Phần 1 cuốn sách Công nghệ VoIP và các giải pháp nâng cao chất lượng dịch vụ do ThS. Ngô Xuân Thành biên soạn cung cấp cho người đọc các kiến thức: Giới thiệu chung, tổng quan về giao thức TCP/IP, công nghệ VoIP. Mời các bạn cùng tham khảo nội dung chi tiết.
Trang 2CONG NGHE VoIPVACAC GIAI PHAP
NANG CAO CHAT LU0NG DjCH VU
Trang 3THS NGO XUAN THANH
CONG NGHE VoIP
Trang 4LOfI N O I D A U
Trong nhicng nam gan day cong nghe truyen thoai da co nhieu thay doi vicot bdc Thoai g io day da co the truyen tren
m ang goi vd mot trong cdc cong nghe thoai goi nhieu him hen
do Id thoai IP Cong nghe truyen thoai qua mang sic dung giao thicc Internet ra doi vdi nhieu iru diem vd mang lai nhieu lai ich cho cd nguai sir dung vd nhd khai thac vien thong Thoai qua giao thicc IP co the Id VoIP hodc thoai Internet dang ngay cdng dicoc sic dung rong rdi.
Nhin chung, cdc cuoc dien thoai qua giao thicc IP co chat hccxng thdp hem so voi cdc cuoc dien thoai truyen thong Doi khi, sic khde biet ve chat liromg nay Id nhd vd ngicai sic dung khong nhan thay dicac Tuy nhien khi thicc hien cdc cuoc goi qua Internet thi ngicai dung se thay chat luang thoai giam mot cach
ro ret De thoai qua giao thicc IP thicc sic dap icng dicac mong doi ciia ngicai sic dung thi van de chat I icon g dich vu can giai quyet tot hem nica.
Nhdm cung cap cho doc gid cong nghe VoIP den ban doc,
va cdc g iai pit dp nang cao chat lu a n g dich v u ” Cuon sdeh gom
6 chicong:
Chiccmg I: Gioi thieu chung, trinh bay ve xu hiccmg vd icng dung ciia thoai IP ciing n/nc cdc ddc diem ciia tin hieu thoai.
Trang 5Chicang II: Tong quan giao thicc TCP/IP La bo giao thicc chcac sic dung cho cdc m ang IP, mang sic dung de truyen thoai
IP tren do.
Chxcang III: Cong nghe VoIP Chicang nay tr'inh bay can
tr ie mot he thong VoIP vd cdc ky thudt m d hoa, truyen tai sic dung trong thoai IP.
Chicang IV: Cdc giao thicc dieu khien, Id cdc bo giao thicc dieu khien sic dung cho thoai IP.
Chicang V: QoS vd cdc yen to chinh dnh hicdmg den chat licang thoai
Chicang VI: Gidi phap ndng cao chat licang thoai Chicang nay tr'inh bay mot so gidi phdip co the sic dung de ndng cao chat licang thoai.
Hi vong cuon sdeh se la tai lieu tham khao him ich cho cdc can bo dang hoat dong trong ngdnh Buru dien, cdc ky su, cdc
kv thudt vien dang hoat dong trong linh vicc vien thong, cdc sinh vien vd ban doc quan tam den van de nay.
Y kien dong gop ciia quy vi vd ban doc xin gici ve Nhd xuat ban Bicu dien - 18 Nguyen Du, Hd Noi.
Tran trong cam an./.
Hd Noi, thang 8 nam 2005
NHA XUAT BAN BlTU DIEN
Trang 6Chi/dng I
g i 6 i t h i e u c h u n g
1.1 LICH SU* VA XU H l/O NG PHAT TRIEN CUA THOAI IP
C ong nghe vien thong gan day co nhieu thay doi Ion, cac
m ang vien thong chu dao hoat dong tren nen chuyen mach kenh
sc co \ u hirang chuyen sang hoat dong tren nen chuyen mach goi Dieu nay co nghTa la phan Ion luu lirong thoai se dugc truyen qua m ang chuyen mach goi Dien thoai IP ra doi da gay
du g c su chu y manh me va co kha nang tro thanh nen tang cho
m ang thoai dung cong nghe chuyen mach goi Nlumg lieu dien thoai II’ co the thay the hoan toan dien thoai truyen thong sir dung cong nghe chuyen mach kenh khong? Hay lieu co con cho cho chuyen mach kenh khi hien nay tren the gioi cong nghe chuyen mach goi dang phat trien manh me? Thai gian se tra loi dieu do Dieu ma chung ta dang nhan thay la mang the he m ai sir dung cong nghe chuyen mach goi dang ngay cang lan lucrt va thu hep dan pham vi cua mang PSTN sir dung cong nghe chuyen
m ach kenh truyen thong va cac mang truyen du lieu tnroc day.Khai niem tru \e n tin hieu thoai qua mang chuyen mach goi khong phai la mot khai niem mai No da dugc nghien ciru kha nhieu vao nhung nam cuoi thap ky 1970 va nhung nam dau thap
ky 1980 Cuoi thap ky 1970 da co nhung nghien ciru va thir nghiem vai thoai goi hoa truyen qua mang A PPAN ET (ti£n than
Trang 78 Cong nghe l olP va cac giai phap.
cua mang Internet ngay nay) cho thay dieu nay co the thuc hien dugc Dau nam 1995, cong ty VocalTec dua ra san pham phan
m em thoai qua Internet (ket noi diem - diem) dau tien tren the giai Sau do, nhieu cong ty da dau tu nghien ciru va dua ra san pham thuong mai Thang 3 nam 1996, VocalTec ket hgp vai Dialogic da dua ra san pham cong ket noi PSTN va Internet (gateway) dau tien tren the giai Hiep hoi cac nha san xuat thoai qua may ti'nh (ECTF) da ra doi nham dua ra cac tieu chuan cho thoai qua giao thuc Internet Hiep hoi nay bao gom 36 cong ty may ti'nh va vien thong hang dau the giai n h u A T & T , IBM Sun Microsystem, Digital, Ericsson
N hung don nhan cua cac thanh phan trong xa hoi doi vai thoai goi co khac nhau nhung deu co xu h u a n g tich cuc thuc day
no phat trien
- Doi vai ng u ai su dung Internet la ho gia dinh thi xem thoai goi n hu mot p h u a n g tien de thuc hien cac cuoc goi tur bat
ky noi nao tren the giai
- Cac nha quan ly cong ty vien thong xem thoai goi nhu la
p h u a n g tien de tich hgp thoai va du lieu trong mot mang duy nhat va nho do m a tiet kiem gia thanh dau tu va quan ly
- Cac nha cu n g cap djch vu Internet (ISP) co the xem thoai n h u m ot dich vu va co the hy vong tao ra lgi nhuan tu dich vu m ai
- Cac cong ty cung cap du ong truyen co the sir dung hieu qua h a n dutm g truyen va co the chia se tai nguyen d u an g tru\ en giua cac m ang thoai va Internet
Trang 8( hiarng I: Giai thieu chung 9
- Cac nha san xuat thiet bi co the ban them nhieu san
m ang chuyen mach goi va thoai dien ra cham, cho mai den giua thap ky 1990 cac thuc nghiem mai thanh cong Va tir do, thoai truyen qua giao thuc IP du g c phat trien manh me
M ang chuyen
mach kenh
Mang chuyen mach goi
thoai goi
APAPnet
1980 Ma hoa thoai
Ma hoa dang song
Giao thifc TCP/IP
IP Multicast WWW Internet toan cau Dich vu tich hdp Dich vu khac biet
Thoai qua IP
Hlnh 1.1: Lich sir ph a t trien cua VoIP
V ai lgi the gia c u ac thap, djch vu thoai qua mang IP thuc sir
da lam nhieu nha kinh doanh tren the giai quan tarn Tuy m ai dirge trien khai, song luu lugng thoai qua mang Internet da tang
Trang 9Dong lire chinh de phat trien truyen thoai trC-n nen IP la tiet kiem bang thong, giam dugc gia thanh mang Nguyen ly cua cong nghe nay la tin hieu thoai dirge so hoa, sau dcS phan doan (vi du phan thanh cac doan vai chieu dai la 10 ms) va dong vao cac goi tin sau do giri chung qua mang IP Tai dau thu, du lieu dugc lay ra tir cac goi, dugc giai m a va bien doi lai thanh tin hieu thoai ban dau M ang IP co the la m ang cue bo (LAN) nhu Intranet, m ang dien rong (W AN ), m ang pha tron giura mang Internet cong cong va cac m ang Extranet logic ca nhan nhu mang rieng ao (V PN ) du g c quan ly bang IP va Ian nhat la mang Internet Day chinh la mot trong nh ung moi truang hap dan ciia
IP cho nha cung cap dich vu mang Hoan toan khong co su giai han ve loai m ang m a IP chay tren do IP co the chay tren nhieu loai m ang ma khong can nhung thay doi lan ve cau true goi tin
IP va cac c a che hoat dong IP la mot giao thuc mang chung no
co the phii hg p vai rat nhieu loai loai mang ma khong doi hoi cac phien ban dac biet de thuc hien chuc nang chuven doi cho phii hgp tir m an g LAN sang mang WAN va ngugc lai
Trang 10( 'h in nig I: (7/7/ / 1 hieu chung 11
Chi phi cho dich vu dien thoai khong phai la re khi so sanh vai cac chi phi sinh hoat thong thirang trong gia dinh va chi phi kinh doanh T ru a c day dien thoai la mot dich vu rat xa xi va chi phi cho no la kha Ion C u ac phi cho cuoc goi noi hat da cao, nhung cho cuoc goi d u a n g dai con cao lion va dac biet la cuoc goi quoc te Khai dau dien thoai chu yeu phuc vu cho viec kinh doanh, tuy nhicn sau do no xam nhap vao thj truang la cac gia dinh Nlur vay, van de cuoc phi dugc quan tarn hang dau Bon
uu dieni tlurong dugc de cap den cua VoIP la:
- Giam cuoc phi dich vu thoai d uang dai
- Ho trg nhieu cuoc ggi vai bang tan nho han
- Kha nang ho trg nhieu dich vu mai vai chat lugng tot han
- Sir dung co hieu qua giao thirc IP
Sau day chiing ta phan tich tirng uu diem ciia VoIP
1.1.1 Giam cirac phi djch vu thoai dircmg dai
Cac doi tu g n g n h u doanh nghiep thucmg hay goi cac cuoc ggi d u a n g dai nhieu h a n so vai ho gia dinh Vi vay, giam cuoc phi dich vu thoai d u a n g dai bao g ia cung la muc tieu xuyen suot Chi phi ggi d u a n g dai sir dung VoIP cung chi bang khoang 30% chi phi ciia cuoc ggi qua mang dien thoai chuyen mach cong cong (PSTN)
Do dac thii ciia kinh doanh, cac doanh nghiep thuc hien rAt nhieu cac cuoc ggi d u a n g dai Chiing ta de dang nhan M y lgi ich lan nhat ciia VoIP doi vai cac doanh nghiep la giam cuac phi dich
vu thoai Trong thuc te do tinh phan tan tu nhien ciia cac doanh
Trang 1112 Cong nghe VoIP va cac giai phap.
nghiep va ti'nh lien ket giira cac doanh nghiep da lam cho cac cuoc goi d u an g dai tra len rat pho bien han truac day nhieu
Cac cong ty dien thoai noi hat th u an g la cac cong ty doc quyen, co xu the co gang duy tri mire c u a c de tranh giam lai nhuan Noi cach khac la cac cong ty doc quyen m uon duy tri
cu a c phi a mire cao de thu du g c nhieu lgi nhuan Trong khi do, cac cong ty dien thoai d u a n g dai a trong moi tru a n g canh tranh khoc liet lai co gang kiem tien bang cach giam thieu chi phi de tao lgi the canh tranh vai cac doi thu
Trong mgi tru a n g hgp, VoIP it nhieu tao ra su canh tranh giua cac cong ty dien thoai noi hat va cac cong ty dien thoai
d u a n g dai Va lgi the nay co thiic day cac cong ty dien thoai cung cap dich vu VoIP khong? Van de nay hien van con dang
d ugc tranh cai soi noi T rong phan nay chiing ta chi de cap den ti'nh canh tranh ciia VoIP vai djch vu thoai truyen thong tren khi'a canh no co the cung cap cac cuoc ggi noi hat duang dai den cac cuoc ggi quoc te vai chi phi th4p nhat
1.1.2 Nhieu cuoc goi hem voi bang tan nhd hon
N h u chung ta da biet m ot kenh thoai so truyen thong yeu cau toe do 64 kbit/s V an de 6 day la tin hieu thoai xuat hien trong snot thai gian dam thoai va chiem toan bo bang tan Day la ban chat ciia cong nghe ghep kenh phan chia theo thai gian (TD M ) sir dung trong m ang chuyen mach kenh Viec chiem toan
bo bang tan trong toan bo thai gian xay ra ngay ca khi mot nguai
im lang khi nghe hoac tham chi' ngay ca khi ca hai ngudi dat dien thoai vao trang thai g iu du ang day Mot trong nhung
Trang 12Chicang 1: Giai thieu chung 13
nguyen nhan ma tin hieu thoai dugc so hoa a toe do 64 kbit/s la
de dam bao chat lugng tin hieu thoai theo dinh ly Nyquist Khi cong nghe so hoa tin hieu thoai dugc dua vao sir dung trong thuc
te lan dau tien vao dau nhung nam 1960 thi so hoa tin hieu thoai
a toe do 64 kbit/s dugc coi la phii hgp de dam bao chat lugng dich vu
N gay nay, n h a sir phat trien ciia cong nghe, dieu do khongcon hoan toan dung Tin hieu thoai co chat lugng tot co the dat
d u g c khi so hoa a toe do nho hon 64 kbit/s nhieu lan bang cachsir dung cac p h u a n g thirc ma hoa hien dai V ai cong nghe nhuhien nay, chat lugng thoai chap nhan dugc (chat lugng ma co it
n g u a i phan nan ve dich vu thoai) co the dat dugc a toe do c a
2 kbit/s, tuy nhien th u a n g sir dung toe do 8 kbit/s do nhieunguyen nhan se de cap sau P h u a n g phap ma hoa tin hieu thoaithap h a n 64 kbit/s th u a n g dugc goi la thoai nen, nhung khongphai tat ca cac p h u a n g phap ma hoa tin hieu thoai toe do nho
h a n 64 kbit/s deu la nen tin hieu thoai M a hoa tin hieu thoai atoe do 8 kbit/s th u a n g chi thuc hien khi co mot ai do dam thoaithuc sir Triet khoang lang la c a che quyet dinh ciia nhieu congnghe nen
Cac cong ty dien thoai th u a n g chia bang tan cua mang thanh cac kenh thoai toe do 64 kbit/s Cac kenh thoai nay dugc ggi la cac kenh c a s a (DS-0) va hien tai no van la don vi kenh thue rieng pho bien nhat Dieu nay van dung khi cac kenh thue rieng DS-0 dugc sir dung de truyen dir lieu n h u de ket n6i cac bo dinh tuySn (router) a cac vi tri khac nhau Tat nhien, nguai ta co th6 thue nhieu d u a n g E0 de ket noi cac tong dai PBX ciia ho
Trang 1314 Cong nghe VoIP va cac giai phap.
Chung ta hay xem xct viec sir dung kenh thoai HO de truyen cac cuoc thoai giua cac PBX Mot kenh 64 kbit/s chi co the mang dugc mot cuoc thoai Tuy nhien neu thiet bi phia khach hang (CPE) co kha nang tao kenh thoai so toe do 8 kbit/s khi do vai ciing do rong bang tan co the ket noi dug c 8 cuoc thoai tren cung mot kenh Dieu do tuong dutm g voi viec khach hang da tang kha nang ket noi thoai Ien 8 lan N eu nhu gia cua thiet bi dau cuoi nho h an cu a c thue them 7 kenh thue rieng thi doanh nghiep do co dong c a sir dung cong nghe thoai m ai vi da tiet kiem dugc chi phi
Viec toi uu hoa sir dung mot kenh DS-0 du g c the hien tren hinh 1.2 No khong co tinh thuc te ma chi la vi du d an gian de minh chimg cho khai niem nay
PBX
Kenh thue rieng DS-0 64 kbit/s (tra cl /6 c hang thang theo khoang cach) PBX
1 cuoc thoai vdi toe do 64 kbit/s
8 cuoc thoai vdi toe do 8 kbit/s
Hinh 1.2: Nhieu cuoc goi hem vai it hang tan hem
Viec so hoa tin hieu thoai a toe do 8 kbit/s nhu tren van su dung toan bo bang tan trong toan bo khoang thai gian Bang viec sir dung c a che triet khoang lang va so hoa tin hieu thoai da tao
ra su "bung no" dong bit C o che nay tao ra cac bit thoai so hoa dira tren su xuat hien dot ngot ciia tin hieu thoai tham chi ngay
ca khi mot n g u a i noi lien tuc thi theo c a che nen tin hieu thoai
m ai cung chi du g c coi la nhieu lan tin hieu thoai xuat hien dot
Trang 14( hiarng I Ciioi I hieu chung 15
nggt Tirang tir nhu vay sir hung no cac bit cung la mot dac diem cua cac img dung so lieu IP la giao thuc pho bicn nhat de dinh tuyen cac dong bit bune no tir diem nav den diem khac
C hinh vi vay ta goi cac bit tin hieu thoai vao goi IP cac goi tin
du g c phan biet dua tren phan mao dau va noi dung cua chiing sau do gui chiing di tren mang Do ciing chinh la VoIP sir dung
co che nen va triet khoang lang Cac goi dir lieu (phi thoai) cung
d u gc gui di trong mang tuy nhien sir bung no tin hieu thoai va du' lieu it khi xuat hien d o n s thai Neu dieu nay xay ra se lam tang do tie cac goi tin thoai do kich thirac han che cua bo dem hoac mat thong tin do phai loai bo mot so g oi Vi vay phai sir dung c a che uu tiC'n cac goi mang thong tin thai gian thuc (thoai, video) Tuy nhien n g u a i ta van truyen ca thoai lan du lieu tren ciing mot kenh
Hinh 1.3 minh hoa viec sir dung mot kenh DS-0 de truyen khong chi cac cuoc thoai giua hai PBX cua cong ty ma con ca cac goi IP giira cac bo dinh tuyen Trong hinh nay cac tong dai PBX dung chung d u a n g ket noi vai cac bo dinh tuyen Cau hinh
a day rat d an gian tuy nhien trong thirc te co van de dat ra la: PBX co cac giao dien hoat dong trong mang chuyen mach kenh con cac bo dinh tuyen IP co cac giao dien hoat dong trong mang chuyen mach goi Khi do cac tong dai thoai PBX phai co cac giao dien hoat dong trong moi truang mang truyen so lieu Di£u nay du a chung ta den uu diem thu 3 la: tao ra nhieu loai dich vu tan tien va ho trg tot h a n cac dich vu bo sung chu veu la cho cac dich vu so lieu
Trang 1516 Cong nghe VoIP va cdc gidi phap.
Hinh 1.3: Ket hap so lieu vd thoai trong VoIP
1.1.3 Ho trff cac dich vu moi
Noi chuyen tren dien thoai chi la dich vu co ban cua PSTN
M ang P S T N cung ho trg rat nhieu cac dich vu cong them Ngay nay nhieu n g u ai coi cac dich vu cong them nay la hien nhien Cac dich vu cong them la cac dich vu bo sung vao djch vu thoai
c a so, cac dich vu nay th u a n g phai tra c u a c phi bo sung Mot so loai djch vu cong them huu dung c a ban la: chuyen h u a n g cuoc ggi, c h a cuoc goi, cudc goi tay ba, nhan dang thue bao chu goi (CLIP) Dac diem cua cac dich vu cong them nay phu thuoc vao tong dai va loai bao hieu ma no su dung
Tuy nhien van de a day la lam the nao de chia se kenh giua PBX va bo dinh tuyen IP trong khi P B X co cac giao dien va thu tuc tu a n g u n g vai m ang chuyen m ach kenh, con bo dinh tuyen
IP co cac giao dien va thu tuc tu a n g u n g vai m ang chuyen mach goi Co giai phap la du a PB X vao hoat dong trong mang LAN
tu a n g tu n h u mot bo dinh tuyen va khi do cac goi tin hieu thoai dugc coi giong n hu cac goi so lieu thong th u an g va dugc xir ly
n h u cac goi so lieu
Trang 16( hue mg I: Giai l hieu chung 17
Kenh DS-0 sir dung de truyen ca thoai va so lieu dugc mo ta Iren hinh 1.4 Trong cau hinh nay, PBX dong vai tro nhu la mot loai may chu trong mang LAN May chu trong mang LAN la mot may ti'nh ca nhan dugc sir dung cho chirc nang dac bict nhu luu tru toan bo cac thu dien tir hoac cac ban ghi c a so du lieu cho toan he thong N g uai dung sir dung cac PC dong vai tro nhu
m ay tram trong mang LAN, cac may tram nay sir dung cho cac chirc nang chung nhu dgc va giri cac thu dien tir ciia nguai dung, truy nhap den cac ban ghi co s a dir lieu ma nguai sir dung quan tarn thong qua mot truy van c a s a du lieu May tram va may chii dugc lien ket voi nhau thong qua mang LAN trong do bo dinh tuyen dong vai tro n h u phan tu lien ket cac vi tri rieng biet Bo dinh tuyen co the ket noi mang LAN giua cac tang khac nhau trong mot toa nha hoac ket noi LAN tren toan the giai Vai bat
ky cau hinh ket noi m ang LAN, bat ky may tram nao deu co the truy nhap den moi may chu de lay thong tin can thiet va thuc hien mot tac vu nao do Cau hinh nay dugc biet den duai cai ten khach-chu va tat ca cac img dung;£h$y.tren,c&uliinh nay deu yeu cau mot phien ban phan menV cfiay tren m&y k h dth sir dung ciing vai phien ban phan m em chay tren may chu Trong mang co cau true khach-chu tu a n g u ng vai cac giao thirc sir dung trong no yeu cau tat ca cac thiet bi lien ket deu la khach hoac chu
Nlnr vay, VoIP tao ra moi quan he mat thiet giua cac thiet bi thoai va cac thiet bj d u lieu truyen thong Cac tin hieu thoai da nen va triet khoang lang khong chi dugc xem la mot dang du lieu, ma no ccS the dug c coi la d u lieu thuc su trong nhieu truang hgp khac nhau Thoai VoIP co the dirge ghi, luu tru, xu ly,
Trang 1718 Cong nghe VoIP vu cac giai phap
chuyen doi tren cung phan cung va phan m em ma d a d u g c sir dung cho cac img dung d u lieu tru ac kia
li BHHMHHH _ m m ~ri—
Bo dinh tuyen Bo djnh tuyen
PBX
May chu
Hinh 1.4: P B X Jong vai tro nhu may chu (server)
trong mang LAN
Thiet bi may chu VoIP trong mang LAN co the ho trg cac dich vu bo sung ma cac thiet bi PBX truyen thong co the cung cap Ngay nay xu the tich hgp may tinh va dien thoai (CTI) ma VoIP la mot trong nhung ung dung ciia cong nghe CTI Vcri cong nghe CTI tharn chi ngay ca khi khong phai la VoIP, mot tong dai PBX co giao dien m ang LAN co the chuyen so thue bao chii goi khong chi tai may dien thoai ciia mot thue bao A nao do
m a con co the tai may tinh ciia thue bao nay M ot m ay tram co the tim kiem c a s a d u lieu trong may chii ciia m ang LAN, sir dung so thue bao chu ggi de hien thi len m an hinh ciia no khong chi so thue bao ma con ca cac thong tin lien quan den thue bao nay vi du nhu ten anh, thong tin ve tai khoan, thong tin the tin dung, ten huy, m on the thao ua thich, s a th ic h Tat ca cac thong tin nay xuat hien tren man hinh truac khi dien thoai rung chuong lan th u hai
Trang 18Chicang I: Giai (hieu chung 19
Tuy nhien vai cong nghe CTI, thiet bi quan trong la may tinh c h u khong phai chi co ban than PBX Chung ta hay xem xet dich vu bo sung khac dua tren cong nghe CTI Thay vi nhac ong nghe dien thoai va quay so, thue bao A co the m a mot cua so danh ba tren may tinh cua minh va duyet qua c a s a d u lieu cac hop dong vai khach hang mot cach de dang nhu la duyet qua danh sach dia chi e-mail Tat ca nhung gi ma thue bao A phai lam la chi va bam chuot vao ten nguai can lien lac, so dien thoai ciia ng u ai do co the se khong xuat hien nhu binh thuang Mang
LA N se chuyen so can goi den PBX, PBX se thuc hien cuoc goi
va ket qua la ca hai dien thoai do chuong cung mot luc N eu nhu thue bao bi goi ban thi chi co chap tren man hinh va khong anh
h u a n g gi den dien thoai de ban
Cac djch vu cho cuoc goi, chuyen h u an g cuoc goi va tat ca cac dich vu bo sung co the cung cap bai PBX deu dugc x u ly
m ot cach tu a n g tu M ot bieu tu gn g se x u ly tat ca cac sir kien den va mot bieu tug n g se thuc hien tat ca cac chuc nang h u an g
ra khi ta nhan chuot vao CTI con co the dugc sir dung dS nh4c
n h a mot n g u ai goi dien ve nha truac khi rai van phong va tham chi no con tu dong thuc hien cuoc goi cho ban Do la mot trong s6 cac tinh nang “thong m in h ” ma cong nghe CTI co th£ dem lai
N h u ng may chu VoIP trong m ang LA N ho trg nhieu dich vu
bo sung b an PBX tham chi ngay ca khi PBX co tich hgp cong nghe CTI So di VoIP dat du g c tinh nang vugt troi nay la do tinh ph6 bien cua cac giao thuc lien quan den Internet, Web va cac
u n g dung trong moi tru a n g kinh doanh ngay nay Sir bung n6 su
Trang 1920 Cong nghe VoIP vd cdc giai phap.
dung IP se dugc de cap den trong phan tiep theo Khi bo giao thuc Internet (TCP/IP) dugc sir dung trong m ang LA N thi no dugc ggi la mang Intranet Hai cong ty sir dung giao thirc TCP/IP, mot may tram a cong ty nay co the dang ky truy nhap thong tin trong may chii ciia cong ty kia va du g c ggi la Extranet Chung ta se dat dugc hieu qua rat cao khi ket hgp Internet va Web de cung cap cac dich vu cong them m a cac tong dai PBX
th u an g cung cap
1.1.4 Sir dung IP mot cach co hieu qua nhat
N h u da de cap den a tren, u u diem thir tu cung la uu diem cuoi ciing ciia VoIP se thuc day viec trien khai cac thiet bi VoIP
IP la mot giao thirc m a trong moi tru a n g m ang Internet va Web K hoang giua n h ung nam 1990, IP khong chi la giai phap tot ma no con la giai phap bat buoc de moi ng u ai truy nhap Internet va Web nham thuc hien cac cong viec hang ngav Mang Internet va mot phan ciia no dug c biet den la W W W (World Wide Web) khong phai la m ang da giao thirc, no chi su dung mot giao thirc do la IP N eu n h u ban muon truy nhap den mot trang W eb thi m ay tinh ca nhan ciia ban phai sir dung giao thirc
IP, neu khong thi tru a c het ban phai truy nhap den mot cong ket noi (gateway) chuyen dung Viec thir nghiem cac cong ket noi chuyen dung la mot giai phap tot de co the sir dung IP a moi nai trong cac m ay tram va m ay chii ciia cac cong ty Vi IP la mot giao thirc m a nen de dang tim dugc mot nha cung cap thiet bj su dung cac phien ban cua giao thirc IP chay tren hau het cac nen tang phan cung tir cac m ay M AC den cac may tinh lan (mainfram e)
Trang 20C huang I: Gidi I hieu chung 21
Khi chuyen sang sir dung giao thuc Internet, cac mang doanh nghiep tro thanh mang Intranet Hai dieu kien can dau tien cua m ang van ton tai, do la nhieu diem ket noi va nhieu nen tang phan cung, con dieu kien thu ba la su dung nhieu giao thuc bj loai bo vi bay g ia tat ca deu su dung giao thuc IP Khi tat ca deu sir dung giao thuc IP thi chi con hai dieu kien can de xay dung
m ang Intranet do la:
- N hieu vi tri ket noi
- Nhieu nen tang phan cung
N h u da trinh bay a phan tren, mot PBX dugc dua vao mang
LA N sir dung VoIP de ho trg khong chi cac dich vu cong them cua dich vu thoai truyen thong cho cac may tram ma no con cung cap tot han va nhieu h an cac dich vu cong them S a di
n g u ai ta su dung IP de ho trg cac dich vu thoai vi IP ton tai a moi nai
IP da chung minh tinh thich ung cua no vai cac doi tugng sir dung dich vu phi d u lieu Hau het cac doi tugng su dung deu quen thuoc vai cac noi dung am thanh va hinh anh cua trang
W eb cung n h u cac d u lieu dang text cua chung Cac trang Web
th u a n g cung cap hinh anh ve mgi thu tu h u a n g dan lap dat san phSm den birc tranh toan canh Truyen thong quang b a t r e n cac trang Web cung rat pho bien Mot khach hang truy nhap d in trang W eb cua cong ty va co the noi chuyen vai dai dien ban hang hoac vai chuyen gia ho trg ky thuat chi vai mot dong tac bam chuot len phim co ghi dong chu, vi du nhu v‘Hay noi chuyen vai ta i” No lam cho n g u a i sir dung cam thdy thoai mai hem la
Trang 2122 Cong nghe VoIP va cdc gidi phdp
nhac may dien thoai, ngay ca khi no dat canh m ay tinh cua ho va
co gang tim kiem so dien thoai de goi de noi chuyen vdri mot nhan vien cua cong ty Va tat nhien nhan vien nay tra lai dien thoai nhung khong truy nhap den cung trang Web ma khach hang dang truy nhap den va ket qua la lam tach rai m ang dir lieu
va m ang thoai truyen thong
Lgi ich cuoi cung cua VoIP la sir dung cac giao thirc IP co hieu qua han Neu n h u cac m ang deu sir dung giao thirc IP thi cau hoi dat ra la tai sao chiing ta khong sir dung luon no de truyen tin hieu thoai?
1.2 DAC DIEM CUA TIN HIEU THOAI • • •
Cac nghien ciru khoa hoc ve ngon n g u cho thay rang, viec chiing ta co the noi chuyen vai nhau chinh la yeu to lam cho con
n g u ai ve c a ban khac vai cac loai vat G iong noi dugc hoc mot cach nhanh chong sau khi sinh ra, xuat hien de dieu khien rat nhieu n hung bo phan khac nhau trong bo nao Dieu do cho phep dura tre co the noi chuyen vai cha me chir khong phai noi chuyen vai n h ung con vat N o m ang lai sir ngac nhien cho cac nha nghien ciru, bai vi n h u n g hieu biet tru a c day coi tieng noi la do
to chirc ciia bo nao loai ngirai chir khong phai la mot cach nao khac Bo nao con ngirai ngay cang "thong minh" han vi ho can phai the hien n h ung suy nghT cua m inh bang tieng noi tot hem Chinh vi the ma co the chi loai ngirai la sir dung tieng noi nhu
n h u n g phirang tien c a scr cho cac trao doi thong tin xa hoi Va khi nhu cau lien lac bang giong noi trong xa hoi loai n g u a i m a rong ra toan the giai, dan tai su phat trien ciia he thong dien
Trang 22Chuang /: Giai I hieu chung 23
thoai toan cau Hien nay, voi sir phat trien va tien ich cua Internet, ngirai ta dang dan dua dich vu truyen thoai qua mang Internet vao trong dai song con nguai
A m thoai hay giong noi dugc tao ra do luong khong khi tir cac la phoi lam rung cac day thanh quan trong co hgng ket hgp voi cac chirc nang cua vom mieng tao ra am thanh va theo thuat ngir cua khoa hoc ngon ngu la cac am vi Su rung dong xay ra a mot dai tan (so lan rung trong mot giay) do rung dong cua day thanh am qua cac the he no khong thay doi nhieu Tuy nhien, day cac am thanh lai gay ra sir bien doi rat nhieu va co nghien ciru da chung to rang, vai mot dua tre neu mot am tiet cu the khong du g c hgc mot cach chinh xac cho den khoang 7 tuoi thi se khong co kha nang de phat ra am do mot cach chinh xac Day chinh la mot ly do tai sao khi nguai ta cang hgc ngoai ngu muon thi hg d u a n g n h u luon noi vai mot trgng am Cac am dugc sap xep lai thanh mot don vj am thanh goi la tu, cac tir dugc to chirc thanh cac cum tir, cac cum tir tao nen cac cau
Am thanh dugc mang trong song am la mot dang thong tin
tu a n g tu Dieu nay co nghTa la bien do ciia tin hieu co the biSn doi tir gia tri lan nhat cho tai gia tri nho nhat va co the la bAt cir gia tri nao trong khoang do Cac tin hieu am thoai co the mo ta theo m ot vai p h u a n g thirc Co the mo ta am thoai mot cach dan gian la sir pha tron ciia cac am co bien do Ion dugc goi la am hun thanh (am tieng) va cac am co bien do thap dugc ggi la am
vo thanh (am cam) Cac am huu thanh bao gom cac nguyen am
n h u a, e, i, o va u. Cac am huu thanh dugc hinh thanh trong c6 hgng va d u g c quyet dinh true tiep bang vj tri ciia day thanh am
Trang 2324 Cong nghe VoIP vd cdc giai phap
Cac am vo thanh la cac phu am nhu h, / v Cac am vo thanh dugc hinh thanh tu luai va moi khi khong khi di qua cac day thanh am Cac am huu thanh co bien do gap khoang 20 lan so voi cac am vo thanh va mang hau het nang lugng cua giong noi Tuy nhien, tai dua vao cac am vo thanh de phan biet giua cac tu
co cung nguyen am n h u phan biet giua cac tir: ta, ma, xa
Hinh 1.5 bieu dien bien do tu a n g quan giua am huu thanh
va am vo thanh trong song am cua mot doan thoai Hinh ve minh hga song c a hgc theo thai gian Cac ngon n g u khac nhau sir dung cac am khac nhau nhung tat ca deu d u g c hinh thanh tu co hong va mieng Dai giai han cua cac am la mot dac tinh quan trgng cua thoai tu a n g tu se dugc ap dung trong cac cong nghe so hoa am thanh hien dai
Doan vo thanh Doan hOu thanh Khoang I3ng
Hinh 1.5: Bieu dien dang song ciia mot doan tin hieu thoai
A m huu thanh n h u m inh hga trong hinh 1.5, co dang song kha deu khi cac rung dong trong co hgng on dinh Mat khac, cac
am vo thanh co dang song ngau nhien khong xac djnh truac bai
vi vi tri ciia m ieng co the thay doi trong qua trinh phat am
Trang 24( huang I: Giai I hieu chung 25
N h u n g quan sat nay cung sc rat quan trong trong cac cong nghe
so hoa thoai
Cac dang song am co xu h u an g lap lai theo cach dugc goi la chu ky am lugng (pitch) Do dai cua chu ky am lugng co the thay doi dac biet la giua nam va nu Khi nguai dan ong noi, chu
ky am lugng keo dai trong khoang 5 tai 20 ms va khi nguai dan
ba noi, chu ky am lugng keo dai trong khoang 2,5 tai 10 ms
D a n vi ly thuyet c a s a cau thanh nen thoai la am vi (phonem e) No la co chieu dai trung binh khoang 80 den 120 ms (day la doi vai tieng Anh, tieng Viet hien nay chua co ket qua nghien ciru nao ve van de nay) Neu nhu thong tin vai chieu dai lan han mot am vi thi co the anh h u an g den kha nang nghe hieu cua tu do Do do mot am huu thanh dan co the co tu 5 tai 50 chu
ky am lugng lap lai Co dieu dac biet la khong phai tat ca cac chu ky am lugng la can thiet cho nhan dang gigng noi Con
n g u ai co the hieu tieng noi nhanh han la ho phat am Mot vai
ch u o n g trinh quang cao tren cac chuong trinh truyen hinh, de co the tang toe do phat tin va tao cac hieu ung la, thong th uan g ho
bo mot vai chu ky am lugng lap lai trong am tieng de tang toe do
am thanh ma khong lam meo no Ket qua am thanh co the gay ngac nhien cho n g u ai nghe nhung rat it nguai co the noi mot cach chinh xac su khac nhau do la gi
Tren thuc te, khi ta noi se co khoang ngat giua cac cau va khoang ngat giira cac tir ggi la khoang lang, khoang lang dong vai tro quan trgng trong lien lac bang tieng noi Tai mot thcri di(3m n g uai nghe hau n h u hoan toan im lang trong cuoc dam
Trang 2526 Cong nghe VoIP vd cdc giai phap
thoai, chi co nhung am ngan du g c phat ra de cho n g u ai noi biet rang ho dang nghe nhu if, vay hd hoac hg van hieu n g u ai noi va lam cho nguai noi biet hg muon nghe gi n h u "noi tiep di"
N hung am phan hoi th u an g lap lai khi hai n g u ai hoi thoai va hoan toan khong co nhung am nay khi ng u ai du g c chi dinh nam trong nhom nguai nghe
H an ntra, khoang lang th u a n g dien ra trong tru a n g hap nguai noi can lay hai tai cuoi mot cau hoac mot cum tu dai Cac khoang lang co khoang thai gian ngan th u a n g dien ra trong cac cum tu, giua cac tu va tham chi la trong chinh cac tu do, thuang
la vai cac tir co nhieu am tiet (mot am tiet la su ket hgp giua mot phu am va nguyen am - dugc xem n h u mot d an vi am thanh).Trong suot khoang thai gian dam thoai g iu a hai nguai, cac
am can thiet dugc phat ra tir mot n g u a i hoac ng u ai kia chiem khoang 40% khoang thai gian M ot nira thai gian tir nguai nghe
va khoang 10% la tir cac khoang dim g giu a cac cau, cac tu va cac am tiet Trong mot cuoc goi dien thoai, nguai nghe cung tap trung vao cac nhieu nen, khong chi la cac nguon nhieu nhu
m ay thu hinh, dai m a con la cac tieng re co am lugng a mire thap lien tuc N hieu nen nay dugc ggi la am ngoai S u co mat ciia am ngoai trong khoang lang cho phep n g u a i nghe nhan ra la ducmg truyen thoai hoat dong van tot
Tir nh ung phan tich a tren cho thay, gigng noi dugc dac tinh hoa theo 3 dac diem sau:
- Su pha tron giua cac am bien do cao va cac am bien do thap
Trang 26Chuang I: Giai Iliieu chung 27
- S u pha tron cua cac dang song khong doi co the xac dinh tru a c cua am tieng va cac dang song ngau nhien cua am cam
- 60% khoang thai gian dam thoai hai chieu la khoang lang.Bat cir cong nghe so hoa am thanh nao cung xem xet cacdac tinh cua am thanh nay va neu mot cong nghe so hoa amthanh chi xem xet tai mot dac tinh, con cong nghe khac xem xetdong thai ca ba dac tinh, thi ta co the noi rang p h uan g phap so
hoa am thanh sau tot h a n p h u an g phap dau
N h u tren da trinh bay, thoai la mot doan song am dugc tao bai sir rung dong lan truyen trong khong khi Voi am huu thanh,
ap suat khong khi tir phoi day ra lam rung day thanh quan Tan
so ciia dao dong ggi la tan so thay doi am lugng (pitch) F0, no phu thuoc vao hinh dang, sire cang cua day thanh quan va ap lire ciia luong khong khi V ai am vo thanh, khi kich thich la mot luong khi chuyen dong nhanh di qua mot viing hep trong c a quan phat am (gom ca khoang mieng va am hau) trong khi thanh
m on (glottis) van ma
Cac am thoai khac nhau dugc hinh thanh do sir bien doi hinh dang ciia co quan phat am Do do, cac thuoc tinh pho ciia tin hieu thoai cung thay doi theo thai gian phu thuoc vao su thay d6i hinh dang ciia c a quan phat am Cac thanh phan tan s6 phu thuoc vao hinh dang, c a va vi tri ciia cac khoang hinh thanh nen
c a quan phat am Moi mot hinh dang ciia c a quan phat am se cho
n h u n g tdn so cong h u a n g khac nhau
G raham Bell, mot giao vien diec a Boston Masachusetts da phat m inh ra dien thoai Do la qua trinh chuyen thong tin tu an g
Trang 2728 Cong nghe VoIP vd cdc giai phup.
tu (song am thanh) thanh cac tin hieu tu a n g tu (song dien) Tat
ca sir bien doi bien do cua cua am thanh du g c the hien bai song dien va co the truyen dirge di xa Bell phat hien ra rang de lam cho tieng noi co the nghe dugc tren dien thoai thi dai tan cua tieng noi tu 100 Hz tai 10000 Hz la khong thuc sir can thiet Tren thuc te, chi can mot phan nho cua dai 10 kH z vi cong suat phat ra a dai tren 4 kHz la rat nho, co den 80% toan bo nang lugng tieng noi nam trong dai tir 300 - 3400 Hz
Va dinh (xet ve mat bien do) du g c biet den n h u formant Nam formant dau tien nam trong dai tan d u ai 3,4 kHz (no rat quan trong de nhan dang thoai, day cung la m ot trong cac ly do tai sao nguai ta lay dai tan thoai tir 0,3 den 3,4 kHz) Formant
th u ang xuat hien nhu dinh trong pho cong suat
Ta biet rang, thoai la cac doan vo thanh, huru thanh va khoang lang noi tiep nhau lien tiep n h u hinh 1.6 d u ai day Cac khoang lang khong m ang thong tin gi, cho nen trong thoai IP bo
ma hoa se phat hien va loai bo khoang lang Chi nhumg doan am thoai dugc xir ly, ma hoa va truyen di
Tren hinh 1.6 cho thay, viing mau tham bao gom cac ducrng net dam la d u a n g dang song ciia tin hieu thoai G iai han giua doan am thoai va khoang lang bieu thi bang d u a n g cham cham
Mot doan am thoai (bat dau ciia doan am thoai den khi ket thuc doan am thoai do) ggi la mot "talkspurt". Moi "tcilkspurt" co do dai ngan khac nhau, phu thuoc vao cau va kieu cach the hien cung nhu cau tao c a quan phat am ciia nguai noi Bang cach phat hien doan tich cuc ciia thoai va bo di nhung khoang lang
m a tiet kiem dug c dang ke bang thong Dong thai d u a vao cac
Trang 28( 'hirang 1: Giai thicu cluing 29
dac diem neu tren cua tieng noi ma ngudi ta co dugc cac ky thuat ma hoa cung nhu tai tao va khoi phuc lai tieng noi trong tru a n g hgp mot so goi thoai bi mat de dam bao tinh trung thuc
va nguyen ven cua no
Trang 29TCP/IP la mot bo giao thirc du gc phat trien bai Cue cac dir
an nghien ciru cap cao (A R P A ) ciia bo quoc phong My Ban dau
no dugc sir dung trong mang A R P A N E T Khi cong nghe mang cuc bo phat trien, TCP/IP dugc tich hgp vao moi trua n g he dieu hanh U NIX va sir dung chuan Ethernet de ket noi cac tram lam viec voi nhau Den khi xuat hien cac may tinh ca nhan TCP/IP lai dugc chuyen sang moi tru a n g m ay tinh ca nhan cho phep hoat dong tren cac m ay tinh ca nhan, he dieu hanh DOS va cac tram lam viec chay he dieu hanh U N IX co th<§ lien tac tren ciing mot mang Hien nay, TC P/IP d u g c sir dung rat pho bien trong
m ang m ay tinh, ma dien hinh la m ang Internet
TC P/IP dugc phat trien tru a c mo hinh OSI Do do cac tang trong TCP/IP khong tu a n g u n g hoan toan vai cac tang trong mo hinh OSI C hong giao thirc TCP/IP dugc chia thanh bon tang:
Trang 30t h u an g // Tong quan giao thuc TCP/IP 31
giao dien m ang (network interface), lien mang (internet), giao van (transport) va ung dung (application)
L/NG DUNG
ONG DUNG TR'INH DI§N
PHIEN
LIEN KET D O LlgU
GIAO DIEN MANG VAT LY
Hinh 2 1: Mo hinh OSI va TCP/IP
Tan g ung dung trong mo hinh TCP/IP tuang ung vai ba tang trong mo hinh OSI la tang ung dung, tang trinh dien va tang phien Tang nay con du g c ggi la tang x u ly (process) Tang giao van tu a n g ung vai tang giao van trong mo hinh OSI TAng nay con d u g c ggi la tang tram -tai-tram (host-to-host) T&ng lien
m ang tu a n g ung vai tang m ang trong mo hinh OSI T^ng giao dien m ang tu a n g ung vai tang lien ket d u lieu va vat ly trong mo hinh OSI
2.1.2 Tang ung dung
Tdng ung dung cung cap cac dich vu duai dang cac giao thuc cho img dung cua n g u a i dung Mot so giao thuc tieu bi£u tai tang nay gom:
Trang 3132 Cong nghe VoIP vd cdc giai phap
ket noi va tin cay, sir dung TCP de cung cap truyen tep giua cac he thong ho trg FTP
nhap tir xa giua cac may tinh Do Telnet ho trg che dp van ban nen giao dien nguai diing th u a n g a dang dau nhac lenh tu a n g tac Chiing ta co the danh lenh va cac thong bao tra lai se dugc hien thi
- HTTP (Hyper Text Transfer Protocol): Trao doi cac tai lieu sieu van ban de ho trg Web
tir giua cac may tinh Day la dang dac biet ciia truyen tep dugc sir dung de gui cac thong bao tai mot may chu thu hoac giua cac may chii th u vai nhau
- POPS (Post Office Protocol): Cho phep lay thu dien tu tir hop thu tren may chu
- DNS (Dom ain N am e System): Chuyen doi ten mien thanh dia chi IP Giao thirc nay th u a n g dugc cac img dung sir dung khi ngu ai dung img dung nay dung ten chu khong diing dia chi IP
- DHCP (Dynam ic Host Configuration Protocol): Cung cap cac thong tin cau hinh dong cho cac tram, chang han
n h u gan dia chi IP
dung de quan tri tir xa cac thiet bj mang chay TCP IP
SN M P th u a n g d u g c thuc thi tren cac tram cua nguai quan ly cho phep n g u ai quan ly tap trung nhieu chirc nang giam sat va dieu khien trong mang
Trang 32C huang II: Tong quan giao thuc TCP/IP 33 2.1.3 Tang giao van
Tang giao van chiu trach nhiem chuyen phat toan bo thong bao tir tien trinh-tai-tien trinh Tai tang nay co hai giao there la
T C P (Transm ission Control Protocol) va UDP (User Datagram Protocol) Moi giao thuc cung cap mot loai dich vu giao van khac nhau: h u a n g ket noi va phi ket noi
Mot may tinh co the co nhieu nguai dung va moi nguai dung co the co nhieu ket noi TCP hoac UDP cung luc Lam the nao co the giu dirge cac ket noi nay? Dieu nay dugc thuc hien bang cach sir dung cac giao thirc tang giao van
Cac giao thirc tang giao van cung cap cac djch vu cho phep
nhieu tien trinh truyen thong ton tai tren mot may Moi tien trinh nay du g c ggi la mot cong (port) Trong mot mang TCP/IP, dia chi IP dugc sir dung de nhan biet mot tram Tuy nhien tren mot tram lai co the co nhieu ket noi TCP/IP ciing luc, do do neu chi sir dung dia chi IP thi chua the nhan dien dugc cac ket noi TCP/IP Socket (sir ket hgp ciia dia chi IP va cong) dugc sir dung d£ nhan biet cac ket noi TCP/IP Chiing ta co the co nhieu socket
tren mot tram Moi socket co the dugc mot giao thirc lap img dung sir dung Do so lugng cong tren mot may nhieu nen tren
m ot may co the co nhieu n g u a i diing truyen thong ciing luc
2.1.3.1 Giao thuc TCP
Mot giao thirc tang giao van th u an g co nhieu chirc nang Mot trong so do la tao mot truyen thong tien trinh-tcri-ti£n trinh (c h u a n g trinh-tcri-chuang trinh) N h u da trinh bay, d£ thuc hien dieu nay, TCP sir dung “co n g ” (port) Mot chuc nang khac cua
Trang 3334 Cong nghe VoIP va cdc giai phap
tang giao van la tao mot co che dieu khien luong va dieu khien loi a mure giao van TCP su dung co che cira so trugt de thirc hien dieu khien luong No sir dung goi xac nhan, thai gian cho
va truyen lai de thuc hien dieu khien loi
TCP la mot giao thirc h u a n g ket noi No co nhiem vu thiet lap mot ket noi vai phia nhan, chia luong d u lieu thanh cac dan
vi co the van chuyen danh so chung va sau do lan lugt giri chung di
IP co trach nhiem truyen thong a mire may tinh (truyen thong tram-tcri-tram) La mot giao thirc tang mang, IP chi co the chuyen phat cac thong bao tai may dich Tuy nhien, day chira phai la mot chuyen phat hoan chinh Thong bao can dugc xu ly bai dung ch u an g trinh img dung Trach nhiem chuyen thong bao tai ch u an g trinh img dung thich hgp la chirc nang cua TCP
Mac dii co mot so each de thuc hien truyen thong tien trinh- tai-tien trinh nhung each thong dung nhat la thuc hien thong qua m o hinh khach-chu (client-server) M ot tien trinh tren may cuc bo, du g c goi la khach, can mot dich vu tir mot ung dung tren tram a xa, du g c goi la chii
C a hai tien trinh (khach, chii) co ciing mot ten Vi du, de lay thai gian va ngay thang tir mot m ay chu a xa, chiing ta can mot tien trinh khach D aytim e chay tren m ay cue bo va mot tien trinh chii D aytim e chay tren m ay chii a xa
Trang 34C huang II: Tung quan giao thuc TCP/IP 35
Bay gia, chung ta da biet rang dia chi IP va so cong dong vai tro khac nhau trong viec chon dich cuoi cung cua du lieu Dja chi IP dich xac dinh tram trong so nhieu tram khac nhau Sau khi tram da dugc chgn, so cong xac dinh mot tien trinh tren tram cu the do
Cac so cong dugc chia thanh ba viing: thong dung, dang ky
va dong
1023 la cac cong thong dung N hung cong nay dugc gan va giam sat boi IANA
49151 khong do IAN A gan va dieu khien Chung chi co the
d u g c dang ky voi IANA de tranh triing lap
65535 co the du g c sir dung boi mgi tien trinh Chiing con dugc ggi la cac cong ngau nhien
De thiet lap ket noi, TCP can hai so hieu nhan dang: dia chi
IP va s6 cong S u ket hgp dia chi IP va so cong dugc goi la dia chi socket De sir dung dich vu TCP, chiing ta chn mot cap dia chi socket: dja chi socket khach va dia chi socket chu Dia chi socket khach de dinh danh duy nhat ung dung khach Dja chi socket chii de dinh danh duy nhat ung dung chu B6n thong tin nay la mot phan cua tieu de IP va tieu de TCP Tieu dS IP chua dia chi IP; tieu de TCP ch u a dia chi cong
Trang 3536 Cong nghe VoIP vd cdc gidi phap
* Phan doan TCP
Dan vj du lieu truyen giua hai thiet bi sir dung TC P dugc goi la phan doan (segment) Dinh dang cua phan doan TCP dugc cho thay a hinh 2.2
Bit 0-3 Bit 4-7 Bit 8-11 Bit 12-15 Bit 16-19 Bit 20-23 Bit 24-27 J Brt2M1
S6 trinh ty S6 xac nhan Chi&u dai
tieu <J&
Da
phong
Cac ca Kich thi/ac ci>a s6
T6ng ki£m tra Con tro khSn
« r ,
Hinh 2.2: Phan tieu de TCP
Phan doan gom mot phan tieu de co chieu dai tir 20 byte den
60 byte, theo sau la dir lieu tir c h u a n g trinh ung dung Tieu de co chieu dai 20 byte neu no khong chu a tuy chgn va co chieu dai toi
da 60 byte neu no ch u a mot so tiiy chgn
Cac tru a n g cua phan tieu de:
cong ciia c h u a n g trinh u n g dung giri
so cong ciia c h u a n g trinh un g dung nhan
dinh so dugc gan cho byte d u lieu dau tien ch u a trong phan
Trang 36C 'huang II: Tong quan giao thuc TCP/IP 37
doan Nhir chung ta da noi 6 phan truac, TCP la mot giao thirc giao van luong De dam bao tinh ket noi, moi byte dugc giri di phai d u a c danh so So trinh tu noi cho dich biet so hieu byte dau tien trong phan doan Trong giai doan thiet lap ket noi, moi phia sir dung mot bo tao so ngau nhien de tao mot so trinh tu khai dau (ISN), so nay th u an g khac nhau trong moi huang Vi du, neu so ISN la 2367 va goi thir nhat mang 1000 byte dir lieu, so trinh tu
la 2369 (2367 va 2368 du g c sir dung de thiet lap ket noi); phan doan thir hai mang 500 byte du lieu se co so trinh tu 3369 (2369+1000) v.v
dinh so hieu byte m a tram giri phan doan dang cho de nhan Neu
no da nhan thanh cong byte so x, thi so xac nhan ciia no la x + 1
cho biet chieu dai tinh theo tir (4 byte) ciia phan tieu de TCP
M ot hoac nhieu bit nay co the dugc dat tai ciing thai diem Sau bit c a lan lugt la:
+ URG: Khi c a nay dugc dat, tru a ng con tro khAn se co hieu lire Khi c a nay khong dugc dat, tru an g con tro khan dirge bo qua
nhan la hgp le
+ PSH: Khi c a nay dug c dat, toan bo d u lieu trong bo dem (ke ca du lieu dugc luu tir truac) se dugc chuyen ngay
Trang 3738 Cong nghe VoIP va cdc gidi p h d p
len cho chuong trinh u n g dung Con neu co nay khong dugc dat, TCP cho den khi thich hgp moi chuyen du lieu di, nham tang hieu qua cua he thong
+ RST: C o nay dugc dat de bao cho ben nhan biet ben giri dang tir bo ket noi
djnh kich thuoc cua cira so (tinh theo byte) m a phia kia phai duy tri Kich thuoc toi da ciia cira so la 65535 Chiing ta se tim hieu chi tiet h an ve tru a n g nay a phan cira so trugt
kiem tra loi (theo p h u a n g phap C R C ) cho toan bo phan doan (ca tieu de va d u lieu)
le khi co URG dugc dat N o xac dinh so phai cong vai so trinh tu
de lay dugc so hieu ciia byte khan cuoi ciing trong phan du lieu
chira cac thong tin tuy chon
2.1.3.2 Giao thuc UDP
U DP (U ser D atagram Protocol) la mot giao thirc truyen thong phi ket noi va khong tin cay, d u g c dung thay the cho TCP
a tren IP theo yeu cau cua un g dung U D P co trach nhiem truyen cac thong bao tir tien trinh-tai-tien trinh, n h u ng khong cung cap cac c a che giam sat va quan ly
Trang 38Chicang II: Tung quan giao thuc TCP/IP 39
UDP cung cung cap c a chc gan va quan ly cac so cong de dinh danh duy nhat cho cac ung dung chay tren mot tram cua mang Do it chuc nang phirc tap nen U DP co xu the hoat dong nhanh han so vai TCP No th u a n g d u a c dung cho cac ung dung khong doi hoi do tin cay cao trong giao van nh u thoai video Dinh dang cua goi tin U D P dugc mo ta trong hinh 2.3, vai cac vung tham so d an gian h an nhieu so vai phan doan TCP
Bit 0-3 Bit 4-7 Bit 8-11 Bit 12-15 Bit 16-19 Bit 20-23 Bit 24-27 Bit 28-31
Op dai tong Tong k ilm tra
DO lieu
Hinh 2.3: Dinh dang ciia goi tin UDP
Cac tru a n g trong tieu de goi tin UDP gom:
cong cua c h u a n g trinh ung dung giri
so cong ciia c h u a n g trinh ling dung nhan
dai tong (ca tieu de va d u lieu) cua goi tin UDP
kiem tra loi (theo p h u a n g phap CR C) cho toan bo phan doan (ca tieu de va du lieu)
Mot so giao thuc tieu bieu tang u n g dung sii dung U DP gom:
- Giao thuc truyen tep thong th u o n g (TFTP - Trivial File Transfer Protocol)
Trang 3940 Cong nghe VoIP va cdc giai phap
- Giao thurc quan ly m ang d a n gian (SN M P - Simple Network M anagem ent Protocol)
- He thdng tep mang (NFS - N etw ork File System)
- He thong ten mien (DNS - D om ain N am e System)
- Giao thuc truyen thai gian thuc ( R I P - Realtime Transfer Protocol)
2.1.4 Tang lien mang
Tang lien mang trong chong giao thuc TCP/IP tu an g ung vai tang mang trong mo hinh OSI C huc nang chinh cua tang lien mang la danh dia chi lo-gic va dinh tuyen goi tin tai dich Giao thuc dang chii y nhat a tang lien m ang chinh la giao thirc Internet (IP - Internet Protocol) N goai ra con co mot so giao thuc khac n hu ICMP, A R P va RA RP Chung ta se lan lucrt tim hieu cac giao thuc nay
2.1.4.1 Giao thurc IP
IP la mot giao thuc phi ket noi va khong tin cay No cung cap djch vu chuyen goi "co gang toi da" “ Co gang toi da” a day
co nghTa IP khong cung cap chuc nang theo doi va kiem tra loi
N o chi co gang chuyen goi tai dich c h u khong co sir dam bao
N eu do tin cay la yeu to quan trong, IP phai hoat dong vai mot giao thuc tang tren tin cay, chang han TCP
IP cung la mot dich vu phi ket noi, dug c thiet ke cho mot mang chuyen mach goi Phi ket noi co nghTa moi goi d u lieu dugc x u ly doc lap, moi goi co the di tai dich tren mot d u a n g di khac nhau, chiing co the den sai th u tu M ot so goi d u lieu co the
Trang 40Chicang 11: Tong quan giao thicc TCP/IP 41
tu 20 den 60 byte, chira cac thong tin can thiet cho dinh tuyen va chuyen phat dir lieu
Bit 0-3 Bit 4-7 Bit 8-10 Bit 11-15 Bit 16-19 Bit 20-23 Bit 24-27 Bit 28-i31
Loai dich vu
Dp dai t6ng
SO hi?u goi dCr lieu Phan manh
Thoi gian song Giao thuc TPng kiem tra
Dia chi nguon Dia chi dich Tuy chon
Hinh 2.4: Tieu de goi d u lieu IP
IP tao phan tieu de nay Phien ban hien tai la 4 Tuy nhien phi^n ban IPv6 se thay the IPv4 trong tu a n g lai
cho biet chieu dai cua phan tieu de goi d u lieu IP, tinh theo d a n
vi tir (32 bit) T r u a n g nay la can thiet vi chieu dai ciia phan tieu
de thay doi (tir 20 den 60 byte) Khi khong co phan tuy chgn (option), chieu dai phan tieu de la 20 byte va gia tri cua tru a n g nay la 5 (5 x 4 = 20) Khi phan tuy chon co kich thuoc toi da thi gia tri cua tru a n g la 15 (15 x 4 = 60)