Chương 7: Giai đoạn thi công. Sau khi học xong chương này người học có thể hiểu: Các điều kiện trong giai đoạn thi công, khái niệm về hợp đồng, các loại hợp đồng xây dựng, công tác đấu thầu, kiểm tra chất lượng, giải quyết tranh chấp, vấn đề an toàn lao động, quản lý những thay đổi phát sinh, quản lý tài nguyên.
Trang 1Quản Lý Dự Án XD
Chương 7: Giai Đoạn Thi Công
1
©2009 của Nguyễn Duy Long, Tiến Sỹ
• Các điều kiện trong giai đoạn thi công
• Khái niệm về hợp đồng
• Các loại hợp đồng xây dựng
• Công tác đấu thầu
• Các chủ đề khác
– Kiểm tra chất lượng
– Giải quyết tranh chấp
– Vấn đề an toàn lao động
– Quản lý những thay đổi phát sinh
– Quản lý tài nguyên
Nội dung
2
©2009 của Nguyễn Duy Long, Tiến Sỹ
Trang 2CÁC ĐIỀU KIỆN
Gia Đoạn Thi Công
©2009 của Nguyễn Duy Long, Tiến Sỹ 3
Các điều kiện (1/2)
• Mục tiêu của giai đoạn thi công: xây dựng công trình
theo bản vẽ và các yêu cầu kỹ thuật, trong phạm vi
kinh phí dự trù và đúng tiến độ
Trang 3Các điều kiện (2/2)
• Các bản vẽ thiết kế kỹ thuật không có lỗi và đáp
ứng yêu cầu của chủ đầu tư và phù hợp với các
tiêu chuẩn và qui chuẩn ngành
• Kinh phí chấp nhận được:
– mức kinh phí mà chủ đầu tư có thể đáp ứng được
– nhà thầu có thể làm được với mức lợp nhuận hợp lý
Trang 4Cái gì tạo nên một hợp đồng?
1 Sự chào hàng/sự đề nghị (offer)
2 Sự chấp nhận (acceptence)
3 Sự đền đáp (consideration)
luật liên quan
©2009 của Nguyễn Duy Long, Tiến Sỹ 7
Các tài liệu tạo nên hợp đồng
• Tài liệu đấu thầu (Hồ sơ mời thầu, chỉ dẫn
cho các nhà đấu thầu, và hồ sơ dự thầu)
• Các điều khoản chung của hợp đồng
• Các điều khoản phụ thêm của hợp đồng
• Qui định kỹ thuật (specifications)
• Bản vẽ
• Các báo cáo khảo sát điều kiện hiện trường
• v.v.
Trang 5CÁC LOẠI HỢP ĐỒNG
Giai Đoạn Thi Công
©2009 của Nguyễn Duy Long, Tiến Sỹ 9
• Phương pháp tính toán chi phí cho nhà thầu thi công có
ảnh hưởng đến chi phí, thời gian của dự án và mức độ
liên quan của chủ đầu tư/đơn vị thiết kế với dự án
Trang 6Đơn giá/Khối lượng
(unit price/bill of quantity)
Tr n gói
Trọn gói
(lump sum)
Giá cao nh t đ c đ m b o
Giá cao nhất được đảm bảo
(guaranteed maximum price)
B i hoàn chi phí Bồi hoàn chi phí (cost reimbursable)
Chi phí + phí c đ nh Chi phí + phí cố định (cost + fixed fee)
Chi phí + % phí (cost + % fee)
D toán m c tiêu
Dự toán mục tiêu (target estimate)
– Lộ trình thực hiện của các gói?
– Quan hệ pháp lý giữa các bên
– Chủ đầu tư nên cung cấp thiết bị hay dịch vụ không?
– Sử dụng công nghệ có quyền sở hữu?
– Ai quản lý hợp đồng và quản lý công việc?
Trang 7©2009 của Nguyễn Duy Long, Tiến Sỹ
Thi công xây dựng
Chiến lược hợp đồng
Kiểm nghiệm chiến lược HĐ Phân tích các lợi ích Phân tích các trách nhiệm chi phí Ngôn ngữ hợp đồng
Lựa chọn nhà thầu Quản lý hợp đồng
Giá cố định
Bồi hoàn chi phí
• Giá hợp lý dự trên qui mô công
việc cụ thể, thiết kế và qui định
kỹ thuật đầy đủ, và điều kiện tự
Bồi hoàn chi phí
• Qui mô và chi phí của công việc không định nghĩa đầy đủ
• Các nhà thầu đủ năng lực không sẵn sàng chấp nhận rủi ro tài chính của hợp đồng giá cố định
• Chủ đầu muốn kiểm soát nhiều hơn, phát triển thiết kế theo tiến triển của DA, hay nhận chuyển giao công nghệ từ nhà thầu
• Đòi hỏi chủ đầu tư hơn trong lựa chọn và giám sát nhà thầu
• Chủ đầu tư chấp nhận nhiều rủi
ro hơn
©2009 của Nguyễn Duy Long, Tiến Sỹ 14
Trang 8Trọn gói Trọn gói + hiệu chỉnh
Bảng khối lượng (Bill of quantities) Danh mục giá (Schedule of rates))
Chi phí + phí cố định Chi phí + % phí
1 Bồi hoàn chi phí + % phí 2 Bồi hoàn chi phí + phí cố định 3 Giá mục tiêu
4 Giá cao nhất được đảm bảo 5 Giá cố định trọn gói
Trang 9Các loại hợp đồng ở Việt Nam
• Trong điều kiện Việt Nam (theo thông tư
06/2007/TT-BXD):
– Hợp đồng trọn gói
– Hợp đồng đơn giá cố định
– Hợp đồng theo giá điều chỉnh
– Hợp đồng kết hợp các loại giá trên
• Tham khảo quản lý nhà nước về đấu thầu
của Bộ Kế Hoạch và Đầu Tư:
http://dauthau.mpi.gov.vn
17
©2009 của Nguyễn Duy Long, Tiến Sỹ
CÔNG TÁC ĐẤU THẦU
Giai Đoạn Thi Công
©2009 của Nguyễn Duy Long, Tiến Sỹ 18
Trang 10Đầu thầu
• Mục đích: Chọn ra một nhà thầu có đủ khả năng tài
chính và kỹ thuật để thực hiện công việc với chi phí
chấp nhận được Việc lựa chọn nhà thầu thi công
rất quan trọng vì sự thành công của dự án phụ
thuộc đáng kể vào đơn vị thi công
19
©2009 của Nguyễn Duy Long, Tiến Sỹ
Hồ sơ mời thầu
• Thư mời thầu
• Mẫu đơn dự thầu, mẫu bảo đảm dự thầu, mẫu bảo
đảm thực hiện hợp đồng, mẫu thoả thuận hợp đồng
• Tiêu chuẩn đánh giá, yêu cầu quan trọng, điều kiện ưu
đãi (nếu có), thuế, bảo hiểm và các yêu cầu khác
• Yêu cầu về mặt tài chính, thương mại bao gồm các chi
phí để thực hiện gói thầu, giá chào, biểu giá chi tiết,
điều kiện giao hàng, phương thức và điều kiện thanh
toán, nguồn tài chính, đồng tiền dự thầu, các điều kiện…
• Yêu cầu về mặt kỹ thuật (qui định kỹ thuật)
Trang 11Qui trình đấu thầu của chủ đầu tư
• Lập kế hoạch đấu thầu
• Lập hồ sơ sơ tuyển nhà thầu
• Sơ tuyển nhà thầu
• Chuẩn bị hồ sơ mời thầu
• Thông báo /gửi thư mời thầu
• Chuẩn bị hồ sơ dự thầu
• Đấu thầu rộng rãi: Trước khi phát hành hồ sơ mời
thầu, phải thông báo mời thầu theo quy định
• Đấu thầu hạn chế: Mời tối thiểu 5 nhà thầu tham
Trang 12Các phương thức đấu thầu
• Đấu thầu một giai đoạn
• Đấu thầu hai giai đoạn
©2009 của Nguyễn Duy Long, Tiến Sỹ 23
Phương pháp đánh giá thầu (1/2)
Trang 13Phương pháp đánh giá thầu (2/2)
©2009 của Nguyễn Duy Long, Tiến Sỹ 25
©2009 của Nguyễn Duy Long, Tiến Sỹ 26
Bản vẽ và qui định kỹ thuật Khảo sát hiện trường Nghiên cứu về chủ đầu tư, lao động, và các nguồn cung ứng Khám phá các yếu tố khác trong khu vực
Biện pháp thi
công
Tài nguyên Thời gian
Nghiên cứu kỹ thuật Nghiên cứu năng suất lao động
Xác định chi
phí
Chi phí trực tiếp
Chi phí vật tư Chi phí nhân công Chi phí máy thi công
Trang 14CÁC CHỦ ĐỀ KHÁC
Giai Đoạn Thi Công
©2009 của Nguyễn Duy Long, Tiến Sỹ 27
• Có một cán bộ giám sát thi công có năng lực đại diện
cho chủ đầu tư và đơn vị thiết kế
• Có một tiến độ thi công rõ ràng
• Có một hệ thống kiểm soát dự án
• Giao tiếp thuận tiện
Bí quyết để dự án thành công
Trang 15• Chất lượng công trình phụ thuộc phần lớn vào cách
thức kiểm soát quá trình thi công, là trách nhiệm của tất
cả các bên tham gia, đặc biệt là của nhà thầu
• Mục đích của việc kiểm tra chất lượng: đảm bảo công
việc được thực hiện theo yêu cầu hợp đồng.
• Cách thức thực hiện: đánh giá tay nghề công nhân, thí
nghiệm vật liệu, giám sát xem công việc có đáp ứng yêu
cầu thiết kế không.
• Xu hướng: nhà thầu thiết lập và duy trì một hệ thống
giám sát, thử nghiệm và báo cáo, chủ đầu tư theo dõi kế
hoạch giám sát chất lượng thi công và thực hiện những
đợt kiểm tra tại hiện trường.
©2009 của Nguyễn Duy Long, Tiến Sỹ 29
Kiểm tra chất lượng (1/2)
Kiểm tra chất lượng (2/2)
©2009 của Nguyễn Duy Long, Tiến Sỹ 30
Trang 16• Các bên tham gia dự án (nhà thầu, chủ đầu tư, đơn
vị thiết kế và đơn vị tư vấn) luôn có những bất
đồng, tranh chấp
31
©2009 của Nguyễn Duy Long, Tiến Sỹ
Giải quyết tranh chấp
Các phương thức giải quyết tranh chấp
Thượng lượng (negotiation)
Hòa giải (mediation)
Phân xử (arbitration)
Xử sơ thẩm (trial)
Xử phúc thẩm (appeal)
Dàn xếp công bằng (equitable settlement)
v
v v
v v
Trang 17An toàn lao động (1/5)
©2009 của Nguyễn Duy Long, Tiến Sỹ 33
Nguồn: VietNamNet, 2007; http://images.vietnamnet.vn/dataimages/200709/original/images1416998_sapcau1.jpg
• Là một phần việc quan trọng trong quản lý dự án
xây dựng vì liên quan đến chi phí, trách nhiệm pháp
lý và uy tín của công ty
• An toàn lao động phải là một nhân tố cần được xem
xét trong mỗi giai đoạn thiết kế và thi công
©2009 của Nguyễn Duy Long, Tiến Sỹ 34
An toàn lao động (2/5)
Trang 18• Các quy định về an toàn phải được tất cả các bên
liên quan đến dự án như chủ đầu tư, đơn vị thiết
kế, nhà thầu thi công, và công nhân tôn trọng và
thực hiện
• Năng suất lao động và an toàn lao động là hai yếu tố
làm cho công việc hiệu quả
• Nên xem an toàn lao động là một phần việc quan
trọng trong quản lý dự án đánh giá thầu thông
qua yếu tố tài chính, kỹ thuật và thực hiện an toàn
Trang 19An toàn lao động (5/5)
©2009 của Nguyễn Duy Long, Tiến Sỹ 37
Thay đổi và quản lý thay đổi (1/2)
• Thay đổi là sự khác biệt về qui mô công việc,
cách thực hiện, hay điều khoản thương mại
• Rủi ro không thể giảm thiểu, chỉ có thể chuyển
qua bên khác
• Rủi ro nên chuyển cho bên có khả năng đảm
đương nhất thay vì cho bên có khả năng gánh
chịu nhất
• Tất cả rủi ro cuối cùng trở về với chủ đầu tư
• Ngôn ngữ hợp đồng không rõ ràng hay không
công bằng có khuynh hướng tạo thuận lợi cho
nhà thầu
©2009 của Nguyễn Duy Long, Tiến Sỹ 38
Trang 20Thay đổi và quản lý thay đổi (2/2)
• Chủ đầu tư, đơn vị thiết kế và nhà thầu thi công
đều có thể đưa ra những thay đổi
• Phải có biểu mẫu đề nghị phát sinh, phải được ký
duyệt và lưu giữ
• Lập danh mục các khoản đề nghị phát sinh, xem xét
sự cần thíết và chi phí phát sinh
• Một trong những điểm yếu nhất trong quản lý
xây dựng ở Việt Nam
©2009 của Nguyễn Duy Long, Tiến Sỹ 39
Các loại thay đổi
• Chậm trể và thúc đẩy tiến độ
• Sai sót và thiếu sót
• Phát triển thiết kế
• Điều kiện công trường khác
• Chấm dứt hợp đồng cho thuận tiện
• Chủ đầu tư thất bại trong thực hiện
• Diễn giải (representations)
• Chi phí trực tiếp, gián tiếp, và do ảnh hưởng
Trang 21Nguyên lý của hệ thống quản lý thay đổi
©2009 của Nguyễn Duy Long, Tiến Sỹ 41
3.
Đánh giá
sự thay đổi
4.
Thực thi
sự thay đổi
5
Cải tiến liên tục
từ các bài học
Quản lý tài nguyên (1/3)
• Nhân công: công nhân làm việc không hiệu quả là do
không được hướng dẫn, vận chuyển vật tư chậm
trễ, không cung cấp dụng cụ và thiếu giám sát cần
có kế hoạch rõ ràng
• Thiết bị thi công: số lượng và loại thiết bị thi công
phụ thuộc vào bản chất của dự án, thiếu thiết bị thi
công sẽ ảnh hưởng đáng kể đến tiến độ thực hiện
dự án phải có kế hoạch sử dụng máy thi công cho
toàn bộ dự án dự trù cả thời gian bảo trì máy và
thời gian máy hỏng
©2009 của Nguyễn Duy Long, Tiến Sỹ 42
Trang 22Quản lý tài nguyên (2/3)
• Vật tư: chiếm tỷ lệ đáng kể trong chi phí thực hiện dự
án, chậm cung ứng vật tư là nguyên nhân chính của việc
chậm tiến độ phải có hệ thống quản lý vật tư, xác
định nhu cầu, cung cấp, bảo quản và phân phối để có
thể đáp ứng nhu cầu sử dụng vật tư đúng chất lượng và
kịp thời Kế hoạch sử dụng vật tư phụ thuộc quy mô
công trình, vị trí công trình, dòng tiền tệ, quy trình cung
ứng và tiếp nhận vật tư
• Thầu phụ: phải xác định quy mô, chi phí và thời gian
thực hiện công việc, mối quan hệ công việc của các nhà
thầu phụ
©2009 của Nguyễn Duy Long, Tiến Sỹ 43
Quản lý tài nguyên (3/3)
Thiếu giám sát, chỉnh tâm
thép cột tùy tiện
Phải chỉnh tâm cốt thép cột lại