Bài giảng Điện tử công suất và điều khiển động cơ: Chương 4 do Nguyễn Thị Hồng Hạnh biên soạn nhằm mục đích phục vụ cho việc giảng dạy. Nội dung bài giảng gồm: Bộ nghịch lưu 1 pha: sơ đồ dùng biến áp và transistor, sơ đồ điều biến độ rộng xung, sơ đồ tạo ít sóng hài bậc cao. Bộ nghịch lưu 3 pha: sơ đồ cầu 3 pha, sơ đồ biến tần dòng 3 pha, sơ đồ điều biến độ rộng xung lưỡng cực 3 pha.
Trang 1Chương 4
CÁC BỘ NGHỊCH LƯU
GIỚI THIỆU
Sơ ñồ và ñặc tính
Trang 2Sơ ñồ và ñặc tính (tiếp)
- Thành phần nghịch lưu hoạt ñộng theo nguyên tắc ñiều
chế ñộ rộng xung (PWM – SPWM) ñể tạo ra dạng ñiện áp
xoay chiều hình sin từ thành phần ñiện áp một chiều
- ðiện áp sau biến tần bao gồm sóng cơ bản hình sin và
các thành phần hài bậc cao Hài bậc cao ñược loại bỏ
bằng cách sử dụng các cuộn chặn
- Tùy theo cấu tạo mà biến tần có thể hỗ trợ chế ñộ hoạt
ñộng: hãm tái sinh, hãm ñộng năng…
- Nghịch lưu ñược chia làm hai loại: nghịch lưu nguồn áp
và nghịch lưu nguồn dòng
- Van ñiện tử là loại: IGBT, BJT, MOSFET…
1) dẫn và khóa
NGHỊCH LƯU MỘT PHA NGUỒN ÁP
Sơ ñồ ðiểm N tạo ra ñất ảo phía
ñầu ra phụ tải
Tụ thành phần và có giá trị lớn bằng nhau, hạn chế
sự thăng giáng ñiện áp trong mạch một chiều
Trạng thái hoạt ñộng của van:
+
C C−
+
2) dẫn và khóaS− S+
3) và khóaS+ S−
Nghịch lưu 1 nhánh van
Trang 3NGHỊCH LƯU MỘT PHA NGUỒN ÁP
ðặc tính
Trạng thái hoạt ñộng của van:
1) và dẫn, và khóa 2) và dẫn, và khóa 3) và dẫn, và khóa 4) và dẫn, và khóa 5) , , , ñều khóa
Sơ ñồ
Nghịch lưu 2 nhánh van
NGHỊCH LƯU MỘT PHA NGUỒN ÁP
ðất ảo phía phụ tải
ñược tạo ra nhờ vào
nhánh van thứ hai
ðiểm giữa của mạch
một chiều không còn
ñược nối ra ngoài
theo như sơ ñồ 1
+
S S + S− S −
−
S S − S+ S +
−
S
+
S S + S −
+
S S − S− S +
−
S S + S −
Trang 4ðặc tính
Phương pháp ñiều chế ñộ rộng xung
NGHỊCH LƯU MỘT PHA NGUỒN ÁP
ðiều chế lưỡng cực
Trạng thái hoạt ñộng của van:
1) và dẫn, và khóa
2) và dẫn, và khóa
giá trị ñiện áp tức thì ñược ñiều chế là và , biên ñộ
ñiện áp của hài cơ bản là
+
S S − S− S +
−
S S + S+ S −
i
a
im V
V =0
vớima < 1
Trang 5Phương pháp ñiều chế ñộ rộng xung
NGHỊCH LƯU MỘT PHA NGUỒN ÁP
ðiều chế ñơn cực
Trạng thái hoạt ñộng của van:
1) và dẫn, và khóa
2) và dẫn, và khóa
3) và dẫn, và khóa
4) và dẫn, và khóa
giá trị ñiện áp tức thì ñược ñiều chế là , và 0, biên
ñộ ñiện áp của hài cơ bản là
+
S
+
S S + S− S −
−
S S − S+ S +
+
S S − S− S +
−
S S + S −
i
a
im V
V0 = 2 vớima < 1
NGHỊCH LƯU BA PHA NGUỒN ÁP
Sơ ñồ
ðiện áp ba pha sau bộ
ñiều chế ñảm bảo yêu
cầu: biên ñộ bằng
nhau, tần số bằng
nhau, và góc pha lần
lượt lệch nhau1200
3 cặp van ñược ñóng mở theo 8 trạng thái, ñảm bảo tại
một thời ñiểm 2 van thuộc cùng một nhánh không mở
ñồng thời, tránh tình trạng ngắn mạch một chiều
Van ñóng mở theo phương pháp ñiều chế ñộ rộng xung
-PWM
Trang 6Bảng trạng thái ñóng mở của van
1) , , dẫn và , , khóa
2) , , dẫn và , , khóa
3) , , dẫn và , , khóa
4) , , dẫn và , , khóa
1
S S2 S6 S4 S5 S3
2
S S3
4
S
1
S S5 S6 S4
3
5) , , dẫn và , , khóa
6) , , dẫn và , , khóa
7) , , dẫn và , , khóa
8) , , dẫn và , , khóa
6
4
S S5 S3 S1 S2 S6
5
6
1
S S3 S5 S2 S4 S6
4
S S6 S1 S3 S5
2
S
ab
v vbc vca
i
0 vi − vi
i
v
i
v
i
v
−
i
v
−
0
i
v
i
v
0 0
0
0 0
0 0
NGHỊCH LƯU BA PHA NGUỒN ÁP
ðặc tính
Trang 7NGHỊCH LƯU BA PHA NGUỒN ÁP
Không gian vector Mặt phẳng không gian
ñược chia thành 6 góc phần sáu do 6 vectơ ñiện áp chuẩn
αβ
Có tất cả 8 vectơ ñiện
áp chuẩn tương ứng với
8 trạng thái ñóng mở của 6 van ñiện tử
Hai vectơ có môñun bằng không
8
7,V
V
là vectơ hoặc
NGHỊCH LƯU BA PHA NGUỒN ÁP
Không gian vector (tiếp)
p t
c V V
V ɺ = ɺ + ɺ
0
0V T V T V T V
Tc c = p p + t t +
Vectơ ñiện áp ñiều chế gồm hai thành
phần:
Nếu phân chia theo thời gian thì:
trong ñó là khoảng thời gian cần thiết ñể có ñược ;
là thời gian thực hiện và
c
t
p T
t p
c T T T
T0 = − −
0
V V7 V8
Trang 8Không gian vector (tiếp)
Vùng làm việc thực sự của phương pháp ñiều chế ñiện áp
sử dụng không gian vectơ nằm giới hạn bên trong của
hình lục giác ñều tạo bởi 6 vectơ ñiện áp chuẩn ðiểm này
xuất phát từ thực tế như sau
c t
p T T
T + <
Vùng nằm trong vòng tròn nội tiếp hình lục giác cho phép
kết quả ñiều chế ít hài bậc cao hơn
NGHỊCH LƯU BA PHA NGUỒN DÒNG
Sơ ñồ
ðiện áp ba pha sau bộ
ñiều chế ñảm bảo yêu
cầu: biên ñộ bằng
nhau, tần số bằng
nhau, và góc pha lần
lượt lệch nhau1200
Van ñóng mở theo phương pháp ñiều chế ñộ rộng xung
-PWM 3 cặp van ñược ñóng mở theo 9 trạng thái, tụ phía
tải có tác dụng giảm di dt
Tại một thời ñiểm luôn có ít nhất 1 van trên và 1 van dưới
phải ñóng ñể bảo vệ nguồn dòng không bị hỏng
Trang 9NGHỊCH LƯU BA PHA NGUỒN DÒNG
Bảng trạng thái ñóng mở của van
1) , dẫn và , , , khóa
2) , dẫn và , , , khóa
3) , dẫn và , , , khóa
4) , dẫn và , , , khóa
1
S S2 S3 S4 S5
2
S S3
4
S
5
4
S
3
5) , dẫn và , , , khóa
6) , dẫn và , , , khóa
7) , dẫn và , , , khóa
8) , dẫn và , , , khóa
6
5
S
4
S S5 S6 S1 S2
5
6
1
4
S S5
0 0 0 0 0
0 0
0
0 0
0 0
oa
i
i
i
−
i i
i
i
−
i
i
−
i i i i
i
i
−
i
i
−
i i i
i
9) , dẫn và , , , khóa
4
S
3
5
6
S
1
S
2
S
3
S
4
S
5
S
6
S
3
S
2
S
1
S S2
1
S S3 S4 S6 0 0 0
NGHỊCH LƯU BA PHA NGUỒN DÒNG
ðặc tính