Bài giảng Kỹ thuật vệ sinh chi phí thấp: Các công trình vệ sinh tại chỗ trình bày kiến thức về các công trình vệ sinh tại chỗ, bao gồm các công trình hộ gia đình, công trình vệ sinh tự hoại lớn cho khu dân cư và bể vệ sinh làm sẵn. Mời các bạn cùng tham khảo.
Trang 1Kü thuËt vÖ sinh chi phÝ thÊp
PGS TS NguyÔn ViÖt Anh ViÖn Khoa häc vµ Kü thuËt M«i tr−êng, §HXD Tel 04-3628 45 09, Fax 04-3869 3714, MP 091320.9689, Email vietanhctn@gmail.com; www.vietdesa.net
tr−êng §¹i häc X©y dùng
Trang 3Hố xí 2 ngăn, có máng tách nước tiểu
Âu chứa nước tiểu và 2 cửa lấy phân đã ủ
Lỗ bên ngăn không sử dụng: đậy bằng hòn gạch và trát kín bằng
đất sét hay vữa
(Esrey)
Hố xí 2 ngăn tách nước tiểu của Việt Nam
Cho đủ lượng tro/đất bột/mùn cưa sau mỗi lần sử dụng
Khi 1 ngăn đầy khoảng 2/3 (3-6 tháng), lấp đầy bằng đất khô
Cách nước và côn trùng trong khi
Hố xí 2 ngăn tách nước tiểu của Việt Nam
Trang 4Ngăn chứa phân: dung tích đủ để chứa phân tối thiểu 6 tháng
(Esrey)
Hố xí 2 ngăn tách nước tiểu của Việt Nam
Không được để rò rỉ, thấm nước, tuyệt đối tránh côn trùng, gia súc tiếp cận được ngăn chứa phân
– Nền và tường phải được xây dựng và trát kín bằng xi măng, không sử dụng đất sét (không đủ an toàn)– Cửa lấy phân phải được trát kín
– Tường xây gạch, vữa xi măng M75, trong trát vừa M100 + nước xi măng chống thấm
Hố xí 2 ngăn tách nước tiểu của Việt Nam
Trang 5– Khi xây phải chừa cửa thông hơigiữa 2 ngăn
– ống thông hơi đặt trên cùng củangăn
– 2 ngăn chung 1 ống thông hơi, D>120 mm Vượt quá mài nhà
>0,5 m– Cửa thông to hơn ống thông hơi
để dễ thoát hơi và lọt ánh sángxuống đống ủ
– Luồng không khí: chỉ vào - ra 1
đường: vào qua lỗ đi và ra qua ống thông hơi
Hố xí 2 ngăn tách nước tiểu của Việt Nam
– Hạn chế tối đa nước mưa lọt vào
đống ủ:
–Lưới Inox chống ruồi, góc nhọn <30o
–Chữ T–Nón chụp
Hố xí 2 ngăn tách nước tiểu của Việt Nam
(Hạn chế hiệu ứng thông gió tự nhiên)
Trang 6Bệ tách nước tiểu phải trơn, nhẵn, không đọng nước Composite!
Hố xí 2 ngăn tách nước tiểu của Việt Nam
Cần thời gian ủ lâu hơn, > 1 năm !
Trang 8Thiết kế hố xí thấm dội nước
Đ Đối với nhà vệ sinh một ng ối với nhà vệ sinh một ngăăn: n:
3 Thể tích sử dụng của bể = tổng Thể tích sử dụng của bể = tổng 1 1 và và 22, chiều , chiều cao cộng thêm
cao cộng thêm 00,,55m khoảng lưu không m khoảng lưu không.
Đ Đối với nhà vệ sinh hai ng ối với nhà vệ sinh hai ngăăn dùng luân phiên: n dùng luân phiên:
– Lấy thể tích lớn hơn trong hai giá trị trên (vì khả năng thấm của vách ngăn được phục hồi khi một ngăn không dùng).
Phần chất rắn tích lũy: Phần chất rắn tích lũy:
Đ
Đối với hố xí thấm dội nước một ng ối với hố xí thấm dội nước một ngăăn: n:
Vrr = rPn (m3)
Trong đó:
P = quy mô hộ gia đình, người
n = tuổi thọ hầm, năm
– Đường kính hố thấm ~1ư1,5 m,
Trang 9- Phần thể tích chất lỏng thấm được
(thường bằng 10ư20 l/ng.ngày)
Vi= πD2h/4
Trong đó:
Trang 10Bể tự hoại phải được thiết kế, xây dựng, quản lý đúngquy cách!
Xử lý cả nước đen và nước xám!
Sau bể tự hoại: các công trình XLNT tại chỗ, cốngthoát nước đã tách cặn đường kính nhỏ và độ dốc tốithiểu, ngăn bơm và MLTN áp lực,
Trang 12Bể tự hoại cho dân cư vùng lũ
ĐB s Cửu Long
Bể tự hoại + ngăn lọc
Trang 13Nguyªn t¾c
Trang 14Xö lý n−íc th¶i sau c«ng tr
Trang 15- BÓ tù ho¹i vµ giÕng thÊm
HTTN víi bÓ tù ho¹i
Trang 16- BÓ tù ho¹i vµ b·i läc ngÇm
- BÓ tù ho¹i vµ bÓ xö lý hiÕu khÝ víi bïn ho¹t tÝnh hoÆc läc dÝnh b¸m
Trang 17- BÓ tù ho¹i vµ bÓ läc c¸t (cã hoÆc kh«ng cã dßng tuÇn hoµn)
Trang 18- BÓ tù ho¹i, ng¨n b¬m vµ b·i läc ngÇm trªn gß næi
- BÓ tù ho¹i vµ b·i läc ngÇm trång c©y
Trang 19Xử lý nước thải bằng B·i lọc ngầm trồng c©y
Trang 20- Bể chứa phân và xe hút định kỳ
- Bể tự hoại và hồ sinh học
Trang 21STEP
MLTN ch©n kh«ng
C¸c gi¶i ph¸p tho¸t n−íc chi phÝ thÊp
HTTN chung truyÒn thèng víi c¸c giÕng trµn t¸ch n−íc m−a
Trang 22Các phương án đấu nối tuyến cống cấp 3
(a) MLTN chung; (b) MLTN giản lược;
(c) Giải pháp vệ sinh tại chỗ
Hầm Biogas
Hố xí 2 ngăn
Nước đen qua bể tự hoại
Nước mưa
Nước xám Nước xám
Cống, mương thoát nước chung
Trạm XLNT
Ao cá
Giếng tràn tách nước mưa
Quản lý nước thải khu dân cư:
HTTN chung
Trang 23MLTN đã tách cặn: tự chảy hoặc áp lực
Bể tự hoại Cặn lắng
Xả
Độ dốc thay đổi
Cống thoát nước chính
(EPA)
- WI, USA: Chi phí đầu tư cho bể tự hoại và hệ thống cống thoát nước thải đã lắng cặn ~60% chi phí đầu tư cho hệ thống thoát nước thông thường.
-Hiển nhiên sẽ còn rẻ hơn nếu trong vùng có sẵn các bể phốt
-Quan trọng: kiểm soát gradient thủy lực !
Mạng lưới thoỏt nước riờng với cống uPVC - BMT
Trang 24Tho¸t n−íc chi phÝ thÊp:
HTTN riªng víi MLTN gi¶n l−îc
ST < BAST < STAF < BASTAF (cïng T = 48 h)
BÓ tù ho¹i c¶i tiÕn víi c¸c v¸ch ng¨n máng vµ ng¨n läc kþ khÝ BASTAF
Trang 250 20 40 60 80 100
0 20 40 60 80 100
A1 A2 A3 A4 A5 A6 B1 B2C¸c ng¨n bÓ
48h 12h
0 20 40 60 80 100
40 60 80 100
Trang 260 3000 6000 9000 12000 15000
24-Feb-03
26-Feb-031-Mar-03
26-Jul-0328 -03 24 -04
29-Ja5 3-May5 10 -05 20 -05Ngµy
0 20 40 60 80 100
SP1 SP2 SP3 SP4
E, %
3000 4000 5000
60 80 100
SP1
0 1000 2000 3000 4000 5000
22 pr-0613
ay-0619
ay-06
12-Jul-0614 -066-Sep-063-Oct-
COD in COD out
E, %
4500 6000 7500
60 80 100
Trang 27Sè ng¨n cã dßng h−íng lªn
Sè ng¨n läc kþ khÝ lµm viÖc song song
Trang 28BASTAF cho làng nghề bún, miến, bánh đa
BASTAF cho khu đô thị mới
AFSB - XLNT Bệnh viện AFSB –
XLNT điểm du lịch
Trạm XLNT hợp khối AFSB
Trang 29Thị trấn Minh Đức, TP Hải Phòng
ThÞ trÊn Chî Míi, huyÖn Chî Míi, B¾c C¹n
Trang 30Quản lí nước thải theo mô hình phân tán, chi phí thấp:
Xử lý sơ bộ tại hộ gia đình + Mạng lưới thoát nước chung với các giếng tách nước mưa + Bể BASTAF +
CW cho các cụm dân cư
Các hộ gia đình không đấu nối: Xí thùng cải tiến, Xí 2 ngăn (có hướng dẫn kỹ thuật)
XL sơ bộ tại hộ gia đình: Bể tự hoại đúng quy cách; Hố
ga tách rác, cát Hướng dẫn! Kiểm tra thường xuyên!
Tái sử dụng nước thải an toàn: XLNT và bùn cặn + Bảo
hộ lao động
Trang 31Bể BASTAF số 1 cho 80 hộ gia đình
Trang 32Bể BASTAF số 2 cho 160 hộ gia đình
Hå sinh häc xö lý n−íc th¶i + nu«i c¸ (0,9 ha)
Trang 34Bể tự hoại composite
Bể xử lý nước thải chế tạo sẵn
HT XLNT tại chỗ BASTAFAT bằng composite
Bê tự hoại bằng BTCT đúc sẵn Cty CP BT&XD Vinaconex Xuân Mai
Trang 36BASTAFAT-F CHO KHU BIỆT THỰ SINH THÁI ĐÔNG ANH, HÀ NỘI
Trang 37BỂ AFSB-F XỬ LÝ NƯỚC THẢI CHO KHU DI TÍCH K9 CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH (ĐÁ CHÔNG, BA VÌ)
Trang 38AFSB-C CHO KHU DU LỊCH CÁT CÒ 3, ĐẢO CÁT BÀ, HẢI PHÒNG
Trang 39AFSB-C CHO TÒA NHÀ NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ & PHÁT TRIỂN VIỆT NAM
(VIDB), PHỐ TRẦN QUANG KHẢI, HÀ NỘI
Trang 40NHÀ MÁY CHẾ TẠO, LẮP RÁP BASTAFAT-F VÀ AFSB-F
Trang 41Xin c¶m ¬n
Tham khảo thêm:
Bể tự hoại và bể tự hoại cải tiến PGS TS Nguyễn Việt Anh, NXB Xây dựng, 2007
Kỹ thuật vệ sinh chi phí thấp PGS TS Nguyễn Việt Anh, NXB Xây dựng, 2010
www.vietdesa.net
Các tài liệu khác liên quan của ĐHXD