Phân tích chỉ số (Ratio analysis) được sử dụng để phân tích, so sánh các thông tin trong báo cáo tài chính nhằm hiểu rõ tình hình kinh doanh, tình hình tài chính, tình hình dòng tiền của doanh nghiệp. Đây là công cụ phân tích cực kì hữu ích với những nhà đầu tư, chủ nợ, những người cần một bức tranh tổng thể tình hình kinh doanh, vị thế cạnh tranh của doanh nghiệp từ báo cáo tài chính. Nhưng phương pháp phân tích chỉ số cũng chứa đựng những điểm hạn chế. Hiểu rõ những điểm hạn chế này sẽ giúp nhà phân tích điều chỉnh nhận định cho phù hợp.
Trang 110 ĐI M H N CH C A PH Ể Ạ Ế Ủ ƯƠ NG PHÁP PHÂN TÍCH
CH S BÁO CÁO TÀI CHÍNH Ỉ Ố
Phân tích ch s (Ratio analysis) đỉ ố ược s d ng đ phân tích, so sánh các thông tin trong báoử ụ ể cáo tài chính nh m hi u rõ tình hình kinh doanh, tình hình tài chính, tình hình dòng ti n c aằ ể ề ủ doanh nghi p. Đây là công c phân tích c c kì h u ích v i nh ng nhà đ u t , ch n , nh ngệ ụ ự ữ ớ ữ ầ ư ủ ợ ữ
ngườ ầi c n m t b c tranh t ng th tình hình kinh doanh, v th c nh tranh c a doanh nghi pộ ứ ổ ể ị ế ạ ủ ệ
t báo cáo tài chính. Nh ng phừ ư ương pháp phân tích ch s cũng ch a đ ng nh ng đi m h nỉ ố ứ ự ữ ể ạ
ch Hi u rõ nh ng đi m h n ch này s giúp nhà phân tích đi u ch nh nh n đ nh cho phùế ể ữ ể ạ ế ẽ ề ỉ ậ ị
h p.ợ
1. Ch d a trên s li u quá kh :ỉ ự ố ệ ứ
M i thông tin b n s d ng đ phân tích ch s đ u là nh ng s li u trong quá kh Đi u nàyọ ạ ử ụ ể ỉ ố ề ữ ố ệ ứ ề
có nghĩa chúng có th không l p l i trong tể ặ ạ ương lai đ b n có th s d ng. Tuy nhiên, b n cóể ạ ể ử ụ ạ
th s d ng các ch s đ d phóng báo cáo tài chính theo phể ử ụ ỉ ố ể ự ương pháp pro forma và so sánh
v i d li u quá kh đ b o tính nh t quán và h p lýớ ữ ệ ứ ể ả ấ ợ
2. S khác bi t gi a ghi nh n giá g c và giá hi n t i t i th i đi m phát sinh:ự ệ ữ ậ ố ệ ạ ạ ờ ể
Thông tin trên báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh đế ả ạ ộ ược ghi nh n theo th i đi m phát sinhậ ờ ể nghi p v đó (Ho c g n th i đi m phát sinh) trong khi m t s kho n m c trong b ng cânệ ụ ặ ầ ờ ể ộ ố ả ụ ả
đ i k toán đố ế ược ghi nh n theo nguyên t c giá g c. S khác bi t này có th d n đ n k t quậ ắ ố ự ế ể ẫ ế ế ả phân tích ch s b sai l ch đ i v i nh ng ch s l y giá tr t 2 b ng báo cáo tài chính này.ỉ ố ị ệ ố ớ ữ ỉ ố ấ ị ừ ả
3. L m phát:ạ
N u l m phát liên t c thay đ i m nh trong kì phân tích thì chúng ta không th so sánh nh ngế ạ ụ ổ ạ ể ữ con s qua các th i kì. Ví d : n u l m phát là 100%, t c doanh s s tăng g p đôi, tuy nhiênố ờ ụ ế ạ ứ ố ẽ ấ trong khi th c t tình hình kinh doanh không thay đ i gì c ự ế ổ ả
4. Các thông tin trên báo cáo tài chính là t p h p c a nhi u nghi p v trong quá kh :ậ ợ ủ ề ệ ụ ứ
Thông tin đượ ử ục s d ng cho vi c phân tích ch s có th đệ ỉ ố ể ượ ổc t ng h p theo các nguyên t cợ ắ khác nhau quá kh nên vi c so sánh các ch s qua các năm có th không còn h p lý n a.ứ ệ ỉ ố ể ợ ữ
Trang 25. Thay đ i trong ho t đ ng kich doanh:ổ ạ ộ
Công ty có th thay đ i c c u ho t đ ng nhi u đ n m c khi so sánh ch s tính toán nhi uể ổ ơ ấ ạ ộ ề ế ứ ỉ ố ề năm trước v i ch s này th i đi m hi n t i s mang l i nh ng k t lu n sai l m.ớ ỉ ố ở ờ ể ệ ạ ẽ ạ ữ ế ậ ầ
6. S khác nhau c a vi c áp d ng các chu n m c k toán:ự ủ ệ ụ ẩ ự ế
M i công ty s áp d ng các chu n m c k toán khác nhau trong b i c nh kinh doanh khácỗ ẽ ụ ẩ ự ế ố ả nhau d n đ n s sai l ch trong phân tích so sánh ch s gi a hai công ty. Ví d : S có s khácẫ ế ự ệ ỉ ố ữ ụ ẽ ự nhau trong phân tích ch s n u m t công ty s d ng phỉ ố ế ộ ử ụ ương pháp kh u hao nhanh d n đ uấ ầ ề
so v i công ty s d ng phớ ử ụ ương pháp kh u hao đấ ường th ng.ẳ
7. Đi u ki n kinh doanh khác nhau:ề ệ
B n c n đ t vi c phân tích ch s vào b i c nh môi trạ ầ ặ ệ ỉ ố ố ả ường kinh doanh. Ví d : Vòng quayụ bán hàng là 60 ngày có th là ch m trong th i kì tăng trể ậ ờ ưởng nhanh tuy nhiên đó có th là m cể ứ
ch p nh n đấ ậ ươck trong tình hình kinh doanh chung không thu n l i khi khách hàng g p v nậ ợ ặ ấ
đ khó khăn v tài chính và ch m tr ti n hàng.ề ề ậ ả ề
8. Khó khăn trong k t lu n ch s :ế ậ ỉ ố
S r t khó khăn trong vi n gi i thích, k t lu n khi xem xét ch s Ví d : N u b n tính t sẽ ấ ệ ả ế ậ ỉ ố ụ ế ạ ỷ ố thanh kho n ng n h n (Curent ratio) là 2:1 thì b n s m k t lu n công ty này t t. Tuy nhiênả ắ ạ ạ ớ ế ậ ố
b n c n xem xét k h n đ nh n ra công ty v a m i bán m t s lạ ầ ỹ ơ ể ậ ừ ớ ộ ố ượng l n c phi u đ u tớ ổ ế ầ ư
đ tài tr ti n m t, d n đ n tài s n ng n h n cao đ t bi t. trể ợ ề ặ ẫ ế ả ắ ạ ộ ế Ở ường h p này, ch s thanhợ ỉ ố kho n ng n h n m c cao b t thả ắ ạ ở ứ ấ ường và có th gi m trong tể ả ương lai
9. Chi n lế ượ ủc c a công ty:
S r t nguy hi m n u so sách ch s tài chính c a hai công ty theo đu i hai chi n lẽ ấ ể ế ỉ ố ủ ổ ế ược khác nhau. Ví d : m t công ty theo chi n lụ ộ ế ượ ậc t p trung vào giá và ch p nh n đ biên l i nhu nấ ậ ể ợ ậ
th p đ có đấ ể ược nhi u th ph n. Ngề ị ầ ượ ạc l i, m t công ty cùng ngành l i có chi n lộ ạ ế ượ ậ c t p trung vào phân khúc khách hàng cao c p có m c giá bán s n ph n cao h n và biên l i nhu nấ ứ ả ẩ ơ ợ ậ cũng cao h n, tuy nhiên xét v doanh thu thì không th b ng công ty theo chi n lơ ề ể ằ ế ược giá th p.ấ
10. Tính th i đi m:ờ ể
Trang 3M t s ch s l y d li u t b ng cân đ i k toán tuy nhiên nh ng thông tin trên b ng cânộ ố ỉ ố ấ ữ ệ ừ ả ố ế ữ ả
đ i k toán là s th i đi m vào ngày cu i cùng c a k báo cáo. N u có m t s ki n làmố ế ố ờ ể ố ủ ỳ ế ộ ự ệ
gi m s d tài kho n vào ngày t ng h p c a k báo cáo có th nh hả ố ư ả ổ ợ ủ ỳ ể ả ưởng đ n k t qu c aế ế ả ủ phân tích ch s ỉ ố
K t lu n: M c dù phân tích ch s có nhi u đi m h n ch tuy nhiên n u b n n m rõ đi mế ậ ặ ỉ ố ề ể ạ ế ế ạ ắ ể
h n ch và s dùng nhi u bi n pháp thay th , b sung thì phạ ể ử ề ệ ể ổ ương pháp phân tích ch s v nỉ ố ẫ
r t h u ích.ấ ữ