GIÁO án sinh 10 cđ4 CHUYỂN hóa vật CHẤT và NĂNG LƯỢNG TRONG tế bào

Bài CĐ Tên CĐ Tên bài Tiến trìnhII Thành phần hóa học của tế bào - Các nguyên tố hoá học và nước - Cacbohiđrat và lipit; Prôtêin III Cấu trúc của tế bào - Tế bào nhân sơ - Tế bào nhân t

Bài CĐ Tên CĐ Tên bài Tiến trình

II Thành phần hóa học của tế bào

- Các nguyên tố hoá học và nước

- Cacbohiđrat và lipit; Prôtêin

III Cấu trúc của tế bào

- Tế bào nhân sơ

- Tế bào nhân thực

- Vận chuyển các chất qua màng sinh chất

- Thực hành: Thí nghiệm co và phản co nguyên sinh

- Khái quát về năng lượng và sự chuyển hóa vật chất

- Enzim và vai trò của enzim trong sự chuyển hoá vật chất

- Thực hành: quan sát các kì của nguyên phân

VI Chuyển hoá vật chất và năng lượng ở vi

sinh vật

- Dinh dưỡng, chuyển hoá vật chất và năng lượng ở vi sinh vật

- Các quá trình tổng hợp và phân giải các chất ở vi sinh vật

- Thực hành: Lên men êtilic và lactic

25

26

27

28

VII Sinh trưởng và sinh sản ở VSV

- Sinh trưởng của vi sinh vật

- Sinh sản của vi sinh vật

- Các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng của vi sinh vật

VIII CĐ Vi rút & bệnh truyền nhiễm

- Cấu trúc các loại virut.

- Sự nhân lên của virut trong tế bào chủ

- Virut gây bệnh - Ứng dụng của virut trong thực tiễn

- Bệnh truyền nhiễm và miễn dịch

Ôn tập

CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT VÀ NĂNG LƯỢNG TRONG TẾ BÀO

CHỦ ĐỀ 4:

KHÁI QUÁT VỀ NĂNG LƯƠNG VÀ CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT

KHÁI QUÁT VỀ NĂNG LƯƠNG VÀ CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT

TÍNH HIỆU QUẢ TRONG CHUYỂN HÓA NĂNG LƯỢNG

CỦA TẾ BÀO

I KN năng

lượng và các

dạng năng lượng

trong tế bào

III ATP – đồng

tiền năng lượng

Hãy kể tên một vài dạng năng lượng mà

em biết?

Năng lượng mặt

trời

Năng lượng là gì?

Năng lượng núi lửa

I KHÁI NIỆM VỀ NĂNG LƯỢNG VÀ CÁC DẠNG NĂNG LƯỢNG

Nhiệt năng Điện năng

năng sinh công.

Nhiệt năng

Quang năng

ATP

Chuyển hóa năng lượng là gì?

II.CHUYỂN HÓA NĂNG LƯỢNG

ATP

ATP (Adenozin triphotphat)

Liên kết cao năng

Hãy mô tả cấu trúc của ATP?

Vì sao nói ATP là một hợp chất cao năng ?

Cấu trúc ATP III.ATP- ĐỒNG TIỀN NĂNG LƯỢNG CỦA TẾ BÀO

- Sinh tổng hợp các chất

- Co cơ

- Dẫn truyền xung thần kinh

- Vận chuyển các chất(hoạt tải)

Ti thể: nhà máy năng lượng của tế bào

Myosin sau khi hoat hóa

Sinh công cơ học, đặc biệt là sự co cơ, hoạt động lao động

Cung cấp năng lượng chi tim hoạt động Cung cấp năng lượng cho cơ

III.ATP- ĐỒNG TIỀN NĂNG LƯỢNG CỦA TẾ BÀO

Vào mùa hè buổi tối ta hay thấy những con đom đóm phát sáng nhấp nháy giống như ánh sáng điện Hãy giải

thích?

Dạng năng nào là chủ yếu?

Các dạng năng lượng trong tế bào

VỀ NHÀ

- HỌC BÀI

- SOẠN TIẾP BÀI 14 ENZIM VÀ VAI TRÒ CỦA ENZIM TRONG QUÁ TRÌNH CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT

Vì sao khi vận động mạnh ta lại thấy nóng trong người?

ENZIM VÀ VAI TRÒ CỦA ENZIM TRONG QUÁ TRÌNH CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT

BÀI 14 – ENZIM VÀ VAI TRÒ CỦA ENZIM TRONG QUÁ TRÌNH CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT

BÀI 14 – ENZIM VÀ VAI TRÒ CỦA ENZIM TRONG QUÁ TRÌNH CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT

I ENZIM

1 Khái niệm:

2 Cấu trúc: Nêu cấu trúc của enzim?

Prôtêin

Prôtêin kết hợp với chất khác không

phải là Prôtêin (Côenzim)

? Enzim A và B có thể liên kết với cơ chất nào? Vì sao?

? Trung tâm hoạt động của enzim có cấu tạo như thế nào? Có chức năng gì?

TIẾT 14 – ENZIM VÀ VAI TRÒ CỦA ENZIM TRONG QUÁ TRÌNH CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT

enzim gọi là cơ chất

- Trong phân tử enzim

có vùng cấu trúc không

gian đặc biệt chuyên liên

kết với cơ chất gọi là

trung tâm hoạt động

BÀI 14 – ENZIM VÀ VAI TRÒ CỦA ENZIM TRONG QUÁ TRÌNH CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT

gian của trung tâm

hoạt động của enzim

tương thích với cấu

hình không gian của

cơ chất, nhờ vậy cơ

chất liên kết tạm thời

với enzim và bị biến

đổi tạo thành sản

phẩm.

CƠ CHẾ HOẠT ĐỘNG CỦA ENZIM

10 20 30 40 50 60

E n

zi m A

E n z im B

H y nhận xét về ảnh h uởng ãy nhận xét về ảnh hưuởng

của nhiệt độ lên hoạt tính

của Enzim

ảnh h ởng của nhiệt độ

Hoạt tính enzim được xác định bằng lượng sản phẩm tạo thành từ 1 lượng cơ chất trên 1 đơn vị thời gian

BÀI 14 – ENZIM VÀ VAI TRÒ CỦA ENZIM TRONG QUÁ TRÌNH CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT

I ENZIM

1 Khái niệm:

2 Cấu trúc:

3 Cơ chế hoạt động của enzim:

Nêu các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt tính của enzim?

4 Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt tính của enzim:

hưởng của nhiệt độ

lên hoạt tính của

Enzim?

Thế nào là hoạt tính của enzim?

BÀI 14 – ENZIM VÀ VAI TRÒ CỦA ENZIM TRONG QUÁ TRÌNH CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT

BÀI 14 – ENZIM VÀ VAI TRÒ CỦA ENZIM TRONG QUÁ TRÌNH CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT

cơ chất lên hoạt tính của Enzim?

Với một lượng enzim xác định nếu tăng dần lượng cơ

chất trong dung dịch, thoạt đầu hoạt tính của enzim tăng

dần đến một mức nhất định rồi dừng lại.

4 Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt tính của enzim:

3 Cơ chế hoạt động của enzim:

1 Khái niệm:

2 Cấu trúc:

BÀI 14 – ENZIM VÀ VAI TRÒ CỦA ENZIM TRONG QUÁ TRÌNH CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT

I ENZIM

1 Khái niệm:

2 Cấu trúc:

3 Cơ chế hoạt động của enzim:

4 Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt tính của enzim:

enzim lên hoạt tính của Enzim?

Với một lượng cơ chất xác định,

nồng độ enzim càng cao thì tốc độ

phản ứng xảy ra càng nhanh.

BÀI 14 – ENZIM VÀ VAI TRÒ CỦA ENZIM TRONG QUÁ TRÌNH CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT

I ENZIM

II VAI TRÒ CỦA ENZIM TRONG QUÁ TRÌNH CHUYỂN HOÁ VẬT CHẤT

100 g tinh bột

năng lượng hoạt hóa

của các chất tham gia

phản ứng, do đó làm

tăng tốc độ phản ứng.

BÀI 14 – ENZIM VÀ VAI TRÒ CỦA ENZIM TRONG QUÁ TRÌNH CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT

I ENZIM

II VAI TRÒ CỦA ENZIM TRONG QUÁ TRÌNH CHUYỂN HOÁ VẬT CHẤT

- Các chất trong tế bào được chuyển hoá thông qua hàng loạt các phản ứng hoá sinh Mỗi phản ứng được điều khiển bởi một

enzim đặc hiệu

Enzim a Enzim b Enzim c Enzim d

- Cơ thể sinh vật có thể tạo ra các enzim ở dạng chưa hoạt động, khi cần sẽ hoạt hoá chúng hoặc sử dụng các chất ức chế

BÀI 14 – ENZIM VÀ VAI TRÒ CỦA ENZIM TRONG QUÁ TRÌNH CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT

I ENZIM

II VAI TRÒ CỦA ENZIM TRONG QUÁ TRÌNH CHUYỂN HOÁ VẬT CHẤT

Nếu G và F tăng lên một cách bất thường trong tế bào thì nồng độ chất nào trong tế bào

sẽ tăng lên? Vì sao?

H

Trả lời:

• Nếu G và F dư thừa thì chúng sẽ ức chế phản ứng phía trước làm dư thừa chất C

• Chất C sẽ ức chế enzim chuyển hóa chất A thành B

• Chất A sẽ được tích lại trong tế bào Chất A dư thừa

sẽ chuyển hóa thành chất H làm tăng chất H trong tế bào 1 cách bất thường

H

A B C

1 Thành phần cấu tạo chính của

2 Chất chịu tác động của enzim b Nhiệt độ 2 ….

3 Bào quan chứa nhiều enzim hô

4 Một trong những nhân tố ảnh

5 Chất xúc tác sinh học hiệu quả

a

CỦNG CỐ, LUYỆN TẬP

BÀI 14 – ENZIM VÀ VAI TRÒ CỦA ENZIM TRONG QUÁ TRÌNH CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT

- Tại sao một số người khi tiêm một

loại thuốc kháng sinh lại có thể chết

ngay lập tức vì bị sốc phản vệ nếu

không thử thuốc trước?

(vì những người này không có hoặc

không đủ lượng enzim phân giải

thuốc)

- Tại sao một số người không ăn

được cua ghẹ, nếu ăn sẽ bị dị ứng?

(cơ thể người đó không có enzim

phân giải prôtêin của cua, ghẹ nên

không tiêu hoá được)

- Bột giặt OMO có enzim

Prôtêaza để đánh bật các

chất bẩn, vết máu

- Tại sao ăn thịt bò khô với gỏi đu

đủ thì lại dễ tiêu hóa hơn khi ăn thịt bò riêng?

- Trong đu đủ có enzim

Papain có khả năng phân

hủy protein

- Tại sao trong công nghệ chế biến bột giặt (OMO) người ta thường cho thêm nhiều loại enzim?

- Tại sao ở một số côn trùng lại có khả năng

kháng thuốc trừ sâu?

• Vì trong quần thể côn trùng 1 số có các dạng gen

đột biến để tổng hợp ra enzim phân giải thuốc trừ sâu, làm vô hiệu hóa tác động của thuốc.

Nọc rắn cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người mỗi năm Và nhờ vào các công trình nghiên cứu mới, nó có thể là nền tảng của những liệu pháp chữa trị

mới cứu sống rất nhiều người

(Ảnh: RobertValentic/Nature PL)

“Em có biết”

Gout là một bệnh tăng axit

uric huyết thanh, biểu hiện đau

khớp cấp.

Một số bệnh do rối loạn chuyển hóa

Bệnh Phêninkêto niệu (PKU):

thiếu enzim chuyển hóa axit amin phenylalanin dẫn đến dư thừa trong máu gây tổn hại não

- Giải thích câu tục ngữ: “ Ăn kỹ no lâu ”

“ Ăn kỹ, ăn đúng giờ tạo điều kiện thức ăn tiếp xúc trực tiếp enzim tiêu hóa, enzim tiết ra dồi dào, tiêu hóa hoàn toàn thức ăn, tận dụng hết dinh dưỡng

mà thức ăn cung cấp ”

THỰC HÀNH: MỘT SỐ THÍ NGHIỆM VỀ ENZIM

II Chuẩn bị:

1 Nguyên liệu và hoá chất:

Dung dịch iôt 0,3%, axit HCl 5%, n ớc bọt pha loãng 2 – 3 lần.

Dung dịch saccaraza nấm men, dung dịch tinh bột 1%, saccarôzơ 4%,

thuốc thử lugol, thuốc thử phêlinh.

2 Dụng cụ:

ống nghiệm, đèn cồn, lọ đựng hoá chất, tủ ấm hoặc n ớc nóng, máy ly tâm ( phễu lọc ), giấy lọc và các dụng cụ khác.

III Cách tiến hành:

hoạt tính của enzim amilaza

B ớc 1: Lấy 4 ống nghiệm, cho vào mỗi ống 2ml dung dịch tinh bột 1%

-Đặt ống 1 vào nồi cách thuỷ đang sôi

-Đặt ống 2 vào cốc n ớc ấm 40 độ

-Đặt ống 3 vào n ớc đá

-Cho vào ống 4, 1ml dung dịch HCl 1%

B ớc 2: Sau 5 phút cho vào mỗi ống nghiệm 1 ml dung dịch amilaza pha loãng, để khoảng 15 phút

B ớc 3: Dùng dung dịch iốt 0,3% để xác định mức độ thuỷ phân tinh bột ở 4 ống

TN 2 Thí nghiệm về tính đặc hiệu của enzim:

B ớc 1: Lấy 4 ống nghiệm

-Cho vào ống 1và 2 mỗi ống 1ml dung dịch tinh bột 1%

-Cho vào ống 3 và 4 mỗi ống 1ml dung dịch saccarozo 4%

-Cho vào ống 1và 3 mỗi ống 1ml n ớc bọt pha loãng

-Cho vào ống 2 và 4 mỗi ống 1ml dung dịch saccaraza

nâm men

B ớc 2: Đặt cả 4 ống nghiệm trong n ớc ấm 40 độ trong 15 phút Sau đó nhấc ra

-Cho vào ống 1và 3 mỗi ống 3 giọt thuốc thử lugol

-Cho vào ống 2 và 4 mỗi ống1ml thuốc thử phêlinh

Sau đó đun trên đén cồn đến khi sôi

B ớc 3: Quan sát màu sắc các ống nghiệm và giải thích

IV Thu hoạch:

Điền kết quả vào bảng và giải thích:

1 Thí nghiệm 1: ảnh h ởng của nhiệt độ, độ pH đến hoạt tính của enzim

Điều kiện

thí nghiệm

Nồi cách thuỷ đang sôi, amilaza

1 Thí nghiệm 2: Thí nghiệm về tính đặc hiệu của enzim.

độ nên không

có khả năng xúc tác phân giải tinh bột vì

vậy tinh bột tác dụng với iốt tạo màu xanh

Tinh bột đã bị enzim amilaza phân giải hết nên khi cho thuốc thử iốt vào không thấy có màu xanh

Enzim bị biến tính bởi nhịêt

độ nên tinh bột không bị phân giải thành đ ờng đã

tác dụng với iốt tạo màu xanh

Enzim bị biến tính bởi axit nên tinh bột không bị phân giải thình đ ờng đã tác dụng với iốt tạo màu xanh

Kh«ng mµu

Kh«ng mµu

Cã mµu

Cã mµu

HÔ HẤP TẾ BÀO

HÔ HẤP TẾ BÀO CÓ ĐẶC ĐIỂM NHƯ THẾ NÀO?

Đường phân Chu tr×nh

Crep Electron h« hÊp Chuçi chuyÒn

Chuçi chuyÒn electron

Tại sao tế bào không sử dụng luôn năng lượng của các pt glucozo thay vì phải đi vòng qua hoạt động sản xuất ATP của ti thể?

(Năng lượng chứa trong các pt glucozo qúa lớn so với nhu cấu nl của các phản ứng đơn lẻ trong tế bào Trong khi đó ATP chứa vùa đủ nl cần thiết mặt khác qua qt thích nghi E đã thích nghi với việc dùng nl ATP cung cấp cho các hoạt động cần nl của tế bào )

C6H12O6 = 40ATP

C6H12O6 = 40ATP

ATP 1ATP = 7.3KCal

ATP 1ATP = 7.3KCal

292KCal

Bào tương

Chất nền của ti thể

 Hoàn thiện tranh sau:

CHUỖI CHUYỀN ELECTRON HÔ HẤP

2C

4CO 2

2ATP

6NADH 2FADH2

6NADH 2FADH2

CHUỖI CHUYỀN Electron

8NADH 2FADH2

Quang hîp

I KHÁI NIỆM QUANG HỢP

1 KHÁI NIỆM

2 PHƯƠNG TRÌNH TỔNG QUÁT

Vi khuẩn lam

3 Nh÷ng sinh vËt nµo cã kh¶ n¨ng quang hîp?

Thực vật

4 Lục lạp- bào quan thực hiẹn quang hợp

5 Quang hợp có vai trò gì đối với sinh giới và môi trường?

II CÁC PHA CỦA QUÁ TRÌNH QUANG HỢP

ATP lấy từ pha sáng

Cacbohiđrat, ADP, NADP +

H2O, NADP + , ADP ATP, NADPH, CO2

NỘI DUNG QUANG HỢP HÔ HẤP TẾ BÀO