Chương 5 Lý thuyết tài chính tiền tệ: Giới thiệu tài chính doanh nghiệp

• TCDN liên quan đến 3 loại quyết định chính: quyết định đầu tư, quyết định nguồn vốn và quyết định phân phối lợi nhuận nhằm đạt mục tiêu đề ra để tối đa hóa giá trị sở hữu DN... • 

Chương 5 Giới thiệu về Tài

chính doanh nghiệp

Khái niệm Tài chính doanh nghiệp

• TCDN là hoạt động liên quan đến việc

hình thành nên nguồn vốn và sử dụng

nguồn vốn đó để tài trợ cho việc đầu tư

vào tài sản của DN nhằm đạt mục tiêu đề ra.

• TCDN liên quan đến 3 loại quyết định

chính: quyết định đầu tư, quyết định nguồn

vốn và quyết định phân phối lợi nhuận nhằm

đạt mục tiêu đề ra để tối đa hóa giá trị sở hữu

DN.

Vai trò của tài chính doanh nghiệp

• TCDN có tác động rất lớn đến sự phát triển

hay suy thoái của nền sản xuất vì:

• Là nơi thu hút trở lại phần trọng các nguồn tài

chính trong nền kinh tế

• Có khả năng tái tạo ra các nguồn tài chính

Đặc điểm của tài chính doanh nghiệp

• Bao gồm những quan hệ tài chính vận hành theo

cơ chế kinh doanh hướng tới lợi nhuận cao

• Nguồn tài chính được tăng cường và mở rộng

không ngừng

QUẢN LÝ TÀI CHÍNH DOANH

NGHIỆP

•- Brealy, Myers, Ross (Fundamentals of Corporate

Finance): Quản lý tài chính quan tâm đến mua sắm, tài

trợ và quản lý tài sản doanh nghiệp theo mục đích đã đề

ra

•- Mc Mahon: Quản lý tài chính quan tâm đến việc tìm

nguồn vốn cần thiết cho mua sắm tài sản và hoạt động

của DN, phân bổ các nguồn vốn cho giới hạn cho những

mục đích sử dụng khác nhau, đảm bảo nguồn vốn được

sử dụng hiệu quả để đạt mục tiêu đề ra

•  Quản lý tài chính doanh nghiệp là việc lựa chọn

các quyết định tài chính, tổ chức thực hiện những quyết

định đó nhằm đạt được mục tiêu của doanh nghiệp

MỤC TIÊU CỦA DOANH NGHIỆP

 Tối đa hóa lợi nhuận dài hạn (tối đa hóa giá trị doanh nghiệp)

trên cơ sở:

• Tuân thủ pháp luận

• Trên cở sở nền nếp, văn hóa, đạo đức kinh doanh

• Đảm bảo thỏa mãn nhu cầu của người tiêu dung

• Đảm bảo đời sống của người lao động

• Trên cở sở đảm bảo phát triển bền vững

 Tối đa hóa giá trị tài sản của doanh nghiệp là tối đa hóa vốn

chủ sở hữu hoặc tối đa hóa giá trị thị trường của vốn cổ phần

doanh nghiệp

Tại sao phải phân biệt lợi nhuận ngắn và dài hạn?

TỐI ĐA HÓA LỢI NHUẬN

(NGẮN HẠN)

• Tối đa hóa giá trị Doanh nghiệp ≠ Tối đa hóa lợi

nhuận (ngắn hạn)

cắt giảm các chi phí (đào tạo nhân viên, bảo

dưỡng trang thiết bị…) để tăng lợi nhuận hiện

tại không?

việc giảm tỷ lệ chia cổ tức và giữ lại lợi nhuận

SO SÁNH TỐI ĐA HÓA GIÁ TRỊ DOANH

NGHIỆP VÀ TỐI ĐA HÓA LỢI NHUẬN

TS Nguyễn Đăng Tuệ Viện KT&QL - ĐHBKHN

Mục

tiêu

Tối đa

hóa lợi

nhuận

(ngắn

hạn)

• Dễ tính toán, ước lượng

• Dễ xem xét mối quan hệ

giữa quyết định tài chính và

lợi nhuận

• Chú trọng mục tiêu ngắn hạn

• Không tính đến yếu tố rủi

ro & thời gian của dòng tiền

• Đòi hỏi các nguồn lực tức thời

Tối đa

hóa giá

trị

Doanh

nghiệp

□ Chú trọng đến mục tiêu dài

hạn

□ Cân nhắc đến yếu tố rủi ro

& yếu tố thời gian của dòng

tiền

□ Khó chỉ ra được mối quan

hệ giữa quyết định tài chính

và giá cổ phiếu

ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU CỦA

TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP

 Các mối quan hệ về mặt giá trị được biểu hiện bằng tiền

trong lòng một doanh nghiệp và giữa nó với các chủ thể có

liên quan ở bên ngoài mà trên cơ sở đó giá trị của doanh

nghiệp được tạo lập

 Giá trị của doanh nghiệp là sự hữu ích của doanh nghiệp đối

với chủ sở hữu và xã hội

 Các hoạt động của doanh nghiệp để làm tăng giá trị của nó

bao gồm:

 Tìm kiếm, lựa chọn cơ hội kinh doanh và tổ chức huy động vốn,

 Quản lý chi phí trong quá trình sản xuất kinh doanh, hạch toán

chi phí và lợi nhuận,

 Tổ chức phân phối lợi nhuận cho các chủ thể liên quan và tái

đầu tư.

Nội dung của Quản lý tài chính doanh nghiệp

CÁC CÔNG CỤ TÀI CHÍNH CỦA DOANH NGHIỆP

Các báo cáo tài chính và

các tỷ số tài chính

Nguyên tắc giá trị hiện tại

Các mô hình dự báo rủi ro và tỷ suất sinh lợi

CÁC QUYẾT ĐỊNH TÀI CHÍNH CƠ BẢN CỦA DOANH NGHIỆP

 Tìm kiếm và phân bổ nguồn lực khan hiếm cho các cơ hội đầu tư

 Tổ chức huy động vốn để cung cấp tài chính cho các cơ hội đó

 Tổ chức thực hiện, hạch toán chi phí và lợi nhuận

 Tổ chức phân phối lợi nhuận, và tái đầu tư

MỤC TIÊU CỦA DOANH NGHIỆP Tối đa hoá giá trị của doanh nghiệp

CÁC QUYẾT ĐỊNH TRONG QUẢN LÝ

TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP

1 Quyết định đầu tư

2 Quyết định tài trợ

3 Quyết định tài chính

ngắn hạn

QUYẾT ĐỊNH ĐẦU TƯ DÀI HẠN

• Xây dựng, đánh giá, lựa chọn dự án đầu tư

Nợ ngắn hạn

Nợ dài hạn và Vốn chủ sở hữu

TS Nguyễn Đăng Tuệ Viện KT&QL - ĐHBKHN

Chiến lược đầu tư dài hạn

- Tìm kiếm cơ hội đầu tư

• Xây dựng dự án sản xuất kinh doanh

• Thẩm định, phê duyệt dự án

• Thực hiện dự án

• Đánh giá, tổng kết

QUYẾT ĐỊNH TÀI TRỢ

 Huy động vốn dài hạn cho hoạt động sản xuất

kinh doanh của Doanh nghiệp

Nợ ngắn hạn Tài sản ngắn hạn

Tài sản dài hạn Nợ dài hạn và

vốn chủ sở hữu

Quyết định huy động vốn dài hạn

• Xây dựng cơ cấu vốn tối ưu

• Lựa chọn hình thức huy động vốn thích hợp

QUYẾT ĐỊNH TÀI CHÍNH NGẮN

HẠN

• Quản trị vốn lưu động: Giám sát, kiểm tra chặt

chẽ mọi họat động tài chính hàng ngày

Tài sản dài hạn

Nợ dài hạn và Vốn chủ sở hữu

Quản lý tài chính ngắn hạn

- Quản lý doanh thu, chi phí, lợi nhuận

- Quản lý dòng tiền, ngân quỹ

VAI TRÒ CỦA NHÀ QUẢN TRỊ TÀI

CHÍNH

TS Nguyễn Đăng Tuệ Viện KT&QL - ĐHBKHN

Họat

động

của công

ty

(tài sản

thực)

NHÀ QUẢN TRỊ TÀI CHÍNH

Nhà đầu tư (tài sản tài chính)

(3)

(4a) (4b)

Vị trí của Quản lý tài chính trong doanh nghiệp

HỘI ĐỒNG QUẢN TRỊ TỔNG GIÁM ĐỐC

Phó Tổng Giám đốc Tài chính

Phó Tổng Giám đốc

Kinh doanh

Phó Tổng Giám đốc Sản xuất

Kế toán trưởng Giám đốc ngân sách (Trưởng Phòng Tài Chính)

TS Nguyễn Đăng Tuệ Viện KT&QL - ĐHBKHN

KẾ TOÁN TRƯỞNG

(CONTROLLER)

• Kế toán chi phí

• Quản trị chi phí

• Xử lý dữ liệu

• Lập báo cáo tài chính

• Lập kế hoạch tài chính

• Báo cáo với cơ quan

Nhà nước

TRƯỞNG PHÒNG TÀI CHÍNH (TREASURER)

• Hoạch định đầu tư vốn

• Quản trị tiền mặt

• Quản trị khoản phải thu

• Phân chia cổ tức

• Phân tích và hoạch định tài chính

• Quan hệ với Ngân hàng

• Quan hệ với nhà đầu tư

• Quản trị bảo hiểm và rủi ro

CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TỔ

CHỨC TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP

1 Hình thức tổ chức doanh nghiệp

2 Đặc điểm kinh tế - kỹ thuật ngành kinh doanh

3 Môi trường kinh doanh

Những ảnh hưởng chủ yếu của hình thức pháp lý tổ chức DN

Cách thức

tạo lập và

huy động

vốn

Quyền chuyển nhượng hay rút vốn khỏi doanh nghiệp

Trách nhiệm của chủ sở hữu đối với các khoản nợ

và nghĩa vụ tài chính khác của DN

Phân chia lợi nhuận sau thuế

Hình thức pháp lý tổ chức doanh nghiệp

CÁC HÌNH THỨC TỔ CHỨC DOANH

NGHIỆP

a Doanh nghiệp tư nhân

b Công ty hợp danh

c Công ty trách nhiệm hữu hạn (TNHH)

d Công ty cổ phần

DOANH NGHIỆP

TƯ NHÂN

• Do một cá nhân

làm chủ và tự

chịu trách

nhiệm bằng

toàn bộ tài sản

của mình

• Trách nhiệm vô

hạn

CÔNG TY HỢP DANH

• Có ít nhất hai thành viên là chủ sở hữu chung của công

ty và hoạt động kinh doanh dưới một tên chung

• Gồm: Thành viên hợp danh chịu trách nhiệm vô hạn

và thành viên góp vốn chịu trách nhiệm hữu hạn

CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN

• Thuộc sở hữu của hai hay nhiều người (góp vốn để thành lập doanh nghiệp)

• Các thành viên chịu trách nhiệm hữu hạn trong số vốn góp

• Phân biệt công

ty TNHH 1 thành viên với công ty TNHH 2 thành viên trở lên

CÔNG TY CỔ PHẦN

• Được thành lập trên cơ sở vốn góp cổ phần của các cổ đông

• Có sự tách biệt giữa quyền sở hữu và quyền quản trị

• Chịu trách nhiệm hữu hạn

ở số vốn góp

ĐẶC ĐIỂM KINH TẾ - KỸ THUẬT

NGÀNH KINH DOANH

• Mỗi ngành kinh doanh có đặc điểm riêng về mặt

kinh tế và kỹ thuật.

• Đặc điểm kinh tế - kỹ thuật ảnh hưởng rất lớn đến

tài chính và quản trị tài chính của doanh nghiệp.

Đặc điểm kinh tế - kỹ thuật của ngành kinh doanh

28

Tính chất ngành kinh doanh

Cơ cấu

tài sản

Rủi ro kinh doanh

Cơ cấu chi phí SXKD

Tốc độ chu chuyển vốn

Cơ cấu nguồn

vốn

Đặc điểm kinh tế - kỹ thuật của ngành kinh doanh

Tính chất thời vụ và chu kỳ sản xuất

kinh doanh

Nhu cầu vốn lưu động

giữa các thời kỳ trong

Sự cân đối thu và chi tiền

tệ giữa các thời kỳ trong

Môi trường kinh doanh

Môi trường

kinh tế - tài

chính

Môi trường

pháp lý

Môi trường

văn hoá

Môi trường

xã hội

Môi trường công nghệ

và thông tin

Môi trường chính trị

Môi trường sinh thái

Môi trường quốc tế

Ảnh hưởng của môi trường kinh tế - tài chính

đến quản trị tài chính của doanh nghiệp

Sự ổn định của nền kinh tế

Sự cạnh tranh trên thị trường

Sự phát triển của công nghệ, kỹ thuật,

cơ sở hạ tầng Lãi suất thị trường Lạm phát

Chính sách

kinh tế vĩ mô

của Nhà

nước

Thị trường tài chính và

hệ thống các trung gian tài chính

Các nguyên tắc quản trị tài chính

- Nguyên tắc giá trị thời gian của tiền

- Nguyên tắc đánh đổi rủi ro và lợi nhuận

- Nguyên tắc thị trường hiệu quả

- Nguyên tắc gắn kết lợi ích nhà quản lý và cổ

đông

- Nguyên tắc sinh lợi

- Nguyên tắc tác động của thuế

Nguyên tắc giá trị thời gian của tiền

Chi phí cơ hội

Lạm phát

Tiền có giá trị khác nhau tại thời điểm khác nhau

Nguyên tắc giá trị thời gian của tiền

FV = PV x (1+k)n

VD 1: Trái phiếu chính phủ mệnh giá 100.000,

Kỳ hạn 5 năm, lãi suất 50%/5 năm.

0 1 2 3 4 n

Nguyên tắc giá trị thời gian của tiền

Dự án B 10 25

VD 2

VD 3

LSCK = 10%

Nhà đầu tư chấp nhận BAO NHIÊU phần rủi ro thì KỲ VỌNG

được bù đắp bởi BẤY NHIÊU phần lợi nhuận

Nguyên tắc đánh đổi Rủi ro và lơi nhuận

• Quan điểm về rủi ro

• Phân biệt Rủi ro, biến cố xấu, tổn thất

• Mối quan hệ giữa rủi ro và lợi nhuận kỳ vọng

NGUYÊN TẮC GẮN KẾT LỢI ÍCH

CỦA NHÀ QUẢN LÝ VÀ CỔ ĐÔNG

• Vấn đề đại diện: mâu thuẫn giữa cổ đông và

nhà quản lý về thu nhập, địa vị và thái độ đối

với rủi ro trong đầu tư

• Nhà quản lý buộc phải tuân thủ mục tiêu tối đa

hoá giá trị tài sản của chủ sở hữu

Cân bằng các mục tiêu của các đối tượng liên quan đến doanh nghiệp

Lợi nhuận

của từng

dự án

Thu nhập của

nhà quản lý,

người lao

động

Lợi nhuận

của chủ

sở hữu

Lợi nhuận của doanh nghiệp

NGUYÊN TẮC THỊ TRƯỜNG

HIỆU QUẢ

• Mức độ yếu: Giá cả của CK phản ánh đầy đủ, kịp thời các

thông tin trong quá khứ về giao dịch của thị trường

• Mức độ trung bình: Giá cả CK phản ánh tất cả những thông

tin liên quan đến công ty đã được công bố công khai bên cạnh

những thông tin trong quá khứ

• Mức độ mạnh: Giá cả của CK phản ánh tất cả những thông tin

liên quan tới tổ chức phát hành thậm chí cả những thông tin

nội gián

Nguyên tắc tác động của thuế

TH1: huy động

100 triệu VCSH (100 CP)

TH2: huy động

50 triệu VCSH (50 CP)

50 triệu vay NH (i = 15%) Lợi nhuận trước thuế

và lãi vay

CÂU HỎI THẢO LUẬN CHƯƠNG 5

• “Doanh thu của doanh nghiệp, tăng lên đồng

nghĩa với lợi nhuận tăng lên” Bạn hãy bình

luận ý kiến này.

• Để làm tăng nguồn vốn chủ sở hữu,

doanh nghiệp thường sử dụng các hình thức

huy động nào?