Kinh tế tri thức và phát triển giáo dục đại học và nghề nghiệp trong xã hội hiện đại

Bài viết trình bày những đặc điểm của nền giáo dục trong đời sống xã hội hiện đại với sự phát triển kinh tế tri thức và xu hướng toàn cầu hóa.

KINH T TRI TH C VÀ PHÁT TRI N

GIÁO D C ẠI H C VÀ NGH NGHI P TRONG XÃ H I HI N ẠI

TRẦN KHÁNH C *

Tóm t t

Bài vi t tr nh bày nh ng c i n c a n n giáo d c trong i s ng x h i hi n i v i s phát tri n c a kinh t tri th c và xu h ng toàn c u hóa Trong b i c nh ó, giáo d c i h c và ngh nghi p phát tri n v i nh ng y u c u m i v ch t l ng ào t o (k n ng m n và i ng

gi ng vi n

khóa: Gi o d c, gi o d c i h c, gi o d c ngh nghi p, x h i hi n i, kinh t tri

th c, ch t l ng ào t o, gi ng vi n

t v n

C ng cu c i m i n c ta theo h ng

CNH, H H, h i nh p qu c t và t ng b c

phát tri n n n kinh t tri th c và ang t

ra nhi u y u c u m i i v i h th ng giáo d c

i h c Ngh quy t 14/2005/NQ-CP c a Chính

ph v i m i c n b n và toàn di n giáo d c

i h c giai o n 2006 - 2020 n u rõ c n

“ i m i c b n và toàn di n giáo d c i h c,

t o c chuy n bi n c b n v ch t l ng,

hi u qu và quy m , áp ng y u c u c a

s nghi p c ng nghi p hoá, hi n i hoá t

n c, h i nh p kinh t qu c t và nhu c u h c

t p c a nh n d n n n m 2020, giáo d c i

h c Vi t Nam t tr nh ti n ti n trong khu

v c và ti p c n tr nh ti n ti n tr n th gi i

có n ng l c c nh tranh cao, thích ng v i c

ch th tr ng nh h ng x h i ch ngh a “ 1

áp ng òi h i ó, vi c i m i c n b n

và toàn di n n n giáo d c nói chung và giáo

d c i h c và ngh nghi p nói ri ng theo tinh

th n ngh quy t i h i ng CSVN l n th XII

(1/2015 là m t y u c u c n thi t và c p bách

1 T du l t ng la Tr t l m v

x h và n n g áo d c h n Anwin Tof er Nhà d báo M n i ti ng trong b 3 tác ph m “ Cú s c t ng lai , “Làn sóng th ba “ và “ Th ng tr m quy n l c “ khi

ph n tích s chuy n i x h i t n n v n minh

n ng nghi p sang n n v n minh c ng nghi p

và v n minh tin h c n u rõ b c phát tri n

t t y u và nh ng c tr ng c b n c a quá

tr nh nh n th c l i, t duy l i hi n th c và h nh dung t ng lai trong các l nh v c s n xu t, d ch

v và qu n l x h i trong ó có giáo d c Giáo

d c và ang trong quá tr nh chuy n i t

n n giáo d c truy n th ng sang n n giáo d c

hi n i v i các thi t ch m i v t ch c x

h i, cung cách làm n, s n xu t c ng nghi p

và d ch v x h i, th tr ng, v l i s ng và

b n s c v n hoá v.v Các ho t ng giáo d c

v i t cánh là m t ho t ng x h i r ng l n,

a d ng nhi u lo i h nh và i t ng kh ng

ch n thu n là m t thành ph n c a ki n trúc

th ng t ng (quan i n, th c h , t t ng

v n hoá mà còn là m t thành ph n thi t y u

c a c s h t ng x h i (phát tri n ngu n

v n con ng òi, d ch v x h i c b n v.v c n

c nh n d ng, t ch c và qu n l theo các

quy lu t phát tri n c a i s ng hi n th c x

h i trong quá tr nh phát tri n c a các n n v n

minh 2

Ti p m i nh ng t t ng ó, trong tác

ph n “T duy l i t ng lai “(Nxb Tr , 2004

c a tác gi Rowan Gibson m t l n n a

c p n nhu c u t duy l i t ng lai c a các

nhà qu n l và l nh o c a các doanh nghi p,

các t ch c mu n t n t i và phát tri n trong k

nguy n m i c a th i i th ng tin và trí th c

“T ng lai kh ng còn gi ng nh nh ng g mà

các nhà kinh doanh v n h nh dung Do ó nh t

thi t ph i t duy l i t ng lai “ 3 Hay nói m t

cách khác là ph i có m t cu c cách m ng m i

trong t duy m ng cho các b c phát

tri n m i c a các t ch c, các l nh v c ho t

ng x h i trong ó có giáo d c

V i các nh n xuy t su t các giai o n

phát tri n c a i s ng x h i và các ho t ng

qu n l trong các l nh v c kinh doanh, nhà kinh

t M n i ti ng Peter Druker trong tác ph m “

Nh ng thách th c trong qu n l th k 21 “

cho r ng: “ thách th c l n nh t c a các nhà

qu n l trong th i i m i là s tha h u

nh d n ra l n t c, th ng xu n tr n m i

b nh di n c a t ch c và x h i và do ó òi

h i nhà qu n l ph i có t m nh n s u r ng và

n ng l c thích nghi, linh ho t và sáng t o

v t qua các thói quen, nh ki n và các khu n

m u c 4

2 K nh t tr th c và n n g áo d c

trong k nh t tr th c

Trong nh ng th p ni n cu i th k XX và

nh ng n m u th k XXI c a nh n lo i, m t

n n kinh t m i - n n kinh t tri th c (KTTT

hay còn g i là n n kinh t th ng tin, kinh t

m ng, kinh t d a tr n tri th c ra i

có r t nhi u bàn lu n c a các h c gi trong

n c và ngoài n c, nhi u c ng tr nh nghi n

c u xung quanh v n này t các khía c nh chính tr - x h i, kinh t - s n xu t, v n hóa, khoa h c - c ng ngh Nh n chung, d ng góc nào nhà kinh t hay nhà chính tr nhà v n hóa hay nhà doanh nh n m i ng i

u th y n i l n vai trò to l n mang tính quy t

nh c a giáo d c c bi t là giáo d c i h c

và ngh nghi p v i t cách là nh n t t o ti n , t o c s và là bà cho vi c ra i c a

nh ng h nh thái kinh t - x h i m i trong ó

có x h i th ng tin, kinh t tri th c.Và c ng

kh ng ph i ng u nhi n mà ngày nay vai trò

c a con ng i, ngu n v n con ng i - m t

s n ph m c a x h i nói chung và c a giáo

d c nói ri ng c cao và các ch s phát tri n giáo d c lu n lu n là nh ng ch s so sánh quan tr ng v tr nh phát tri n c a m t

qu c gia Vi c nh n d ng nh ng kho ng cách

gi a các qu c gia kh ng ch v thu nh p u

ng i GDP, n ng l c khoa h c - c ng ngh

mà còn v các ch s phát tri n giáo d c

Ng n hàng Th gi i cho r ng: “Giáo d c là

ch a khóa t o ra, thích nghi và m r ng

ki n th c i v i các cá nh n và các n c

5 N c ta và ang quá tr nh CHH&H H, phát tri n kinh t th tr ng nhi u thành ph n theo nh h ng XHCN v i nhi u l nh v c

ti m c n v i n n kinh t tri th c cho n n òi

h i ph i có cách ti p c n m i, t duy mói trong l nh v c giáo d c nói chung và giáo d c

i h c&ngh nghi p nói ri ng

2.1 r th c và c m c a tr th c Tri th c c hi u là: Nh ng i u hi u

bi t có h th ng v s v t nói chung (T i n

Ti ng Vi t th ng d ng - Nxb Giáo d c, 1998

Có nhi u lo i tri th c khác nhau nh tri th c khoa h c - nh ng hi u bi t có h th ng trong các l nh v c khoa h c, tri th c kinh nghi m v i

nh ng hi u bi t qua tr i nghi m trong th c ti n

v i s ng x h i v.v Trong các c ng tr nh nghi n c u v kinh t tri th c ng i ta quan

t m n các c i m sau y c a tri th c:

a Trong tài li u c a Ng n hàng Th gi i

Tri th c cho phát tri n : Tri th c c coi nh

ngu n ánh sáng Nó kh ng có tr ng l ng và

kh ng s mó c Nó có th d dàng du hành

kh p th gi i, r i sáng cu c s ng c a nh n

d n kh p m i n i Tri th c t n t i tr n v t

mang nó (sách, t p chí, a m m, dòng tín hi u

v.v 5

b Kh ng nh các s n ph m hàng hóa

h u h nh m t giá tr sau s d ng ho c ch

s d ng n nh t (ng i này d ng th ng i

khác kh ng d ng c tri th c kh ng b m t

i ho c m t giá tr khi s d ng, tri th c có th

chia s cho nhi u ng i, c s d ng m t

lúc Tri th c càng c s d ng nhi u th giá

tr càng t ng

c Tri th c và th ng tin lu n i n nh ng

n i có nhu c u cao nh t và rào c n ít nh t S

h u trí tu tr thành v n quan tr ng nh t

i v i các cá nh n, t ch c, x h i và các

qu c gia

d Tri th c là nh n t t o n n các n n v n

minh, làm n n cu c cách m ng c ng nghi p

(v n d ng tri th c ch t o máy móc cách

m ng qu n l (v n d ng tri th c trong t ch c

và qu n l lao ng và cu c cách m ng khoa

h c - c ng ngh hi n i ngày nay - m t y u t

a n h nh thành n n kinh t tri th c

2.2 c m c a k nh t tr th c

Hi n có nhi u nh ngh a khác nhau v

n n kinh t tri th c Theo GS.VS ng H u:

Kinh t tri th c là n n kinh t trong ó s s n

sinh ra, ph c p và s d ng tri th c gi vai

trò quy t nh nh t i v i s phát tri n kinh

t , t o ra c a c i, n ng cao ch t l ng cu c

s ng 6 N n kinh t tri th c có các c i m

sau:

a C c u s n xu t và n n t ng c a s

t ng tr ng kinh t ngày càng d a nhi u vào

vi c ng d ng các thành t u khoa h c - c ng

ngh , c bi t là các c ng ngh cao T tr ng hàng hóa c ng ngh cao (hàm l ng ch t xám cao ngày càng l n

b T tr ng GDP ho c t tr ng ngành ngh x h i u có d ch chuy n d n t s n

xu t v t ch t sang ho t ng d ch v , x l

th ng tin là ch o Lao ng tri th c chi m

t l cao (70 - 90% Th gi i ngh nghi p và nhu c u lao ng ngh nghi p và ang có

nh ng thay i c n b n v c cáu và tr nh ngh nghi p v i tính linh ho t và a d ng òi

h i nh n l c a n ng có kh n ng chuy n i

và thích ng cao

c S n xu t tri th c, s n xu t c ng ngh

tr thành lo i h nh s n xu t quan tr ng nh t,

ti u bi u nh t và lu n lu n bi n i Chu k

s ng c a s n ph m, c ng ngh r t ng n Tri

th c có giá tr nh t là tri th c m i, tri th c ch a

bi t Giáo d c c bi t là giáo d c i h c và ngh nghi p tr thành m t trong nh ng l nh

v c s n xu t và d ch v tri th c cao c p th

tr ng trong và ngoài n c

d Chuy n t s n xu t theo qui m l n,

nh t th hóa sang t ch c s n xu t ph n tán theo c u trúc m ng và linh ho t theo y u c u

c a khách hàng Qu n l thích nghi và phi t p trung

e Xu th toàn c u hóa, nh t th hóa các n n kinh t qu c gia và khu v c (AFTA,WTO,TPP t ng nhanh kèm theo hai

m t h p tác và c nh tranh gay g t Giáo d c

c ng tr thành m t l nh v c h p tác và c nh tranh gay g t gi a các qu c gia trong quá tr nh toàn c u hóa

f Quá tr nh tin h c hóa các kh u s n xu t,

d ch v , qu n l , giáo d c là c t lõi c a quá

tr nh chuy n sang n n kinh t tri th c Tin h c hoá c ng tác qu n l giáo d c và quá tr nh giáo

d c là nhu c u t t y u và là c h i cho giáo

d c chuy n t tr nh th c ng (ph n, b ng sang tr nh c khí hoá (máy chi u, máy d y

h c và ti n l n tr nh tin h c hoá, hi n i

hoá (máy tính, a ph ng ti n

E-learning,U-learning i n t ám m y th c t i o

g Tri th c là v n quí nh t, quy n s

h u trí tu tr thành quan tr ng nh t và sáng

t o là ng l c ch y u thúc y phát tri n

Giáo d c góp ph n t o ra cho m i ng i

ngu n v n qu nh t, t o ra giá tr gia t ng c a

m i thành vi n trong x h i th ng qua các quá

tr nh giáo d c và t giáo d c và do ó òi h i

ph i có u t , chi phí t x h i và ng i h c

h H c t p, h c t p th ng xuy n, h c

t p m i n i, m i lúc bao g m c t h c su t

i là c i m n i b t c a x h i và n n kinh

t tri th c Giáo d c trong và ngoài nhà tr ng

góp ph n ch y u h nh thành x h i h c t p

2.3 G áo d c trong n n k nh t tr th c

Là m t l nh v c ho t ng c b n c a

x h i, giáo d c h nh thành và phát tri n trong

nh ng h nh thái kinh t - x h i nh t nh H

th ng giáo d c v a là s n ph m c a m t th i

i kinh t - x h i v a là nh n t quan tr ng

thúc y s phát tri n kinh t và ti n b x h i

c a m i qu c gia Trong n n kinh t tri th c, h

th ng giáo d c có các c i m sau:

a Giáo d c nhà tr ng ch là m t ph n,

m t giai o n ng n trong toàn b cu c s ng

c a m i con ng i Vai trò c a giáo d c ngoài

nhà tr ng, giáo d c li n t c ngày càng l n

(gia nh, doanh nghi p, t ch c x h i v.v

xu t hi n các t ch c h c h i (Learning

Organi ation và x h i h c t p (Learning

Society

b S ph n chia c ng nh c gi a các lo i

h nh giáo d c ph th ng ph th ng và giáo d c

ngh nghi p, gi a giáo d c ngh nghi p v i

giáo d c i h c ngày càng thu h p (ng i ta

nói n s giao thoa c a các lo i h nh này

trong nhi u n m qua ví d nh xu h ng phát

tri n giáo d c i h c nh h ng ngh nghi p

(POHE do tri th c và n ng l c s d ng tri th c

tr thành nh n t quan tr ng có tính quy t nh

n i s ng cá nh n và lao ng ngh nghi p

c a h C ng v i ph c p giáo d c là quá

tr nh ph c p ngh nghi p, ph c p giáo d c cao ng và i h c Giáo d c ph th ng và

h ng nghi p tr thành n n t ng c a quá tr nh phát tri n ngu n nh n l c G áo d c h c chu n t g áo d c t nh hoa sang g áo d c chúng, g áo d c ph c p tr n n n t ng khoa h c và c ng ngh h n G áo d c ngh ngh p phát tr n a d ng tr n n n

t ng g áo d c ph th ng và tr nh cao goà các lo h nh cao ng ngh ngh p

xu t h n lo h nh tr ng h c ngh ngh p (Proffes onal Un vers t )

c Giáo d c kh ng ch là s truy n th

ki n th c, cung c p th ng tin mà h ng vào

y u c u phát tri n nh n cách toàn di n tr n

c s phát tri n n ng l c t du sáng t o và

n ng l c hành ng, n ng l c thích ngh

ng i h c t t m tri th c, v n d ng, s d ng tri th c và tr n c s ó s n xu t (phát hi n tri

th c m i cho b n th n ho c cho x h i

d Giáo d c góp ph n quan tr ng c a quá

tr nh chuy n hóa các lo i tri th c (tri s , tri l , tri hành, tri nh n và chuy n hóa gi a tri th c

hi n v i tri th c ng m m i cá nh n ng i lao

ng và x h i Qua ó làm t ng th m giá tr

ph n t và ph n m m c a c ng ngh

e K nh t tr th c làm tha c n b n

n n g áo d c t quan ni m nh n th c n

h th ng giáo d c, nhà tr ng, i ng giáo

vi n, n i dung ch ng tr nh gi ng d y, c bi t

là ph ng pháp d y h c và m h nh qu n l nhà tr ng Có l s h nh thành n n giáo d c

d a tr n tri th c và m t m h nh v n hóa nhà

tr ng d a tr n tri th c Nh ng giá tr tài s n

v h nh c a nhà tr ng (danh ti ng, uy tín, v n tri th c s kh ng kém h n các giá tr tài s n

h u h nh (c s v t ch t, thi t b d y h c

3 Ch t l ng g áo d c h c s

l n ng c a các s n ph m và k n ng m m

3.1 Các t u chí ch t l ng ào t o

h c

S phát tri n c a x h i hi n i, c a

kinh t tri th c và ang t ra nh ng òi h i

m i ng i lao ng nói chung và i ng

nh n l c có tr nh ào t o b c i h c nói

ri ng Theo quan ni m c a UNESCO y u c u

i v i s n ph m i h c (ng i t t nghi p

trong th i i hi n nay là:

- Có n ng l c trí tu và có kh n ng sáng

t o và thích ng

- Có kh n ng hành ng (các k n ng

s ng có th l p nghi p

- Có n ng l c t h c, t ngh n c u

có th h c th ng xuy n, su t i

- Có n ng l c qu c t (ngo i ng , v n

hoá toàn c u có kh n ng h i nh p

Theo ti u chu n c a Hi p h i các tr ng

i h c qu c t th sinh vi n ph i là nh ng

ng i:

- Có s sáng t o và thích ng cao trong

m i hoàn c nh ch kh ng ch h c b o m

tính chu n m c, khu n m u

- Có kh n ng thích ng

v i c ng vi c m i ch kh ng

ch trung thành v i m t ch

làm duy nh t

- Bi t v n d ng nh ng t

t ng m i ch kh ng ch bi t

tu n th nh ng i u ó c

nh s n

- Bi t t ra nh ng c u

h i úng ch kh ng ch bi t áp

d ng nh ng l i gi i úng

- Có k n ng làm vi c

theo nhóm, b nh ng trong c ng vi c ch

kh ng tu n th theo s ph n b c quy n uy

- Có hoài b o tr thành nh ng nhà khoa h c l n, các nhà doanh nghi p gi i, các nhà l nh o xu t s c ch kh ng ch tr thành

nh ng ng i làm c ng n l ng

- Có n ng l c t m ki m và s d ng th ng tin ch kh ng ch áp d ng nh ng ki n th c ó

bi t

- Bi t k t lu n, ph n tích, ánh giá ch

kh ng ch bi t thu n túy ch p nh n

- Bi t nh n nh n qúa kh và h ng t i

t ng lai

- Bi t t duy ch kh ng ch là ng i h c thu c

- Bi t d báo, thích ng ch kh ng ch

ph n ng th ng

- Ch p nh n s a d ng ch kh ng ch

tu n th i u n nh t

- Bi t phát tri n ch kh ng ch chuy n gia

Nh ng y u c u tr n t ra nh ng y u c u

m i v ch ng tr nh, t ch c và ph ng pháp

ào t o b c i h c và giáo d c ngh nghi p trong ó vi c phát tri n n ng l c sáng t o, kh

n ng thích ng, các k n ng m m tr thành

nh ng nh n t n i b t ( Xem h nh 1

TH L

B T X

S NG

TR NH

N HO

KH N NG TH H NG H T

TR N

N NG L

HU ÊN

M N NGH NGH

nh1 h ng nh n t c a ch t l ng

nh n l c

3.2 M h nh ng g ng v n trong

n n g áo d c h n

b c i h c và giáo d c ngh nghi p,

c ng v i các i u ki n b o m ch t l ng v

ch ng tr nh ào t o, c s v t ch t, trang

thi t ào t o th i ng gi ng vi n là nh n t

quy t nh ch t l ng ào t o i ng gi ng

vi n các tr ng i h c và cao ng ngh

ngh p ch y u là nh ng nhà khoa h c, nhà

chuy n m n có tr nh cao, g n bó v i nghi n

c u khoa h c và các ho t ng v n hóa - x

h i Nh v y, gi ng d y t t ng i gi ng vi n

ph i tho m n ng th i 2 n ng l c: N ng l c

chuy n m n, nghi n c u khoa h c và n ng l c

s ph m c ng các ho t ng v n hóa-x h i

N u ng i d y kh ng có v n hi u bi t v n

hóa-x h i phong phú, n ng l c d y h c, kh n ng

t m ki m, x l th ng tin và nh ng tr i nghi m

ngh nghi p kh ng có kh n ng phát hi n và

gi i quy t v n th khó mà d n d t ng i

h c theo m c ti u n u ra Ng i gi ng vi n

kh ng có th d y cách h c, cách t duy, cách

s ng và làm vi c cho sinh vi n 7

Mu n d y t t và có ch t l ng, ng i

d y ph i th a m n m t s y u c u sau:

- Gi ng vi n ph i có hi u bi t, ki n th c

v nhà tr ng,, m i tr ng GD i h c và ngh

nghi p (m i tr ng lao ng ngh nghi p

- Gi ng vi n ph i bi t m c ti u, tính ch t,

c i m c a ngành h c, tr ng h c mà m nh

ang d y

- Gi ng vi n ph i n m v ng ch ng tr nh

ào t o (m c ích, m c ti u, nhi m v , n i

dung d y h c ph ng pháp và các h nh th c

t ch c d y h c, ki m tra- ánh giá v.v

- Gi ng vi n ph i hi u rõ ng i h c, bi t

khai thác ng l c và ti m n ng c a ng i h c

và h n ch nh ng ti u c c,

- Gi ng vi n ph i bi t v n d ng qu lu t,

ngu n t c d h c và bi t h ng d n sinh

vi n t h c, t nghi n c u

- Gi ng vi n ph i bi t v n d ng các h nh

th c d y h c, ph ng pháp d y h c, s d ng

ph ng ti n d y h c, bi t c i ti n th ng xuy n vi c d y h c

Theo khuy n cáo c a UNESCO y u c u

i v i m t gi ng vi n trong th i i hi n nay (b n c nh ch c n ng truy n th ng là ph i bi t nghi n c u khoa h c m i d y t t c là:

- Hi u bi t c ng ngh th ng tin và có kh

n ng ng d ng chúng trong d y h c

- Khi d y h c ph i nh n th c úng i

t ng ( i t ng d y-ng i h c và i t ng

d y h c-n i dung d y h c , tr n c s ó thao tác úng i t ng

- Khi d y h c ph i bi t l a ch n ph ng pháp thích h p v i m c ti u và n i dung d y

h c, ph h p v i c th c a i t ng

- Ph i hi u c u trúc các ph ng pháp

d y h c, bi t tri n khai úng quy tr nh và bi t

ph i h p các ph ng pháp d y h c trong quá

tr nh d y h c

- Th u hi u cách h c trong m i tr ng

th ng tin và truy n th ng có th h ng d n sinh vi n h c và có kh n ng làm t t vai trò c

v n cho h

- Có ki n th c o l ng và ánh giá trong giáo d c và d y h c ánh giá chính xác khách quan k t qu h c t p c a ng i h c góp ph n kh ng nh ch t l ng s n ph m

ào t o c a m nh

D y h c trong các c s i h c, cao

ng và giáo d c ngh nghi p ph i l u m t

s c m sau:

- D y h c ph i g n li n v i c i m ngành ngh ào t o, bám sát th c ti n kinh

t -x h i và s phát tri n c a khoa h c, c ng ngh li n quan,

- D y h c c n coi tr ng ph ng pháp

«T m ki m» (Search v v y r t g n v i các

ph ng pháp nghi n c u khoa h c, ph ng

pháp phát hi n và gi i quy t v n , x l t nh

hu ng

- Ph ng pháp d y h c coi tr ng vi c

phát huy n ng l c t h c, t nghi n c u c a

ng i h c và huy ng có hi u qu vai trò c a

các ph ng ti n, k thu t, c ng ngh d y h c

hi n i

i v i gi ng vi n, H i ngh qu c t v

GD H th k XXI: t m nh n và hành ng

(1998 n u l n nh ng n ng l c c n có c a

m t gi ng vi n m u m c nh sau: 8

1/ Có ki n th c và s th ng hi u v các

cách h c khác nhau c a sinh vi n (SV

2/ Có ki n th c, n ng l c và thái v

m t theo dõi và ánh giá SV, nh m giúp h

ti n b

3/ T nguy n hoàn thi n b n th n trong

ngành ngh c a m nh bi t ng d ng nh ng

ti u chí ngh nghi p và lu n lu n c p nh t

nh ng thành t u m i nh t

4/ Bi t ng d ng nh ng ki n th c v

c ng ngh th ng tin v m n h c, ngành h c

c a m nh

5/ Có kh n ng nh n bi t c nh ng tín

hi u c a «th tr ng» b n ngoài v nhu c u

c a gi i ch i v i nh ng ng i t t nghi p

6/ Làm ch c nh ng thành t u m i v

d y và h c, t cách d y h c m t giáp m t n

cách d y h c t xa

7/ Chú n nh ng quan i m và mong

c c a «khách hàng», t c là c a nh ng i

tác và sinh vi n khác nhau

8/ Hi u c nh ng tác ng c a nh ng

nh n t qu c t và a v n hóa i v i nh ng

ch ng tr nh ào t o

9/ Có kh n ng d y nh ng lo i SV khác

nhau, thu c nh ng nhóm khác nhau v tu i,

m itr ngkinht -x h i,d nt cv.v.vàbi tcách

làm vi c v i s gi nhi u h n trong m t ngày

10/ Có kh n ng b o m các gi gi ng chính khóa, x mine ho c t i x ng v i m t s

l ng SV ng h n 11/ Có kh n ng hi u c nh ng chi n

l c thích ng v ngh nghi p c a các cá

nh n Gi ng vi n có th c n c vào nh ng

y u c u này mà ch n m t s l nh v c c n thi t

nh t i v i m nh i s u

có th áp ng y u c u tr n i ng

gi ng vi n c n rèn luy n n ng l c, ph m ch t

c a m t nhà khoa h c ch n chính và m t nhà

s ph m t m huy t, nhà ho t ng v n hóa x

h i tích c c và là m t nhà qu n l giáo d c tài

ba (Xem h nh 2

K t lu n Quá tr nh phát tri n c a i s ng x h i

hi n i, c a n n kinh t tri th c và t ra nhi u c h i ng th i c ng t ra nhi u thách

th c trong phát tri n giáo d c nói chung và giáo d c i h c&ngh nghi p nói ri ng các

qu c gia V i vai trò u t u trong phát tri n kinh t - x h i và khoa h c - c ng ngh , h

th ng giáo d c i h c và ngh nghi p trong

x h i hi n i và ang có nh ng chuy n

bi n m nh m c v quy m phát tri n, ch t

l ng ào t o nh n l c và nghi n c u khoa

h c, d ch v x h i C ng v i quá tr nh i m i

m c ti u, n i dung, ph ng pháp gi ng day và

t ch c,qu n l ào t o, t ng c ng c s v t

ch t vi c n ng cao n ng l c i ng gi ng

vi n và ang là y u c u c p bách ng

gi ng vi n là nh n t quy t nh ch t l ng giáo d c áp ng nh ng y u c u m i c a

th i i, ng i gi ng vi n ph i có kh ng ch

nh ng hi u bi t s u s c, th u áo nh ng ki n

th c, k n ng chuy n m n n thu n mà c ng

c n ph i có hi u bi t và n ng l c nghi p v s

ph m c ng v i nh ng hi u bi t x h i - v n hóa và v n s ng phong phú Do ó vi c t ng

c ng ào t o, b i d ng v chuy n m n, nghi p v s ph m , v chính tr - x h i và

các giá tr v n hóa cho i ng gi ng vi n các

tr ng i h c, cao ng là i u quan tr ng

và c p bách p

à l u tham kh o

1 Ngh Quy t 14/2005/ NQ-CP v i

m i c n b n và toàn di n giáo d c i h c Vi t

Nam giai o n 2006 - 2020

2 Anwin Tof er, (1992 , Làn sóng th ba,

Nxb Th ng tin l lu n, Hà N i

3 Rowan Gibson(Bi n so n , (2004 , T

duy l i t ng lai, Nxb Tr

4 Peter Druker, (2003 , Nh ng thách

th c c a qu n l trong th k 21, Nxb Tr

5 WB, (1998 , Tri th c cho phát tri n, Nxb Chính tr qu c gia, Hà N i

6 ng H u, (2001 , Phát tri n kinh t tri

th c, Nxb Chính tr qu c gia, Hà N i

7 Tr n Khánh c, (2014 , Giáo d c và phát tri n ngu n nh n l c trong th k XXI, Nxb Giáo d c Vi t Nam, Hà N i

8 L c Ng c, (2004 , Gi o d c i h c

- ph ng ph p d y và h c, Nxb i h c qu c gia, Hà N i

THE KNOWLEDGE ECONOMY AND THE

DEVELOPMENT OF HIGHER EDUCATION AND

CAREER IN A MODERN SOCIETY

Tran Khanh Duc

Abstract

This article presents some characters of the education in the modern society in light of the development of the knowledge economy and the globani ation n this context, the higher education and professional education are developing with new requirements on training quality (soft skills) and the teaching staff

words Education, higher education, professional education, modern society, training quality, teaching staff

* Tran Khanh Duc - Hanoi University of Science and Technology