Bài thuyết trình Bài 23: Dòng điện trong chất bán dẫn trình bày các nội dung: Tính chất điện của bán dẫn, sự dẫn điện của bán dẫn tinh khiết, chất bán dẫn, electron và lỗ trống. Mời các bạn cùng tham khảo nội dung chi tiết.
Trang 1Bài 23: DÒNG ĐI N TRONG CH T BÁN D N Ệ Ấ Ẫ
Trang 21.Tính ch t đi n c a bán d n ấ ệ ủ ẫ
Ch t bán d n là gì? Tính ch t c a ch t bán d n?ấ ẫ ấ ủ ấ ẫ
Trang 3CH T BÁN D N VÀ TÍNH CH T Ấ Ẫ Ấ
1.1 Ch t bán d nấ ẫ
Bán d n là nh ng ch t xét v tính ch t đi n không th xem là kim lo i ẫ ữ ấ ề ấ ệ ể ạ hay đi n môi. Ch t bán d n là ch t có ệ ấ ẫ ấ độ d n ẫ đi n ệ m c trung gian gi a ở ứ ữ
ch t ấ d n ẫ đi n ệ và ch t ấ cách đi n ệ
Tiêu bi u là Silic(Si) và Gecmani(Ge). ể
- Có 3 lo i bán d n: ạ ẫ
+Bán d n tinh khi t ẫ ế +Bán d n electron ẫ +Bán d n l tr ng ẫ ỗ ố
Trang 41.2 Tính chất cơ bản của chất bán dẫn:
Bán d n có m y tính ch t c b n , nêu các tính ẫ ấ ấ ơ ả
ch t đó ấ ?
Đi n tr su t: ệ ở ấ kim lo iạ bán d nẫ đi n môiệ
*Đi n tr su t c a bán d n có giá tr trung gian gi a kim lo i và đi n môi ệ ở ấ ủ ẫ ị ữ ạ ệ
*Đi n tr su t c a bán d n tinh khi t gi m m nh khi nhi t đ tăng. Do đó nhi t đ ệ ở ấ ủ ẫ ế ả ạ ệ ộ ở ệ ộ
th p, bán d n d n đi n r t kém, còn nhi t đ cao, bán d n d n đi n khá t t ấ ẫ ẫ ệ ấ ở ệ ộ ẫ ẫ ệ ố
*Tính ch t c a bán d n ph thu c r t m nh vào các t p ch t có m t trong tin ấ ủ ẫ ụ ộ ấ ạ ạ ấ ặ h th ể
*Đi n tr su t c a bán d n cũng gi m đáng k khi b chi u sáng ho c b tác d ng c a các ệ ở ấ ủ ẫ ả ể ị ế ặ ị ụ ủ tác nhân ion hóa khác.
Trang 5Gi i thích vì sao đi n tr su t c a kim lo i và bán d n ả ệ ở ấ ủ ạ ẫ
l i ph thu c vào nhi t đ theo cách khác nhau? ạ ụ ộ ệ ộ
10 15
10 20
10 5
10 10
10 0
10 10
10 5
Kim lo iạ
Bán d nẫ
Đi n môiệ
Trang 6• Kim lo i nhi t đ bình ạ ở ệ ộ
th ườ ng, trong m ng tinh th ạ ể luôn luôn t n t i s n các ồ ạ ẵ electron t do, khi nhi t đ tăng ự ệ ộ lên các ion d ươ ng kim lo i ạ ở các nút m ng tinh th dao đ ng ạ ể ộ
m nh h n, c n tr nhi u h n ạ ơ ả ở ề ơ
đ n s chuy n đ ng có h ế ự ể ộ ướ ng
c a các electron nên đi n tr ủ ệ ở
c a kim lo i tăng theo nhi t ủ ạ ệ
đ ộ
• Bán d n tinh ki t nhi t đ ẫ ế ở ệ ộ bình th ườ ng, các electron đ u là ề các electron liên k t dao đ ng ế ộ
m nh làm phá v liên k t t o ạ ỡ ế ạ thành các c p electron t do và ặ ự
l tr ng nên ch t bán d n d n ỗ ố ấ ẫ ẫ
đi n, đ d n đi n tăng lên và ệ ộ ẫ ệ
đi n tr c a ch t bán d n ệ ở ủ ấ ẫ
gi m ả
10 15
10 20
10 5
10 10
10 0
10 10
10 5
Kim lo iạ
Bán d nẫ
Đi n môiệ
Trang 7• Hãy nêu s khác nhau v tính ch t đi n gi a ự ề ấ ệ ữ kim lo i và bán d n tinh khi t? ạ ẫ ế
Trang 8Kim lo iạ Bán d n tinh khi tẫ ế
1. Đi n tr su t ệ ở ấ r t nhấ ỏ 1. Đi n tr su t ệ ở ấ có giá tr ị
trung gian gi a kim lo i và ữ ạ
đi n môiệ 2.Đi n tr su t ệ ở ấ tăng khi
nhi t đ tăngệ ộ 2.Đi n tr su t
ệ ở ấ gi m m nh ả ạ khi nhi t đ tăng.ệ ộ
3. Đ d n đi n ph thu c vào ộ ẫ ệ ụ ộ
c u trúc m ng tinh th c a các ấ ạ ể ủ
kim lo i khác nhauạ
3.Đ d n đi n ph thu c vào ộ ẫ ệ ụ ộ các ch t đấ ược pha tr n vào ộ
m ng tinh thạ ể
Trang 9M ng tinh th Silic ạ ể
M ng tinh th Silic ạ ể
•
Si
Si
Trang 102.S d n đi n c a bán d n tinh khi tự ẫ ệ ủ ẫ ế
1. Electron và l tr ng ỗ ố
H t t i đi n trong ch t bán d n g m m y lo i, ạ ả ệ ấ ẫ ồ ấ ạ
H t t i đi n trong ch t bán d n g m m y lo i, ạ ả ệ ấ ẫ ồ ấ ạ
nêu c ch hình thành các h t đó? ơ ế ạ
nêu c ch hình thành các h t đó? ơ ế ạ
Trang 11 nhi t Ở ệ đ th p: các liên k t trong m ng tinh th silic ộ ấ ế ạ ể đ u r t ề ấ
b n v ng ề ữ Nguyên t Silic có 4 electron t ng ngoài cùng nên liên ử ở ầ
k t n i c ng hóa tr v i 4 nguyên t Silic k c n, vì v y t ng ế ố ộ ị ớ ử ế ậ ậ ầ ngoài cùng m i nguyên t có 8 electron ( tr ng thái b n), do đó ỗ ử ạ ề
không có electron t do ự
Trang 12•
Si
Si
Trang 13•
Si
Si
dẫn
Nêu b n ch t c a dòng đi n trong ch t bán d n? ả ấ ủ ệ ấ ẫ
Trang 14• K t lu n: ế ậ
V y h t t i đi n trong ch t bán d n là các ậ ạ ả ệ ấ ẫ electron d n và l tr ng ẫ ỗ ố
B n ch t dòng đi n trong ch t bán d n là ả ấ ệ ấ ẫ
chi u đi n tr ề ệ ườ ng và dòng các l tr ng ỗ ố
chuy n đ ng cùng chi u đi n tr ể ộ ề ệ ườ ng.
Bán d n tinh khi t thì t l electron d n b ng ẫ ế ỉ ệ ẫ ằ
v i l tr ng ớ ỗ ố
Trang 15Phát bi u nào d ể ướ i đây là chính xác ?
Câu 1Ng ườ i ta g i Silic là ch t bán d n vì ọ ấ ẫ :
A nó không ph i là kim lo i, cũng không ph i là đi n môi.ả ạ ả ệ
B h t t i đi n trong đó có th là electron ho c l tr ng.ạ ả ệ ể ặ ỗ ố
C đi n tr su t c a nó r t nh y c m v i nhi t đ , t p ch t và ệ ở ấ ủ ấ ạ ả ớ ệ ộ ạ ấ các tác nhân ion hóa khác
D C ba lí do trên.ả
Đáp án: D
Trang 16A. Trong bán d n, m t đ electron luôn luôn b ng m t đ ẫ ậ ộ ằ ậ ộ
l tr ng.ỗ ố
B.Nhi t đ càng cao, bán d n đi n càng t t.ệ ộ ẫ ệ ố
C. Bán d n lo i p tích đi n dẫ ạ ệ ương, vì m t đ l tr ng l n ậ ộ ỗ ố ớ
n m t đ electron
D.Bán d n có đi n tr su t cao h n kim lo i, vì trong bán ẫ ệ ở ấ ơ ạ
d n có hai lo i h t t i đi n trái d u, còn trong kim lo i ch ẫ ạ ạ ả ệ ấ ạ ỉ
có m t lo i.ộ ạ
Đáp án: B
Trang 17C m n th y giáo ả ơ ầ
và các b n đã l ng ạ ắ
nghe!!!!