Bài giảng Kỹ thuật thi công - Chương 7: Thi công lắp ghép (Phần 4: Thi công lắp ghép các cấu kiện) trình bày các nội dung phần Lắp ghép các kết cấu BTCT bao gồm: Khái niệm chung, lắp móng, lắp cột, lắp dầm, dầm cầu chạy, tấm sàn, ban công và Lắp dầm, dầm cầu chạy, tấm sàn, ban công và cầu thang,... Mời các bạn cùng tham khảo.
Trang 1Biên soạn ban đầu: Th.S Nguyễn Hoài Nghĩa
KHOA XÂY D Ự NG VÀ Đ I Ệ N
K Ỹ THU Ậ T THI CÔNG
Biên soạn ban đầu: Th.S Nguyễn Hoài Nghĩa
Biên soạn bổ sung và trình bày: PGS.TS Lưu Trường Văn
Trang 2CH ƯƠ NG 7: THI CÔNG L Ắ P GHÉP
Trang 3CH ƯƠ NG 7: THI CÔNG L Ắ P GHÉP
7.4 Thi công lắp ghép các cấu kiện.
7.4.1 Lắp ghép các kết cấu BTCT
7.4.2 Lắp ghép các kết cấu thép
Trang 4CH ƯƠ NG 7: THI CÔNG L Ắ P GHÉP
7.4.1 Lắp ghép các kết cấu BTCT.
Khái niệm chung
Lắp móng
Lắp cột
Lắp dầm, dầm cầu chạy, tấm sàn, ban công và
Lắp dầm, dầm cầu chạy, tấm sàn, ban công và cầu thang
Lắp dầm mái, dàn mái và tấm mái
Trang 57.4.1 L ắ p ghép các k ế t c ấ u BTCT.Khái niệm chung
Lắp ghép kết cấu bêtông cốt thép gồm các quá trình
Trang 67.4.1 L ắ p ghép các k ế t c ấ u BTCT.
Khái niệm chung (chuẩn bị kết cấu)
Chải sạch các điểm tựa của kết cấu; vạch sẵn các
đường tim, cốt; bẻ thẳng các đầu cốt thép thòi ra;
kiểm tra vị trí các chi tiết chôn sẵn
Sắp xếp các kết cấu nằm trong tầm hoạt động của
Sắp xếp các kết cấu nằm trong tầm hoạt động của
cần trục lắp ghép, ở vị trí thuận tiện nhất cho việc
Trang 77.4.1 L ắ p ghép các k ế t c ấ u BTCT.
Khái niệm chung (treo buộc kết cấu)
Những kết cấu nào không chịu được tải trọng bản
thân khi cẩu lắp thì phải gia cường trước
Phân bố điểm treo buộc kết cấu sao cho không gây ra những ứng suất quá lớn khi cẩu và không làm đứt dây cẩu, quai cẩu; khi cần thiết thì dùng thêm đòn treo
Các dụng cụ treo buộc kết cấu phải đảm bảo không bị tuột bất ngờ
Nên treo buộc kết cấu gần giống tư thế của nó ở vị trí thiết kế nhất
Trang 87.4.1 L ắ p ghép các k ế t c ấ u BTCT.
Khái niệm chung (treo buộc kết cấu)
Khi cẩu kết cấu gần sức trục ở độ với nào đó, phải
nâng cấu kiện lên cao 20-30 cm để kiểm tra độ ổn
định của cần trục, độ bền của dụng cụ hãm và thiết bị treo buộc
Giữ cấu kiện khỏi quay đưa bằng một hoặc hai dây
Giữ cấu kiện khỏi quay đưa bằng một hoặc hai dây
thừng buộc sẵn ở đầu cấu kiện Dùng đòn bẩy dẫn kết cấu dần vào vị trí thiết kế của nó, không cho va chạm mạnh vào các bộ phận kết cấu khác
Treo buộc luân phiên các KC, nhất là KC đứng và KC nằm, yêu cầu luôn thay đổi dụng cụ treo buộc và các thiết bị khác, như vậy năng suất công tác lắp ghép bị giảm sút Nên tổ chức lắp ghép từng loại KC gần
giống nhau theo một trình tự nhất định
Trang 97.4.1 L ắ p ghép các k ế t c ấ u BTCT.
Khái niệm chung (điều chỉnh kết cấu)
Lắp đặt kết cấu và đúng vị trí thiết kế bằng cần trục: Thời gian sử dụng cần trục dài nhưng tốn ít công hoặc không tốn công lao động thủ công Nếu có sự dụng
thiết bị điều chỉnh thì thiết bị điều chỉnh nhỏ và nhẹ, cách cố định tạm kết cấu không phức tạp
Điều chỉnh kết cấu bằng những thiết bị đặc biệt, sau khi đã lắp đặt kết cấu vào chỗ và cố định tạm: Mau chóng giải phóng cần trục nhưng tốn nhiều công lao động thủ công hơn, những thiết bị dùng để điều chỉnh kết cấu thường nặng và cồng kềnh hơn
Trang 107.4.1 L ắ p ghép các k ế t c ấ u BTCT.
Khái niệm chung (cố định tạm kết cấu)
Trong quá trình cố định tạm luôn phải đảm bảo vị trí kết cấu chính xác theo thiết kế, chuẩn bị sẵn sàn cho việc cố định vĩnh viễn kết cấu
Sau khi cố định tạm vào vị trí kết cấu phải chịu được tải trọng gió và tải trọng lắp ghép
Cố định vĩnh viễn nên tiến hành sớm sau khi đã điều chỉnh đúng vị trí thiết kế
Chỉ cho phép lắp kết cấu mái nhà một tầng sau khi
đã cố định vĩnh viễn cột và cường độ bêtông mối nối đạt tơi 70% cường độ thiết kế
Chỉ cho phép lắp các tầng trên của nhà nhiều tầng
sau khi đã cố định vĩnh viễn các kết cấu của tầng bên dưới, và cường độ bêtông mối nối các kết cấu chịu lực tới 70% cường độ thiết kế
Trang 11Chuẩn bị các cấu kiện lắp ghép
Chuẩn bị các dụng cụ treo buộc
Chuẩn bị các dụng cụ treo buộc
Trước khi lắp phải đầm lèn chặt đất nền dưới đáy hố móng, rải các lớp bê tông lót Kiểm tra độ phẳng lớp lót bằng máy thủy bình
Trên mặt khối móng vạch sẵn những đường tim Cách mỗi cạnh khối móng khoảng 5cm, đóng bốn cọc thép tròn phi 10-12 mm, quét sơn đỏ, các cọc này là
những đường trục của hàng cột
Trang 127.4.1 L ắ p ghép các k ế t c ấ u BTCT.
Lắp móng (chuẩn bị)
Lựa chọn dụng cụ treo buộc
Lựa chon thiết bị cẩu lắp
Bố trí cấu kiện
Phương án bày sẵn
Phương án cẩu trực tiếp trên xe vận tải
Bố trí cần trục
Trang 14từng móng Độ cao đáy cốc
móng không được sai lệch quá
±± 3 mm, và đường tim sai lệch không quá ±± 5 mm.
Trang 15Bố trí cột trên mặt
bằng: Phụ thuộc vào mặt bằng công trình, tính năng kỹ thuật của cần trục, phương pháp lắp dựng cột
Trang 16Lắp cột (chuẩn bị)
Lựa chọn những dụng cụ treo buộc cột bêtông tùy thuộc vào trọng lượng,
kích thước hình dáng và
vị trí treo cẩu của cột
Sau đây là một số loại
Trang 17Lắp cột (chuẩn bị)
+ Dụng cụ treo buộc ma sát: Dùng cẩu những cột trơn, có vai Gồm một
đòn treo (1) và hai dây cáp (2) nối vào các thanh chữ U (3) ở vị trí cao hơn trọng tâm cột, khi cần
trục kéo căng dây cáp thì các thanh chữ U nén lại, hai đai ma sát (4) ép vào thân cột, nhờ có ma sát giữa mặt bê tông và hai
thân cột, nhờ có ma sát giữa mặt bê tông và hai thanh đai nên cột được treo thẳng đứng ở một điểm nhất định Khi lắp cột vào vị trí xong, cần trục hạ móc cẩu xuống đai ma sát tự tụt xuống chân cột, công nhân tháo đai ma sát ra khỏi cột tại chân cột.
Trang 18Lắp cột (chuẩn bị)
+ Dụng cụ treo buộc bằng chốt ngang: Khi đúc cột phải tạo một lỗ
ở đầu cột để xỏ chốt, khi cần trục lắp cột
xong vào vị trí và thả chùng dây cẩu, người công nhân đứng dưới đất kéo sợi dây thừng
để rút chốt khỏi lỗ cột
và giải phóng dụng cụ
để rút chốt khỏi lỗ cột
và giải phóng dụng cụ treo buộc
Trang 19Lắp cột (phương
pháp)
Trước khi lắp ghép cột vào móng, cần trục phải dựng cột từ
tư thế nằm sang tư thế thẳng đứng theo hai cách:
Kéo lê
Quay
Quay
Trang 20E=H L; L;
H: độ cao mặt vai cột.L: chiều dài thân cột dưới
Trang 21Lắp cột (điều chỉnh
và cố định)
Kiểm tra cao trình vai cột hoặc đỉnh cột người ta dùng vạch đấu 2 ghi sẵn trên cột ở tầm cao của máy thủy bình.
Kiểm tra độ thẳng đứng của cột bằng máy kinh vĩ hoặc quả rọi dóng song song với đường tim của 2 cột vuông góc
Trang 22bằng các chêm (bê tông, bê Điều chỉnh cột bằng đòn ngang
bằng các chêm (bê tông, bê
xiên hoặc bằng các dây neo
(tăng đơ) Điều chỉnh cột bằng kích
Trang 23Liên kết tạm thời cột vào
Cố định tạm thời các
đoạn, cột tầng trên
vào vị trí
thời cột vào móng bằng khung dẫn
Trang 24Lắp cột (điều chỉnh và cố định)
Trước khi lắp vữa bê tông chân cột phải làm sạch bụi bẩn trong các khe hở và tưới nước ướt mặt Muốn mối nối nhanh chóng khô cứng, chịu lực được nên dùng
loại vữa khô, trộn bằng xi măng đông cứng nhanh,
mac bêtông gắn mối nối phải cao hơn mac bêtông của kết cấu 20% Những cốt liệu của vữa phải nhỏ, để có thể lọt xuống tận đáy cốc móng
Nếu dùng chêm sắt và chêm gỗ thì phải gắn mối nối làm hai giai đoạn Lúc đầu đổ vữa bê tông đến chấm đầu dưới của chêm, khi bê tông đạt 50% cường độ
thiết kế thì rút chêm thép hoặc chêm gỗ ra và đổ tiếp vữa lên đến miệng cốc móng
Khi cố định tạm thời cột, cần trục lắp ghép vẫn phải giữ cột khi điều chỉnh Để rút ngắn thời gian chờ đợi này, người ta sử dụng các loại khung dẫn bằng thép (gồm hai nửa ghép vào hai bên cột và xiết chặt vào cột bằng các bu lông giằng)
Trang 25Lắp cột (điều chỉnh và cố định)
Khi lắp ghép các đoạn cột tầng trên của nhà nhiều
tầng, người ta cố định tạm thời chúng vào vị trí bằng các khung dẫn, tăng đơ hay bằng các dây giằng Các dụng cụ cố định tạm cột này gắn vào cột bằng một đai trước khi cẩu cột, và liên kết vào các móc cẩu của
panen hoặc móc cẩu của dầm đã móc trên sàn tầng Sau khi hàn nối cốt thép tầng trên với tầng dưới và đổ
bê tông mối nối đạt 50% cường độ thiết kế thì có thể tháo khung dẫn đi lắp cho cột khác
Trang 26Lắp cột (điều chỉnh và cố định)
Khi cố định tạm những cột dài hơn 12m, ngoài các Khi cố định tạm những cột dài hơn 12m, ngoài các
chêm hoặc khung dẫn ra cần phải giằng chúng xuống đất hoặc cột bên cạnh bằng các tăng đơ hoặc dây
giằng
Trang 27Lắp dầm, dầm cầu chạy (chuẩn bị)
Vạch đường tim ở các chỗ tựa của dầm với mái, với cột
Trang bị các dụng cụ điều chỉnh, các thiết bị cố định tạm của các kết cấu ở trên cao ( thanh giằng có tăng-
đơ điều chỉnh, khung dẫn…) và sàn công tác
Các bulông để liên kết với cột, các thiết bị an toàn, gia
cố, hệ thống dây để giữ ổn định khi lắp ghép
Thiết kế biện pháp cẩu lắp
Trang 28Lắp dầm, dầm cầu chạy (thiết bị treo buộc)
Dây cẩu móc vào các quai cẩu: treo buộc những dầm loại nhỏ dài tới 6m
Đòn treo: dùng cho dầm lớn và nặng, dài tới 12m
Treo buộc dầm loại nhỏ Đòn treo dùng để treo dầm
BTCT dài và nặng
Trang 29Lắp dầm, dầm cầu chạy (thiết bị treo buộc)
Thiết bị treo buộc dầm chữ T: thiết bị làm bằng thép cứng và đỡ dầm từ phía dưới, nên không cần phải
chôn sẵn những quai cẩu trong dầm
Thiết bị treo buộc dầm BTCT tiết diện chữ T
Trang 30Lắp dầm, dầm cầu chạy (thiết bị treo buộc)
Thiết bị treo buộc có khóa bán tự động: dùng để tháo
dỡ dụng cụ treo buộc dầm mà không phải trèo cao
Khi đặt dầm vào vị trí thiết kế và cố định xong, người công nhân đứng ở một sàn công tác kéo sợi dây rút
chốt ra, vòng quai đầu dây cẩu sẽ tuột khỏi khoá giải phóng dụng cụ treo buộc khỏi dầm
Trang 31Lắp dầm, dầm cầu chạy (kiểm tra điều chỉnh)
Kiểm tra cao trình mặt tựa của dầm bằng ống thủy
bình, rồi cẩu dầm lên đặt vào gối tựa, công nhân đứng trên giáo ghế điều chỉnh dầm vào đúng vị trí
Nếu dầm nằm chưa đúng hẳn vị trí thiết kế thì dùng đòn bẩy để chỉnh dịch lại, sau đó mới tháo dây cẩu
d Chỉnh dịch dầm theo hướng ngang
Trang 32Lắp dầm, dầm cầu chạy (kiểm tra điều chỉnh)
Nói chung các dầm sàn, dầm cầu chạy thường có độ
ổn định tương đối lớn, không cần phải cố định tạm sau khi đặt vào vị trí, trừ một số dầm cầu chạy mảnh và cao (H>5B) thì phải cố định tạm
Trang 33Lắp dầm, dầm cầu chạy (cố định vĩnh viễn)
Trang 35Lắp tấm sàn
Cố định hẳn các tấm sàn vào tường chịu lực hay dầm khung nhà bằng cách hàn các chi tiết thép chôn sẵn
trong tấm sàn với các chi tiết chôn sẵn trong tường
hoặc trong dầm khung nhà
Chèn lấp vữa các mạch hở giữa hai tấm tiếp giáp nhau nhằm làm tăng độ cứng, độ ổn định của sàn nhà, đồng thời cũng nâng cao khả năng cách âm của sàn nhà
Lưu ý:
Để đặt thật đúng các tấm trên các gối tựa Người ta
vạch sẵn một đường tim trên mặt dầm hay trên mặt tường và kiểm tra xem đường tim đó có đi vào chính giữa khe nối hai đầu panen không
Bắt đầu lắp từ tường trở đi Người công nhân đứng
trên giáo ghế lắp tấm thứ nhất Khi lắp các tấm tiếp
sau thì đứng trên các tấm sàn vừa lắp xong
Trang 36Lắp tấm sàn
Trang 37Lắp dầm mái, dàn mái, tấm mái
Lắp ghép các kết cấu mái sau khi đã hiệu chỉnh và cố định vĩnh viễn chân cột
Tại các chỗ tựa của dầm mái, dàn mái có vạch sẵn
đường tim
Hai đầu dàn mái hoặc dầm mái phải buộc sẵn dây
thừng để lái dầm vào vị trí Ở giữa dầm hoặc dàn mái
có gắn sẵn một đến hai thanh giằng tạm có móc kẹp, vít và tăng đơ điều chỉnh
Trang 38Lắp dầm mái, dàn mái, tấm mái
Treo buộc tại thanh cánh thượng Lnhịp>18 m treo buộc tại 2 điểm, còn Lnhịp
>24m thì treo tại 4 điểm.
Những dàn ghép bởi
nhiều đoạn (dàn khuếch đại) và những dầm mái lớn hơn 15m phải treo ít nhất ở 4 điểm.
Để cẩu lắp chúng thường
sử dụng các đòn treo,
dàn treo Chiều dài của đòn treo, dàn treo tùy thuộc vào sơ đồ cẩu lắp sao cho đảm bảo cường
độ và độ ổn định của kết cấu khi cẩu lắp.
Trang 39Lắp dầm mái, dàn mái, tấm mái
Trang 40Lắp dầm mái, dàn mái, tấm mái
Khi cẩu lắp, hai công nhân đứng dưới cầm dây thừng giữ cho dầm, dàn khỏi quay và đong đưa, sau khi đặt dầm, dàn lên cột xong thì cố định tạm vào vị trí bằng các thanh giằng tạm Hai đầu thanh giằng này có móc kẹp và vít, liên kết khớp với thanh
Khi cẩu dàn, dầm lên thì thanh giằng tạm ở tư thế
thẳng đứng, đầu dưới thanh giằng buộc sẵn một sợi dây thừng Người công nhân đứng trên phần mái đã lắp trước, kéo sợi dây thừng đó lên và kẹp móc kẹp
vào dầm, dàn mái đã ổn định
Dầm mái hoặc dàn mái có khẩu độ lớn hơn 18m thì
phải cố định tạm ít nhất 2 thanh giằng tạm
Chiếc dàn đầu tiên sau khi đặt lên cột, cố định tạm
bằng các dây neo, buộc vào cọc hoặc các cột đã cẩu lắp
Lắp mái nhà công nghiệp phải lắp từ những gian có hệ giằng vĩnh cửu trước
Trang 41Lắp dầm mái, dàn mái, tấm mái
Trang 42Trình tự lắp các tấm mái như sau: