Nghiên cứu mô hình giáo dục tiểu học miền núi phía bắc việt nam trong bối cảnh hiện nay tt

Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở nghiên cứu những thành tựu lý luận cũng như bối cảnh,thực tiễn GDTH, nghiên cứu tính chất đặc thù của giáo dục MNPB, đềxuất các biện pháp đồng bộ nhằm phát

ở Việt Nam Trong bối cảnh đất nước đang có những bước phát triểnđột phá về kinh tế, sự phân chia giàu nghèo càng rõ rệt Khu vực thànhthị, đồng bằng và vùng thuận lợi phát triển càng nhanh mạnh, thì vùngsâu, vùng xa, trong đó có khu vực MNPB, mặc dù được Đảng, nhànước quan tâm đầu tư, hỗ trợ, nhưng do nhiều yếu tố chủ quan vàkhách quan nên có tốc độ phát triển chậm hơn, càng bị bỏ lại phía saunhiều hơn Từ đó, khoảng cách về cơ hội giáo dục cũng như chất lượnggiáo dục giữa vùng thuận lợi và vùng khó khăn càng rõ rệt hơn.

GDTH khu vực MNPB cũng còn nhiều hạn chế, đặc biệt là các

mô hình GDTH khu vực này là chưa tạo điều kiện triệt để cho học sinhphát triển các phẩm chất, năng lực, nhất là trong bối cảnh Chương trìnhGDPT 2018 được áp dụng từ lớp 1 vào năm học 2020 – 2021

Làm thế nào để phát triển mô hình GDTH theo Chương trìnhGDPT 2018 phù hợp với đặc trưng vùng miền, giảm bớt sự khác biệttrong cơ hội giáo dục, nâng cao chất lượng GDTH nói riêng và chấtlượng giáo dục nói chung, và một cách gián tiếp, góp phần xóa bỏ sựbất công về kinh tế, là một đòi hỏi cấp bách của thực tế hiện nay Thực

tế này đã thôi thúc tác giả chọn đề tài “Nghiên cứu mô hình giáo dụctiểu học miền núi phía Bắc Việt Nam trong bối cảnh hiện nay.”

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

2.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu những thành tựu lý luận cũng như bối cảnh,thực tiễn GDTH, nghiên cứu tính chất đặc thù của giáo dục MNPB, đềxuất các biện pháp đồng bộ nhằm phát triển mô hình GDTH phù hợp vớiđặc điểm phát triển kinh tế, văn hóa của các địa phương, dân tộc thuộcvùng MNPB Việt Nam, đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáodục hiện nay

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Nghiên cứu cơ sở lý luận của mô hình GDTH khu vực MNPB.Khảo sát thực tiễn, đánh giá thực trạng mô hình GDTH khuvực MNPB

Đề xuất các định hướng và các giải pháp phát triển mô hìnhGDTH khu vực MNPB trong bối cảnh hiện nay.

Tiến hành khảo nghiệm và thử nghiệm một số biện pháp pháttriển mô hình GDTH khu vực MNPB

3 Khách thể, đối tượng, phạm vi nghiên cứu và giả thuyết khoa học

3.1 Khách thể nghiên cứu

Mô hình giáo dục tiểu học

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài luận án là Mô hình GDTH ởMNPB Việt Nam

Luận án chỉ tập trung khảo sát 3 tỉnh thuộc khu vực MNPB,trong mỗi tỉnh chỉ chọn những địa phương có nhiều khó khăn để điềutra thực trạng

Các số liệu được sử dụng trong luận án chủ yếu từ năm 2015đến nay Tuy nhiên, trong một số nội dung có thể lấy số liệu cũ hơn

để tiện so sánh

3.4 Giả thuyết khoa học

Để đạt mục tiêu nâng cao chất lượng GDTH khu vực MNPB,đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện, cần củng cố và phát triển các

mô hình GDTH phù hợp thực tiễn, đáp ứng yêu cầu mới Đây là nhiệm vụcủa tất cả các lực lượng giáo dục, đặc biệt là của các thầy, cô giáo, các nhàtrường tiểu học Nếu các lực lượng giáo dục nắm vững những vấn đề lýluận về mô hình GDTH; tích cực đổi mới, hoàn thiện, nâng cao năng lựcbản thân; tích cực tham gia đổi mới các thành tố cấu trúc của quá trìnhGDTH; vận dụng linh hoạt, sáng tạo các mô hình GDTH tiên tiến trongnước và thế giới; thì sẽ củng cố, phát triển được các mô hình GDTH phùhợp với đặc điểm phát triển kinh tế, văn hóa, giáo dục của từng địaphương, dân tộc thuộc vùng MNPB, góp phần nâng cao được chất lượngGDTH ở MNPB đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay

4 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

4.1 Phương pháp luận nghiên cứu

Đề tài luận án được nghiên cứu dựa trên cơ sở phương pháp luậnduy vật biện chứng của Chủ nghĩa Mác - Lênin, quán triệt và cụ thể hoá tưtưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về giáodục Sử dụng quan điểm tiếp cận năng; quan điểm tiếp cận hệ thống - cấutrúc; quan điểm tiếp cận thực tiễn; quan điểm tiếp cận lịch sử-lôgíc

4.2 Các phương pháp nghiên cứu

Sử dụng phối hợp các phương pháp nghiên cứu sau đây:Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết: tổng hợp, phân tích,

so sánh, khái quát hóa, cụ thể hóa;

Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: quan sát, điều trabằng phiếu hỏi, xin ý kiến chuyên gia

Nhóm phương pháp bổ trợ

5 Đóng góp mới của luận án

Xây dựng được khung lý thuyết về mô hình giáo dục và môhình GDTH, như: Xây dựng các khái niệm cơ bản của đề tài, chỉ racác mô hình GDTH, xác định nội dung và các yếu tố tác động tới môhình GDTH và sự phát triển của mô hình GDTH ở MNPB

Nghiên cứu, phân tích thực trạng mô hình GDTH nói chung và

mô hình GDTH ở MNPB, cung cấp những luận cứ, minh chứng thựctiễn để các cơ quan chức năng về giáo dục có căn cứ đánh giá và đề

ra chủ trương biện pháp thật sự khoa học nhằm xây dựng và pháttriển mô hình GDTH ở MNPB

Đề xuất được các giải pháp phát triển mô hình GDTH ở MNPB

và khẳng định tính hiệu quả của các biện pháp trong thực tiễn

6 Ý nghĩa của luận án

Về mặt lý luận: Kết quả nghiên cứu của luận án đóng góp vào sựphát triển chung trong nghiên cứu khoa học giáo dục, bổ sung, phát triển

lý luận về mô hình giáo dục và phát triển mô hình GDTH ở MNPB

Về mặt thực tiễn: Kết quả nghiên cứu của luận án có thể sử dụnglàm tài liệu tham khảo cho các nhà quản lý, các nhà hoạch định chính sáchgiáo dục, các nhà khoa học nghiên cứu về lĩnh vực GDTH miền núi vànhững người có quan tâm về lĩnh vực này Luận án có tác dụng thúc đẩytinh thần tích cực của các lực lượng giáo dục tham gia nghiên cứu và vậndụng vào thực tiễn phát triển các mô hình GDTH ở MNPB

7 Kết cấu của luận án

Kết cấu luận án gồm: mở đầu, 4 chương, kết luận, kiến nghị,danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ NHỮNG VẤN

ĐỀ ĐẶT RA CHO LUẬN ÁN TIẾP TỤC GIẢI QUYẾT 1.1 Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan đến mô hình giáo dục tiểu học miền núi phía Bắc

1.1.1 Các công trình nghiên cứu cơ bản về mô hình giáo dục

1.1.2 Các công trình nghiên cứu về mô hình giáo dục tiểu học

1.1.3 Các công trình nghiên cứu về mô hình giáo dục tiểu học vùng ít thuận lợi, vùng dân tộc thiểu số và miền núi phía Bắc Việt Nam

1.2 Khái quát các công trình nghiên cứu và những vấn đề đặt ra cho luận án tiếp tục giải quyết

1.2.1 Khái quát các công trình nghiên cứu

Các công trình nghiên cứu đã cho chúng ta một cái nhìn tổng quát

về các mô hình giáo dục Theo đó, mô hình giáo dục rất đa dạng, phongphú, nó luôn vận động, biến đổi theo chiều hướng phát triển cùng với sựvận động phát triển của chế độ chính trị xã hội, của phương thức sản xuất,của điều kiện lịch sử cụ thể Các mô hình giáo dục có những điểm chung

về cơ sở lý luận, về quy luật và nguyên tắc vận hành Mỗi cấp học, bậchọc khác nhau, mỗi địa phương, vùng miền khác nhau có những mô hìnhgiáo dục riêng phản ánh đặc trưng riêng của môi trường giáo dục mà nhàtrường đó chịu sự tác động trực tiếp

Các công trình nghiên cứu về mô hình GDTH chiếm một tỷ lệcao nhất trong tổng số các đề tài nghiên cứu về mô hình giáo dục,chứng tỏ rằng mô hình GDTH là vấn đề đang được quan tâm Cáccông trình nghiên cứu đã làm rõ vai trò của GDTH; khái quát môhình GDTH của các quốc gia khác nhau trên thế giới và trong khuvực, chỉ ra rằng mô hình GDTH của các quốc gia trên thế giới khônggiống nhau Từ những kết quả nghiên cứu đa dạng đó, các tác giả đã

đề xuất giải pháp vận dụng xây dựng mô hình GDTH ở Việt Nam.Các công trình nghiên cứu về GDTH miền núi, vùng dân tộcthiểu số nói chung và miền núi, vùng dân tộc thiểu số phía Bắc nóiriêng đã chỉ ra những đặc điểm tâm sinh lý của học sinh tiểu học ở

các địa phương này; chỉ ra những tác động của điều kiện kinh tế, xãhội đến GDTH Các công trình nghiên cứu của các tác giả đã chỉ ranhững hạn chế trong lý luận và trong thực tiễn đối với GDTH miềnnúi, vùng dân tộc thiểu số; đề xuất nhiều giải pháp khác nhau nhằmnâng cao chất lượng, hiệu quả GDTH miền núi.

Các công trình nghiên cứu về GDTH ở MNPB Việt Nam đượccác tác giả tiếp cận chủ yếu theo quan điểm hệ thống và quan điểmthực tiễn, phân tích vận dụng tích hợp các mô hình GDTH trongnước và trên thế giới vào xây dựng phát triển mô hình GDTH ởMNPB Việt Nam

1.2.2 Những vấn đề đặt ra luận án tiếp tục giải quyết

Về lý luận: Cần phải nghiên cứu làm rõ cấu trúc mô hình GDTH ở

MNPB Việt Nam cập nhật lý luận giáo dục hiện đại, đặc biệt là trong bốicảnh chuẩn bị áp dụng Chương trình GDPT 2018 theo tiếp cận dạy họcphát triển năng lực ở lớp 1 vào năm học 2019 - 2020

Về thực tiễn: Cần phát triển mô hình GDTH ở MNPB Việt Nam

sát với thực tiễn, theo định hướng của với Chương trình GDPT 2018

Về giải pháp, biện pháp: Trên cơ sở nghiên cứu tổng kết các

giải pháp, biện pháp đã và đang thực hiện, rút kinh nghiệm, bổ sung,phát triển các giải pháp, biện pháp mới cập nhật lý luận và thực tiễngiáo dục hiện nay

Kết luận Chương 1

Phát triển mô hình GDTH ở MNPB Việt Nam là vấn đề vừa cótính cơ bản, vừa có tính cấp thiết hiện nay Để phát triển mô hìnhGDTH ở MNPB trong bối cảnh hiện nay cần phải nghiên cứu làm rõnhững vấn đề lý luận về GDTH nói chung, về mô hình giáo dục và

mô hình GDTH nói riêng Dưới góc độ của chuyên ngành lý luận vàlịch sử giáo dục, cần phải xác định rõ các thành tố cấu trúc của môhình GDTH, làm rõ vai trò, vị trí, chức năng của từng thành tố vàmối quan hệ của chúng trong hệ thống

Thông qua nghiên cứu các tài liệu, các công trình khoahọc trên thế giới và trong nước về mô hình giáo dục, về môhình GDTH và mô hình GDTH ở vùng núi, vùng dân tộc thiểu

số có cơ sở để đúc kết được những kinh nghiệm cho quá trìnhphát triển mô hình GDTH ở MNPB Việt Nam Mỗi quốc gia,dân tộc khác nhau có những mô hình GDTH khác nhau Nhưvậy phát triển mô hình GDTH ở MNPB Việt Nam phải phù hợpvới đặc điểm của MNPB Việt Nam Các mô hình giáo dục rất

đa dạng, phong phú, có mô hình chung, có mô hình riêng, có

mô hình tổng thể, có mô hình cụ thể Xã hội càng phát triển, hộinhập hợp tác quốc tế càng sâu rộng thì mô hình GDTH ở MNPBViệt Nam cũng càng phát triển đa dạng hơn

Mô hình GDTH ở MNPB không phải là một mô hình cố địnhcho từng lớp, từng trường Tùy theo nhiệm vụ giáo dục và tùy theo sựbiến động của thời tiết các mùa mưa lũ trong năm mà giáo viên đượcphép lựa chọn mô hình giáo dục nào cho thích hợp Trong một lớphọc có thể tách ra thành từng nhóm, từng cụm học sinh và sử dụngnhiều mô hình giáo dục khác nhau Trong cùng nhà trường, tùy theođiều kiện cụ thể mà Hiệu trưởng có thể ghép học sinh của các lớpkhác nhau vào một lớp trong một giai đoạn cụ thể

Chương 2

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ MÔ HÌNH GIÁO DỤC

TIỂU HỌC MIỀN NÚI PHÍA BẮC VIỆT NAM

2.1 Những vấn đề lý luận về mô hình giáo dục tiểu học

2.1.1 Mô hình

Mô hình là mẫu hình của một sự vật, hiện tượng, quá trình…,phục vụ cho hoạt động học tập, nghiên cứu, sản xuất hay các sinhhoạt tinh thần của con người

Có thể phân biệt mô hình theo hình thức và chức năng Theochức năng, có các loại mô hình hệ thống, mô hình cấu trúc, mô hìnhlogic, mô hình toán,… Trong đó, mô hình cấu trúc là tổng hòa cácthành tố tạo thành một chỉnh thể của hiện tượng sự vật và mối quan

hệ giữa các thành tố đó

2.1.2 Giáo dục

Giáo dục là các hoạt động nhằm tác động một cách có hệ thốngđến sự phát triển tinh thần, thể chất của một đối tượng nào đó, làm

cho đối tượng ấy dần dần có được những phẩm chất và năng lực nhưyêu cầu đề ra.

2.1.4 Mô hình giáo dục tiểu học

Trong phạm vi của đề tài luận án này, mô hình GDTH đượctiếp cận dưới góc độ là tổng hòa các thành tố tạo nên hệ thống cáchoạt động, được tổ chức phù hợp với trình độ phát triển kinh tế, vănhóa, xã hội địa phương và đặc điểm tâm, sinh lý của học sinh, nhằmthực hiện tốt nhất các mục tiêu GDTH đã được xác định

2.1.5 Phát triển mô hình giáo dục tiểu học

Phát triển mô hình GDTH là quá trình hình thành, vận động,hoàn thiện mô hình giáo dục, thông qua sự tác động của các nhà giáodục, nhằm đảm bảo cho các mô hình giáo dục luôn phù hợp với sựvận động, phát triển của điều kiện xã hội lịch sử cụ thể của đất nước,của địa phương và của thực tiễn giáo dục, góp phần nâng cao chấtlượng GDTH trong bối cảnh mới

Bản chất của phát triển mô hình GDTH là sự tác động của cácchủ thể giáo dục vào các thành tố cấu trúc của quá trình giáo dục tạo

ra sự vận động, tương tác giữa các thành tố theo một cơ chế mới hợp

lý hơn, do đó làm thay đổi chất lượng giáo dục theo hướng tăng lên

2.2 Bối cảnh đổi mới giáo dục và xu hướng phát triển giáo dục tiểu học miền núi phía Bắc trong bối cảnh hiện nay

2.2.1 Bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay

2.2.1.1 Giáo dục định hướng đầu vào và giáo dục định hướng đầu ra

Giáo dục định hướng đầu chú trọng việc truyền thụ hệ thống trithức khoa học theo các lĩnh vực hoặc môn học cho học sinh, đượcquy định trong chương trình dạy học

Giáo dục định hướng đầu ra nhấn mạnh tới vai trò của người họcvới tư cách là chủ thể của quá trình dạy học Giáo dục định hướng đầu ranhằm phát triển người học một cách toàn diện, chú trọng phát triển nhâncách, năng lực giải quyết tình huống của học sinh.

2.2.1.2 Giáo dục định hướng phát triển năng lực

Giáo dục định hướng phát triển năng lực nhằm mục tiêu pháttriển năng lực người học, giúp người học không chỉ biết học thuộc,ghi nhớ mà còn biết cách làm thông qua các hoạt động cụ thể, sửdụng được những tri thức học được để giải quyết các tình huống củacuộc sống Nói cách khác, người học biết gắn tri thức với thực tiễn

2.2.2 Xu hướng đổi mới giáo dục tiểu học miền núi phía Bắc hiện nay

2.2.2.1 Đổi mới phân nhánh mục tiêu giáo dục tiểu học

Mô hình giáo dục này coi trọng việc phân hóa mục tiêu giáodục Trên cơ sở mục tiêu chung của bậc học tiểu học đã được quyđịnh để phân hóa và phân nhánh thành các mô hình mục tiêu khácnhau Bằng cách phát hiện những tố chất, những khả năng cá nhâncủa từng học sinh, các nhà giáo dục thiết kế mục tiêu định hướng chohọc sinh phát triển theo cá nhân của học sinh đó

2.2.2.2 Đổi mới phân hóa nội dung, chương trình giáo dục tiểu học

Đây là mô hình đổi mới giáo dục theo hướng phân hóa nộidung, chương trình giáo dục Trong mô hình này, người ta lấy việcphân hóa nội dung, chương trình GDTH làm chủ đạo Trên cơ sởchương trình quy định chung do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành,từng địa phương, từng vùng miền và từng nhà trường đến từng giáoviên phải tự thiết kế các nội dung, chương trình của địa phươngmình, nhà trường mình

2.2.2.3 Đổi mới đa dạng hóa phương pháp và hình thức tổ chức giáo dục tiểu học

Đây là mô hình đổi mới phương pháp và hình thức tổ chức giáodục Phương pháp và hình thức tổ chức GDTH được thiết kế phù hợp vớimục tiêu, nội dung và phù hợp với đặc điểm học sinh tiểu học

2.3 Những vấn đề lý luận về mô hình giáo dục tiểu học miền núi phía Bắc Việt Nam

2.3.1 Khái niệm mô hình giáo dục tiểu học miền núi phía Bắc

Mô hình giáo dục tiểu học miền núi phía Bắc Việt Nam là mộtdạng cụ thể của mô hình giáo dục tiểu học Việt Nam được tổ chứcthực hiện phù hợp với trình độ phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội vàđặc điểm tâm, sinh lý của học sinh các vùng miền núi phía Bắc, nhằmthực hiện các mục tiêu chung về giáo dục tiểu học trong cả nước, đápứng mục tiêu yêu cầu phát triển của địa phương và cá nhân học sinh

2.3.2 Phân loại mô hình giáo dục tiểu học miền núi phía Bắc

2.3.2.1 Mô hình giáo dục chuyên biệt ở các tỉnh miền núi phía Bắc 2.3.2.2 Mô hình giáo dục tiểu học theo hướng đổi mới tổ chức 2.3.2.3 Mô hình giáo dục tiểu học theo dự án

2.3.3 Yêu cầu phát triển mô hình giáo dục tiểu học miền núi phía Bắc

2.3.3.1 Đảm bảo cơ sở pháp lý trong phát triển mô hình giáo dục tiểu học miền núi phía Bắc

2.3.3.2 Phù hợp đặc điểm giáo dục tiểu học miền núi phía Bắc 2.3.3.3 Quán triệt các quan điểm định hướng phát triển giáo dục trong thời kỳ mới

2.4 Các yếu tố tác động đến mô hình giáo dục tiểu học miền núi phía Bắc

2.4.1 Nhóm yếu tố khách quan

Điều kiện địa lý

Thể chế chính trị và đường lối phát triển kinh tế, xã hội

Sự tăng trưởng và phát triển kinh tế

Quá trình đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo Đặc điểm tâm lý, văn hóa dân tộc

2.4.2 Nhóm yếu tố chủ quan

Đội ngũ giáo viên tiểu học: là người có vị trí quan trọng trong

nhà trường và người có vai trò quan trọng trong các hoạt độngGDTH, đặc biệt đối với vùng cao Giáo viên vừa là người dạy chữ,vừa là người tuyên truyền thực hiện các chủ trương chính sách củaĐảng và nhà nước Giáo viên ở các vùng sâu, vùng xa không nhữngphải có kiến thức chuyên môn mà phải có tâm huyết với nghề nghiệp,đặc biệt phải có hiểu biết văn hóa, tâm lý của từng dân tộc, từng địaphương để có các biện pháp giáo dục phù hợp

Trẻ trong độ tuổi tiểu học: Hầu hết trẻ ở vùng núi là người dântộc, tiếng Việt chưa thành thạo; điều kiện sống thấp, nhiều trẻ không

đủ ăn, không đủ mặc, thiếu đồ dùng học tập; đường đến trường xa,điều này đòi hỏi các em đi học phải có sự nỗ lực đặc biệt

Cộng đồng xã hội ở địa phương và thông tin về giáo dục: cộngđồng ở vùng miền núi thường dân trí thấp, kinh tế, xã hội còn chậmphát triển, do đó việc tham gia và hỗ trợ cho các hoạt động giáo dục,GDTH nói riêng còn rất hạn chế Nguồn thông tin trong cộng đồngcòn ít và đơn giản, nhất là thông tin về giáo dục, về vai trò, tầm quantrọng của giáo dục, về nhu cầu phát triển GDTH

Cán bộ quản lý giáo dục địa phương: Cán bộ quản lý giáo dục

và cán bộ quản lý các ngành, các cấp ở địa phương là người tổ chức,kết nối các lực lượng, giám sát, điều hành các hoạt động của GDTH

Cơ sở vật chất, điều kiện đảm bảo giáo dục: cơ sở vật chất,

điều kiện đảm bảo giáo dục nhiều trường tiểu học ở các tỉnh MNPBvẫn còn rất khó khăn, thiếu thốn

GDTH vùng MNPB có những đặc thù, cần vận dụng mô hìnhGDTH phù hợp Những nghiên cứu đã chỉ ra và khẳng định đặc thùGDTH ở các tỉnh MNPB, nhưng chưa đưa ra mô hình và giải pháphiệu quả cho vấn đề phát triển GDTH ở các tỉnh MNPB trong bốicảnh đổi mới giáo dục hiện nay

Chương 2 của Luận án tập trung nghiên cứu một số vấn đề lýluận về giáo dục tiểu học, mô hình giáo dục tiểu học; các cách tiếpcận giáo dục; xác định các yêu cầu phát triển mô hình giáo dục tiểuhọc miền núi phía Bắc cũng như các yếu tố tác động đến mô hìnhgiáo dục tiểu học miền núi phía Bắc Các vấn đề nghiên cứu về lý

luận này, kết hợp với nghiên cứu thực tiễn mô hình GDTH khu vựcMNPB ở chương 3, sẽ là nền tảng để nghiên cứu sinh đề xuất cácbiện pháp phát triển mô hình GDTH khu vực miền núi phía Bắc trongbối cảnh hiện nay.

Chương 3

CƠ SỞ THỰC TIỄN MÔ HÌNH GIÁO DỤC TIỂU HỌC

MIỀN NÚI PHÍA BẮC VIỆT NAM 3.1 Đặc điểm phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội và chủ trương phát triển giáo dục miền núi phía Bắc

3.1.1 Khái quát đơn vị hành chính và điều kiện địa lý 3.1.2 Đặc điểm phát triển kinh tế

3.1.3 Đặc điểm phát triển văn hóa, xã hội

3.1.4 Chủ trương, chính sách phát triển giáo dục miền núi phía Bắc

3.2 Tổ chức nghiên cứu, khảo sát, điều tra đánh giá thực trạng

3.2.1 Mục đích nghiên cứu, khảo sát, điều tra đánh giá thực trạng

Đánh giá toàn diện thực trạng giáo dục và phát triển GDTH ởMNPB Việt Nam; đặc biệt, khảo sát và đánh giá thực trạng vận dụngcác mô hình giáo dục ở các trường tiểu học khu vực miền núi phíaBắc, trên cơ sở đó, phân tích, làm rõ những ưu điểm, hạn chế vànguyên nhân cơ bản của các ưu điểm, hạn chế đó làm cơ sở thực tiễn

để đề xuất biện pháp phát triển mô hình GDTH ở MNPB phù hợp vớithực tiễn và phù hợp với yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục

và đào tạo hiện nay

3.2.2 Nội dung khảo sát, điều tra, đánh giá thực trạng

Khảo sát thực trạng giáo dục tiểu học miền núi phía BắcKhảo sát thực trạng mô hình giáo dục tiểu học miền núi phía BắcKhảo sát thực trạng các yếu tố tác động đến mô hình giáo dụctiểu học miền núi phía Bắc

Đánh giá chung về thực trạng và nguyên nhân của thực trạngphát triển mô hình giáo dục tiểu học miền núi phía Bắc

3.2.3 Đối tượng, địa điểm, thời gian khảo sát

Đối tượng và địa điểm khảo sát: Xuất phát từ phạm vi nghiêncứu của đề tài, đối tượng khảo sát được xác định gồm: cán bộ quản lýgiáo dục ở các Phòng Giáo dục và Đào tạo, cán bộ quản lý ở cáctrường tiểu học, giáo viên ở các trường tiểu học thuộc các tỉnhMNPB Việt Nam, bao gồm 660 người.

Giáo viên

Phương pháp điều tra

Phương pháp quan sát khoa học

Phương pháp tổng kết kinh nghiệm

Phương pháp chuyên gia

Phương pháp bổ trợ

3.3 Thực trạng giáo dục tiểu học miền núi phía Bắc

3.3.1 Thực trạng quy mô trường lớp

3.3.2 Thực trạng đổi mới các thành tố của quá trình giáo dục tiểu học

3.4 Thực trạng mô hình giáo dục tiểu học miền núi phía Bắc

3.4.1 Thực trạng nhận thức của cán bộ, giáo viên về mô hình giáo dục

3.4.2 Thực trạng mô hình giáo dục chuyên biệt ở các tỉnh miền núi phía Bắc

Mô hình nhà trường phổ thông dân tộc nội trú

Mô hình nhà trường phổ thông dân tộc bán trú

Mô hình nhà trường bán trú dân nuôi

Mô hình Trường học mới (VNEN)

3.4.3 Thực trạng mô hình giáo dục tiểu học theo các dự án 3.4.4 Thực trạng các yếu tố tác động đến phát triển mô hình giáo dục tiểu học miền núi phía Bắc