Tài liệu trình bày báo cáo kế hoạch dự án STEM với đề tài sản xuất nước rửa chén, bát từ rác thải có nguồn gốc thực vật do học sinh trường THPT Nam Sách II thực hiện. Mời các bạn cùng tham khảo tài liệu để cùng nắm chi tiết các nội dung trong báo cáo.
Trang 1S GIÁO D C ĐÀO T O H I D Ở Ụ Ạ Ả ƯƠ NG
TRƯỜNG THPT NAM SÁCH II C NG HÒA XÃ H I CH NGHĨA VI T NAMỘ Ộ Ủ Ệ
Đ c l p ộ ậ T do ự H nh phúcạ
BÁO CÁO D ÁN STEM Ự
THÔNG TIN CHUNG V D ÁN/PROJECT BACKGROUND Ề Ự
Tên d ánự
(Project title) S n xu t n ả ấ ướ ử c r a chén, bát t rác th i có ngu n g c th c ừ ả ồ ố ự
v t ậ
Đ tu i c a h c sinhộ ổ ủ ọ
(Age of pupils)
T 16 – 18 tu iừ ổ (16 – 18 years old)
Ki n th c/kĩ năng h c ế ứ ọ
sinh c n có đ th c ầ ể ự
hi n d ánệ ự
(Knownledge/skills that
pupils must already have
to begin)
Hi u rõ các ki n th c v lên men vi sinh v t, các quá trìnhể ế ứ ề ậ chuy n hoá v t ch t do vi sinh v t th c hi n trong t nhiên.ể ậ ấ ậ ự ệ ự
T n d ng ngu n rác th i trong sinh ho t hàng ngày đ s n xu tậ ụ ồ ả ạ ể ả ấ
nướ ửc r a chén, bát có giá thành th p, đ m b o an toàn v sinh vàấ ả ả ệ không h i da tay.ạ
Góp ph n vào vi c b o v môi trầ ệ ả ệ ường s ng, gi m thi u ôố ả ể nhi m môi trễ ường trong c ng đ ng dân c ộ ồ ư
V n đ đ t ra/v n đ ấ ề ặ ấ ề
c n gi i quy tầ ả ế
Main focus or problem
Phân lo i rác th i sinh ho t thành các nhóm khác nhau đ có bi nạ ả ạ ể ệ pháp x lí thích h p.ử ợ
T o ra đạ ược các s n ph m nả ẩ ướ ửc r a chén, bát có ngu n g c ồ ố
th c v t đự ậ ược thu gom t ch t th i sinh ho t sau khi đã phân lo i.ừ ấ ả ạ ạ
Câu chuy n, b i c nh ệ ố ả
l ch s , xã h i là c s ị ử ộ ơ ở
đ hình thành d ánể ự
What story, history and
local considerations form
the background to this
project?
Nước r a bát hàng ngày ử h u h t đầ ế ược s n xu t theo phả ấ ươ ng pháp công nghi p và hóa ch t. M c dù ệ ấ ặ r t s ch, th m và ti nấ ạ ơ ệ
d ng, tuy nhiên thụ ường gây t c đắ ường ng d n nố ẫ ước và h nố ướ c
th i sinh ho t gia đình có mùi hôi th i. Khi s d ng gây d ng daả ạ ố ử ụ ị ứ tay ho c bong da tay, khi th i ra môi trặ ả ường thường không được vi sinh v t phân gi i gây ô nhi m môi trậ ả ễ ường
M t s lo i nộ ố ạ ướ ửc r a chén bát có ngu n g c h u c đồ ố ữ ơ ược nh pậ
kh u t nẩ ừ ước ngoài hay s n xu t trong nả ấ ước cũng có giá thành khá cao nên ít đượ ực l a ch n.ọ
Trong cu c s ng hàng ngày nh ng lo i rác th i sinh ho t cóộ ố ữ ạ ả ạ ngu n g c t th c v t nh v hoa qu , g c rau, c qu , khi th iồ ố ừ ự ậ ư ỏ ả ố ủ ả ả
ra ngoài môi trường gây hôi th i và lãng phí ngu n nguyên li u cóố ồ ệ
th tái s d ng.ể ử ụ
T nh ng lí do trên và ki n th c đừ ữ ế ứ ược h c, nhóm nghiênọ
c u đã hình thành ý tứ ưởng s d ng nh ng rác th i h u c b điử ụ ữ ả ữ ơ ỏ
c a gia đình đ t o ra lo i nủ ể ạ ạ ước r a chén v a r , không gây ôử ừ ẻ nhi m môi trễ ường
S liên k t v i ngành ự ế ớ
công nghi p/nhà nghiênệ
c u,…ứ
What links are there to
industry/research/careers?
Liên k t v i các b môn khoa h c nh Sinh h c, V t lí, Hóa h c,ế ớ ộ ọ ư ọ ậ ọ Khoa h c Môi trọ ường, CNTT và Toán h c.ọ
S d ng các d ng c , đ dùng đ n gi n trong quá trình th c ử ụ ụ ụ ồ ơ ả ự
hi n d án.ệ ự
K t h p v i ế ợ ớ Trung tâm Labo xét nghi m An toàn v sinh th c ệ ệ ự
ph m c a Trẩ ủ ường Đ i h c K thu t y t H i Dạ ọ ỹ ậ ế ả ươ trong vi c ng ệ
Trang 2đánh giá s n ph m.ả ẩ
T CH C BÀI H C/LESSON ORGANISATIONỔ Ứ Ọ
Tên bài h c/s th t ọ ố ứ ự
bài h cọ
Lesson title/number
Dinh dưỡng, chuy n hóa v t ch t và năng lể ậ ấ ượng vi sinh v t ở ậ (Bài 22 Sinh h c 10).ọ
Quá trình t ng h p và phân gi i các ch t vi sinh v t (Bài 23 – ổ ợ ả ấ ở ậ Sinh h c 10).ọ
Th c hànhự : Lên men lactic và êtilic (Bài 24 – Sinh h c 10).ọ
Axit cacboxilic (Bài 45 – Hóa h c 11)ọ
S lố ượng h c sinh c a ọ ủ
t ng nhómừ
Number of pupils per
team
3 – 5 h c sinh/nhóm.ọ
Ngu n l c c n có cho ồ ự ầ
t ng đ i/v t li uừ ộ ậ ệ
Resouces required per
team/consumables
Đ s n xu t để ả ấ ược 10 lít nướ ửc r a chén bát c n các nguyên li uầ ệ sau:
+ 3 kg rác th i có ngu n g c th c v t.ả ồ ố ự ậ + 0,7 kg đường mía có màu nâu (ho c 500 ml dung d chặ ị
nướ ửc r a chén bát thô c a quá trình men trủ ủ ước)
+ 12 lít nướ ạc s ch
+ 0,5 kg qu b k t khô đ t o b t và m t s lo i tinh d uả ồ ế ể ạ ọ ộ ố ạ ầ
đ t o hể ạ ương th m (s , lá chanh).ơ ả
D ng c : bình nh a ho c th y tinh có n p kín dung tích 10ụ ụ ự ặ ủ ắ l, các
khay, kéo, v i l c, khay th y tinh, các d ng c đong, cân, các ả ọ ủ ụ ụ
d ng c phòng h ,… đ x lí nguyên li u.ụ ụ ộ ể ử ệ
Đi u ki n an toànề ệ
Safety considerations
Chú ý c n th n trong vi c s d ng các d ng c s c nh dao, ẩ ậ ệ ử ụ ụ ụ ắ ư kéo, đ dùng th y tinh.ồ ủ
S d ng gang tay cao su, kh u trang khi ti n hành.ử ụ ẩ ế Không gian/c s v t ơ ở ậ
ch t c n có ấ ầ (l p ớ
h c/phòng thí nghi m, ọ ệ
không gian ngoài tr i) ờ
Space/facilities required
(Classroom, lab, outside
space)
Ti n trình d y lí thuy t đế ạ ế ược ti n hành trên l p h c, phòng h c ế ớ ọ ọ
b môn, phòng H i th o,…ộ ộ ả
Th c hi n các công đo n trong quy trình s n xu t t i nhà, phòng ự ệ ạ ả ấ ạ
h c, phòng thí nghi m đ u đọ ệ ề ược
L P K HO CH BÀI GI NG/LESSON PLANNINGẬ Ế Ạ Ả
K t qu h c t p mongế ả ọ ậ
đ iợ
S n ph m mà anh/ch có ả ẩ ị
th nhìn th y để ấ ược
Learning outcomes
What will you be able to
see at the end?
Quá trình lên men êtilic do n m men th c hi n trong đi u ki n kấ ự ệ ề ệ ị khí s t o ra s n ph m là rẽ ạ ả ẩ ượu êtilic, khí CO2. V i nguyên li u làớ ệ
ph ph m th c v t có ch a tinh b t, đế ẩ ự ậ ứ ộ ường các lo i đạ ược bổ sung đường saccarôz qua quá trình lên men rơ ượu s t o ra s nẽ ạ ả
ph m rẩ ượu êtilic có mùi đ c tr ng. Nh vi khu n axêtic, rặ ư ờ ẩ ượ u êtilic được chuy n hóa thành axit axêtic.ể
S n ph m c a quá trình chuy n hóa k t h p v i m t s s nả ẩ ủ ể ế ợ ớ ộ ố ả
ph m khác t o nẩ ạ ướ ửc r a chén, bát v a ti t ki m, an toàn l i gi iừ ế ệ ạ ả quy t đế ược v n đ ô nhi m môi trấ ề ễ ường do ch t th i sinh ho t.ấ ả ạ Liên h t i chệ ớ ương
trình:
D án này phù h p v i các ki n th c khoa h c trong SGK Sinh ự ợ ớ ế ứ ọ
h c 10 và Hóa h c 11 c a chọ ọ ủ ương trình giáo d c hi n hành.ụ ệ
Trang 3D án này phù h p v i ự ợ ớ
ch đ nào? Ph n nào ủ ề ầ
c a sách giáo khoa?ủ
Curriculum Links:
What topics does this
match? What parts of the
textbook?
Các v n đ lí thuy t và th c hành trong các n i dung h c đấ ề ế ự ộ ọ ược
v n d ng m t cách h p lí trong vi c x lí, ch bi n rác th i th c ậ ụ ộ ợ ệ ử ế ế ả ự
v t theo m t quy trình logic đ t o ra các s n ph m nậ ộ ể ạ ả ẩ ướ ửc r a chén bát
Là m t công trình nghiên c u khoa h c ng d ng trong lĩnh v c ộ ứ ọ ứ ụ ự sinh h c và Khoa h c môi trọ ọ ường có ý nghĩa thi t th c, có tính ế ự
kh thi cao và có th phát tri n trên quy mô l n h n v i vi c t n ả ể ể ớ ơ ớ ệ ậ
d ng các s n ph m th i trong ch bi n s n ph m nông nghi p.ụ ả ẩ ả ế ế ả ẩ ệ
H c sinh s xác đ nh ọ ẽ ị
v n đ và lên k ấ ề ế
ho ch gi i quy t v n ạ ả ế ấ
đ đó nh th nào?ề ư ế
How will pupils identify
the problem and plan to
solve it?
Áp d ng ki n th c: chuy n hóa v t ch t và năng lụ ế ứ ể ậ ấ ượng vi sinhở
v t vào th c ti n x lí ô nhi m môi trậ ự ễ ử ễ ường
T duy ph n bi n: gi i đáp đư ả ệ ả ược các v n đ , hi n tấ ề ệ ượng phát sinh trong quá trình th c hi n d án.ự ệ ự
T duy sáng t o: m r ng ph m vi ng d ng v i các nguyên ư ạ ở ộ ạ ứ ụ ớ
li u, ph ph m nông nghi p đ gi i quy t t t h n v n đ ch t ệ ế ẩ ệ ể ả ế ố ơ ấ ề ấ
th i gây ô nhi m môi trả ễ ường
D đoán trự ước: d a trên c s lí thuy t có th đoán trự ơ ở ế ể ước được
k t qu c a các giai đo n th c hi n.ế ả ủ ạ ự ệ
Thi t k quy trình: xây d ng đế ế ự ược quy trình c th g m 4 bụ ể ồ ước
đ th c hi n.ể ự ệ
Đánh giá tính kh thi: có tính kh thi cao do quy trình d th c ả ả ễ ự
hi n, các d ng c d ki m, nguyên li u d i dào và không t n ệ ụ ụ ễ ế ệ ồ ố kém
Cân nh c các khía c nh đ o đ c: không vi ph m các v n đ v ắ ạ ạ ứ ạ ấ ề ề
đ o đ c sinh h c và xã h i.ạ ứ ọ ộ
H c sinh s thu th p ọ ẽ ậ
và phân tích b ng ằ
ch ng nh th nào?ứ ư ế
How will students gather
and analyse evidence?
Làm vi c nhóm: chia làm 3 nhóm v i các công vi c tệ ớ ệ ương t :ự + Bước 1: x lí rác – cá nhóm phân lo i các lo i rác th i sinh ho t ử ạ ạ ả ạ
đã chu n b s n theo các cách khác nhau.ẩ ị ẵ + Bước 2: lên men.Ủ
Các HS m i nhóm đ m b o các quy trình, lỗ ả ả ượng đường, nước đúng t l ; cho rác, đỉ ệ ường và nước vào bình nén rác và đ m b o ả ả
đi u ki n y m khí.ề ệ ế
S d ng thi t b : các đ dùng, thi t b đử ụ ế ị ồ ế ị ượ ử ục s d ng trong các công đo n đ u đ n gi n, d mua.ạ ề ơ ả ễ
L p ráp: không đòi h i ph c t p, ch c n đ m b o đi u ki n ắ ỏ ứ ạ ỉ ầ ả ả ề ệ
y m khí trong quá trình x lí.ế ử
Quan sát: HS quan sát các quy trình thí nghi m rõ ràng, thông qua ệ
s bi n đ i c a nguyên li u theo th i gian có th kh ng đ nh s ự ế ổ ủ ệ ờ ể ẳ ị ự thành công hay th t b i c a thí nghi m.ấ ạ ủ ệ
Đo đ c: Đòi h i tính toán các t l nguyên li u cho các công ạ ỏ ỉ ệ ệ
đo n, t l ph gia đ đ m b o quy trình, hi u qu kinh t ạ ỉ ệ ụ ể ả ả ệ ả ế
K thu t toán: V n d ng toán h c trong các quy trình kĩ thu t.ỹ ậ ậ ụ ọ ậ
V bi u đ : N u m r ng d án trên quy mô l n có th s d ngẽ ể ồ ế ở ộ ự ớ ể ử ụ các bi u đ đ đánh giá hi u qu c a các t l khác nhau, hi u ể ồ ể ệ ả ủ ỉ ệ ệ
qu kinh t ả ế
Đ a ra k t lu n: Mô hình s n xu t nư ế ậ ả ấ ướ ửc r a chén bát nhìn chung
có tính kh thi, đ m b o v n đ hi u qu kinh t cũng nh gi i ả ả ả ấ ề ệ ả ế ư ả quy t đế ược v n đ ô nhi m môi trấ ề ễ ường. Có th áp d ng mô hình ể ụ
Trang 4này trên quy mô l n h n v i s đ u t th a đáng.ớ ơ ớ ự ầ ư ỏ
H c sinh s đánh giá ọ ẽ
và th c hi n truy n ự ệ ề
thông nh th nào?ư ế
How will students
evaluate and
communicate?
Đánh giá quy trình: Đa s HS tham gia d án đánh giá quy trình ố ự
d làm, d th c hi n và đ t hi u qu kinh t cao. Tuy nhiên đ ễ ễ ự ệ ạ ệ ả ế ể
đ m b o hi u qu c a các giai đo n c n đi u ch nh m t s đi u ả ả ệ ả ủ ạ ầ ề ỉ ộ ố ề
ki n, nguyên li u s d ng.ệ ệ ử ụ
Đánh giá th m nh c a k t lu n: Các k t lu n đ u có c s ế ạ ủ ế ậ ế ậ ề ơ ở khoa h c và th c ti n đ m b o có th áp d ng th c t và gi i ọ ự ễ ả ả ể ụ ự ế ả quy t đế ược nh ng v n đ v môi trữ ấ ề ề ường
S d ng ngôn ng /bi u đ : Ngôn ng đ m b o tính khoa h c vàử ụ ữ ể ồ ữ ả ả ọ
d hi u nên có kh năng v n d ng.ễ ể ả ậ ụ
K năng trình bày: Trình bày các v n đ d hi u, đ n gi n, ỹ ấ ề ễ ể ơ ả
phương pháp d y h c tích c c đ m b o phạ ọ ự ả ả ương pháp d y h c ạ ọ theo hương STEM
Xác đ nh các bị ước ti p theo: HS có th xác đ nh các bế ể ị ước ti p ế theo, nghiên c u quy trình th c hi n, d báo đứ ự ệ ự ược các k t qu ế ả thông qua nh n bi t b ng th giác, kh u giác.ậ ế ằ ị ứ
Cân nh c các khía c nh đ o đ c: Không vi ph m các v n đ ắ ạ ạ ứ ạ ấ ề
đ o đ c trong lĩnh v c khoa h c sinh h c, môi trạ ứ ự ọ ọ ường
D án đự ược đánh giá
nh th nào?ư ế
(trong su t quá trình c a ố ủ
d án)ự
How will the project be
assessed?
(throughout the project)
D án đự ược nhóm HS th c hi n d a trên s hự ệ ự ự ướng d n khoa ẫ
h c c a Ths. Bùi Th Lan, đọ ủ ị ược đánh giá có ý nghĩa khoa h c và ọ
th c ti n quan tr ng trong v n đ kh c ph c ô nhi m môi trự ễ ọ ấ ề ắ ụ ễ ường
và t n d ng ngu n ph ph m t quá trình sinh ho t c a ngậ ụ ồ ế ẩ ừ ạ ủ ười dân
Tham gia cu c thi Sáng t o Khoa h c k thu t c p t nh dành cho ộ ạ ọ ỹ ậ ấ ỉ
HS và được đánh giá có ch t lấ ượng t t, đ t gi i khuy n khích c pố ạ ả ế ấ
t nh.ỉ
M c dù ch a đặ ư ược đ u t thích đáng đ m r ng quy mô nh ng ầ ư ể ở ộ ư
có th nói d án đã mang l i nh ng k t qu t t, đi u quan tr ng ể ự ạ ữ ế ả ố ề ọ
là giúp HS tham gia d án hi u đự ể ược ý nghĩa c a các quá trình ủ chuy n hóa v t ch t do vi sinh v t th c hi n đ có th áp d ng ể ậ ấ ậ ự ệ ể ể ụ trong nhi u m t c a đ i s ng m t cách thi t th c nh t.ề ặ ủ ờ ố ộ ế ự ấ
Nh ng ghi chú khác:ữ
Any other notes:
Có th phát tri n d án l n h n trong vi c t n d ng các nguyên ể ể ự ớ ơ ệ ậ ụ
li u th a c a các ngành s n xu t, ch bi n nh công nghi p mía ệ ừ ủ ả ấ ế ế ư ệ
đường, s n xu t etanol công nghi p, ch bi n tinh b t. Các s n ả ấ ệ ế ế ộ ả
ph m d th a t các quá trình đó có th gây ô nhi m môi trẩ ư ừ ừ ể ễ ường
l n nh ng n u t n thu đ s n xu t nớ ư ế ậ ể ả ấ ướ ửc r a chén bát s kh c ẽ ắ
ph c v n đ ô nhi m môi trụ ấ ề ễ ường
Khi áp d ng trên quy mô l n đ s n xu t nụ ớ ể ả ấ ướ ửc r a chén bát c n ầ
hướng d n ngẫ ười dân cách phân lo i các lo i rác th i, đi u mà ạ ạ ả ề
h u h t m i n i ch a làm đầ ế ọ ơ ư ược
Th i đi m th c hi n ờ ể ự ệ
các ho t đ ngạ ộ
Timeline c a activitiesủ
Ho t đ ng c a h c sinhạ ộ ủ ọ
Pupil activity Giáo viên h tr và đ t câuỗ ợ ặ
h iỏ
Teacher support and questions Các câu h i th o lu n:ỏ ả ậ
Trang 5 HS phân lo i rác theo các cách ạ
khác nhau (tùy quan đi m) và ể
gi i thích đả ược lí do phân lo i.ạ
Đ a ra các gi i pháp khác ư ả
nhau h n ch ô nhi m môi ạ ế ễ
trường t ngu n rác th i sinh ừ ồ ả
ho t.ạ
Đánh giá th c tr ng nự ạ ướ ửc r a
chén bát hi n nay (ngu n g c, ệ ồ ố
giá thành,…)
HS th c hi n các quy trình x ự ệ ử
lí rác th i theo quy trình. ả
1. Hãy phân lo i các lo i rác ạ ạ
th i? ả
2. Em có gi i pháp nào đ gi m ả ể ả thi u ô nhi m môi tr ể ễ ườ ng t ừ ngu n rác th i này? ồ ả
3. Em có suy nghĩ gì v n ề ướ c
r a chén bát trên th tr ử ị ườ ng ngày nay?
GV hướng d n quy trình x lí ẫ ử rác th i thành nả ướ ửc r a chén bát
g m 4 bồ ước:
Ch nọ và x lí nguyên li uử ệ
↓ lên men Ủ
↓
L c s n ph m lên menọ ả ẩ
↓ Pha ch thành ph mế ẩ (Đ a các hình nh minh h a).ư ả ọ
HS d a trên nh ng hi u bi t, ự ữ ể ế
phán đoán đ đ a ra lu n đi m ể ư ậ ể
c a mình.ủ
B sung thêm các n i dung ổ ộ
cho d án đ có th tăng hi u ự ể ể ệ
qu c a m i giai đo n th c ả ủ ỗ ạ ự
hi n.ệ
Câu h i th o lu n:ỏ ả ậ
1. Sau khi lên men, s n ph m ả ẩ chính thu đ ượ c là gì?
2. Em hãy d đoán th i gian thu ự ờ
đ ượ ả c s n ph m? ẩ
3. Trong môn hóa h c, các em ọ
đã h c v các axit h u c Em ọ ề ữ ơ hãy cho bi t tác d ng c a axit ế ụ ủ axêtic là gì?
4. Sau khi h c xong bài ọ Lên men Sinh h c 10, em hãy cho ọ
bi t mu n rút ng n th i gian ế ố ắ ờ lên men c n b sung thêm ầ ổ nguyên li u gì? ệ
5. Theo bài 25. Sinh tr ưở ng c a ủ
vi sinh v t Sinh h c 10, n u ậ ọ ế
mu n tăng sinh kh i, em s ti n ố ố ẽ ế hành thí nghi m nh th nào? ệ ư ế