Bài giảng Kiểm toán môi trường Hồ Thị Lam Trà

Nội dung của bài giảng trình bày tổng quan về kiểm toán môi trường; phương pháp kiểm toán môi trường; kiểm toán chất thải. Để nắm chắc kiến thức mời các bạn cùng tham khảo bài giảng. Ki m to ể ườ ồ ố ừ ự ắ ỹ ữ ủ án môi tr ng có ngu n g c t khu v c b c M vào nh ng năm 70 c a th k XX. ế ỷ ạ ề ệ ế ủ ự ắ ỹ Đây là giai đo n mà n n công nghi p và kinh t c a khu v c B c M phát tri n m nh m , c ể ạ ẽ ạ ấ ả ướ ả ả ừ ạ ộ ác lo i ch t th i, n c th i, khí th i phát sinh t các ho t đ ng công nghi p v ệ ạ ộ ế ả ưở ấ ớ ườ ự à các ho t đ ng kinh t khác đã làm nh h ng x u t i môi tr ng, s ô nhi m m ễ ườ ộ ở ọ ôi tr ng lan r ng và tr nên nghiêm tr ng. Tr c c ướ ấ ề ứ ề ườ ạ ụ ậ ác v n đ b c xúc v môi tr ng thì hàng lo t các công c lu t pháp, kinh t ế ượ ư ằ ả ố ườ ắ ộ ổ ứ đã đ c đ a ra nh m qu n lý t t môi tr ng và b t bu c các t ch c, nhà máy, c s s n xu t ph i tu ơ ở ả ấ ả ố ả ể ườ ân theo. Trong b i c nh đó thì Ki m toán môi tr ng đã đượ ờ ượ ư ộ ụ ả ắ ệ ả

M C L CỤ Ụ

Trang

              1  

1.1.Khái ni m v  ki m toán môi tr ệ ề ể ườ ng

                 1  

1.1.1 S  c n thi t khách quan c a c a ho t đ ng ki m toán môi trự ầ ế ủ ủ ạ ộ ể ường

1.1.2. Khái ni m v  ki m toánệ ề ể

              1   1.1.3. Khái ni m v  ki m toán môi trệ ề ể ường

              2  

1.2. N i dung, đ i t ộ ố ượ ng, m c tiêu và ý nghĩa c a ki m toán môi tr ụ ủ ể ườ ng

                 3  

1.2.1. N i dung c a ki m toán môi trộ ủ ể ường

               3   1.2.2. Đ i tố ượng c a ki m toán môi trủ ể ường

               5   1.2.3. M c tiêu c a ki m toán môi trụ ủ ể ường

               6   1.2.4. Ý nghĩa c a ki m toán môi trủ ể ường

               6  

1.3. Phân lo i ki m toán môi tr ạ ể ườ ng

                 7  

1.3.1. Phân lo i theo ch  th  ki m toánạ ủ ể ể

               7   1.3.2. Phân lo i theo m c đích ki m toánạ ụ ể

               9   1.3.3. Phân lo i theo đ i tạ ố ượng ki m toánể

              9  

               13   

2.1. L p k  ho ch cho m t cu c ki m toán môi tr ậ ế ạ ộ ộ ể ườ ng

                 14    

2.1.1. Xác đ nh s  cam k tị ự ế

               14    2.1.2. Xác đ nh ph m vi và đ a đi m ki m toánị ạ ị ể ể

               14    at2.1.3. L p nhóm ki m toánậ ể

               15   

2.2. Th c hi n m t cu c ki m toán môi tr ự ệ ộ ộ ể ườ ng

                17    

2.2.1. Ho t đ ng trạ ộ ước ki m toánể

               18    2.2.1.1. L p k  ho ch ki m toán ậ ế ạ ể

               18    2.2.1.2. B ng câu h i trả ỏ ước ki m toán  & danh m c ki m traể ụ ể

              21    2.2.1.3. T ng h p l i các thông tin n n và các thông tin v  nhà máyổ ợ ạ ề ề

2.2.1.4. Thăm quan đ a đi m ki m toán l n đ uị ể ể ầ ầ

              27    2.2.1.5. Thi t l p b ng câu h i kh o sát t i hi n trế ậ ả ỏ ả ạ ệ ường  và các đi u kho n ề ả

ki m toánể

              27    2.2.1.6. Xem xét l i k  ho ch ki m toán và chu n b  k  công tác h u c nạ ế ạ ể ẩ ị ỹ ậ ầ

2.2.2. Ho t đ ng ki m toán t i hi n trạ ộ ể ạ ệ ường

              30    2.2.2.1. H p m  đ uọ ở ầ

              30    2.2.2.2. Xem xét k  các tài li u qu n lýỹ ệ ả

              31    2.2.2.3. Thanh tra đ a đi m m t cách k  lị ể ộ ỹ ưỡng

              31    2.2.2.4. Ph ng v n cán b , công nhân viên nhà máyỏ ấ ộ

              32    2.2.2.5. T ng h p l i các b ng ch ng ki m toán ổ ợ ạ ằ ứ ể

              32    2.2.2.6. H p k t thúcọ ế

              33    2.2.3. Ho t đ ng sau ki m toánạ ộ ể

               34   

2.2.3.1. Đ i chi u các thông tinố ế

               34    2.2.3.2. Chu n b  báo cáoẩ ị

               35    2.2.3.3. L y ý ki n tham kh oấ ế ả

               36    2.2.3.4. Báo cáo cu i cùngố

               36   

2.3. Th c hi n k  ho ch hành đ ng ự ệ ế ạ ộ

                 37    

2.3.1. L p k  ho ch hành đ ngậ ế ạ ộ

               37    3.2.2. Th c hi n k  ho ch hành đ ngự ệ ế ạ ộ

              37    3.2.3. Quá trình theo dõi và hi u ch nhệ ỉ

              37    3.2.4. T ng k t l i k  ho ch hành đ ngổ ế ạ ế ạ ộ

              38   

              41   

3.1. Gi i thi u chung v  ki m toán ch t th i ớ ệ ề ể ấ ả

                 41    

3.1.1. Khái ni m v  ki m toán ch t th iệ ề ể ấ ả

              41      3.1.2. Các y u t  c n thi t c a ki m toán ch t th iế ố ầ ế ủ ể ấ ả

              41    3.1.3. Qui mô c a m t cu c ki m toán ch t th iủ ộ ộ ể ấ ả

               41   

3.2. Quy trình ki m toán ch t th i ể ấ ả

                42    

3.2.1. Giai đo n ti n đánh giáạ ề

              42    3.2.1.1. Chu n b  các đi u ki n ban đ u cho cu c ki m toán ch t th iẩ ị ề ệ ầ ộ ể ấ ả

3.2.1.2. Xem xét quy trình và đ c đi m công ngh  s n xu tặ ể ệ ả ấ

               43    3.2.1.3. Xác đ nh nguyên nhiên li u và các lo i hóa ch t s  d ng (xác đ nh đ u ị ệ ạ ấ ử ụ ị ầ vào)

               46    3.2.2. Xác đ nh và đánh giá các ngu n th i ị ồ ả

              48    3.2.2.1. Xác đ nh các ngu n th iị ồ ả

              48    3.2.2.2. Đánh giá các ngu n th iồ ả

              52    3.2.3. Xây d ng và đánh giá các phự ương án gi m thi u ch t th iả ể ấ ả

3.2.3.1. N i dung c a các phộ ủ ương pháp gi m thi uả ể

               53    3.2.3.2. Đánh giá các phương án gi m thi u ch t th iả ể ấ ả

               55    3.2.3.3. Xây d ng và th c hi n k  ho ch gi m thi u ch t th iự ự ệ ế ạ ả ể ấ ả

              57   

DANH M C B NGỤ Ả

Trang

B ng 1.1. M t s  khía c nh chính trong n i dung c a ki m toán môi trả ộ ố ạ ộ ủ ể ường

B ng 1.2. Các đ i tả ố ượng c a ki m toán môi trủ ể ường

               5  

B ng 2.1. Ví d  v  m t k  ho ch ki m toánả ụ ề ộ ế ạ ể

              20   

B ng 2.2. M u b ng câu h i trả ẫ ả ỏ ước ki m toánể

               22   

B ng 2.3. Ví d  v  m u danh m c ki m tra liên quan t i vi c qu n lý năng ả ụ ề ẫ ụ ể ớ ệ ả

lượng

               24   

B ng 2.4. Ví d  v  m t m u th  ngả ụ ề ộ ẫ ư ỏ

              25   

B ng 2.5. Ví d  v  m t b ng danh sách nh c nhả ụ ề ộ ả ắ ở

              29   

B ng 2.6. C u trúc n i dung c a m t báo cáo ki m toán môi trả ấ ộ ủ ộ ể ường

B ng 2.7. Ví d  v  m t b ng tóm t t  c a  m t báo cáo t ng quátả ụ ề ộ ả ắ ủ ộ ổ

B ng 3.1: Tiêu th  nả ụ ướ ủc c a nhà máy thu c daộ

               47   

B ng 3.2: Các nguyên li u và hóa ch t s  d ng trong s n xu t b t và gi yả ệ ấ ử ụ ả ấ ộ ấ

DANH M C HÌNHỤ

Trang Hình 1.1. Đ u ra và đ u vào c a m t quá trình s n xu tầ ầ ủ ộ ả ấ

               6   Hình 1.2. S  đ  tính toán năng lơ ồ ượng, v t ch t c a m t thi t b  s n xu tậ ấ ủ ộ ế ị ả ấ

Hình 3.2. S  đ  tóm t t vi c phân lo i ki m toán môi trơ ồ ắ ệ ạ ể ường

              12    Hình 2.1. Quy trình ki m toán môi trể ường

              13    Hình 2.2. Các giai đo n và m c tiêu c a t ng giai đo n ki m toánạ ụ ủ ừ ạ ể

Hình 2.3. S  đ  quy trình ki m toán môi trơ ồ ể ường

               40    Hình 3.1: S  đ  công ngh  s n xu t b t và gi yơ ồ ệ ả ấ ộ ấ

               45    Hình 3.2: S  đ  cân b ng v t ch t (đ u vào, đ u ra) c a quá trình s n xu tơ ồ ằ ậ ấ ầ ầ ủ ả ấ

Hình 3.3: Quy trình các bước th c hi n k  ho ch gi m thi u/x  lý ch t th iự ệ ế ạ ả ể ử ấ ả

B  GIÁO D C VÀ ĐÀO T OỘ Ụ Ạ

TRƯỜNG Đ I H C NÔNG NGHI P HÀ N IẠ Ọ Ệ Ộ

H  Th  Lam Trà, Cao Tr ồ ị ườ ng S n ơ

Hà N i 2009 ộ

CHƯƠNG I: T NG QUAN V  KI M TOÁN MÔI TRỔ Ề Ể ƯỜNG

1.1.Khái ni m v  ki m toán môi tr ệ ề ể ườ ng

1.1.1 S  c n thi t khách quan c a c a ho t đ ng ki m toán môi tr ự ầ ế ủ ủ ạ ộ ể ườ ng

Ki m toán môi trể ường có ngu n g c t  khu v c b c M  vào nh ng năm 70 c aồ ố ừ ự ắ ỹ ữ ủ  

th  k  XX. Đây là giai đo n mà n n công nghi p và kinh t  c a khu v c B c M  phátế ỷ ạ ề ệ ế ủ ự ắ ỹ   tri n m nh m , các lo i ch t th i, nể ạ ẽ ạ ấ ả ước th i, khí th i phát sinh t  các ho t đ ng côngả ả ừ ạ ộ   nghi p và các ho t đ ng kinh t  khác đã làm  nh hệ ạ ộ ế ả ưởng x u t i môi trấ ớ ường, s  ôự   nhi m môi trễ ường lan r ng và tr  nên nghiêm tr ng.ộ ở ọ

Trước các v n đ  b c xúc v  môi trấ ề ứ ề ường thì hàng lo t các công c  lu t pháp,ạ ụ ậ   kinh t  đã đế ược đ a ra nh m qu n lý t t môi trư ằ ả ố ường và b t bu c các t  ch c, nhàắ ộ ổ ứ   máy, c  s  s n xu t ph i tuân theo. Trong b i c nh đó thì Ki m toán môi trơ ở ả ấ ả ố ả ể ường đã 

được ra đ i và đờ ược xem nh  là m t công c  qu n lý s c bén và hi u qu ư ộ ụ ả ắ ệ ả

Ki m toán môi trể ường là m t công c  qu n lý giúp cho các nhà qu n lý nh nộ ụ ả ả ậ  

th c rõ nh ng v n đ  môi trứ ữ ấ ề ường đang x y ra t i nh ng n i c n quan tâm, trên c  sả ạ ữ ơ ầ ơ ở 

đó đ  ra các bi n pháp ngăn ng a và c i thi n môi trề ệ ừ ả ệ ường m t cách có hi u qu ộ ệ ả

Ki m toán môi trể ường được ti n hành nh m m c đích ki m tra và đánh giá sế ằ ụ ể ự  tuân th  c a các c  s  s n xu t đ i v i các lu t l  và quy đ nh kh t khe c a môiủ ủ ơ ở ả ấ ố ớ ậ ệ ị ắ ủ  

trường. Ban đ u thì ki m toán môi trầ ể ường ch  t p trung vào nhi m v  trên, tuy nhiênỉ ậ ệ ụ   cùng v i th i gian và yêu c u th c t  thì ki m toán môi trớ ờ ầ ự ế ể ường ngày càng được mở 

r ng và bao trùm nhi u khía c nh h n.ộ ề ạ ơ

Ki m toán môi trể ường th c s  phát tri n m nh m  vào nh ng năm 80 c a thự ự ể ạ ẽ ữ ủ ế 

k  XX   các nỷ ở ước B c M  và Châu Âu, ngày nay thì nó đã đắ ỹ ược phát tri n r ng rãiể ộ   trên quy mô toàn c u. M , Canada, Anh là nh ng nầ ỹ ữ ước đ u tiên th c hi n ho t đ ngầ ự ệ ạ ộ  

ki m toán có hi u qu  và thành công. Các nể ệ ả ước này cũng có nh ng c  quan ti n hànhữ ơ ế  

ho t đ ng ki m toán môi trạ ộ ể ường chuyên nghi p nh t v i nh ng lu t s , chuyên giaệ ấ ớ ữ ậ ư  

đ y kinh nghi m, có uy tín, đầ ệ ượ ấc c p ch ng ch  ch ng nh n đ t tiêu chu n ki m toánứ ỉ ứ ậ ạ ẩ ể   viên môi trường

Ngày nay, khi mà v n đ  môi trầ ề ường ngày càng tr  nên ph c t p và mang tínhở ứ ạ  

ch t toàn c u thì càng có nhi u các qu c gia trên th  gi i s  d ng ki m toán môiấ ầ ề ố ế ớ ử ụ ể  

trường trong vi c b o v  môi trệ ả ệ ường. Đây là m t  xu hộ ướng phát tri n t t y u, kháchể ấ ế   quan

1.1.2. Khái ni m v  ki m toán ệ ề ể

Ki m toán có ngu n g c t  Latin là “Audit”, nguyên b n là “Auditing”. Tể ồ ố ừ ả ừ 

“Auditing” l i có ngu n g c t  đ ng t  trong ti ng Latin “Audive”, nghĩa là nghe. Tạ ồ ố ừ ộ ừ ế ừ  ngu n g c này ta có th  hình dung ra hình  nh c a m t cu c ki m toán c  đi n đó làồ ố ể ả ủ ộ ộ ể ổ ể  

vi c m t ngệ ộ ười ghi chép đ c to lên cho m t bên đ c l p “nghe” và ch p nh n. Tr iọ ộ ộ ậ ấ ậ ả   qua th i gian dài phát tri n thì ngày nay đã có r t nhi u các khái ni m khác nhau vờ ể ấ ề ệ ề 

ki m toán.ể

Theo Liên đoàn ki m toán qu c t  (International Federation of Accountants –ể ố ế  

IFAC) thì: “Ki m toán là vi c các ki m toán viên đ c l p ki m tra và trình bày ý ki n ể ệ ể ộ ậ ể ế  

c a mình v  các b n báo cáo tài chính” ủ ề ả

 n c ta theo Qui ch  ki m toán đ c l p trong n n kinh t  qu c dân (Ban

hành theo Ngh  đ nh s  07/CP ngày 29/01/1994 c a chính ph ) đã ch  rõ: ị ị ố ủ ủ ỉ “Ki m toán ể  

đ c l p là vi c ki m tra và xác nh n c a ki m toán viên chuyên nghi p thu c các t ộ ậ ệ ể ậ ủ ể ệ ộ ổ 

1

ch c ki m toán đ c l p v  tính đúng đ n h p lý c a các tài li u, s  k  toán và báo ứ ể ộ ậ ề ắ ợ ủ ệ ổ ế   cáo quy t toán c a các doanh nghi p, các c  quan, t  ch c đoàn th , t  ch c xã h i ế ủ ệ ơ ổ ứ ể ổ ứ ộ   khi có yêu c u c a các đ i v  này” ầ ủ ơ ị

T  hai đ nh nghĩa này ta có th  th y ban đ u khái ni m ki m toán ch  bó h pừ ị ể ấ ầ ệ ể ỉ ẹ   trong lĩnh v c tài chính, sau này nó m i đự ớ ược m  r ng sang các lĩnh v c khác trong đóở ộ ự  

có môi trường. M t cu c ki m toán có th  hi u đ n gi n là m t cu c ki m tra và ràộ ộ ể ể ể ơ ả ộ ộ ể   soát v i s  tham gia c a “ba ngớ ự ủ ười” hay “ba nhóm”(g m ngồ ười và nhóm người ki mể   toán còn g i là ki m toán viên và đ i ki m toán; Ngọ ể ộ ể ười và nhóm ngườ ị ểi b  ki m toán  hay còn g i là đ i tọ ố ượng ki m toán; ngể ười và nhóm người th  ba g i là khách hàng),ứ ọ  

và tr i qua ba giai đo n:ả ạ

­ Đánh giá: đánh giá xem v n đ  c n ki m toán th c s  là gì.ấ ề ầ ể ự ự

­ Ki m tra: so sánh xem các v n đ  c n ki m toán có tuân th  tri t đ  các tiêuể ấ ề ầ ể ủ ệ ể   chu n n i b , tiêu chu n đ a phẩ ộ ộ ẩ ị ương hay các tiêu chu n, quy đ nh, lu t pháp đ  ra hayẩ ị ậ ề   không và m c đ  tuân th  đ n đâu.ứ ộ ủ ế

­ Ch ng nh n k t qu : ch ng nh n hay ch ng t  k t qu  ki m toán (ph i cóứ ậ ế ả ứ ậ ứ ỏ ế ả ể ả  

d u xác nh n c a c  quan ki m toán có uy tín).ấ ậ ủ ơ ể

1.1.3. Khái ni m v  ki m toán môi tr ệ ề ể ườ ng

Ki m toán môi trể ường (Environmental Audit) là m t khái ni m m i   nộ ệ ớ ở ước ta,  song th c ch t n i dung c a  nó đã và đang đự ấ ộ ủ ược th c hi n   các c  s  công nghi pự ệ ở ơ ở ệ  

và các công ty dười nhi u tên g i khác nhau nh : rà soát môi trề ọ ư ường, t ng quan môiổ  

trường, ki m soát môi trể ường, hay đánh giá tác đ ng môi trộ ường (Tr nh Th  Thanh &ị ị   Nguy n Th  Hà, 2003).ễ ị

Ki m toán môi trể ường là m t thu t ng  b t ngu n t  ngành k  toán tài chínhộ ậ ữ ắ ồ ừ ế  

nh m ch  khái ni m v  phép ki m ch ng các ho t đ ng tác nghi p và xác nh p v  sằ ỉ ệ ề ể ứ ạ ộ ệ ậ ề ố 

li u (Ki m toán tài chính).ệ ể

Hi n nay trên th  gi i đã có r t nhi u các đ nh nghĩa khác nhau v  ki m toánệ ế ớ ấ ề ị ề ể   môi trường. Năm 1998 Vi n thệ ương m i Qu c t  ICC ( International Chamber ofạ ố ế   Commerce) đã đ a ra khái ni m ban đ u v  ki m toán môi trư ệ ầ ề ể ường nh  sau:ư

“Ki m toán môi tr ể ườ ng là m t công c  qu n lý bao g m s  ghi chép m t cách ộ ụ ả ồ ự ộ   khách quan, công khai công các t  ch c môi tr ổ ứ ườ ng, s  v n hành các thi t b , c  s ự ậ ế ị ơ ở  

v t ch t v i m c đích qu n lý môi tr ậ ấ ớ ụ ả ườ ng b ng cách tr  giúp qu n lý, ki m soát các ằ ợ ả ể  

ho t đ ng và đánh giá s  tuân th  các chính sách c a công ty bao g m s  tuân th ạ ộ ự ủ ủ ồ ự ủ  theo các tiêu chu n môi tr ẩ ườ ng”.

Theo tiêu chu n ISO 14010 (1996) ph n 3.9 thì ki m toán môi trẩ ầ ể ường đượ  c

đ nh nghĩa nh  sau:ị ư

“Ki m toán môi tr ể ườ ng là m t quá trình th m tra có h  th ng và đ ộ ẩ ệ ố ượ c ghi   thành văn b n, bao g m vi c thu th p và đánh giá m t cách khách quan các b ng ả ồ ệ ậ ộ ằ  

ch ng nh m xác đ nh nh ng ho t đ ng, s  ki n, h  th ng qu n lý liên quan đ n môi ứ ằ ị ữ ạ ộ ự ệ ệ ố ả ế  

tr ườ ng hay các thông tin v  nh ng k t qu  c a quá trình này cho khách hàng” ề ữ ế ả ủ

nhi u tác gi  cũng đã đ a ra nh ng khái ni m v  thu t ng  ki m toán môi trề ả ư ữ ệ ề ậ ữ ể ường.  Theo Tr nh Th  Thanh và Nguy n Th  Vân Hà năm 2003 thì ki m toán môi trị ị ễ ị ể ường đượ  c

hi u m t cách khách quan là: ể ộ “T ng h p các ho t đ ng đi u tra, theo dõi có h  th ng ổ ợ ạ ộ ề ệ ố   theo chu k  và đánh giá m t cách khách quan đ i v i công tác t  ch c qu n lý môi ỳ ộ ố ớ ổ ứ ả  

2

tr ườ ng, quá trình v n hành công ngh  s n xu t, hi n tr ng v n hành c a trang thi t ậ ệ ả ấ ệ ạ ậ ủ ế  

b ,…v i m c đích ki m soát các ho t đ ng và đánh giá s  tuân th  c a các đ n v , các ị ớ ụ ể ạ ộ ự ủ ủ ơ ị   ngu n t o ra ch t th i đ i v i nh ng chính sách c a nhà n ồ ạ ấ ả ố ớ ữ ủ ướ ề c v  môi tr ườ ng”.

Còn theo C c B o v  Môi trụ ả ệ ường năm 2003 thì ki m toán môi trể ường là: “công 

c  qu n lý bao g m m t quá trình đánh giá có tính h  th ng, đ nh k  và khách quan ụ ả ồ ộ ệ ố ị ỳ  

đ ượ c văn b n hóa v  vi c làm th  nào đ  th c hi n t  ch c môi tr ả ề ệ ế ể ự ệ ổ ứ ườ ng, qu n lý môi ả  

tr ườ ng và trang thi t b  môi tr ế ị ườ ng ho t đ ng t t” ạ ộ ố

Nh  v y, đã có khá nhi u các đ nh nghĩa khác nhau v  ki m toán môi trư ậ ề ị ề ể ườ  ng

được đ a ra. Trong các đ nh nghĩa trên thì đ nh nghĩa v  ki m toán môi trư ị ị ề ể ường c a tủ ổ 

ch c ISO đ a ra trong ph n 3.9 c a tiêu chu n ISO 14010 năm 1996 đứ ư ầ ủ ẩ ược coi là đ yầ  

đ  và hoàn ch nh nh t. T  đ nh nghĩa này ta có th  rút ra nh ng đi m m u ch t c aủ ỉ ấ ừ ị ể ữ ể ấ ố ủ  

ki m toán môi trể ường:

­ Là quá trình ki m tra có h  th ng và để ệ ố ược ghi thành văn b n.ả

­ Ti n hành m t cách khách quan.ế ộ

­ Thu th p và đánh giá các b ng ch ng ki m toán.ậ ằ ứ ể

­ Xác đ nh v n đ  xem xét có phù h p v i tiêu chu n ki m toán hay không.ị ấ ề ợ ớ ẩ ể

­ Thông tin các k t qu  c a quá trình này cho khách hàng.ế ả ủ

M c dù các đ nh nghĩa v  ki m toán môi trặ ị ề ể ường có th  khác nhau v  m t ngônể ề ặ  

t  và cách di n đ t song m t đ nh nghĩa v  ki m toán môi trừ ễ ạ ộ ị ề ể ường được coi là hoàn 

ch nh khi nó tr  l i đỉ ả ờ ược nh ng câu h i mà các nhà qu n lý c a các t  ch c, công tyữ ỏ ả ủ ổ ứ  

đ a ra đó là:ư

­ Chúng tôi đang làm gì ? C  th , li u chúng tôi có ph i tuân th  t t c  cácụ ể ệ ả ủ ấ ả  

lu t, quy đ nh c a Chính ph  và các hậ ị ủ ủ ướng d n hay không?ẫ

­ Chúng tôi có th  làm t t h n không ? ể ố ơ  C  th ,   nh ng khu v c không đụ ể ở ữ ự ượ  c quy đ nh, các ho t đ ng có th  đị ạ ộ ể ược tăng cường đ  gi m thi u tác đ ng môi trể ả ể ộ ườ  ng hay không?

­ Chúng tôi có th  làm đi u đó v i chi phí r  h n không? ể ề ớ ẻ ơ

­ Và chúng tôi ph i làm gì n a? ả ữ   1.2. N i dung, đ i t ộ ố ượ ng, m c tiêu và ý nghĩa c a ki m toán môi tr ụ ủ ể ườ ng

1.2.1. N i dung c a ki m toán môi tr ộ ủ ể ườ ng

T  các đ nh nghĩa v  ki m toán môi trừ ị ề ể ường đã ch  ra   ph n trên chúng ta cóỉ ở ầ  

th  th y n i dung chính c a ki m toán môi trể ấ ộ ủ ể ường là:

­ Ki m toán môi trể ường đi xem xét, đánh giá s  tuân th  v i các th  t c b o vự ủ ớ ủ ụ ả ệ  môi trường và các chính sách môi trường c a m t doanh nghi p, t  ch c tuân theo cácủ ộ ệ ổ ứ   nguyên t c gi  gìn môi trắ ữ ường trong s ch và phát tri n b n v ng. Trên th c t  quaạ ể ề ữ ự ế   trình ki m toán môi trể ường có th  di n ra m t cách t  nguy n, nó ch  ch  b t bu cể ễ ộ ự ệ ỉ ỉ ắ ộ   trong nh ng trữ ường h p đã đợ ược lu t pháp quy đ nh.ậ ị

­ Theo nh  đ nh nghĩa thì ki m toán môi trư ị ể ường th c ch t là m t công c  qu nự ấ ộ ụ ả  

lý nh m ki m tra, đánh giá tính hi u qu , m c đ  phù h p c a các n  l c b o v  môiằ ể ệ ả ứ ộ ợ ủ ỗ ự ả ệ  

trường hay các h  th ng qu n lý môi trệ ố ả ường c a các nhà máy, doanh nghi p đ aủ ệ ị  

phương. Đây là m t cu c rà soát có h  th ng, liên quan t i vi c phân tích, ki m tra vàộ ộ ệ ố ớ ệ ể   xác nh n các th  t c và th c ti n c a ho t đ ng b o v  môi trậ ủ ụ ự ễ ủ ạ ộ ả ệ ường c a các doanhủ   nghi p, nhà máy nh m đ a ra k t lu n xem các c  s  đó có tuân th  theo nh ng quyệ ằ ư ế ậ ơ ở ủ ữ  

3

đ nh pháp lý, các chính sách môi trị ường c a nhà nủ ước hay không, và c  s  đó có đơ ở ượ  c

ch p nh n v  m t môi trấ ậ ề ặ ường hay không

­ Bên c nh đó m t n i dung quan tr ng khác c a ki m toán môi trạ ộ ộ ọ ủ ể ường là  nghiên c u, ki m tra k  các tài li u, s  li u, các báo cáo môi trứ ể ỹ ệ ố ệ ường c a công ty, nhàủ   máy trong m t th i gian đ  dài nh m tìm ki m nh ng sai sót, vi ph m trong các ho tộ ờ ủ ằ ế ữ ạ ạ  

đ ng b o v  môi trộ ả ệ ường c a nhà máy, công ty đó. T  đó đi đ n k t lu n xem các củ ừ ế ế ậ ơ 

s  s n xu t này đã đ t đở ả ấ ạ ược các m c tiêu b o v  môi trụ ả ệ ường đ  ra hay ch a, đ ngề ư ồ  

th i cũng đ  đ t các bi n pháp c i thi n m t cách h p lý, hi u qu ờ ề ạ ệ ả ệ ộ ợ ệ ả

­ Đ  có th  xem xét đánh giá các thông tin thì các chuyên gia ki m toán ph i cănể ể ể ả  

c  vào các tiêu chu n ki m toán hay các chu n m c ki m toán đã đứ ẩ ể ẩ ự ể ược thi t l p tế ậ ừ 

trước. Thông thường các tiêu chu n, các chu n m c này là các chính sách, các quyẩ ẩ ự  

đ nh, các tiêu chu n liên quan t i b o v  môi trị ẩ ớ ả ệ ường, quá trình s n xu t, s c kh e c aả ấ ứ ỏ ủ   con ngườ ủi c a các t  ch c, đ a phổ ứ ị ương, Nhà nứơc và Qu c t ố ế

­ Vi c thu th p các thông tin c a m t cu c ki m toán đệ ậ ủ ộ ộ ể ược thông qua quá trình 

ph ng v n tr c ti p các cán b  ch  ch t, cán b  công nhân viên c a nhà máy, ho cỏ ấ ự ế ộ ủ ố ộ ủ ặ   thông qua các b ng câu h i ki m toán, thông qua quá trình thanh tra t i hi n trả ỏ ể ạ ệ ường…

T  đó đ  có th  đánh giá m t cách chính xác nh t ho t đ ng b o v  môi trừ ể ể ộ ấ ạ ộ ả ệ ường và sự  tuân th  các chính sách, pháp lu t môi trủ ậ ường c a các c  s  s n xu t.ủ ơ ỏ ả ấ

­ M t n i dung quan tr ng khác c a ki m toán môi trộ ộ ọ ủ ể ường là ph i đ a ra đả ư ượ  c các phát hi n ki m toán, s  không phù h p và các b ng ch ng h  tr , ch ng minh choệ ể ự ợ ằ ứ ỗ ợ ứ  

nh ng phát hi n này. T  các phát hi n ki m toán s  là c  s  đ  thi t l p m t kữ ệ ừ ệ ể ẽ ơ ở ể ế ậ ộ ế 

ho ch hành đ ng c i thi n và hi u ch nh ti p theo.ạ ộ ả ệ ệ ỉ ế

­ N i dung cu i cùng c a ki m toán môi trộ ố ủ ể ường là ph i thi t l p báo cáo ki mả ế ậ ể   toán và thông tin k t qu  ki m toán cho khách hàng và c  s  b  ki m toán.ế ả ể ơ ở ị ể

V i các n i dung chính nh  trên thì m i cu c ki m toán môi trớ ộ ư ộ ộ ể ường s  t pẽ ậ   trung vào các khía c nh c  th  nh  sau:ạ ụ ể ư

B ng 1.1. M t s  khía c nh chính trong n i dung c a ki m toán môiả ộ ố ạ ộ ủ ể  

trường

tiêu chu n hay khôngẩ

­ Chương trình quan tr cắ ­ Đánh giá s  thi t k  và hi u qu  c a hự ế ế ệ ả ủ ệ 

th ng quan tr cố ắ

pháp d  báo và k t qu  d  báoự ế ả ự

­ S  v n hành các trang thi t b  c a nhàự ậ ế ị ủ  

­ R i ro và th m h a môi trủ ả ọ ường ­ Ki m soát v n đ  này   v  trí đ c bi tể ấ ề ở ị ặ ệ  

c a h  th ng qu n lýủ ệ ố ả

­ R i ro và các kho n nủ ả ợ ­   Có   th   phát   sinh   t   các   áp   l c   môiể ừ ự  

trường

­ S n ph m và th  trả ẩ ị ường ­ Đánh giá xem s n ph m đó có thân thi nả ẩ ệ  

v i môi trớ ường hay không

4