Thực trạng và phương hướng cải cách chế độ tiền lương trong khu vực hành chính sự nghiệp của việt nam

Dói tugng chình là tién luong cùa càn bò, còng chùc, vién chìic làm viéc trong càc co quan Dàng, Nhà nuóc, Doàn the tir Trung uong dén càc dia phuong trong cà nUóc duoc ban hành tu nam 1

^^

DAI HOC QUOC GIÀ HA NOI

KHOA KINH TÉ

Phan VTnh Dién

THUC TDANG VA P H U O N G H U Ò N G CAI CÀCH CHE D Ò

TIÈN LUONG T D O N G KHU VUC HÀNH CHÌNH &W NGHIÉP

• » •

CÙA VIÉT NAM

Chuyén ngành : Kinh te Chinh tri XHCN

Ma so : 50201

LUAN VÀN THAC SY KHOA HOC KINH TÈ

Ngircri hiró^ng dàn khoa hoc: TS Pham Vàn Dùng

Dai hoc Qudc già Ha Nói

£ ^ A ! ; H O C O ' ; C ) C ^ : : , H \ ÌJ -I Ì

"RlJNGTAMniÒr;uTliUW(!V:rr''

— ~ • I

Ha Nói - 2000

MUC LUC

Trang Muc lue 2 Lòi mòr dàu 3 CHl/CfNG I : Cd SO LY LUAN VA THlTC TIÉN CUA TIEN LlTdNG

TRONG KHU VT/C HÀNH CHINH SlT NGHIÉP 6

1.1 Dac diém cùa tién lircmg trong khu vile hành chình sii nghiep 6

1.2 Nhutig nguyén tàc cùa che do tién lircìig trong khu vufc hành

chình su nghiép j j

1.3 Che do tién \\Xcfng còng chiic cùa mot so nuóc ASEAN 17

CHU'ÒNG II: THirC TRANG TIEN LU'dNG TRONG KHU VTTC

HÀNH CHÌNH Sir NGHIÉP Ò NU'ÒC TA 32

2.L Che do tién liromg trong khu vuc hành chình su nghiép cùa

Viét Nam thòi ky truóc dói mói ^^

2.2 Che dò tién luong trong khu vuc hành chình su nghiép cùa

Viét Nam thòfi ky dói móì ^g

CHU'dNG III: PHU'dNG HU'ÒNG VA CÀC GIAI PHÀP NHAM CAI

TIEN CHE DÒ TIÉN LU'dNG TRONG KHU VU'C HÀNH CHÌNH SU'

• • •

NGHIÉP CÙA NirÒC TA HIÉN NAY

51 3.1 Boi cành Kinh té - Chình tri cùa dà't nude thdi ky 2001 - 2010 51

3.2 Nhung quan diém co bàn va phuang hudng cài càch tién luang

trong khu vuc hành chinh su nghiep ^^

LÒI MÒ DÀU

1 Tinh càp thiét cùa de tài

Che do, chình sàch tién luong là mot bò phàn quan trong trong he thong chù truong, chình sàch cùa Dàng, Nhà nuore Tién luong co lién quan truc tiép dén quyén va loi ìch cùa doi ngù càn bo, còng nhàn vién chuc va nguòi lao dòng, ành hucmg to lón dén moi mat dòi song kinh té, chình tri,

xà hói cùa dàt nuóc Che do tién luong cùa nhà nuóc thuc hién tu nam 1993 dén nay da co nhiéu tàc dung tìch cuc, buóc dàu phuc vu tòt duòng lòi doi mói toàn dién cùa Dàng va Nhà nuóc ta Tuy nhién, trong qua trình thuc hién dà boc lo nhung màu thuàn, bàt hop ly Tiép tue cài càch tién luong là dòi hòi bure bàch xét trén nhiéu phuong dién Tuy nhién, day là vàn de rat phiJc tap, càn phài tién hành tùng buóc than trong cà ve ly luàn va thuc tién

Tién luong cùa càn bò, còng chùc, vién chiic trong khu vuc hành chình su nghiép là mot bò phàn khóng thè tàch khòi chình sàch tién luong chung cùa nhà nuóc, dóng thòi co nhung dac diém riéng Néu nhu tién luong ò khu vuc san xuat duoc càc nhà ly luan quan tàm nghién ciJu thì ò khu vuc hành chình su nghiép lai chua duoc chù y day dù Do do, viéc nghién cuu nhftng dac diém cùa tién luong trong khu vuc hành chình su nghiép làm co sòr cho viéc dua ra càc khuyén nghi, nhung giài phàp sua dói tién luong trò thành dòi hòi càp thiét Chình vi vày, tòi dà chon de tài cho luàn vàn thac sy cùa mình là: " Thuc trang va phuong huóng cài càch che

do tién luong trong khu vuc hành chình su nghiép cùa Viét Nam "

2« Tình hình nghién cihi de tài:

Tién luong là mot vàn de rat phùrc tap trén thè giói cùng nhu ò Viét

Nam Trong thòri gian qua, du luàn trong nhàn dàn cung nhu giói nghién ciJu, lành dao quan ly, hoach dinh chình sàch dà bàn nhiéu dén vàn de tién luong va cùng dà co rat nhiéu còng trình nghién culi ve vàn de này Nhung chù yéu càc de tài nghién cùu ve tién luong lai di sàu vào càc ITnh vuc cu thè cùa càc ngành san xuà't, kinh doanh con tién luong trong khu vuc hành chình su nghiep con ìt duoc nghién ciru Chàng han càc bài: " Tàng cucmg còng tàc quan ly tién luong trong càc doanh nghiép co von dàu tu nuóc ngoài va tó chiJc nuóc ngoài hoac quòc té tai Viét nam " cùa TS Pham

Minh Huàn, Tap chi Lao dòng va Xà hòi, s6 156 thàng 11/1999 "Luong

doanh nghiép 5 nam nhìn lai" cùa Nguyén Xuàn Nga, Phó Truóng Ban Kinh té - Chình sàch Xà hòi, Tóng Lién doàn Lao dòng Viét Nam, Tap chi Lao dòng Xà hòi so thàng 156 thàng 11/1999 De tài: "Luan cu khoa hoc cho viéc xày dung che dò tién luong khu vuc Dàng, Doàn thè " cùa Ban TÓ chùc Trung uong Dàng do TS Nguyén Duy Hùng làm chù nhiém de tài Bào cào: " Tình hình tó chùc, bién che, tién luong, tro càp, thu nhap va chù truong, bién phàp tiép tue thuc hién cài càch chình sàch tién luong nam

1997 - 2000 " cùa Ban chi dao tién luong Nhà nuóc Càc Bào cào va De tài nói trén, dà néu lén duoc thuc trang tién luong trong khu vuc doanh nghiep

va hành chình su nghiep cùa Viét Nam, dóng thói dua ra mot so giài phàp nhàm khàc phuc nhung tón tai, yéu kém trong viéc thuc hién che do tién luong hién hành Tuy nhién, càc giài phàp này con chua dóng bo, toàn dién chua manh dan de ra nhung bién phàp kién quyét de tién luong phàt huy tàc dung khuyén khìch san xuàì, nàng cao hieu qua còng tàc, chua co còng trình nghién cùu mot càch toàn dién ve vàn de tién luong, nhàt là vàn

de tién luong trong khu vuc hành chình su nghiep cùa Viét Nam

3 Muc dich nghién cùru:

Muc dìch nghién cùu cùa luàn vàn là: tìjr viéc làm ro nhung dac diém cùa tién luong trong khu vuc hành chình su nghiép, nhung nguyén tàc xày dung che do tién luong khu vuc này, luan vàn, xem xét, dành già nhung uu nhugc cùa che do tién luong qua ttfng thói ky lich su, néu lén duoc nhung dinh huóng, khuyén nghi càc giài phàp làm co so cho viéc xày dung de àn cài càch che dò tién luong trong khu vuc hành chình su nghiep cùa Viét Nam

4 Dèi tirong va pham vi nghién culi:

De tài này chi nghién cùu tién luong trong khu vuc hành chình, su nghiép Dói tugng chình là tién luong cùa càn bò, còng chùc, vién chìic làm viéc trong càc co quan Dàng, Nhà nuóc, Doàn the tir Trung uong dén càc dia phuong trong cà nUóc duoc ban hành tu nam 1993 dén nay, khòng nghién curu tién luong cùa lue luong vìi trang

5 Phirong phàp nghién cùfu:

De dat duoc muc dìch trén, luàn vàn su dung phuong phàp nghién curu duy vàt bién chiìng, duy vàt lich su Nhung phuong phàp nghién cùn cu the là: lo gìch va lich su, phàn tìch, tóng hop, so sành Luan vàn con su dung phuong phàp diéu tra xà hói hoc, khào sàt thuc té v.v ^

6 Dir kién dóng góp cùa luan vàn:

Khi thuc hién de tài theo muc dìch dà néu, Luàn vàn co nhirng dóng góp chù yéu sau:

+ Thù nhàt, làm ro nhirng dac diém cùa tién luong trong khu vuc hành

chình su nghiép; nhung nguyén tàc va kinh nghiém cùa mot so nuóc trong viéc xày dung chình sàch tién luong cho khu vuc này

+ Thù hai, làm ro duoc nhùtig uu nhuoc diém cùa che dò tién luong hién

hành trong khu vuc hành chình su nghiép; tàc dòng cùa nhiJng uu nhuoc diém dò dén càc hoat dòng kinh té xà hói

+ Thù ha, dua ra mot so giài phàp nhàm hoàn thien che do tién luong trong

khu vuc hành chình su nghiep cùa Viét Nam

7 Két càu cùa luan vàn:

Ngoài Muc lue, Lói mó dàu, Két luàn, Phu lue, Danh muc tài liéu tham khào, Luàn vàn két càu góm 3 chuong:

Chuong i : Co so ly luàn va thuc tién cùa tién luong trong khu vuc hành

chình su nghiép

Chuong 2 : Thuc trang tién luong trong khu vuc hành chình su nghiép à

nuóc ta

Chuomg 3 : Phuong huóng va càc giài phàp nhàm cài càch che dò tién

luong trong khu vuc hành chình su nghiép cùa nuóc ta hién nay

C H U d N G I

C d s o LY LUÀN VA T H l / C TIÉN CUA T I E N L U d N G

T R O N G KHU VlTC HÀNH CHINH S U N G H I É P

1.1 Dac diém cùa tién lirong trong khu vuc hành chình su nghiép

Trong nén kinh té thi tiiróng va su hoat dòng cùa thi truòng sue lao dòng ( hay con goi là thi truóng lao dòng ), sue lao dòng là hàng hoà, do vày tién luong là già cà cùa sue lao dóng Khi phàn tìch ve nén kinh té tu bàn chù nghla, noi ma càc quan he thi tiiróng thóng tri Càc Màc viét: "Tién còng khòng phài là già tri hay già cà cùa lao dòng ma chi là mot hình thài cài trang cùa già tri hay già cà sue lao dóng " [6, 76]

Tién luong phàn ành nhiéu quan he kinh té, xà hòi khàc nhau Tién luong, truóc hét là so tién ma nguói su dung lao dòng (mua sue lao dóng) tra cho nguói lao dòng ( nguói bàn sue lao dòng ) Dò là quan he kinh té cùa tién luong Mat khàc, do tình chat dac bièt cùa loai hàng hoà sufc lao dòng ma tién luong khòng chi thuàn tuy là vàn de kinh té ma con là mot và'n de xà hòi rat quan trong, lién quan dén dói song va trat tu xà hói

Trong qua trình hoat dóng, nhà't là trong hoat dòng kinh doanh, dói vói chù doanh nghiep, tién luong là mot phàn chi phì càu thành cùa chi phì san xuàt - kinh doanh Vi vày, tién luong luòn duoc tình toàn va quàn ly chat che Dói vói nguói lao dòng, tién luong là thu nhàp tur qua trình lao dòng cùa ho, phàn thu nhàp chù yéu dói vói dai da so lao dòng trong xà hòi

co ành huóng truc tiép dén mure song cùa ho Phàn dàu, nàng cao tién luong

là muc dìch cùa hét thày moi nguói lao dóng Muc dich này tao dòng lue de nguói lao dóng phàt trién trình do va khà nàng lao dóng cùa mình

Trong diéu kién cùa mot nén kinh té hàng hoà nhiéu thành phàn nhu

ó nuóc ta hién nay, pham trù tién luong trong tùng thành phàn va khu vuc kinh té, ben canh cài chung, sé co nhung dac diém riéng

Trong thành phàn kinh té nhà nuóc va khu vuc hành chình su nghiep (khu vuc lao dóng nhà nuóc tra luong), tién luong là so tién ma càc doanh

nghiép quóc doanh, càc co quan, tó chùc cùa nhà nuóc tra cho nguói lao dòng theo co che va chình sàch cùa nhà nuóc, duoc thè hién trong he thóng thang, bang luong do nhà nuóc quy dinh Tuy nhién, càc quy dinh cu thè ve tién luong trong khu vuc doanh nghiép co nhiéu dièm khàc vói khu vuc hành chình su nghiép, xuàt phàt tu nhung dac dièm khàc nhau cùa tìTng khu vuc

Khu vuc kinh té ngoài quóc doanh, tién luong chiù tàc dòng, chi phói cùa thi truóng lao dòng Tién luong trong khu vuc này dù vàn nàm trong khuòn khó phàp luàt va theo nhOtig chình sàch cùa chình phù, nhung là nhung giao dich truc tiép giua chù va thg, nhung "màc cà" cu thè giira mot ben làm thué va mot ben di thué Nhung hop dóng lao dòng này co tàc dóng truc tiép dén phuong thùc tra còng

Dùtig trén pham vi toàn xà hòi, tién luong duoc xem xét va dat trong quan he ve phàn phói thu nhàp, quan he san xuàt va tiéu dùng, quan he ve trao dói va do vày càc chình sàch ve tién luong, thu nhàp luòn là chình sàch trong tàm cùa moi quóc già

Tién luong trong khu vuc hành chình su nghiep co càc dac dièm sau day:

+ Thù nhàt, tién lucmg là già cà cùa hàng hoà sue lao dóng chat lucmg cao,

Càn bo còng choc, vién chùc, càc nhà khoa hoc, tri thùrc, vàn nghé sy phàn lón là nhiing nguói thuóng duoc dào tao co bàn, làu dai Do dò ho

co hoc vàn trình do chuyén mòn cao Truóc khi duoc tuyèn dung vào làm viéc càc co quan Dàng, Nhà nuóc, Doàn thè mòi càn bò, còng chùc déu phài trai qua qua trình dào tao co bàn trong càc truóng trung hoc, cao dàng

va dai hoc tu 3 dén 5 nàm Mat khàc ho dàm nhiém nhùng còng viéc quan trong trong bò mày Dàng, Nhà nuóc, Doàn thè Ho là nhìrng nguói tham muu hoac truc tiép hoach dinh ra càc duóng lói, chình sàch phàt trièn Kinh

té, Chình tri, Xà hòi cùa cà nuóc, mot dia phuong hay mot ngành kinh té,

ky thuàt Mòi mot chù truong, chình sàch dùng, sai co tàc dòng khuyén khìch san xuàt va dói song phàt trièn hay han che su phàt trièn cùa nò trén pham vi cà nuóc, mot vùng kinh té hay cà mot tinh, huyen Bài hoc dò dà tùmg co trong lich su phàt trièn cùa nhiéu nuóc va ngay cà ó nuóc ta Chình nhìing còng viéc này dói hòi ho phài phài khòng ngùng nàng cao trình do hoc vàn, nghé nghiép, co day dù " due va tài " Ho phài là nhiìng nguói co day dù sue khoè, tri tue, song co hoài bào, tmng thành vói muc tiéu, ly tuóng cùa Dàng, cùa Nhà nuóc va Nhàn dàn Ho phài duofc rèn luyèn thù thàch qua thuc té Trong qua trình làm viéc dói ngù càn bo, còng chùc

luòn duoc sàng loc, thay thè, ho luòn phài phàn dàu nàng cao trình dò cùa mình ve moi mat nhu: chuyén mòn nghiép vu, giàc ngò chình tri, ngoai ngù V.V Muòn chuyén ngach, còng chùc phài co day dù càc chùng chi dào tao ve chuyén mòn va phài qua càc khoà dào tao ve ngoai ngu, tin hoc, chình tri tuy theo tùng ngach bàc còng chùc ma co yéu càu cu thè Tom lai, nguói còng chùc rhuón tón tai va phàt trièn ho phài gàn vói viéc hoc tap suòt dói, ho làm viéc va hoc tàp trén tinh thàn tu giàc cao là chình Vi vày, viéc tra luong ó day càn phài thày rò nhìrng dac dièm màu chót này ma tra cho tuong xùng

Tà't cà càc nhà chình khàch, còng chùc cùa bàt cu mot nuóc nào cùng déu phài tuyét dói trung thành vói tó quóc, dàn toc minh va phài chàp hành nghiém hién phàp, phàp luàt Phài coi viéc chàp hành nghiém hién phàp, phàp luàt va giù gin bì màt quóc già là nhiém vu hàng dàu cùa nguói còng chùc Cho nén, tiéu chuin dàu tién khi tuyèn vào ngach còng chùc cùa càc nuóc là: ho phài co quóc tich cùa nuóc mình va phài hùa tuyét dói trung thành vói tó quóc, dàn t o c Dói vói nuóc ta thì dac dièm này càng phài duoc coi trong Nguói càn bò còng chùc truóc hét, phài là nguói tuyét dói trung thành vói muc tiéu, ly tUÓng cùa Dàng, cùa dàn toc Chàp hành that nghiém chinh Hién phàp va Phàp luàt cùa Nuóc Còng hoà Xà hòi chù nghia Viét Nam Thuc té cho thày, trong suót hàng nghin nàm lich su cùa dàn toc va trong hon nùa thè ky dàu tranh anh dùng giành dóc lap dàn toc vùa qua, dà co biét bao nhiéu nhùng càn bò, còng chùc anh dùng hy sinh

de bào ve dat nuóc, bào ve Dàng, thè hién long trung thành tuyét dói vói Dàng, dàn t o c Dò cùng là nhung yéu tó dac thù càn phài tình dén trong viéc xày dung thang, bang luong trong khói hành chình, su nghiép

+ Thù hai, tién licang là su tra còng lao dóng san xuàt ra hàng hoà còng còng

Tién luong trong khu vuc hành chình su nghiép là su tra còng cho nhùng nguói phuc vu loi ìch chung cho cà còng dóng va xà hòi vói su dói hòi chat luong phuc vu cao Nhu Bàc Ho dà nói càn bò phài là: " Còng bòc cùa dàn " Tién luong trong khu vuc này khòng nhùng tra cho càn bo, còng chùc, nhàn vién làm viéc trong bo mày nhà nuóc, càc co quan Dàng, doàn thè, ma con tra cho nhùng vién chùc làm viéc trong càc co quan su nghiép nhu giào due, y té, càc co quan nghién cùu khoa hoc, vàn hoà, xà hòi Lue luong lao dòng này khòng làm ra san ph^m truc tiép nhu còng nhàn, song

nò co vai trò hét sue quan trong Chmh nhó nhùng hoat dòng quàn ly, nghién cùru, làm viéc giàn tiép này ma hieu qua cùa cùa san xuàt kinh

doanh cùng nhu càc hoat dòng xà hói khàc duac dàm bào, tàng cucmg va dinh huómg cho su phàt trién cùa toàn xà hòi Hoat dóng cùa càc co quan, don vi hành chmh su nghiép là cung càp càc hàng hoà còng còng trén càc lình vuc: Quàn ly hành chình, tràt tu an toàn xà hói, Y té, Giào due, Vàn hoà, Khoa hoc, Quóc phòng, An ninh v.v

Hàng hoà còng cóng, rà't càn thiét cho xà hói nhung lai rat khó xàc dinh chinh xàc già tri cùa nò Thi du nhu: nguói càn bò, còng chùc hoach dinh ra mot du àn luàt dùng, phù hop vói diéu kién thuc té, co tàc dung khuyén khich san xuàt phàt trién, tàng cuóng duac ky cuang phép nuóc, dói song kinh té xà hòi duac nàng cao Nhung néu dòi hòi phài luong hoà già tri cùa nò thành tién thì thàt là khó ! Nguac lai, co nhùng còng chùc vi thiéu tràch nhiém hay do trình dò non kém, de ra chinh sàch khòng dùng làm ton thàt cho còng dóng va xà hòi thì cùng khó long luong hoà mot càch thàt chình xàc Hoac co nhùng cóng chùc hàng ngày làm viéc thuc thi phàp luàt, phài tiép xùc vói quyén lue, hàng, tién rat de bi tha hoà, bién chat, tham ò, tham nhùng Hay nhu gàn day co mot hién tuong mói trong xà hòi nói lén là nhiéu càn bò, cóng chùc dén tuoi nghi huu nhung lai chàn chù, khóng muón nghi huu ma lai muón kéo dai tuoi làm viéc Tai sao lai nhu vày ? Néu xét ve góc dò nhàn dao thì day là mot chmh sàch thè hién tmh

uu viét cùa che dò Trong hién tuong này co nhiéu nguyén nhàn, song trong

dò co mot nguyén nhàn là tién luong hién nay cùa càn bò, còng chùc con qua thà'p, néu ho ve huu màt càc khoàn thu nhàp thém thì se rat khó khan

Vi vày, tién luang tra trong khu vuc hành chình su nghiép, khàc han vói khu vuc san xuàt, kùih doanh là vice luong hoà, tình toàn còng viéc dàu ra cùa lao dòng hành chình, su nghiép là rà't khó Cho nén viéc xày dung thang bang luang, cùng nhu viéc tra luang chù yéu dua vào phuang phàp cho diém ve dò phùc tap cùa còng viéc, tùih thàn tràch nhiém, trình dò chuyén mòn yéu càu càn phài co, qua trình dugc dào tao, boi duong cùng nhu thàm nièn cóng tàc va thành tìch dà dat duac Ngoài ra con phài tình dén yéu tó dàm bào cho nguói càn bo, còng chùc eó cuòc song vàt chat, tinh thàn tuang dói khà, de ho co the dành nhiéu cóng sue cho còng viéc va

co thè dùng vùng han truóc nhùng mua chuóc, thù thàch Tàt nhién, de tra thành nguói càn bo còng chùc tòt càn co nhiéu yéu càu ve ph^m chat, nàng lue, nhung viéc quan tàm dai ngò thoà dàng ve vàt chat là càch " duong liém " trong viéc xày dung che do tién luong cho càn bo, còng chùc

+ Thic ha, tién lUong trong khu vi/c này chiù su chi phói trUc tiép cùa nhà

nude

Che' dò tién luong trong khu vuc hành chình su nghiép, suy cho cùng phu thuòc vào nén kinh té Tuy nhién, tién luong trong khu vuc này lai truc tiép phu thuòc vào nhà nuóc Nhà nuóc là nguói quyét dinh ve mò hình tò chùc bò mày, là ngUói dinh bién che va là nguói xày dung càc che do chình sàch, thang bang luong trong khu vuc hành chình su nghiép Co the nói che

dò tién luong trong khu vuc hành chình su nghiép, thì nhà nuóc là " Ong chù " dòc quyén, quyét dinh moi che dò chình sàch ve tién luong cho cóng chùc, vién chùc Chình vi vày, nhà nuóc cùng de dàn dén dòc doàn, chuyén quyén trong viéc dua ra càc quyét dinh ve che dò chình sàch ve tién luong

va tién thuóng dói vói còng chùc, vién chùc Dac dièm này, dói hòi càc tó chùc còng doàn, nhàt là càc còng doàn vién chùc là nguói dai dién va bào

ve loi ìch cho còng chùc, vién chùc phài thuóng xuyén quan tàm dén dói song cùa còng chùc, vién chùc, khòng nhìrng nàm dugc tàm tu, nguyén vong cùa ho ma con phàt hién ra nhùng màu thuàn, bàt hop ly trong che dò tién luong cùa cùa còng chùc, vién chùc (vi néu co mot chình sàch tién luong dùng va thuc hién nghiém, thì luong là nguón song chù yéu cùa còng chùc, vién chùc) Tu dò de ra dugc càc kién nghi ve vàn de tién luong va tién thuóng vói chình phù mot càch co hieu qua nhàt Thì du nhu de dàm bào cho còng chùc, vién chùc làm viéc eó hiéu qua cao, han che dugc tham nhùng, còng doàn eó thè dua ra mot mùc luong tói thièu cao hon gap 2, 3 làn cùa chình phù va yéu càu chình phù phài ngói vào bàn thuóng lugng de dua ra mot mùc luong ma cà hai ben eó thè chàp nhàn dugc, phù hgp vói su phàt trièn cùa nén kinh té va cao hon mùc song trung bình cùa dàn chùng (vi thuóng ó tàt cà càc nuóc luong còng chùc bao gió cùng cao hon mùc luong trung bình cùa nguói dàn nuóc dò ) Hoac trong truóng hgp lam phàt tàng cao tién luong danh nghia giàm sùt nhiéu so tién luong thuc té thì còng doàn càn phài dàu tranh dói chình phù phài tàng luong tói thièu va co bién phàp kìm che lam phàt v.v

Do chiù su chi phói truc tiép cùa Nhà nuóc tién luong trong khu vuc hành chình su nghiép eó tình dòc làp tuong dói so vói nén kinh té, cho nén

nò co tình bào thù tuong dói cùa nò Vi vày, co nhùng lue nén kinh té phàt trièn cao nhung luong cùa vién chùc nhà nuóc khòng dugc tàng lén nhu càc khu vuc kinh té khàc hoac ngugc lai, khi nén kinh té gap khùng hoàng, dòi song khó khan thì luong cùa càn bò vién chùc vàn cao hon so vói mat bang chung lue dò Tuy nhién, tién luong trong khu vuc này cùng vàn chiù su chi phói chung cùa co che thi truóng

+ Thù tu, quy tién luomg trong khu vUc hành chinh sU nghiep co xu hu&ng

tàng lén:

Thuc té cùa nhiéu nuóc trén thè giói cùng nhu ò Viét Nam, tién luong

trong khu vuc hành chmh su nghiep co xu huóng ngày càng tàng lén Vi du

nhu ò My: tóng so còng chùc nàm 1950 là 1.950.490; nàm 1979 là

2.823.000, nhu vày dà tàng lén gàn 1 trièu.f 10, 76] Ò Viét Nam, tình dén 30/6/1996 tóng so nguói huóng luong tu ngàn sàch nhà nuóc (khòng ké lue luong vù trang) là 5.989.316 nguói.[27, 78} Dén dàu nàm 1999, tóng so nguói trong khu vuc hành chình su nghiép là gàn 7 tréu nguói, nhu vày dà tàng lén gàn 1 triéu nguòi.[28, 78] Tóng quy tién luong nàm 1996 là 19.654 ty dóng, dén dàu nàm 2000 khi nhà nuóc tàng luong tói thiéu lén 180.000 dóng/thàng thì tóng quy tién luong tàng lén gàn 29.000 ty dóng Nhu vày chi trong vóng 3 nàm qUy tién luong dà tàng lén 165% Vi sao, lai

eó xu huóng tàng bién che va tóng quy tién trong khu vuc hành chinh su nghiep nhu vày ? Truóc hét, là do su phàt trién khòng ngùng cùa nén kinh té cùng nhu dói song vàn hoà, xà hòi Su phàt trén nhu vù bào cùa khoa hoc, còng nghé; làm cho khu vuc san xuàt bang co khi, thù cóng ngày càng giàm

di, khu vuc dich vu, su nghiép ngày càng tàng lén do dói hòi dói song con nguói ngày càng duoc nàng cao Ben canh dò, cùng co yéu tó tàng lén bàt hop ly, do tàm ly cùa nguói quàn ly thuóng muón eó tru so to, nhiéu nhàn vién duói quyén hon, hoac do thàn quen, né nang ma bó tri thém nguói

1.2 Nhiimg nguyén tàc cùa che dò tién luong trong khu vuc hành chinh

su nghiep

Nhùng dac diém cùa tién luong trong khu vuc hành chinh su nghiép, dòi hòi viéc xày dung che do tién luong trong khu vuc này phài tuàn theo nhùng nguyén tàc sau:

2.1.1 Nsuyèn tdc 1: Tién lucmg phdi dù bù dap hao phi sue lao dòng

Tién luong tra cho càn bò, còng chùc làm viéc trong càc co quan Dàng, Nhà nuóc, Doàn thè Theo quy dinh tai diéu 1 cùa " Phàp Lénh Càn

bò, Cóng chùc "[20, 77], thì còng dàn Viét Nam làm viéc trong càc co quan Dàng, Nhà nuóc, Doàn the déu là cóng chùc Nhu vày truóc hét ta càn phài tìm hiéu ve luong tói thiéu de nguói còng chùc, vién chùc eó the song, làm viéc va tài san xuàt sue lao dòng tri oc cùa mình Theo quan diém chung thì: Tién luong tói thiéu là so tién nhàt dinh tra cho nguói lao dòng làm càc cóng viéc don giàn nhàt, trong diéu kién lao dòng bình thuóng, de dàm bào mùc song tói thiéu Theo quan diém cùa Màc: " Chi phi san xuàt

ra sue lao dòng don giàn góm eó chi phì sinh hoat cùa nguói còng nhàn va chi phì tài san xuàt ra cóng nhàn Già nhùng chi phì tài san xuàt dò là tién còng Tién cóng duoc quy dinh nhu vay goi là tién cóng tói thiéu" [6, 76]

Tham khào luong tÓi thièu cùa Nguy quyén Sài gón ( Diéu 108 Bó luàt Lao dòng cùa Viét Nam còng hoà ban hành ngày 8/7/1952 ): "Luong tói thiéu

eó dàm bào, theo dinh nghla trong bó luàt này là so tién còng rà't thàp, néu tra it hon nùa thi còng nhàn phài chiù su tùng thiéu khòng thich hgp vói ph^m càch con ngUói "

Vói càc dinh nghla nhu vay, luong tói thièu phài bao góm càc nhu càu tói thièu cùa con nguói nhu: àn, màc, ò, di lai, mot phàn bào hièm xa hòi, hoc hành, sinh hoat vàn hoà, giao tiép xà hòi va nuòi con De xàc dinh dugc mùc luong tói thièu nguói ta àp dung càc phuong phàp tinh toàn sau day:

- Nhu càu tói thièu khàch quan ve sinh hoc va xà hói cùa nguói lao dòng Viét Nam

- Tu mùc luong tói thièu hién hành dugc tién té hoà, càc khoàn co tình chat luong qua ngàn sàch, trong khu vuc hành chình, su nghiep va san xuàt kinh doanh

- Tu két qua diéu tra tién còng va thu nhàp thuc té, mùc song tói thièu cùa càc tàng lóp dàn cu ó thành thi va nòng thòn Mùc lao dòng thuc té trong thi truóng lao dòng xà hòi

- Tu thu nhàp quóc dàn san xuàt trong nuóc

Vói 4 phuong phàp tinh trén, mùc luong tói thièu là mùc bình quàn cùa cà 4 phuong phàp Day chi là luong phó bién cho nhiéu vùng, nhiéu khu vuc nhung chua thè hién dugc nhùng vùng eó mùc luong tói thièu cao hon hoac càc llnh vuc dòi hòi phài dugc dào tao de co kién thùc tay nghé cao mói dàm duong dugc nhiém vu Thi du nhu càn bò, còng chùc dugc tuyèn dung vào làm viéc trong càc co quan hành chinh su nghiep thuóng là dà tot nghiép càc truóng trung càp, cao dàng, dai hoc va buóc dàu dà eó kinh nghiép trong cuòc song còng tàc Vi vày luong khòi dièm cùa ho phài dugc tinh cao hon mùc luong tói thièu O nuóc ta luong tói thièu cùa nhùng nguói tot nghiep dai hoc dugc tuyèn dung vào làm viéc trong khu vuc hành chinh eó he so là: 1,86

7.2.2 Nsuyén tdc 2: Mùc tién lucnig phdi càn cu vào nhu càu, vi tri làm

viéc, phài phù hop vài chùc danh, tiéu chuàn chuyén mòn cùa ngach cóng chùc

Phài càn cu vào nhu càu, vi tri viéc làm, chùc nàng tiéu chuàn chuyén mòn cùa ngach còng chùc, mùc dò phùc tap cùa lao dóng, cuóng do, thói

gian làm viéc, mòi truóng lao dòng va tràch nhiém cùa chùc vu ma de ra càc ngach, bàc luong cùa càn bó, còng chùc Muón vày phài tién hành phàn loai còng chùc, vién chùc Dò cùng là dièm khòi dàu cùa còng tàc quàn ly bién che tién luong trong khu vuc hành chình su nghiép nhàm, de ra nhùng tiéu chu^n khàch quan trong viéc thi tuyèn nguói vào làm viéc Che dò còng chùc quy dinh mòi cuong vi cóng tàc déu phài dàm bào nhùng diéu kién, tiéu chu^n càn thiét ve hoc vàn, tuoi nghé, trình dò chuyén mòn, hiéu qua còng tàc, nàng lue, tinh càch Viéc phàn loai con giùp cho su dung nhàn lue, xàc dinh tién luong mot càch hgp ly Viéc phàn loai còng chùc nhàn manh viéc dinh chùc vi theo càp bàc, xàc dinh tra luong theo tràch nhiém lón hay nhó, cóng hién nhiéu hay it, cóng viéc nhu nhau thì phài tra luong ngang nhau, tu dò luong cùa còng chùc dugc tinh còng bang, hgp ly, mang tinh khich le, dòng vién cao hon Giùp cho viéc tiéu chu^n hoà, cu thè hoà viéc sàt hach, dành già còng chùc, vién chùc, quy hoach dào tao còng chùc dùng dói tugng theo yéu càu nói dung còng tàc Dua ra nhiJng càn cu cho viéc xàc dinh so lugng bién che cho càc tó chùc mot càch hgp ly

Viéc phàn loai còng chùc dugc thuc hién theo he thóng càc chùc nghiép nhu sau:

+ Phàn loai theo chùc nàng theo ngành, chuyén mòn, theo che dò tuyèn dung, bó nhiém thuóng xuyén, ón dinh ò càc co quan nhà nuóc nhu: còng chùc hành chình, còng chùc ngành y té, còng chùc ngành vàn hoà, giào due, tài chình

+ Phàn loai theo vi tri trong tó chùc bò mày góm co 3 loai còng chùc: Cóng chùc diéu khièn chi huy là nhùng nguói dugc bó nhiém giù chùc vu dùng dàu bò mày va nhùng nguói dùng dàu bò mày càu thành nhu, truóng phóng, vu truóng, vién trUÒng Còng chùc chuyén mòn nghiép vu là nhùng nguói giùp viéc lành dao ve càc mat chuyén mòn nghiép vu ò tùng phàn viéc cùa bó mày quàn ly

+ Phàn loai theo trình dò A, B, C

- Loai A góm nhùng còng chùc eó trình do dào tao tu dai hoc trò lén Trong dò loai A dugc phàn ra loai A l , A2, A3 theo trình dò dào tao dugc nàng lén

- Loai B góm vién chùc co trình do dào tao trung càp nhu thu ky, càn

su

- Loai C góm nhùng còng chùc eó trình dò so hoc hoac tòt nghiép phó thóng tmng hoc va qua mot lóp dào tao ngàn han ve chuyén mòn hoac khòng qua dào tao dói vói nhùng nguói làm viéc tap vu

1.23 Nguyén tàc 3: Tién luong cóng chùc phài dàm hao de duy tri dpi

ngù nhàn sU co chat luang cà ve mat pham chat, tay nghé, tài nàng va kinh nghiém

Trong diéu kién co nhùng thay dói nàng dòng ve cung càu trén thi tiTJÓng lao dòng dói vói mot so ngành nghé, ành huóng dén viéc lap ké

hoach nhàn su cùa càc ca quan nhà nuóc, bòi vay chinh sàch tién luong

phài thè hién dugc sue hùt, khuyén khich còng chùc vào làm viéc trong càc

co quan nhà nuóc va mot so ngành co nhu càu lón ve nhàn lue chat lugng cao Thi du nhU: càn phài co chinh sàch khuyén khìch va thu hùt nhùng càn

bò, còng chùc co tài nàng vào còng tàc trong mot so ngành ky thuat va khoa hoc co bàn nhu toàn hoc, khi tugng thuy vàn, thóng ké, mot so ngành khoa hoc xà hòi, càc tó chùc Dàng, doàn thè

Còng chùc dugc xép ò ngach nào thì dugc huóng luong theo ngach

do, còng chùc dugc bó nhiém giù chùc vu lành dao, quàn ly thì dugc huóng luong chuyén mòn theo ngach còng phu càp chùc vu lành dao quàn ly dugc

bó nhiém Làm nhu vày thì sé thuàn Igi hon trong viéc sàp xép, de bat, mién nhiém càn bò còng chùc, theo nguyén tàc càn bó, còng chùc co lén, co xuóng là mot yéu càu càn thiét, tu nhién trong còng tàc tó chùc, quàn ly càn

bò ma làu nay nhà nuóc ta chua làm dugc Vi hàu hét tu truóc dén nay chi

co lén ma khòng co xuóng, hoac co xuóng thì hét sue khó khan

Nsuyén tdc 4: Trong thiét ke càc thang luang, bang luang, he so mùc

luang phdi the hién mói tUOìig quan hai7 ly ve dò phùc tap cùa lao dòng, phdi ddm hdo tinh on dinh, doìi gidn, de nhà

Phài thiét k é thang bang luong sao cho khi eó su bién dòng ve già cà thi truóng thi chi càn diéu chình mùc luong tói thièu ma khòng càn phài thay dói cà he thóng thang bang luong Khi thiét ké càc thang, bang luong phài càn cu vào mói tuong quan chung giùa càc he thóng luong: luong cùa càc chùc vu bau cu theo nhiém ky, luong còng chùc khu vuc hành chinh su nghiép, luong cùa càc vién chùc trong càc doanh nghiep nhà nuóc va quan

he giùa mùc luong tói thièu va mùc luong tói da Mùc luong tói thiéu co he

so bang " 1 " va mùc luong tói da eó he so bang " 10 " dà dugc quóc hòi phé duyet

Mùc luong tói thièu là mùc luong thàp nhàt làm càn cu de tình càc mùc luong khàc cùa he thóng bang luong, mùc phu càp luong va tra còng

dói vói nhùng nguói làm còng viéc don giàn nhàt trong diéu kién lao dóng bình thuóng Mùc luong tói thiéu duoc xàc dinh trén co so mùc song trung bình tói thiéu cùa dàn cu va tàng truóng cùa nén kinh té dóng thói càn cu vào khà nàng cùa ngàn sàch va eó xem xét tuong quan dén thu nhàp cùa khu vuc kinh té tu nhàn

+, Cd'u thdnh cùa tién lucrng còng chùc

Luong còng chùc = Luong co bàn + Phu càp luong

Luong co bàn cùa cóng chùc duoc thiét ké thành 36 thang luong tuong ùng vói 186 ngach cóng chùc Mói thang luong ùng vói mot so ngach còng chùc tuy theo tiéu chuàn chuyén mòn cùa ngach va trình dò dào tao

Trong mòi thang luong lai chia ra càc bàc luong thàm nién, mòi bàc luong tuong ùng vói mot he so mùc luong So bàc luong thàm nién trong mói thang luong nhiéu hay ìt phu thuòc vào do dai thói gian ( so nàm ) làm

viéc à mòi ngach va viéc quy dinh thói gian de nàng mot ngach luong

Thang luong eó so nhiéu nhàt là 16 bàc ( àp dung chung dói vói còng chùc loai B, C ) Thang luong eó so bàc ìt nhàt là 7 bàc ( àp dung dói vói còng chùc loai A3 )

*, Phu càp luong : là mot phàn tién eó tmh chat luong duoc bó sung vào tién luong de bù dàp càc yéu tó con thiéu khi xày dung tién luong co bàn chua dugc tình dén Co hai càch tinh phu càp:

Mot là, phu càp dugc tình bang he so trén mùc luong tói thiéu àp dung trong càc truóng hgp cùng chiù tàc dóng cùa mòi truóng dóc hai hoac tràch

nhiém nhu nhau thì dugc huòng mùc phu càp nhu nhau, khòng phu thuòc vào mùc luong co bàn cùa nguói còng chùc cao hay thàp

Hai là, phu càp dugc tinh theo ty le phàn tram ( % ) trén mùc luong co bàn cùa nguói còng chùc Nguói co mùc luong co bàn cao thì dugc huóng phu càp cao hon, nguói eó luong co bàn thàp hon thi dugc huòng phu càp thàp hon: nhu phu càp làm dém, phu càp thu hùt, phu càp thàm nién tài cu, phu cap phuc vu quóc phóng, an ninh

7.7.5 Nguyén tàc 5 : Mùc tién lucrtig phdi tinh tm già trén thi truàng sue

lao dóng

Dói vói càc nuóc eó nén kinh té thi truóng phàt trièn thi nguyén tàc tra luong theo "già cà sue lao dòng" tue là su thoà thuàn giùa ngUÓi su dung lao dòng va nguói lao dòng ve tién luong , tién còng là mot viéc bình thuóng Nhung dói vói nuóc ta day là mot nguyén tàc mói, kè tu khi Dàng

va nhà nuóc quyét tàm chuyén nén kinh té tu tàp trung bao càp sang nén kinh té thi tiiróng theo dinh huóng xà hói chù nghia Bòi vi, trong nén kinh

té hàng hoà vói nhiéu thành phàn kinh té thì sue lao dòng phài dugc coi là hàng hoà va tién luong chình là già cà sue lao dóng Nguyén tàc này dugc coi là xuat phàt dièm de xàc dinh bàn chat va vai tró cùa tién luong trong co che kinh té mói Nhu vay, khi coi tién luong là già cà sue lao dòng thi mùc tién luong sé dugc hình thành trén co so thoà thuàn giùa nguói su dung lao dòng va nguói lao dóng phù hgp vói quan he trong nén kinh té thi truóng Tuy nhién nguyén tàc này chi eó thè àp dung dói vói dói tugng lao dòng truc tiép (khu vuc san xuàt kinh doanh) là chù yéu; nhàt là càc Xì nghiep lién doanh vói nuóc ngoài, nhung khu vuc này vàn phài tuàn theo quy dinh mùc tién luong tói thièu dà dugc nhà nuóc quy dinh dói vói càc doanh nghiep nhà nuóc va co càc quy dinh riéng dói vói xi nghiep lién doanh vói nuóc ngoài

Dói vói càc co quan, don vi hành chình su nghiep cùa nhà nuóc do dac dièm riéng cùa lao dòng lành dao, quàn ly là mot lao dòng dac thù, trihi tugng, khó eó thè dành già mot càch chình xàc két qua dàu ra cùa lao dóng, ngoài ra nò con co quyén lue riéng do chình bó mày hành chình dua lai Do vay, trong khu vuc hành chình chua thè àp dung nguyén tàc này Tuy nhién trong tùng nói dung còng viéc, nhà't là trong khu vuc su nghiep ta co thè àp dung nguyén tàc này, néu làm dugc nhu vày sé khuyén khìch nguói lao dòng trong khu vuc này hàng say sàng tao, sé co thém nhiéu cóng trình khoa hoc co già tri dugc àp dung vào cuòc song, nhiéu tàc pham vàn hoc nghé thuàt co già tri cao ve nói dung va nghé thuat

1.3 Che dò tién liroìig còng chiirc cùa mot so nuóc ASEAN

1.3.1 Che do tién luang cóng chùc Thài Lan:

Chinh phù Thài Lan dói hòi dói ngù còng chùc phài co chat lugng cao, buóc càc còng chùc Thài Lan phài hoc tàp de nàng cao nàng lue bàn thàn Càc còng chùc Vuong quóc Thài Lan là nhùng nguói lành dao, dai dién cho su thay dói, phàt trièn cùa dà't nuóc, vùa là nhùng nhà cung càp càc dich vu cho nhàn dàn Do vày, ho càn phài lón manh, phàt trièn, mò róng kién thùc, ky nàng, de thuc hién còng viéc mot càch co hiéu lue, hiéu qua cao nhàt Và'n de han hep ngàn sàch dà dly nén hành chình Thài Lan tói viéc xem xét ky luong tàm co cùa chình phù vói viéc bién che va thành làp càc co quan mói Càc chi tiéu cùa nén còng vu Thài Lan càn phài dugc xem xét lai, sao cho ìt nguón lue ma nhiéu két qua, dac biét là càc chi phì

ve nhàn lue

Vàn de chi phì cho bién che hgp ly trong khu vuc còng dà dugc chình phù Thài Lan co gang xem xét tu nàm 1980 Diéu dò co nghia là tìm kiém mot so giài phàp de phàn bó càc nguón lue tài chình va xàc dinh chình xàc tàm co tói Uu cùa càc chi phì nhàn su, de co thè thoà man nhu càu cùa dàì nuóc, càc co quan chình phù, cóng chùc, khu vuc tu nhàn cùng nhu quàng dai quàn chùng Tuy nhién, cùng càn phài thày ràng vàn de bién che hgp ly

va càc chi phì hành chmh khóng chàc chàn sé giù cho chình phù khòi phài thu thué va vay ng hon nùa

Vào thàp ky truóc, con so cóng chùc dà tàng lén vugt ra ngoài giói han phàn tram quy dinh cùa mùc tàng hàng nàm Ty le tàng cóng chùc lón hon mùc dò thìch hgp khi dugc xem xét, trai vói nhùng nhiém vu va tràch nhiém thuc té dugc giao cùa càc to chùc cóng Trong nién giàm thóng ké tài chình cùa chinh phù do Ngàn hàng Thài Lan xuàt bàn, nàm 1998 chi phì tra

luong cho Còng chùc trong tóng sé chi tiéu là 40,3 % chiém hon 1/3 ngàn

sàch hàng nàm Dò là mot chi tiéu qua lón va bàt hgp ly trong viéc chi tiéu ngàn sàch

Bang càch theo dòi nò lue huóng tói càc cài càch hành chình va diéu hành càn dói chi phì nhàn su, cùng vói viéc xem xét vàn bàn trén sàch, bào

de àn, luàn àn, hay dia CD, tó chùc càc cuòc trao dói lién quan dén nhùng vàn de chi phi nhàn su cùa chình phù, dà co thè tìm ra nhùng nguyén nhàn

co bàn sau day, giài thìch cho càu hòi vi sao ma bién che cùa chình phù lai

co quy mò rà't lón: — - - -••• -^

f f •

1 Càc phóng ban khòng ngCrng dugc mò róng, dac biét là càp ca so Nhàn

su ò càc vi tri này dugc tuyèn dung ngay làp tue khòng càn xem xét, bò tri lai lao dóng

2 He thóng ngàn sàch khòng thuc su là chuong trình ngàn sàch Rò ràng là viéc phàn bó càc nguón lue quóc già vàn con dua trén co so già tàng theo ty

le phàn tram kè cà càc chi phì nhàn su

3 Càc còng nghé, phuong phàp quàn ly, he thóng quàn ly va càc còng cu làm viéc thuóng là khòng phù hgp, lòi thói va khòng thìch hgp vói nhùng hoàn cành thay dói

4 Co qua nhiéu su tàp trung quyén lue, tri xét doàn va dua ra quyét dinh Càc qua trình quàn ly co bàn nhu viéc xày dung va phàt trièn chình sàch, ngàn sàch, quàn ly nhàn su va càc hoat dòng lién quan, dugc thuc hién hàu nhu duy nhàt ò càc co quan tai Bang Kok va chình quyén tmng uong

5 Mot so luàt le, luàt phàp thuc su là càn trò tói viéc thuc hién mot càch thìch hgp nhiéu hoat dòng de phuc vu cho nhu càu phàt trièn dà't nuóc va càc dich vu cho ngUói dàn

6 Thiéu nguón nhàn lue ò nhixng vi tri co nàng lue cao nhàt dinh; vi du nhu khoa hoc va còng nghé, dugc hoc, co khi, hoà dàu va nàng lugng Thiéu nhàn lue ò nhùng linh vuc chù chót ành huòng truc tiép dén chat lugng va hiéu qua hoat dóng cùa chình phù va tiép theo là dén càc dich vu cho nhàn dàn Mot còng viéc thóng thuóng chi do mot nguói hoàn thành trong mot ngày, thì thay vào do càn phài co ba nguói làm trong ba ngày

7 Luong va phu càp tra cho càc cóng chùc cùa chình phù thàp hon chi phì cho cuòc song khoàng 20% He thóng luong cho nhàn su chình phù dién hình là thàp bang 2/5 càc dói tàc cùa ho ò khu vuc tu nhàn

8 He thóng nhàn su còng khòng dàn tói viéc quàn ly co hiéu qua nén hành chình Nhiéu nàm nay, nén hành chình Thài Lan dà dugc xem là rat tiéu cUc nhu kém hiéu qua, quan liéu, qua nhiéu luàt le va quy dinh, kém hiéu lue

* Vàn de tién lucmg cóng chùc a Thài Lan hién nay:

Cài tién he thóng luong còng chùc Thài Lan là mot khìa canh quan trong trong viéc tiép thém sue manh cho hoat dòng va tmh thàn cùa càc cóng chùc Theo k é hoach phàt trièn cùa Chình phù Thài Lan hién nay, 4 giài phàp ve tién luong dà dugc dua ra:

1 Diéu chinh càc bàc luong còng chùc phù hgp vói su thay dói cùa thi truóng lao dòng

2 Cài tién he thóng tién luong còng chùc dàm bào su mém dèo cung nhu giài quyét dugc càc vàn de quàn ly nhàn su lién quan tói tuyèn dung va duy tri càn bó co nàng lue cao

3 Càn nhàc khà nàng co càc bàc luong riéng ré dua vào còng viéc vón co nhu nhóm cóng chùc chung, tình ky thuàt va chuyén mòn còng chùc, nhóm quàn ly, chù y tói su linh hoat trong càc tiiróng hgp thay dói

4 Cài tién he thóng phùc Igi xà hòi nhàm tàng su còng bang va càc diéu kién song tòt hon dói vói càc còng chùc co thu nhàp thàp va tmng bình Nàm 1992, Ban Còng vu, phóng ngàn sàch, Bò Tài chình va Ban phàt trièn

xà hòi va Kinh té Quóc già Thài Lan cùng nhau làm viéc va diéu chình bac luong còng chùc dua vào 4 giài phàp trén Hién tai, bàc luong còng chùc Thài Lan dang trong qua trình dugc thiét ké lai, bàt chàp càc giài phàp này,

sé dua trén càc yéu tó sau: Tra luong theo còng viéc, luong còng chùc phài tuong ùng vói càc còng viéc tuong tu trong khu vuc tu, càc xì nghiep còng

va càc loai còng chùc khàc He so luong thàp nhàt phài dù de song dugc trong xà hòi kinh té ( ìt nhàt dàp ùng dugc càc nhu càu co bàn )

Càc tàc dóng tu viéc giàm bién che cùa chình phù sé mang lai su thoà thuàn va eó hiéu qua cao cho khu vuc còng, sé de dàng dat dugc he thóng tién luong tòt hon He thóng tién luong mói này sé thu hùt càc lue lugng lao dòng co nàng lue va khà nàng ò lai làm viéc trong nén cóng vu

* Càc cóng cu qudn ly khàc:

De tiép thém sue manh cho he thóng cóng vu Thài Lan, bàt chàp càc mat dà néu trén, mot so còng cu quàn ly dà dugc thiét ké va thuc hién nhàm

ho trg mot càch giàn tiép càc màt dò Tu dòng hoà còng so ké cà vi tình hoà

là mot trong so càc cóng cu dang dugc giói thiéu su dung trong càc co quan Vi tình hoà dugc su dung róng rài trong nhiéu còng viéc, quàn ly nhàn su, tài chình ké toàn, thàm chi cà trong quàn ly hành chình chung Kiéu du bào va kièu dóng thói dugc giói thiéu theo nhiéu dang còng viéc kè

cà làp ké hoach nguón nhàn lue va xày dung thang bang luong Thuc hién càc ky thuàt dành già hién dugc diéu chình, nhàm su dung co hiéu qua hon vào viéc dành già thuc thi nhiém vu cùa cóng chùc ò tàt cà càc càp kè cà càp diéu hành

Ngoài ra Chình phù Thài Lan con chù y tói viéc diéu chinh mot càch chat che va co hiéu qua bién che cùa lue lugng lao dóng chình phù (ké cà cóng chùc va càc nhàn vién), vàn de này sé lién quan tói tién luong va phu càp tòt hon

Ho trg va khuyén khich càc ban, ngành su dung tòt hon lue lugng lao dòng cùa chinh phù hién nay va phàt trièn lue lugng lao dóng de nàng cao chat lugng cùa càc dich vu

De giàm bién che khu vuc còng, Chinh phù Thài Lan de ra chinh sàch tu nhàn hoà trong mot so ITnh vuc phuc vu trong càc bó, ban ngành nhu mot so loai còng viéc xày dung, co khf, còng viéc bào ve, còng viéc don dep vàn phóng v.v Thành còng trong tu nhàn hoà mot so hoat dóng cùa chinh phù sé giùp khòng tàng thém nhu càu nhàn lue ò càc bò, ban, ngành dàn dén viéc hoàn thành muc tiéu giàm bién che lue lugng lao dòng cùa chinh phù

Càc bién phàp quàn ly ve tuyèn dung va lira chon còng chùc cùng dugc chinh phù Thài Lan rat quan tàm Muc tiéu cùa tuyèn dung va lira chon là tuyèn, sàp xép, bó nhiém va chi giù lai nhùng nguói eó trình dò nàng lue cao.[4, 76]

1.3.2 Tién luang va càc chinh sàch khuyén khich dóì vói cóng chùc Malaysia ( nén còng vu Malaysia )

So nhàn còng trong khu vuc còng Malaysia chiém 13% tóng so lue lugng lao dòng 6,8 triéu nguói Bàt ky thay dói nào trong chình sàch luong

cùa khu vuc còng cùng gay ành huòng tói khà nàng tài chình cùa Chinh

phù, tói nhùng cam két thuc hién càc chuong trình phàt trièn, luong cùa khu vuc tu, su tàng truòng kinh té va nguón thu cùa dàt nuóc Vi vày, chình sàch tién luong cho khu vuc còng cùa Malaysia khòng chi là mot chùc nàng quàn ly tó chùc de dòng vién càc nhàn vién cùa no, ma con là mot bò phan trong chình sàch ehién lugc quóc già nhàm dàm bào ràng: khu vuc cóng eó thè thìch ùng dugc vói nhùng thay dói ve chùc nàng vai tró cùa nò, huóng tói viéc dat dugc phàt trièn va thinh vugng quóc già

*, Chinh sàch tién luoìig:

Tién luong cho nguói làm viéc tai khu vuc còng góm 3 phàn chinh là: Luong, Phu càp va tién thù lao thém, Phu càp huu tri

Ba phàn này tao nén càc chình sàch khuyén khìch, thuóng cho còng chùc de ho hoàn thành tot nhiém vu, duy tri va thu hùt nhùng nguói eó trình

dò vào khu vuc còng Do dà't nuóc phàt trièn vói toc do nhanh, nguói ta nhàn thà'y ràng chình sàch tién luong nhu mot khoàn chi tra dùng dàn de giài quyét càc và'n de khó khan cùa nén còng vu nhu:

1, Khó khan trong viéc thu nap nhùng nguói eó ky nàng va kinh nghiém ò mùc do va thói gian thìch hgp trong càc ITnh vuc chùc nàng da dang cùa

khu vuc còng, khi ma khu vuc tu phàt trièn nhanh chóng va tón tal mot thi truóng lao dóng khàc nghiét

2, Su khàc biét ròng lón ve tién luong giùa nhùng nguói làm trong khu vuc còng vói nhùng dóng nghiep, dói tàc cùa ho làm viéc tai càc còng ty tu nhàn gay ành huòng tói dao due cùa nhùtig nguói này

3, Su khóng thoà man trong so càc còng chùc, cam thày ràng ho khòng dugc dói su còng bang trong nhiéu thay dói cùng nhu trong quàn ly nhàn su cùa nhà nuóc

4, Sue ép dói vói nhùng thay dói dugc thuc hién trong he thóng quàn ly hién tai, này sinh tu nhu càu va su tròng dgi ngày càng cao cùa nhàn dàn cùng nhu nhu càu càn diéu chình mot so khìa canh nhàt dinh trong viéc quàn ly, nhùng thay dói ve còng nghé

Chình sàch tién luong dugc phàt trièn vói su ho trg cùa càc nguyén tàc là nàng dòng, chùc nàng hoà va nhàt quàn, nhàm cho phép su linh hoat trong quàn ly, khà nàng thich ùng vói nhùng thay dói trong càc tình huóng cùng vói viéc hiéu va àp dung nhà't quàn càc nguyén tàc ve tién luong

*, Càc nguyén tac ve tién luang:

Càc nguyén tàc dugc su dung de quyét dinh he thóng va co càu luong là:

1, Mùc luong theo cóng viéc: mói còng chùc càn dugc tra luong theo loai còng viéc va tràch nhiém cùa anh ta càn cu vào bang 19 nhóm còng viéc, già tri cùa còng viéc va mùc dò thuc thi nhiém vu

2, Trình dò va bang càp dào tao: càc bang càp, nhùng tài nàng va ky nàng hay kinh nghiém dac biét

3, Luong co bàn vói thành phàn eó thè bién dói:

Luong co

bàn + Phu càp co dinh +

Thành phàn

eó thè bién dói

Vi du ve tóng so luong cho mot chùc vu ky thuàt lành nghé K l

RM90.00 Phu càp nhà ò +

RM99.00 Phu càp còng viéc quan trong

—

RM 1259.00 Tóng so luong

Luong co bàn càn cu vào khoàn chi càn thiét de chi tra cho càc nhu càu co bàn nhu thuc ph^m, quàn ào va chò ò Thành phàn co thè bién dói tao thành càc khoàn chi khàc do khi kinh té dà't nuóc phàt trièn tot thì co su dóng góp cùa khu vuc còng va diéu này càn dugc tra theo hình thùc phàn thuóng Thành phàn bién dói cùng bao góm càc khoàn chi mang tinh khuyén khich khàc dành cho nhùng còng viéc dac biét, dói hòi nhùng ky nàng, su tinh thòng va kinh nghiém dac biét

4, So sành còng bang: Tién luong cho mot so còng viéc nhàt dinh bi ành huòng bòi tinh hình thi tnJóng, bao góm nhùtig còng viéc dugc coi là quan trong va eó già tri cao thì dugc dira trén nguyén tàc so sành cóng bang vói khu vuc tu

5, Tinh tuong dói va su bình dang: tình tuong dói trong cùng mot bang luong cùa mot ngành ( tuong dói ngành doc ) hoac giùa càc ngach trong bang luong càc ngành khàc nhau ( tuong dói chiéu ngang) bi han che ò mot

so nhóm ngành nhàt dinh, chù khóng xét trong toàn bò khu vuc còng

6, Su tàch biét : Viéc quàn ly tién luong cùa càc co quan do luàt phàp quy dinh là ón dinh xét ve khìa canh tó chùc cùng nhu nguón tài chình va dugc tàch ròi khòi he thóng tién luong cùa khu vuc còng

*, Càc chinh sàch khuyén khich:

+ He thóng luong:

Dua trén 6 nguyén tàc ò phàn trén He thóng luong mói - mot phuong thùc mang tình tóng hgp va thóng nhàt nhàm nàng cao nàng lue cùa nén còng vu ve trình dò chuyén mòn, chat lugng va hiéu suà't, dà eó hieu lue tu ngày 1/1/1992 Theo he thóng luong mói, mot he thóng luong mói dugc goi

là Ma tran luong dà dugc thuc hién de thay thè he thóng luong theo ngành dgc tmyén thóng Ma tran luong dira trén co so khài niem ve viéc tra theo chà't lugng còng viéc ma khài niém này co co che xày dung dua trén co càu luong nhàm thuóng, khuyén khich cho càc càp dò còng viéc khàc nhau Tién trình luong hàng nàm dua trén 4 loai thuc thi nhiém vu, eó tén là:

Loai tién trình Mure dò thuc thi nhiém vu

Khòng thay dói

Tién trièn theo chiéu ngang

Khóng dat yéu càu Dat yéu càu

Tién trièn theo chiéu dgc

Tién trièn theo duóng chéo

Tot Xuàt sàc

Truóc he thóng luong mói, he thóng luong theo ngành doc dà khòng

eó co che noi bò de dua ra nhùng mùc dò luong khàc nhau cho nhùtig mùc

dò thuc thi nhiém vu khàc nhau Vi du, mot ky su chình theo he thóng luong cu dugc cài dat vào bang Al0;RM2760X 120-2880 eó càu trùc 2 buóc kèm vói khoàn luong hàng nàm RM120 bàt luan mùc dò hoàn thành còng viéc Vói ma tran luong, ky su chinh dugc dàt vào ngach J2 vói co càu luong nhu sau:

Già su 4 cóng chùc eó mùc luong RM3576 ( P1T4 ) vói nhùng mùc

do thuc thi nhiém vu khàc nhau, tién trình luong sé khàc nhau nhu sau:

( tién trién theo chiéu doc )

+ Dat yéu càu

( tién trién theo chiéu ngang )

+ Khóng dat yéu càu

( khòng tién trién )

Tién trình Iirong

RM3904 P2T5

RM3749 P2T4

RM3725 P1T5

RM3576 P1T4

Khoàn dirac tàng

RM328

RM173

RM149

Khòng tàng

Dira trén khài niém ve tra luong theo còng viéc, cnc còng chùc hoàn thành tòt nhiém vu va dugc xép vào càc mùc luong ó bac 3 va 2 trong càc ngach luong sé dugc uu tién khi xem xét de bat

*, Phu càp va càc dgc quyén khàc:

Theo viéc tra luong tron gói, co mot khoàn phu càp va tién thuóng nhu là de khuyén khìch Nhùng nguyén tàc de quyét dinh càc chinh sàch chi tra nhùtig khoàn này là: Phu cap khòng phó bién, chi dành cho mot so ngành nhà't dinh Phu càp khòng thuóng xuyén, chi dành cho mot so truóng hgp, tình huóng nhàt dinh Phu càp khòng co dinh, dugc tra trén co so ngàn han Su còng bang ò day co nghla là viéc tra phu càp khòng giói han ò bàt

cu nhóm ngành hoac ngach nào va co thè dugc mó ra dói vói càc cà nhàn thich hgp khàc

NhiJtig ly do co bàn cùa viéc tra phu càp là: Khuyén khìch canh tranh lành manh giùa càc nhàn vién nhàm cài tién su tinh thòng nghé nghiep, ky nàng va viéc thuc thi nhiém vu Khuyén khich va giù lai nhàn vién làm viéc tai nhùng ngành va vi tri co nhiéu thàch thùc Trg càp cho viéc già cà leo thang nhu chi phì giao thòng, giào due va già càc màt hàng va dich vu khàc Thuóng cho nhùng cà nhàn phài thuc hién thém nhùtig nhiém vu va tràch nhiém khàc

Dira trén nhiitig nguyén tàc va nguyén nhàn trén, co 3 loai phu càp chình dugc tra cho cóng chùc co tén là :

1, Phu càp khuyén khìch: dugc tra theo nhùng tiéu chi sau: su tinh thóng nghé nghiép, vi du nhu phu càp khuyén khìch càc chuyén già y té dugc tra cho nhùng càn bó y té va nha khoa xùng dàng Nhùtig ky nàng dac biét, nhu: phu càp khuyén khìch ky nàng su dung dugc 2 ngòn ngù cho nhùtig nguói viét toc ky Nhùtig nhiém vu dac biét, nhu: phu càp dành cho nhùng nguói trong quàn dòi Su khó khan khi thuc thi nhiém vu ò nhùng vùng xa xòi hoac phài thay dói chò ò do dugc thuyén chuyén ra nuóc ngoài hay trong noi bò dà't nuóc, hoac phài làm nhùtig còng viéc eó dò rùi ro cao Phu cap khuyén khìch nhùtig nhiém vu quan trong dành cho nhùng cóng viéc co nhiéu khó khan va eó y nghla quan trong dói vói su phàt trièn kinh té dàt nuóc Co 21 cóng viéc dugc xàc dinh là dugc nhàn khoàn phu càp này

2, Phu cà'p eó dinh hàng thàng, dugc tra dua trén tiéu chi ve mùc tàng già càc dich vu giao thòng, giào due va càc hàng hoà khàc Vi du nhu phu càp tién thué nhà, phu càp còng vu va phu càp giài t r i

3, Phu cà'p dac biét dira trén tiéu chi ve viéc thanh toàn càc chi phi va tra cho càc tràch nhiém làm thém Vi du nhu phu càp giao thòng va di lai va phu cà'p làm ngoài gió

*, Càc dgc quyén:

Dac quyén là nhùng khoàn khuyén khich khòng bang tién màt Nhùtig Igi ìch theo dac quyén dugc cung càp vào bàt cu thói dièm nào dugc coi là càn thiét Viéc xem xét càc dàc quyén dira trén tiéu chi ve phùc Igi, nàng cao còng viéc va vi tri cùa cà nhàn Co 2 loai dac quyén là:

1, Nhùng dac quyén chung: nhu nghi phép, càc diéu kién nhà ó va y té

2, Nhùtig dac quyén dàc biét, dugc cung càp cho nhùng cà nhàn thuòc nhùng nhóm ngành hoac ngach nhà't dinh Vi du nhu viéc cung cà'p xe con

va ky nghi ò nuóc ngoài

*, Nhiùig khoàn phùc loi huu tri:

Co 2 loai he thóng phùc Igi huu tri dói vói còng chùc Tuy theo vi tri cùa ho, còng chùc dugc chon mot trong hai he thóng:

+ Quy du phóng cho nguói lao dòng, dugc xày dutig tu khoàn dóng góp hàng thàng cùa chình phù vói tu càch là nguói thué nhàn còng va nguói lao dòng Nguói thué nhàn còng phài dóng góp 12% trong khi nguói lao dòng góp 11% trong so luong ma phàn này chiém 2 3 % tóng so luong hàng thàng dugc giù lai de dành cho khoàn phùc Igi cùa nguói lao dòng cho dén khi ho dén tuoi nghi huu là 55 tuoi

+ He thóng luong huu cho phép nguói lao dòng nhàn mot khoàn luong huu suót dói Khoàn tói da bang mot nùa so luong co bàn ma mot nguói lao dòng dà phuc vu 25 nàm trò lén nhàn dugc Theo he thóng này, nguói lao dóng phài dóng góp trong 3 nàm cho quy du phóng truóc khi ho dugc dàt vào tình trang eó thè nghi huu Tàch rói khòi khoàn luong huu hàng thàng, nguói lao dòng trong thói gian nghi huu cùng nhàn dugc càc khoàn phùc Igi khàc nhu khoàn tién thuóng dành cho nguói ve huu va mot khoàn tién màt thay cho viéc khòng nghi phép trong thói gian làm viéc Nhiitig khoàn phùc Igi này là mot khoàn tra tron gói dua trén còng thùc sau:

7,5 luong co bàn x tóng so thàng làm viéc Dua theo di chùc cùa nguói ve huu, khoàn luong huu góc dugc càp cho nhùtig nguói phu thuòc nhu vg ( chóng ) goà va nhùng dùa con xùng dàng

Tom lai, tién luong va càc chinh sàch khuyén khich còng chùc Malaysia dang huóng vào viéc thuc thi nhiém vu ò mùc dò cà nhàn cùng nhu cùa tóng thè khu vuc còng Càc muc tiéu là de tao diéu kién cho khu vuc còng trò nén thìch ùng hon vói nhùtig thay dói va nhùng thàch thùc mói, nhùng già tri sàu sàc cùng nhu vàn hoà làm viéc nhàn manh vào thuc thi nhiém vu, chat lugng va hiéu suàt [4, 76 ]

1.3.3 Nén cóng vu Singapore - Che do tra luang va chinh sàch khuyén

khich

Nén còng vu ngày nay phài dói màt vói nhùng thàch thùc rat khàc biét so vói qua khù Trong nhùng nàm 50 - 60, càc còng viéc làm cho nhà nuóc rà't dugc khao khàt Nguói ta san sàng nhàn mùc luong thà'p hon de co dugc su dàm bào còng viéc suót dói, càc bào hièm y té va mot khoàn luong huu nhàt dinh Tu nhùng nàm 70, tình hình dà ngày mot thay dói Su tàng tnJÓng kinh té co nghla là khu vuc tu nhàn ngày nay dang cung cà'p mot so lugng lón nhùng cóng viéc hàp dàn Nén còng vu khòng con là niém khao khàt lón cùa nguói lao dòng Trong mot thi truóng lao dòng càng thàng, nhà nuóc phài vi mot so lugng han che nhùng tài nàng Chinh vi vay, nén cóng

vu càn dua nhùng mùc luong hàp dàn de tuyèn dung va giù lai dugc nhùng nguói càn thiét

*, Càc nguyén tac tra luafig:

Trong viéc quyét dinh bang luong cùa nén còng vu, Chình phù Singapore dà thiét làp nguyén tàc là nò sé tra cho còng chùc theo mùc co thè canh tranh vói mùc ma khu vuc tu tra cho nhixng nguói eó nàng lue va tràch nhiém tuong tu Diéu này là càn thiét de thu hùt va giù lai mot so lugng thìch hgp càc tài nàng de Singapore eó mot nén còng vu tot nhàt the giói

Nguyén tàc cùa Chình phù Singapore là chi theo kip chù khòng dàn dàu khu vuc tu nhàn Chinh phù càn phài duy tri mot mùc luong canh tranh

de eó thè tuyèn dung va luu giù càc tài nàng càn thiét trong nén còng vu Tuy nhién, viéc tàng càc khoàn luong trong nén còng vu bi ràng buòc bòi su tàng truòng kinh té Do chình phù, Ong chù lón nhàt nuóc, bi giàm sàt chat che trong moi hoat dóng, rùi ro ve viéc già lao dòng leo thang sé xuàt hién néu quy luong còng vu tàng cao hon khu vuc tu Cùng nhu vay, nén còng vu khòng eó mot dièm chót Cài ma chình phù tra cho càc nhàn vién cùa minh thuc té là tién nòp thué cùa nhàn dàn Vi vày chình phù khòng thè bi xem là dang tra hon mùc càn thiét Nén còng vu do vay sé khóng di truóc khu vuc

tu trong viéc tàng luong

Chình phù thich tra toàn bó luong bang tién cho còng chùc Singapore dàn dàn tàch ra khòi viéc tra luong thòng qua càc khoàn trg càp khàc nhau, cung càp nhà ò va càc dich vu y té mién phi Viéc chuyén huóng này là su dàp ùng nhùng yéu càu thay dói cùa lue lugng lao dóng, nhùng nguói này, ngày nay muón dugc tra tiiróc bang tién màt hon là nhàn dugc nhùng khoàn bi che dàu khàc Vói càc khoàn luong dugc thanh toàn rò, càc còng chùc eó quyén quyét dinh ho muón su dung tién cùa ho nhu thè nào

Sau nhiéu nàm, Singapore cùng dà chuyén hàu hét còng chùc tu he thóng luong huu sang he thóng Quy du phóng Trung uong ( CPF ) Diéu này cho phép nhùtig nguói làm cóng linh hoat bò hoac chuyén dói viéc làm

ma khòng phài chi thiét thói ve luong huu va cho phép chinh phù trành dugc gành nàng ve luong huu dói vói thè he còng dàn tuong lai

Do viéc tàng khoàn tién luong trong nén còng vu bi ràng buòc bòi su tàng tiiròng kinh té, Chinh phù Singapore dà phài thiét ké he thóng luong cùa mình dugc linh hoat de no co thè dàp ùng mot càch co hiéu qua truóc càc tình hình kinh té

*, Ca càu luang cóng vu:

Tu nàm 1988, nén cóng vu dà chuyén sang mot he thóng luong linh hoat Ngoài phàn luong chinh, hién nay hàng nàm chinh phù tra thém hai phàn luong khàc: Phu càp khòng dugc tình vào huu hàng nàm (NPAA) va khoàn khàc biét hàng nàm ( AVC ), nhùng khoàn này co thè dugc thay dói tuy theo tình hình kinh té dàt nuóc Ngoài ra, néu tàng truóng kinh té trong nàm vugt qua mot càch dàng kè so vói du bào giùa nàm, mot khoàn tién thuóng dac biét sé dugc chi tra

*, Viéc dành già luang hàng nàm cho nén cóng vu:

Ban còng vu thuc hién viéc dành già luong hàng nàm trong toàn nén còng vu nhàm xàc dinh mot càch co he thóng nhùng vàn de càn diéu chinh Viéc so sành luong vói khu vuc tu dugc thuc hién dua trén nhùtig còng viéc tuong duong trong khu vuc tu va trình dò giào due Co rat nhiéu ly do de sua dói he thóng luong cùa mot ngành néu nhu móc chuan cùa nò trong khu vuc tu khòng thay dói Màt khàc, nhùtig ngành eó nhùng tón thàt nghiém trong ve nhàn vién sé dói hòi mot su diéu chinh nhanh chóng Ve khìa canh này, Ban còng vu giàm sàt mòi ngành de xàc dinh nhùng ngành nào càn mot che dò tuyèn dung nghiém khàc hon va vàn con co vàn de càn giài quyét

Ngoài mùc tàng hàng nàm co dinh, chình phù con càp mot khoàn tàng luong hàng nàm càn cu vào de nghi cùa Hòi dóng luong quóc già cho nàm dò Nhùng khoàn tàng này thuóng dugc thóng bào vào thàng 6 va co hiéu lue trong thàng 7 hàng nàm Chinh phù y thùc rò ràng nhùng khoàn tàng giùa nàm này sé tàc dóng tói khoàn tàng luong cùa khu vuc tu trong nàm dò

*, He thòng tién thuàìig:

Phàn thuóng càn dugc bién dói khóng chi theo hién trang kinh té ma

cà theo viéc thuc thi nhiém vu cùa mòi cà nhàn He thóng thuóng thuc thi còng vu cho phép chinh phù lién he tiiic tiép viéc tra luong vói viéc thuc thi nhiém vu cùa mòi cà nhàn Day là mot còng cu de khuyén khìch viéc thuc thi nhiém vu tot hon, va nò cho phép chinh phù phàn biét càc phàn thuóng giùa càc cóng chùc xuàt sàc vói nhÌJtig nguói bình thuóng He thóng này khién co cà'u luong cùa Singapore linh hoat hon va cung cà'p cho viéc quàn

ly mot còng cu tot de co thè thuóng cho nhiitig nguói xùng dàng Hién nay,

he thóng này co hiéu lue dói vói càc nhà quàn ly cao cà'p va tmng càp Chình phù Singapore dang làm viéc de dua he thóng này vào àp dung dói vói càc còng chùc càp thà'p hon

Yéu tó gay tranh cài trong tàt cà càc he thóng thuóng dói vói cà nhàn

là liéu viéc dành già còng chùc eó còng bang hay khòng va liéu bàn thàn càc còng chùc eó nhàn thùc ràng viéc dành già này là còng bang va eó thè chà'p nhàn dugc Nén còng vu Singapore dành già viéc thuc thi nhiém vu va tiém nàng cùa còng chùc cùa mình dira trén còng trang càn cu vào mot he thóng dành già chình xàc va tóng hgp, nò tao nén co so cho viéc cung cà'p càc phàn thuóng

*, Càc khoàn phu capi

Chình phù Singapore nhàn thà'y ràng bàn chà't cùa mot so còng viéc khàc biét mot càch co bàn dói vói phàn con lai cùa nén còng vu Két qua là càc khoàn phu càp dugc tra cho nhùng yéu càu ngoài le va mot so còng viéc khàc biét Càc khoàn phu càp co thè dugc phàn loai nhu sau: Phu cà'p tràch nhiém, phu cà'p nguy hièm, phu cà'p dòc hai mòi truóng, phu càp cho nhùtig còng viéc dòi hòi ky nàng hoac nàng khié'u dàc biét

*, Khuyén khich va càc khoàn phùc lai:

Nén còng vu dà nhàn ra tàm quan trong cùa viéc cung cà'p càc khoàn phùc Igi cho nhàn vién cùa minh Trén thuc té, càc khoàn phùc Igi là mot phàn cùa chi phì luong Hon nùa, mot khi nhùtig khoàn phùc Igi này dà

dugc dua ra, rat khó co thè càt bò chùng Vi vày nén còng vu càn phài co mot su càn bang tot giùa chi tra va phùc Igi Càc khoàn phùc Igi cùng càn phài dugc dua ra mot càch phù hgp vói càc chình sàch quóc già

Càc khoàn phùc Igi do nén cóng vu cung cà'p bao góm nghi phép, phùc Igi y té va nha khoa, càc khoàn vay dành cho nhà ò va xe hoi, chuong trình mua nhà cùa HDB va càc chuong trình bào hièm khàc Chình phù

Singapore cung cà'p cho còng chùc càc ca so thiét bi thè thao, giài tri cùng

nhu nhà nghi cuoi tuàn

*, Che dò nghi phép:

Nén còng vu co mot so che dò nghi phép khàc nhau dành cho còng chùc De thuóng cho càc còng chùc phuc vu làu nàm, so ngày nghi phép cùa còng chùc phu thuòc vào cà'p bac ban ngành cùa còng chùc va dò dai cùa qua trình phuc vu, theo minh hoa duói day:

Nghi óm thòng thuóng dugc cho phép theo giói han sau, khòng càn

cu vào cà'p bàc ban ngành cùa còng chùc va dò dai cùa qua trình phuc vu:

+ Néu khòng nàm vién : 30 ngày

+ Néu nàm vién : 60 ngày

Càc loai nghi phép khàc dành cho còng chùc là nghi phép khòng bi tình ( de nghién cùu ) va nghi phép khòng àn luong Nghi phép khóng bi tình dugc dành cho còng chùc vi Igi ìch cùa tó chùc hay nhùtig Igi ìch to lón hon cùa quóc già theo nhùtig muc dìch nhu: Tham già nhùng tró choi mang tình dai dién cho tó chùc hoac quóc già, trình bay bào cào tai càc hòi nghi quóc té va khu vuc Chu^n bi thi cu ( de khuyén khìch còng chùc tu nàng cao trình dò bàn thàn )

*, Càc chuang trình phùc lai y té va nha khoa:

Càc khoàn phùc Igi y té va nha khoa cùa Singapo dugc hình thành dira trén nguón tài chình dành cho chàm sóc sue khoè cùa chinh phù, vói su nhàn manh vào tàm quan trong cùa tràch nhiém cà nhàn trong linh vuc này

He thóng cùa Singapo dugc xày dung trén he thóng Medisave (tiét kiém y

té) quóc già nhó dò dà tiét kiém dugc mot khoàn ngàn sàch khòng nhò

Viéc tiét kiém cà nhàn co thè thuc hién dugc thóng qua co che cùng tra giùa chù va nguói lao dòng Ngoài ra, chuong trình Medishild cùa Singapore cung càp viéc bào hièm dói vói nhùng truóng hgp óm dau nghiém trong va tón kém

Két qua là tàt cà càc còng chùc dugc bó nhiém tu nàm 1994 déu dugc dàt vào chuong trình càc benh nhàn ngoai trù dugc trg càp theo he thóng tiét kiém y té ( MSO ) Nguyén tàc cùa chuong trình này là khuyén khìch tràch nhiém cà nhàn cùa còng chùc cùng nhu viéc cùng tra dòi vói càc chi phi chàm sóc sue khoè cùa ho ( bao góm cà chi phì nha khoa ) Nhu vay, trong nén còng vu trg càp càc chi phì cho bénh nhàn, còng chùc cùng phài gành chiù mot phàn chi phì va cùng tra ò mùc 15% hoà don chùa bénh cùa chình bàn thàn mình va 40% dói vói hoà don cùa nhùtig nguói phu thuòc (VD: con ) Ngoài ra, còng chùc thuòc chuong trình MSO cùng eó mot khoàn phu thém 1% tóng so luong hàng thàng de dua vào tài khoàn tiét kiém y té cùa mình dugc cung cà'p bòi chình phù

*, Càc khoàn phùc lai khàc:

Nén còng vu cùng cung cà'p cho cóng chùc càc khoàn cho vay khàc nhau, trong dò eó khoàn cho vay dành cho nhà ò va xe hoi De khuyén khìch viéc so hùu nhà, chình phù cùng cung cà'p mot chuong trình bàn càc càn ho thuòc Ban Phàt trièn nhà ò ( HDB )

De càc còng chùc eó lói song lành manh, nén còng vu cùng cung cà'p càc diéu kién trang thiét bi cho càc hoat dòng thè thao va giài tri chù yéu thòng qua Càu lac bò Còng vu Còng chùc cùng dugc khuyén khich dén nghi ngoi cùng già dinh va ban bè tai càc nhà nghi ò trong va ngoài nuóc

Tom lai, dói mat vói thi truóng lao dóng khàc nghiét, nén còng vu Singapore phài canh tranh vói nhiéu co quan khàc de giành lày nhùng tài nàng De ho trg nén còng vu trong vice thu hùt nhùtig tài nàng mói, dà eó nhùng nò lue rà't rò ràng nhàm dàm bào ràng càc chình sàch tuyèn dung va khuyén khìch là hap dàn so vói khu vuc tu Nhùtig chình sàch này cùng nhàm giù lai nhùtig nguói eó san Tuy nhién, diéu co bàn khòng thè quén dugc là trong khi chình phù tao nhùng nguón tài chình de co thè canh tranh vói khu vuc tu, thi nén còng vu vói tu càch là òng chù lón nhàt dàt nuóc

khòng di truóc khu vuc tu trong ITnh vuc này Diéu này là de trành nhùng rùi ro do già lao dóng leo thang, eó thè àn mòn tinh canh tranh cùa quóc già trong thi tmóng lao dòng toàn càu [4, 76 ]

*, Phàn tich qua che dò tién luang cóng chùc cùa mot so nuàc ASEAN, chùng ta co the rùt ra mot so két luàn sau:

1, Tàt cà càc nuóc ASEAN déu chù trong dén viéc xày dung cho mình mot che dò tién luong tuong dói thoà dàng cho dòi ngù còng chùc, tu do làm nén tàng cho viéc quàn ly còng chùc, che dò cóng vu va duong liém cho dòi ngù này Tuy mèi nuóc eó thè eó càc dàc thù riéng, nhung chù yéu vàn dira trén càc nguyén tàc co bàn nhu : tra luong theo còng viéc, ngành nghé dugc dào tao, nguyén tàc còng bang, thìch ùng vói diéu kién thi truóng va su tàng truóng trong nén kinh té cùa mòi nuóc v, v

2, Nhìn chung xu huóng cùa càc nuóc là tó chùc bò mày, bién che cùa khu vuc còng ngày càng phinh to Do vày, càc chình phù déu phài quàn ly chat che ve chi tiéu bién che, quy tién luong, luòn de ra nhiéu bién phàp de quàn

ly chat che quy tién luong va giàm bién che trong bò mày cùa càc ca quan

nhà nuóc, thàm chi manh dam tu nhàn hoà mot so ITnh vuc dich vu trong khu vuc còng nhu ò Thài Lan

3, De giàm dugc chi tiéu bién che trong khu vuc còng, nhiéu chình phù dà nhanh chóng thuc hién cài càch hành chình, nàng cao hiéu qua cùa bò mày hành chình bang càch lua chon tuyèn dung va boi duóng nàng cao trình dò cho còng chùc, àp dung nhiitig thành tuu mói cùa Khoa hoc còng nghé nhu: thòng tin, dién tu, tin hoc vào còng tàc quàn ly hành chình, dà nàng cao dàng kè hiéu qua còng viéc trong càc co quan nhà nuóc, dàm bào vùa nhanh chóng, vùa chình xàc Hay nhu ò Malaysia nguói ta con àp dung toàn

ma tran vào viéc tra luong cho còng chùc

4, Di dòi vói viéc tra luong tuong xùng cho còng chùc va co che dò dinh ky tàng luong cho ho, thì viéc khuyén khìch bang càc loai phu cà'p, càc loai tién thuóng cùng rat dugc chù trong nhu ò, Malaysia, Singapore Ngoài ra, Chình phù nhiéu nuóc con quan tàm dén che do nhà ò, xe ò tò, khàm chùa bénh, nghi huu, nghi màt, càu lac bó thè thao cho còng c h ù c nhàm thu hùt

va giù lai nhùtig còng chùc co tài

C H l / t ì N G II

THUC TRANG TIEN L l / Ò N G TRONG K H U V U C HÀNH

• • •

CHINH S I / N G H I É P Ò N l / Ò C TA

Dàc dièm xuyén suót trong qua trình lich su cùa nuóc ta, là lich su

cùa mot dàn toc kién cuóng chóng ngoai xàm cho dén nhùtig nàm 70 cùa

the ky 20 Chình vi vày, dàc dièm nói bàt nhàt cùa dòi ngù càn bò, còng

chùc nuóc ta chình là dòi ngù càn bó dà dugc rèn luyén thù thàch trong hai

cuòc khàng ehién làu dai va anh dùng cùa dàn toc Do dò, ho là nhiìtig

nguói eó lap truóng vùng vàng, kién dinh, tmng thành tuyét dói vói Dàng,

chàp hành tòt moi chù truong, chinh sàch cùa Dàng va nhà nuóc san sàng

ehién dàu hy sinh vi dòc làp , tu do cùa tó quóc, luòn hàng hai di dàu trong

su nghiep xày dung va bào ve dàt nuóc

Dòi ngù càn bò, còng chùc hién nay dang làm viéc trong càc ca

quan Dàng, Nhà nuóc va càc Doàn thè tu tmng uong tói càc dia phuong

trong cà nuóc, da so là nhiitig nguói eó trình dò, tri thùc cao; nhàt là lóp càn

bò tre dugc dào tao co bàn, co nàng lue va tràch nhiém cao trong còng tàc,

eó khà nàng dàm nhiém tòt càc mat còng tàc quàn ly hành chình ma càc lóp

dàn anh tin tuóng giao phó

Tuy nhién, do dàc dièm là mot nuóc lién tue phài duong dàu vói càc

cuòc ehién tranh kèo dai, lai là mot nuóc nòng nghiep lac hàu "phong kién

nùa thuòc dia" di lén, nén nuóc ta con rat nghèo, dòi ngù càn bò, còng chùc

nhìn chung cùng con nghèo, nguón song chinh cùa ho vàn là dóng luong

nhàn dugc hàng thàng, nén mòi chinh sàch dùng, sai ve tién luong co tàc

dòng rat lón dén dói song, tàm tu cùa dòi ngù càn bò, còng chùc trong càc

ca quan hành chình su nghiep tu tmng uong cho tói càc dia phuong trong cà

nuóc

Ben canh da so nhùng càn bò, còng chùc nhiet tình càch mang, co

trình dò, nàng lue, vàn con khòng it càn bò còng chùc thoài hoà, bién chat,

Igi dung chùc quyén tham nhùng, quan liéu mot so it khòng chiù rèn luyén

hoc tap nén trình dò nàng lue yéu , bò mày hành chình cùa nhà nuóc cóng

kénh kém hiéu lue

Do dac dièm là mot nuóc nghèo lai bi ehién tranh tàn phà kéo dai

nén càc dói tugng thu huòng chình sàch xà hòi nuóc ta rat lón, dò là nhùng

già dinh liét sy, thuóng bénh binh, nguói eó cóng vói càch mang, nguói tàn tàt co don v.v

2.1 Che do tién lirong trong khu vixc hành chinh su nghiep cùa Viét Nam thói ky truóc dói mói

2.1.1 Tình hình bién che trans khu vuc hành chinh su nghiép:

Bién che trong khu vuc hành chình su nghiép cùa Viét Nam thói ky truóc dói mói gàn lién vói co che quàn ly kinh té ké hoach hoà tap tmng, bao cà'p Viéc àp dung co che quàn ly kinh té dò co ly do khàch quan là nuóc ta lién tue phài trai qua hai cuòc ehién tranh lón Ngay sau khi giành dugc chình quyén thàng 8/1945, Nhà nuóc Viét Nam dàn chù còng hoà non tré, lai phài lành dao toàn dàn tién hành cuòc khàng ehién truóng ky chóng thuc dàn Phàp trong suót 9 nàm Sau dò là cuòc khàng ehién chóng My cùu nuóc trong gàn 30 nàm Viéc àp dung co che quàn ly dò con do nhàn thùc à'u tri ve Chù nghTa xà hói Nàm 1975 mién Nam dugc hoàn toàn giài phóng, cuòc khàng ehién chóng de quóc My thàng Igi ve vang, nuóc nhà dugc thóng nhà't, cà nuóc cùng tién hành còng cuòc xày dung Chù nghTa xà hòi Co che quàn ly kinh té hành chình, tap tmng, quan liéu bao càp tiép tue dugc duy tri Trong co che quàn ly do, khu vuc hành chình su nghiep bao góm càc co quan Dàng, Nhà nuóc, Doàn thè va kè cà càc doanh nghiép nhà nuóc mòi ngày mot phinh to, chi trù eó nòng dàn, con he ai là càn bó, còng nhàn vién chùc nhà nuóc déu dugc huòng che dò tién luong, tem phiéu luong thuc, thuc phim gàn nhu nhau, ai cùng dugc xép viéc làm va khòng bao gió phài lo thàt nghiép Kè cà xà vién càc Hgp tàc xà thù cóng, nòng dàn cùng eó lue dugc trg cà'p ve luong thuc Tàt cà nhùng gành nàng bao cà'p dò làm cho nén kinh té khòng chiù dung nói, khién nhà nuóc khòng sao

co thè lo dugc moi thù cho dàn Dói song cùa nhàn dàn, nhà't là nhùng nguói làm còng àn luong hét sue gap khó khan Mac dù, vói chùc nàng cùa mình trong nhiìng nàm cuòi cùa thàp ky 70 va suót thàp ky 80 nhà nuóc ta

dà nhiéu làn co gang cài tién va diéu chinh chình sàch tién luong cho càn

bò, còng nhàn vién chùc, nhung xem ra két qua dat dugc con rat nhiéu han che

2.1.2 Chinh sàch tién luans

Tu ngày thành làp nuóc 2 thàng 9 nàm 1945 dén thói ky truóc dói mói ( 1985 ), che do chình sàch tién luong ò nuóc ta dà nhiéu làn cài tién, xong dàng chù y là làn cài tién tién luong nàm 1960 Tuy con nhiéu khiém khuyét trong che do tién luong nàn 1960, xong so vói thói dièm lich su lue

dò thì che dò tién nàm 1960 dà eó nhiéu tién bò dàng kè Che dò tién luong

lue dò nhàm muc dìch chuyén tu che dò cung cà'p trong thói ky khàng ehién chóng Phàp qua che dò tra luong bang tién va thuc hién tijfng buóc nguyén tàc phàn phói XHCN

Theo bang luong thói ky này thì luong trong khu vuc hành chình dugc chia ra làm 3 loai, tuong ùng vói 3 thang luong khàc nhau nhu sau:

Tuong tu nhu vày con eó bang luong cho càc ngành su nghiép nhu y

té, giào due va càc ngành san xuàt truc tiép khàc

Tu nàm 1963, ben canh che dò tra luong bang tién, chình phù ban hành che dò bàn mot so màt hàng thiét yéu ( phàn phói bang tem phiéu ) phuc vu dói song cùa càn bò, còng nhàn vién chùc theo tiéu chu^n va dinh lugng nhu : gao, vài, duóng, thit, nhàm dàm bào mot phàn tién luong thuc té bang hién vàt cho càn bó, còng nhàn vién chùc

Trong nhiìng nàm này cà nuóc ta dang con trong tình trang ehién tranh, càc mat kinh té', chình tri xà hòi luòn eó su bién dòng, " lai thém viéc quàn ly lao dòng cùa càc cà'p thi hành tuy tién, thiéu nghiém chinh, khòng dàm bào tình tàp tmng va thóng nhà't cùa che dò tién luong, nhiéu chình sàch, che dò luong ké cà bào hièm xà hói va phùc Igi tàp thè vón eó nhiéu nhugc diém va khuyét dièm ngày càng trò nén bàt hgp ly "[ 15,77 ]

Co thè tóm tàt nhùng yéu dièm trong che dò tién luong nàm 1960 trén nhùng dièm chù yéu sau:

Trong co càu, thiét ké thang bang luong con nhiéu bat hgp ly, nhu: chénh léch giùa 2 bàc luong ( 2 - 5 dóng ) so vói sue mua cùa dóng tién lue

dò ìt eó tàc dung khuyén khìch hoc tàp, lao dòng, trao dói nghé nghiép de dugc nàng bàc

Chua tòn trong nguyén tàc "phàn phói theo lao dòng" trong xày dung che dò tién luong nén viéc phàn biét giùa ngày di làm va ngày khòng

di làm chua ro rèt ( dai ngò khi ngìjfng viéc, khi óm dau ) Giùa lao dòng phó thòng bình thuóng vói lao dòng tri oc ( lao dòng cùa càn bó, vién chùc )

gàn nhu ngang bang nhau, thàm tri eó nhiéu viéc lao dòng phó thòng con dugc tra luong cao hon vién chùc Lao dóng dac thù cùa vién chùc chua dugc tòn trong, eó noi con eó suy nghT lao dòng tri oc là lao dòng giàn tiép khòng làm ra cùa cài cho xà hòi

Chua tàch biét rò giùa tra luong theo lao dòng va dai ngò còng lao, thành tìch cu dà cóng hién trong ehién dàu, trong su nghiep càch mang, nén khi xép luong con tuy tién Chua gàn chat viéc tra luong, tién thuóng vói nhiém vu phài hoàn thành cùa mòi cà nhàn va cùa tùng don vi

Do ành huòng nàng né cùa co che quàn ly hành chinh, bao cà'p nén, tién nhà ò, dién, nuóc, chi phì nà'u àn, di lai, tién bù già luong thuc, thuc pham thuòc nói dung chi tiéu cùa tién luong nhung lai do nhà nuóc cung cà'p phàn lón, làm cho hach toàn tién luong khóng rò ràng, gay nén tu tuòng

y lai, gay làng phì cho ngàn sàch nhà nuóc Tiéu chu^n cung càp vùa bình quàn lai vùa càch biét, gay quan he khòng hgp ly trong phàn phói, suy bì trong noi bó còng nhàn, vién chùc

Co so de tra luong theo lao dòng chua dugc xày dutig thóng nhàt va

eó càn cu khoa hoc, buòng tròi cho co so làm, gay nén nhiéu bà't hgp ly trong dai ngò

Tién luong chua phàn ành day dù nhu càu ve dói song cùa nguói lao dòng, sau do vàt già lén cao nén khòng dàm bào duy tri dugc dói song cùa

da so già dinh còng nhàn vién chùc

Tién luong xày dung nàm 1960 khi còng nhàn vién chùc con ìt, phàn lón ò nhà tàp thè cùa co quan nén chua tinh dén phàn chi tiéu ve nhà ò ( tién thué nhà hoac tìch luy de tu xày nhà ), dò dùng trong nhà, chi phì nuòi day con cài cùng chua dugc tình toàn rò ràng

Luong tói thièu 27,3 dóng ( nàm 1960 ) dàm bào nhu càu ve nàng lugng khoàng 2520 KC/ngày, nhung sau muói 15 nàm tue là (nàm 1975) chi con khoàng 1800 calo, tue là chi dàm bào 3/4 nàng lugng va bàn thàn so tién này tình ve màt thuc té chi con khoàng 18 dóng trong dò con chua tình dén mot phàn nhu càu sinh hoat de nuòi day con cài

Luong bình quàn sau 15 nàm chi tàng 10% trong khi già cà thi truóng tàng cao, nén luong thuc té ehi con khoàng 67% so vói nàm 1960

Khói lugng tiéu dùng bình quàn dàu nguói trong già dinh còng nhàn vién chùc ngày càng giàm sùt so vói nàm 1960, mùc tiéu dùng thuc té ve thit, cà càc loai trong già dinh còng nhàn vién chùc chi con 60% Dai bò phàn thu nhàp chi tàp tmng vào chi tiéu cho àn uong, kè cà nhùtig già dinh

eó thu nhàp khà ( bình quàn co thu nhàp tu 30d/thàng trò lén, chiém khoàng 30% tóng so càn bò còng nhàn vién chùc ) cùng phài chi ve àn hét 74,3% tóng so thu nhàp cùa mình So liéu diéu tra 6 thàng dàu nàm 1975 cùa Tóng cuc thóng ké cho thà'y co khoàng 70% so ho diéu tra chua hét thàng dà hét tién; hàu hét càc ho này thu nhàp bình quàn dàu nguói duói 25 dóng/thàng

Tinh hình dói song néu trén dà ành huòng nhiéu dén sue khoè cùa còng nhàn vién chùc; so nguói óm yéu màt sue ngày càng tàng Vi vày dà ành huòng khòng ìt dén hiéu qua còng tàc va nàng xuat lao dòng

Trong khi dò mot so phàn tu khòng chàp hành nghiém chinh chù truong chình sàch cùa Dàng va Nhà nuóc, buon bàn, làm àn bàt chình thì lai

co cuòc song khà già hon nhùtig nguói lao dòng chàn chình kè cà càn bò còng nhàn vién chùc nhà nUóc, gay nén su bàt hgp ly giùa càc tàng lóp khàc nhau trong xà hòi

Ngoài ra, sau khi mién Nam dugc giài phóng, co càu dòi ngù càn bó, vién chùc trong khu vuc hành chình su nghiep cùng eó nhiéu thay dói vói nhiéu thành phàn va xuàt phàt dièm khàc nhau ( nguói tu khu khàng ehién

ve, nguói tu mién Bàc chuyén vào, nguói mói dugc tuyèn dung ) De khàc phuc tình trang này, ngoài viéc àp dung che dò tién luong theo quy dinh chung, Chình phù dà ban hành mot so loai phu cà'p tam thói àp dung dói vói càc càn bò, vién chùc co thành phàn va xuàt phàt dièm khàc nhau

Tóm lai, nhùtig bàt hgp ly trong quan he phàn phói giùa càc tàng lóp lao dóng xà hòi còng thém nhùng khuyét dièm, nhugc dièm trong bàn thàn che dò tién luong, bào hièm, phùc Igi xà hòi dà han che rat nhiéu dén tàc dung dòn bay kinh té cùa tién luong trong viéc khuyén khìch san xuàt cùng nhu cài thién dói song va diéu chinh lao dòng cùa che dò tién luong nàm

1960

Ngày 18-9-1985 Hòi dóng Bò truòng ban hành Nghi dinh 235/HDBT tóng diéu chình già - luong - tién ve cài tién tién luong cùa còng nhàn vién chùc va lue lugng vù trang Theo tinh thàn cài tién này, pham vi diéu chinh vàn giói han trong pham vi nhiìng nguói lao dòng là còng nhàn vién chùc trong bién che nhà nuóc Trong làn cài tién này, tién luong vàn phu thuòc càn bàn vào ngàn sàch nhà nUóc va dua chù yéu vào he thóng thang - bang luong va phu cà'p cùa che dò tién luong dugc xày dung tu nàm 1960 Theo cài tién tién luong nàm 1985 thi :

- Tién luong tói thièu là 220 dóng/ thàng

- Mùc luong tmng bình ( tuong duong bàc l cùa nguòi tòt nghiép dai hoc là 290 dóng/thàng

- Mùc luong bò truòng là 770 dóng/thàng

Sau làn tóng diéu chinh (9/1985) dén làn diéu chinh lón tiép theo (thàng 4/1993) Chình phù (lue dò là Hòi dóng Bò truòng) dà thuc hién nhiéu làn diéu chinh, de dói phó vói nhùtig bién dòng chung ve kinh té xà hói cùng nhu su tàc dòng cùa lam phàt dén dòi song cùa nguói lao dòng huòng luong

Tuy nhién, qua càc két qua nghién cùu ve thUc trang cùa tién luong nàm 1985 déu cho thà'y, tién luong ngày càng lac hàu, phi ly, khòng con dàp ùng dugc nhùng yéu càu cùa còng cuòc dói mói chung cùa dà't nUóc va dói hòi chình dàng cùa nguói lao dòng va nhà nUóc

Lue dò, nhùng nguói eó mùc luong tmng bình trò xuóng va so dòng nguói nghi huu, càc dói tugng huòng chinh sàch xà hòi va trg cà'p, néu chi tròng chó vào tién luong va trg cà'p thì chi dù hoac tham tri khóng dù mua gao cho già dinh Luong lue dò góm 2 phàn chình: Phàn tra truc tiép bang tién theo he thóng thang, bang luong, ve mùc luong dà qua thàp lai bi ép bòi quan he chung là 3,5 làn cho tà't cà càc thang luong va eó qua nhiéu mùc luong (279 mùc), nén tinh bình quàn rà't cao, khòng khuyén khìch dugc nhiìng nguói lao dòng giói, nhùng nguói làm viéc tot Phàn phàn phói giàn tiép qua ngàn sàch hoac bang hién vàt ( nhà't là chình sàch phàn phói nhà ò) con chiém ty trong lón, trong dò co che dò trang cà'p do dùng già dinh chi

àp dung tu chuyén vién 3 trò lén Khi thuc hién càc chình sàch thuòc loai này là hét sue tuy tién Néu tình cà luong bang tién va hién vàt thi luong vùa bình quàn, vùa càch biét, che dà'u su phàn phói khòng còng bang, làm cho viéc hach toàn tién luong khòng chình xàc

Còng cu kiém soàt va quàn ly cùa nhà nuóc ve tién luong va thu nhàp lue dò tuy eó nhung rat it tàc dung, càc bó, ngành, dia phuong khòng nàm chàc so lugng nguói dugc huòng luong Nhà nuóc khóng kiém soàt dugc viéc tàng luong, thu nhàp, tài san vón liéng thuc su eó bao nhiéu, dang sinh Igi hay hao món mot càch cu thè Khoàn thu nhàp ngoài luong tuy ò mùc

do khàc nhau nhung chiém ty le lón trong tóng thu nhàp ò càc xì nghiep, co quan, don vi Trong dò eó nguón hgp phàp, eó nguón bàt hgp phàp, co nguón hgp ly nhung bà't hgp phàp; chénh léch ve khoàn thu nhàp này giùa càc vùng, giùa càc ITnh vuc, giùa càc co quan, don vi, xì nghiep rat lón, tu hàng chuc nghìn dén hàng tram nghin thàm tri dén hàng triéu dóng/lngUÓi/1 thàng Trong khi dò nhà nuóc chua chua hoàn thien co che

hach toàn, phàn chia Igi nhuàn con lai cùa xì nghiép, buòng long còng tàc kiém ké, kiém soàt, chàm ban hành, huóng dàn trièn khai thuc hién thué thu nhàp Dò là nguón góc cùa rói loan trong phàn phói va thu nhàp, tao nén nhùtig bà't còng trong xà hòi Màt khàc do hàu qua cùa co che cu, do buòng long còng tàc quàn ly bién che nén so dói tugng do ngàn sàch nhà nuóc truc tiép tra luong qua dòng, so nguói khòng co nhu càu su dung hoac khòng dàp ùng yéu càu còng viéc nhung vàn nàm trong bién che nhà nuóc qua nhiéu Tóng quT tién luong va trg càp co tinh chat luong lue dò dà chiém ty

le rà't lón trong ngàn sàch nhà nuóc (35% tóng nguón thu ngàn sàch nhà nuóc nàm 1990)

Chình sàch tién luong va càc chình sàch kinh té khàc là mot bó phan càu thành cùa mot co che quàn ly kinh té xà hòi De co thè thay dói co che quàn ly mot càch dóng bó thì càc bò phan càu thành cùa co che quàn ly mói cùng phài thay dói Tu nàm 1985 dén nàm 1990 chình sàch tién luong va càc chình sàch eó lién quan chàm dói mói dà càn trò qua trình dói mói phàt trièn kinh té ò nuóc ta, dóng thói han che tàc dòng tìch cuc cùa nhùng chình sàch dà dugc dói mói

Nhùng bà't hgp ly tón tai làu dai cùa chình sàch tién luong néu trén chùa dung ben trong nhiéu màu thuàn: Màu thuàn giùa mùc luong thà'p, bòi

so hep vói tóng quy luong dà qua lón Màu thuàn giùa cài làm ra tu nén san xuà't trong nUóc con ìt, nguón thu tu ngoài giàm dot ngòt, ng dén han tra nhiéu vói nhùtig dói hòi phài chi lón, de giù dugc ón dinh xà hòi, thùc day san xuà't phàt trièn Màu thuàn giùa yéu càu phài giàm manh dói tugng nhà nuóc truc tiép tra luong de do gành nàng cho ngàn sàch nhà nuóc vói vàn de tao còng àn viéc làm trong xà hòi, nhàt là nhùng nguói tu khu vuc nhà nuóc chuyén ra Màu thuàn giùa nhùng dói hói cùa nhà nuóc phài kiém soàt tién luong va thu nhàp dói vói toàn xà hòi de co chinh sàch quàn ly va diéu tiét hgp ly trong diéu kién cùa nén kinh té thi truóng eó su quàn ly cùa nhà nuóc vói nhùtig co che, chình sàch dang eó nhiéu so ho, màu thuàn, trong

dò co khòng ìt nguói Igi dung de miru càu Igi ich riéng, làm vó hiéu hoà su kiém soàt cùa nhà nuóc Màu thuàn giùa nhiitig ngUói co còng, nhùng nguói tài giòi, nhiìng ngUòi làm àn chàn chình lai eó cuòc song vàt chat hét sue khó khan vói nhùtig nguói chua eó dóng góp bao nhiéu cho dàt nuóc, nhiéu nguói khòng dugc dào tao, làm àn bà't chình thì lai co cuòc song sung tue, giàu eó

Truóc nhùtig tón tai, màu thuàn, hàu qua cùa chinh sàch tién luong hién hành lue dò, viéc Dàng va nhà nuóc ta chù tiufong tién hành cài càch

tién luong là diéu kién khàng dinh càn phài làm va co day dù co so ly luàn

de làm tòt hon

Nguyén nhàn cùa thuc trang va màu thuàn kè trén là do hàu qua chóng chà't cùa co che cu, cùa ehién tranh kéo dai, con do duy tri qua làu chình sàch tién luong lac hàu; chua eó chuong trình cài càch tién luong va càc chình sàch co lién quan mot càch dóng bò de chù dòng chuyén tién luong, tién còng sang nén kinh té thi truóng eó su quàn ly cùa nhà nuóc Vi vày, qua trình nghién cùu va thuc hién cài càch tién luong nàm 1985 là mot chuong trình lón cùa Dàng, Nhà nuóc, Quóc hòi, Chinh phù va càc Bò, Ban, Ngành ò tmng uong dà hét sue quan tàm, tàp tmng chi dao va chù dóng dua càc ITnh vuc hoat dòng cùa dàt nuóc chuyén sang co che mói eó trat tu, dat dugc càc muc tiéu mong muón

2.2 Che do tién luong trong khu vuc hành chinh su nghiep cùa Viét Nam thòi ky dói mói

Thàng 4/1993 chình sàch va che dò tién luong dugc cài tién, dói mói theo Nghi dinh 25/C va 26/CP Làn diéu chinh, cài tién này nhàm khàc phuc nhùng nhugc dièm cùa che dò tién luong theo Nghi dinh 235/HDBT, nàm 1985, dang co ành huòng xàu dén dói song kinh té - xà hòi Nhùng quan dièm chù yéu trong cài tién tién luong trong nghi dinh 25/CP va 26/CP:

- Tién luong dugc xem là già cà sue lao dòng va dugc hình thành qua thoà thuàn giùa nguói lao dòng va nguói su dung lao dòng, phù hgp vói quan he cung càu ve sue lao dòng trong nén kinh té thi truóng

- Thay dói két cà'u tién luong tu viéc phàn phói giàn tiép sang phàn phói truc tiép trong tién luong ( càc khoàn tién ve nhà ò, bào hièm y té, tién hoc hành ) Dóng thói phàn biét rò he thóng tién luong cùa càc loai hoat dòng khàc nhau ( hành chình su nghiep, san xuàt kinh doanh )

- Cài tién tién luong gàn lién vói sàp xép lai san xuàt, tinh giàm bién che, hiéu qua làm viéc va bó tri su dung hgp ly lao dòng

- Cài càch chinh sàch tién luong phài dóng bò vói càc chình sàch kinh té - xà hòi eó lién quan va thuc hién trong mot qua trình vói nhiìng buóc di va co che thìch hgp

- Trén co so càc quan dièm trén va su nghién cùu thuc té, cài càch tién luong dà dua ra nhùng tiéu chuan cu thè:

- Mùc tién luong tói thièu là 120.000d/thàng