Phần 3.2 - Sửa chữa hư hỏng kết cấu bê tông. Nội dung chính trong phần này gồm có: Mục đích của việc sửa chữa, những nguyên lý cơ bản của để đảm bảo độ bền vững của việc sửa chữa hư hỏng kết cấu bê tông, lựa chọn vật liệu sửa chữa kết cấu bê tông, sửa chữa bề mặt kết cấu bê tông, sửa chữa thấm kết cấu bê tông.
Trang 1ầ SỬA CHỮA HƯ HỎNG KẾT CẤU BÊ TÔNG
Phần 3.2
Trang 2NỘI DUNG CỦA PHẦN 3.2
MỤC ĐÍCH CỦA VIỆC SỬA CHỮA
NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA ĐỂ ĐẢM BẢO ĐỘ BỀN VỮNG CỦA VIỆC SỬA CHỮA HƯ HỎNG KẾT CẤU BÊ TÔNG
LỰA CHỌN VẬT LIỆU SỬA CHỮA KẾT CẤU BÊ TÔNG
SỬA CHỮA BỀ MẶT KẾT CẤU BÊ TÔNG
SỬA CHỮA VẾT NỨT TRÊN KẾT CẤU BÊ TÔNG
SỬA CHỮA THẤM KẾT CẤU BÊ TÔNG
Trang 3MỤC ĐÍCH CỦA VIỆC SỬA CHỮA
9 Sữa chữa bề mặt
9 Bảo vệ lớp bê tông chưa hư hỏng
9 Tăng cường khả năng làm việc của kết cấu
9 Làm chậm/hạn chế sự hư hỏng công trình qua đó đảm
9 Làm chậm/hạn chế sự hư hỏng công trình qua đó đảm bảo được yêu cầu về tuổi thọ công trình
Trang 4NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA ĐỂ ĐẢM BẢO ĐỘ BỀN
VỮNG CỦA VIỆC SỬA CHỮA HƯ HỎNG KẾT CẤU BÊ TÔNG
9 Cần hiểu được ứng xử của kết cấu được sửa chữa cũng như của vật
ể
9 Xác định được nguồn gốc, nguyên nhân gây ra hư hỏng
liệu dùng để sửa chữa
9 Không có một công thức cụ thể nào cho việc sửa chữa kết cấu bê tông Tuy nhiên, quy trình sửa chữa hư hỏng của một kết cấu bê tông thường gồm y , q y g ộ g g g những nội dung cơ bản sau :
1- Phá bỏ phần bê tông bị hư hỏng
2 - Vệ sinh bề mặt sửa chữa
3- Thi công lớp vật liệu sửa chữa (lớp bê tông mới)
Trang 5NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA ĐỂ ĐẢM BẢO ĐỘ BỀN
VỮNG CỦA VIỆC SỬA CHỮA HƯ HỎNG KẾT CẤU BÊ TÔNG
9 Độ bền vững của việc sửa chữa kết cấu bê tông được đặc trưng bởi các yếu tố sau :
Độ bền của việc sửa chữa
Vật liệu sửa chữa phải đảm bảo
Trang 6NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA ĐỂ ĐẢM BẢO ĐỘ BỀN
VỮNG CỦA VIỆC SỬA CHỮA HƯ HỎNG KẾT CẤU BÊ TÔNG
9 Đảm bảo « sự tương hợp » giữa vật liệu sửa chữa và lớp bê tông cũ
- Rất nhiều trường hợp việc sửa chữa không đảm bảo yêu cầu do việc lựa chọn vật
- Rất nhiều trường hợp việc sửa chữa không đảm bảo yêu cầu do việc lựa chọn vật liệu sửa chữa không « tương hợp » với vật liệu bê tông cũ và với các điều kiện môi trường xung quanh
ằ
- Sự tương hợp giữa vật liệu sửa chữa và lớp bê tông cũ được xác định bằng sự
tương thích về các đặc trưng vật lý, hóa học và điện hóa giữa chúng
- Trong sự tương thích về các đặc trưng vật lý sự tương thích về biến dạng hình học Trong sự tương thích về các đặc trưng vật lý, sự tương thích về biến dạng hình học giữ vai trò rất quan trọng Sự tương thích này phụ thuộc các yếu tố cơ bản sau :
Biến dạng co ngót Hệ số giãn nở nhiệt Mô đun đàn hồi Biến dạng từ biến Biến dạng co ngót Hệ số giãn nở nhiệt Mô đun đàn hồi Biến dạng từ biến Rất khó lựa chọn được vật liệu sửa chữa đảm bảo đầy đủ các điều kiện tương thích
Trang 7NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA ĐỂ ĐẢM BẢO ĐỘ BỀN
VỮNG CỦA VIỆC SỬA CHỮA HƯ HỎNG KẾT CẤU BÊ TÔNG
9 Biến dạng co ngót: là một trong những tác nhân chính làm giảm độ bền của việc sửa chữa
Co ngót
Vật liệu sửa chữa thường có biến dạng co ngót lớn hơn biến dạng co ngót của lớp bê
tông cũ ( đã tồn tại lâu và biến dạng co ngót đã hết)
Bê tông cũ
Co ngót Nứt
Trang 8NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA ĐỂ ĐẢM BẢO ĐỘ BỀN VỮNG CỦA VIỆC SỬA CHỮA HƯ HỎNG KẾT CẤU BÊ TÔNG
Cơ chế phá huỷ liên kế giữa lớp vật liệu sửa chữa và kết cấu cũ do biến dạng co ngót
Trang 9NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA ĐỂ ĐẢM BẢO ĐỘ BỀN
VỮNG CỦA VIỆC SỬA CHỮA HƯ HỎNG KẾT CẤU BÊ TÔNG
9 Mô đun đàn hồi : ảnh hưởng đến ứng xử cơ học của kết cấu BT sau sửa chữa
Nên sử dụng vật liệu sửa chữa có mô đun đàn hồi bằng hoặc thấp hơn mô đunđàn hồi của vật liệu sửa chữa ( lưu ý khi mô đun đàn hồi nhỏ kéo theo cường độ chịu kéo của vật liệu nhỏ) g ộ ị ậ ệ )
Trang 10NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA ĐỂ ĐẢM BẢO ĐỘ BỀN
VỮNG CỦA VIỆC SỬA CHỮA HƯ HỎNG KẾT CẤU BÊ TÔNG
9 Từ biến : đối với vật liệu sửa chữa, khi chúng ở trạng thái làm việc chịu kéo ( từ biến khi kéo) thì từ biến của vật liệu có tác dụng ngăn cản và làm chậm quá trình hình thành vết nứt do co ngót trên vật liệu này ậ q g ậ ệ y
( Từ biến khi vật liệu ở trạng thái làm việc chịu kéo phụ thuộc nhiều vào tỷ lệ nước/xi thuộc nhiều vào tỷ lệ nước/xi măng, nhiệt độ môi trường và tuổi của vật liệu khi chịu tải)
(T.H.Nguyen, PhD thesis , LMDC Toulouse)
Trang 11NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA ĐỂ ĐẢM BẢO ĐỘ BỀN VỮNG CỦA VIỆC SỬA CHỮA HƯ HỎNG KẾT CẤU BÊ TÔNG
9 Tổng kết một số đặc tính cơ lý cần thiết của vật liệu sửa chữa
Đặc trưng cơ lý của vật liệu Tương quan so với đặc trưng cơ lý
Cường độ chịu nén Bằng hoặc nhỏ hơn
Biến dạng từ biến (khi kéo) Lớn hơn
Biến dạng co ngót Có giá trị nhỏ nhất có thể
Trang 12NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA ĐỂ ĐẢM BẢO ĐỘ BỀN VỮNG CỦA VIỆC SỬA CHỮA HƯ HỎNG KẾT CẤU BÊ TÔNG
9 Ảnh hưởng của tình trạng bề mặt tiếp xúc giữa kết cấu sửa chữa và lớp vật liệu sửa chữa
Kháng cắt Kháng kéo
Kháng cắt
Truyền lực thông qua ma sát bề mặt
Trang 13NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA ĐỂ ĐẢM BẢO ĐỘ BỀN VỮNG CỦA VIỆC SỬA CHỮA HƯ HỎNG KẾT CẤU BÊ TÔNG
9 Ảnh hưởng của tình trạng bề mặt tiếp xúc giữa kết cấu sửa chữa và lớp vật liệu sửa chữa
Trang 14LỰA CHỌN VẬT LIỆU SỬA CHỮA KẾT CẤU BÊ TÔNG
9 Để chọn được vật liệu sửa chữa, cần trả lời các câu hỏi sau :
Nhu cầu của người sử dụng ?
Vai trò của kết cấu sửa chữa ?
Khả năng khắc phục được nguyên nhân hư hỏng ? g p ụ ợ g y g
Điều kiện làm việc thực tế ?
Yêu cầu sử dụng công trình trong quá trình sửa chữa ?
Biện pháp thi công sửa chữa ?
Những đặc tính cần phải có của vật liệu sửa chữa ?
Loại vật liệu nào đáp ứng được các đặc tính này ?
Loại vật liệu nào đáp ứng được các đặc tính này ?
Trang 15LỰA CHỌN VẬT LIỆU SỬA CHỮA KẾT CẤU BÊ TÔNG
9 Có 02 nhóm vật liệu sửa chữa chính :
nứt trong kết cấu bê tông
Sửa chữa thấm dột các kết cấu sàn, tường , vách tầng hầm….
cường kết cấu
Tham khảo tại địa chỉ http://www.sikavn.com
Trang 16SỬA CHỮA BỀ MẶT KẾT CẤU BÊ TÔNG
9 Hư hỏng bề mặt kết cấu bê tông do nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra và là dạng hư hỏng phổ biến xảy ra với các kết cấu
Trang 17SỬA CHỮA BỀ MẶT KẾT CẤU BÊ TÔNG
9 Chuẩn bị bề mặt kết cấu sửa chữa
• Xác định vùng/vị trí sửa chữa Xác định vùng/vị trí sửa chữa
• Biện pháp chống đỡ, an toàn (nếu có)
• Loại bỏ phần bê tông hư hỏng
• Làm sạch vùng/vị trí sửa chữa
Loại bỏ phần bê tông hư hỏng
Xử lý gỉ cốt thép (nếu có)
• Xử lý gỉ cốt thép (nếu có)
Trang 18SỬA CHỮA BỀ MẶT KẾT CẤU BÊ TÔNG
9 Chuẩn bị bề mặt kết cấu sửa chữa
Trang 19SỬA CHỮA BỀ MẶT KẾT CẤU BÊ TÔNG
9 Chuẩn bị bề mặt kết cấu sửa chữa
• Xử lý cốt thép bị ăn mòn nếu có( tăng cường khả ử ý cốt t ép bị ă ò ếu có( tă g cườ g ả
năng dính kết cốt thép – vật liệu sửa chữa
• Với cốt thép bị ăn mòn quá nhiều cần có giải
Trang 20SỬA CHỮA BỀ MẶT KẾT CẤU BÊ TÔNG
9 Một số phương pháp thi công lớp vật liệu sửa chữa
Ván khuôn
Trang 21SỬA CHỮA BỀ MẶT KẾT CẤU BÊ TÔNG
9 Một số phương pháp thi công lớp vật liệu sửa chữa
• Thi công thành nhiều lớp có độ
dày không quá 7 cm
• Đảm bảo độ đặc chắc
• Đảm bảo sự dính kết giữa hai lớp
vật liệu
• Sinh nhiều bụi trong quá trình thi
• Sinh nhiều bụi trong quá trình thi
công
Phương pháp phun khô
Trang 22SỬA CHỮA BỀ MẶT KẾT CẤU BÊ TÔNG
9 Một số phương pháp thi công lớp vật liệu sửa chữa
• Độ đặc chắc được đảm bảo tuy
nhiên không đạt được bằng phương
Máy nén khí
nhiên không đạt được bằng phương pháp phun khô
Vật liệu sửa chữa
( đã trộn)
Phương pháp phun ướt
Trang 23SỬA CHỮA BỀ MẶT KẾT CẤU BÊ TÔNG
9 Một số phương pháp thi công lớp vật liệu sửa chữa
• Chỉ nên áp dụng cho những hư
hỏng nông ( chưa đến cốt thép)
• Phương pháp này thường có độ
đặc chắc kém, khả năng bám dính với lớp bê tông sửa chữa kém.
Phương pháp thủ công Phương pháp thủ công
Trang 24SỬA CHỮA VẾT NỨT TRÊN KẾT CẤU BÊ TÔNG
9 Đặc điểm cơ bản của vết nứt trên kết cấu bê tông
• Vết nứt luôn tồn tại trong kết cấu bê tông (cường độ chịu kéo của bê tông Vết nứt luôn tồn tại trong kết cấu bê tông (cường độ chịu kéo của bê tông nhỏ)
• Nứt kết cấu bê tông có thể xảy ra ở nhiều thời điểm khác nhau với nhiều
Trang 25SỬA CHỮA VẾT NỨT TRÊN KẾT CẤU BÊ TÔNG
9 Đặc điểm cơ bản của vết nứt trên kết cấu bê tông
GIAI ĐOẠN THIẾT KẾ
Chi tiết kiến
trúc
Giả thuyết thiết kế Phương pháp thiết kế
Cấu tạo cốt thép
Fundamentals of Durable Reinforced Concrete, M.G Richardson
Trang 26SỬA CHỮA VẾT NỨT TRÊN KẾT CẤU BÊ TÔNG
9 Đặc điểm cơ bản của vết nứt trên kết cấu bê tông
GIAI ĐOẠN THI CÔNG
Trang 27SỬA CHỮA VẾT NỨT TRÊN KẾT CẤU BÊ TÔNG
9 Đặc điểm cơ bản của vết nứt trên kết cấu bê tông
Trang 28SỬA CHỮA VẾT NỨT TRÊN KẾT CẤU BÊ TÔNG
9 Thời gian xuất hiện vết nứt trên kết cấu bê tông
Durable Concrete Structures CEB
Trang 29SỬA CHỮA VẾT NỨT TRÊN KẾT CẤU BÊ TÔNG
9 Nguyên tắc sửa chữa vết nứt
• Xác định tình trạng và tính chất của vết nứt
▫ Vết nứt đã ổn định ( không phát triển)
▫ Vết nứt đang tiến triển : chỉ được sửa chữa khi đã xác định nguyên nhân
• Xác định mục đích sửa chữa : dựa vào tính chất vết nứt và yêu cầu sử dụng
• Đảm bảo an toàn cho kết cấu và yêu cầu sử dụng
• Đảm bảo độ bền nhất định của việc sửa chữa
• Phương pháp thi công hợp lý, tin cậy g p p g ợp ý ậy
Trang 30SỬA CHỮA VẾT NỨT TRÊN KẾT CẤU BÊ TÔNG
9 Một số phương pháp sửa chữa vết nứt kết cấu bê tông
- Phương pháp phun áp lực vữa xi măng : phù hợp với các vết nứt ổn Phương pháp phun áp lực vữa xi măng : phù hợp với các vết nứt ổn định có chiều rộng ≥ 0,5 mm
- Phương pháp phun áp lực vữa hóa học : có thể phun vào các vết nứt
có chiều rộng ≥ 0,05 mm
- Phương pháp sưả chữa cục bộ (đục bỏ một phần bê tông để đổ lại)
- Phương pháp sưả chữa bề mặt : phun vữa xi măng, sơn chất kết dính epoxy, neo vết nứt bằng neo thép
- Phương pháp khoan và neo (Drilling and Plugging)
Trang 31SỬA CHỮA VẾT NỨT TRÊN KẾT CẤU BÊ TÔNG
9 Một số phương pháp sửa chữa vết nứt kết cấu bê tông
Bơm vữa hóa học (epoxy) xử lý vết nứt
xuyên
Trang 32SỬA CHỮA VẾT NỨT TRÊN KẾT CẤU BÊ TÔNG
9 Một số phương pháp sửa chữa vết nứt kết cấu bê tông
Đục mở rộng bề mặt vết nứt ≥ 6mm
Chèn vữa XM hoặc keo epoxy
Xử lý cục bộ vết nứt bề mặt ý ụ ộ ặ
Sửa chữa sàn Phương pháp ứng suất trước căng ngoài Sửa chữa dầm
Trang 33SỬA CHỮA VẾT NỨT TRÊN KẾT CẤU BÊ TÔNG
9 Một số phương pháp sửa chữa vết nứt kết cấu bê tông
Khoan lỗ dọc theo vết nứt (kích thước phụ thuộc vào
ết ứt) vết nứt)
Chèn mẫu vữa (bê tông) được
phủ bằng bitum vào lỗ khoan
Khép kín bề mặt vết nứt ở bề mặt
bằng tấm neo kim loại phủ bằng bitum vào lỗ khoan
(theo ACI 224.1R-07)
Trang 34SỬA CHỮA THẤM KẾT CẤU BÊ TÔNG
Khảo sát thấm dột cần được tiến hành trước khi sửa chữa nhằm
Thấm xảy ra với kết cấu mái BTCT và với tường BTCT
Khảo sát thấm dột cần được tiến hành trước khi sửa chữa nhằm làm sáng tỏ :
Trang 35SỬA CHỮA THẤM KẾT CẤU BÊ TÔNG
9 Nguyên nhân gây thấm qua kết cấu bê tông
- Do nứt bê tông g
- Do bê tông không đặc chắc
Do phá vỡ hư hỏng liên kết bê tông với tường hoặc các chi tiết kỹ
- Do phá vỡ, hư hỏng liên kết bê tông với tường hoặc các chi tiết kỹ thuật hay bị hỏng màng vật liệu ngăn nước
Thấm khu vực ống thoát nước Thấm sàn mái BTCT qua vết nứt sàn
Trang 36SỬA CHỮA THẤM KẾT CẤU BÊ TÔNG
9 Nguyên nhân gây thấm qua kết cấu bê tông
Chỗ rỗ bê tông g
Nứt cổ trần
Hỏng lớp vật liệu cách nước
Qua vết nứt Tiếp giáp ống kỹ thuật
Trang 37SỬA CHỮA THẤM KẾT CẤU BÊ TÔNG
9 Nguyên tắc sửa chữa kết cấu bê tông bị thấm
- Có biện pháp gia cường để khôi phục khả năng chịu lực của kết cấu
- Chống thấm từ phía có nguồn thấm
- Quan tâm đến việc đặt khe co dăn nhiệt trước khi chống thấm
- Thấm do nứt bê tông : khắc phục cơ chế gây nứt, sửa chữa vết nứt
- Thấm do bê tông không đặc chắc: trám vá cục bộ hoặc nếu thấm diện
rộng có thể tạo thêm lớn BT chống thấm mới
- Thấm do phá vỡ liên kết bê tông mái với tường hoặc chi tiết kỹ thuật : biến dạng mái BTCT do khí hậu nhiệt ẩm Cần khắc phục cơ chế biến dạng và tạo liên kết mới
- Thấm do hư hỏng lớp vật liệu ngăn nước : sử dụng vật liệu thay thế
Trang 38SỬA CHỮA THẤM KẾT CẤU BÊ TÔNG
9 Quy trình sửa chữa điển hình cho sàn mái BTCT bị thấm
- Phá dỡ tất cả những lớp cấu tạo trên mặt BT sàn mái cho đến hở mặt bê tông
- Đục tẩy những chỗ rỗ, nứt hoặc khuyết tật
Trang 39SỬA CHỮA THẤM KẾT CẤU BÊ TÔNG
Ví dụ về khảo sát thấm dột công trình « Nhà Trung tâm – Trung tâm truyền hình vệ tinh tại TP Vĩnh Yên »
Công trình xây dựng đầu những năm
Công trình xây dựng đầu những năm
2000
Trang 40SỬA CHỮA THẤM KẾT CẤU BÊ TÔNG
Hiện trạng sê nô mái lợp tôn ệ ạ g ợp Thấm nước qua tường sê nô q g
Mái tôn bị võng
Trang 41SỬA CHỮA THẤM KẾT CẤU BÊ TÔNG
Khảo sát cấu tạo mái lợp tôn Xác định độ dốc thực tế
Hiện trạng nứt bê tông sàn mái (phía trên)
Lỗ thoát nước cao hơn đáy sê nô
Trang 42SỬA CHỮA THẤM KẾT CẤU BÊ TÔNG
Cấu tạo thực tế mái lợp tôn
Độ dốc yêu cầu trong hồ sơ thiết kế 7%
Trang 43SỬA CHỮA THẤM KẾT CẤU BÊ TÔNG
Khảo sát cấu tạo mái lát gạch Nứt gạch lát mái
Hiện trạng khu sê nô mái lát gạch Hiện trạng khu sê nô mái lát gạch
Trang 44SỬA CHỮA THẤM KẾT CẤU BÊ TÔNG
ế Hiện trạng thực tế mái lát gạch
Thiếu lớp vải cách nước 02 lớp so với chỉ
Thiếu lớp vải cách nước 02 lớp so với chỉ
định trong hồ sơ thiết kế
Trang 45SỬA CHỮA THẤM KẾT CẤU BÊ TÔNG
Nứt phía dưới sàn mái BTCT Bong lớp vữa trát ở khu vực thấm dột
Sàn lát gạch bị bong rộp Nứt phía dưới sàn mái BTCT