp với đối tượng học sinh, có thể cho các dạng câu hỏi như:

- Đặt cao độ các nốt sau lên khuông nhạc: son đen ( ); la móc đơn ( );

mi móc đơn chấm dôi ( ); si móc kép ( ); son trắng ( ) v.v

- Hãy nêu tác dụng của dấu lặng? Lấy ví dụ minh họa? V.v

Đây là cách kiểm tra thông thường mà các giáo viên vẫn thường làm, tôi chỉ muốn lấy ví dụ từ lý thuyết đến việc đổi mới hình thức kiểm tra thực hành giúp học sinh được củng cố kiến thức cũng như áp dụng vào các bài kiểm tra của mình đạt hiệu quả cao hơn

2 Đối với bài kiểm tra giữa kỳ:

Mục tiêu và nhiệm vụ của môn âm nhạc ở trường THCS là trang bị cho học sinh một số kiến thức về kỹ năng ca hát, đọc và nghe nhạc; về lý thuyết âm nhạc ở mức độ đơn giản để một chừng mực nào đó, các em có thể tham gia vào các hoạt động âm nhạc của cộng đồng Hình thành cho học sinh những hiểu biết sơ đẳng về cái hay, cái đẹp trong nghệ thuật âm nhạc, về ý nghĩa tác dụng của âm nhạc với đời sống, đồng thời mở mang vốn hiểu biết về truyền thống âm nhạc dân tộc Việt Nam, tinh hoa âm nhạc thế giới, góp phần bồi dưỡng tình cảm, đạo đức, trí tuệ, tạo không khí vui tươi lành mạnh, làm phong phú thế giới tinh thần nhằm phát triển hài hòa, toàn diện nhân cách học sinh

Chính vì vậy, khi cho học sinh kiểm tra 1 tiết (45 phút), tôi vừa kết hợp kiểm tra lý thuyết với kiểm tra thực hành Cũng chỉ dừng ở mức độ cho các em lên bảng trình bày bài hát, bài TĐN kết hợp với các hình thức quen thuộc như: gõ đệm theo phách, theo nhịp, vận động theo nhịp, một số động tác đơn giản tại chỗ vì thời gian kiểm tra chỉ có 45 phút Làm như thế học sinh vừa được thực hành lại vừa được ôn lại kiến thức đã học cũng như bước đầu định hướng cho các em một hình thức biểu diễn cao hơn để thực hiện ở tiết kiểm tra cuối học kỳ

Khi kiểm tra thực hành tôi thường kiểm tra theo nhóm 4-5 học sinh, các nhóm lần lượt lên bốc thăm câu hỏi và trình bày theo yêu cầu của đề thi Như vậy các nhóm đều có sự chuẩn bị và các em sẽ thực hiện được theo yêu cầu giáo viên Mỗi nhóm sẽ trình bày một bài hát và một bài tập đọc nhạc (TĐN) trong vòng 4-5 phút tùy thuộc vào bài hát dài, ngắn khác nhau, biểu diễn với các hình thức gõ theo phách, nhịp hoặc nhún theo nhịp, kết hợp động tác phụ họa tại chỗ đơn giản

Trong quá trình kiểm tra tôi nghe và quan sát nếu học sinh nào chưa thực hiện tốt có thể cho các em hát lại hoặc đọc lại 1-2 câu trong bài (cần vận dụng linh hoạt) để đảm bảo cho các phần thi của nhóm khác Còn thời gian 7-10 phút, tôi cho các em làm bài lý thuyết nhanh với nội dung đã học nhằm củng cố lại kiến thức cho các em

* Một số hình ảnh minh họa