Bài viết đề xuất một thuật toán mới sử dụng MPC và đã mô phỏng kiểm chứng hiệu quả cho một hệ thống cầu trục không gian hai chiều (2-D). Để thực hiện điều này tác giả đã sử dụng mô hình gián đoạn của cầu trục kết hợp thuật toán tối ưu hóa với ràng buộc là giới hạn góc lắc tải trọng. Kết quả mô phỏng trên Matlab đã cho thấy hiệu quả của giải pháp điều khiển hoàn toàn có thể ứng dụng vào thực tiễn.
Trang 1KIỂM SOÁT GÓC LẮC TẢI TRỌNG CHO CẦU TRỤC BẰNG
MPC RÀNG BUỘC MỀM TRẠNG THÁI
Nguyễn Trung Thành1*, Nguyễn Thanh Tiên2, Trần Ngọc Quý3, Nguyễn Thị Thu Hằng1
Tóm tắt: Cầu trục là một hệ thống thiếu cơ cấu chấp hành, trong đó góc lắc của
tải trọng không được điều khiển trực tiếp nhưng nó có thể được kiểm soát hiệu quả Kiểm soát góc lắc tải trọng là góp phần nâng cao chất lượng điều khiển, nhằm bảo đảm an toàn cho người và thiết bị tại hiện trường công tác Một phương pháp đã và đang ngày càng được ứng dụng nhiều trong điều khiển là điều khiển dự báo Sử dụng phương pháp điều khiển dự báo theo mô hình (MPC) với ràng buộc mềm cho biến trạng thái có thể giữ góc lắc tải trọng trong phạm vi mong muốn Do đó, bài báo đề xuất một thuật toán mới sử dụng MPC và đã mô phỏng kiểm chứng hiệu quả cho một hệ thống cầu trục không gian hai chiều (2-D) Để thực hiện điều này tác giả đã sử dụng mô hình gián đoạn của cầu trục kết hợp thuật toán tối ưu hóa với ràng buộc là giới hạn góc lắc tải trọng Kết quả mô phỏng trên Matlab đã cho thấy hiệu quả của giải pháp điều khiển hoàn toàn có thể ứng dụng vào thực tiễn
Từ khóa: Điều khiển dự báo theo mô hình; Ràng buộc mềm trạng thái; Góc lắc tải trọng, cầu trục
1 ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong ngành công nghiệp vận chuyển, những tải trọng nặng thường được di chuyển bằng hệ thống cẩu treo như cầu trục, cần cẩu, cầu trục tháp hay cầu trục trên biển Các bài toán điều khiển nâng cao hiệu suất cẩu treo thường tập trung giải quyết hai vấn đề: một là tải trọng di chuyển đến đích nhanh và chính xác, hai là góc lắc tải trọng càng nhỏ càng tốt Ngoài những thay đổi cải tiến về mặt cơ khí thì đến nay có khá nhiều các phương pháp để cải thiện chất lượng làm việc của cẩu treo ví dụ như điều khiển phản hồi trạng thái, điều khiển tối ưu, điều khiển thích nghi, điều khiển trượt [1-4][6] Tuy nhiên, do tính thiếu cơ cấu chấp hành của hệ thống cầu trục, một loại cẩu treo phổ biến, mà bài toán điều khiển
góc lắc tải trọng (swing angle) tỏ ra là một nhiệm vụ nhiều thách thức và vẫn mở, các
phương pháp hiện tại để đối phó với các ràng buộc trạng thái không thể đảm bảo vấn đề giới hạn góc lắc tải trọng
Trong bài báo này một phương pháp điều khiển mới dựa trên MPC được đề xuất có thể
đạt được mục tiêu về độ nhanh và chính xác của xe con (trolley) cũng như triệt tiêu góc
lắc Ngoài ra, trong những tình huống cụ thể, khi vấn đề an toàn là quan trọng nhất, những điều kiện với góc lắc tải trọng phải được đảm bảo và cần phải được tính đến trong quá trình thiết kế bộ điều khiển Tuy nhiên, vì thiếu cơ cấu chấp hành nên phương pháp MPC truyền thống khó có thể xử lý được các ràng buộc trạng thái Bằng cách phân tích mối liên
hệ giữa chuyển động của xe con và góc lắc tải trọng, một phương pháp chuyển đổi, là một đóng góp chính của bài báo này, được đề xuất để chuyển đổi giới hạn trạng thái góc lắc thành các ràng buộc đối với đầu vào điều khiển và được thực hiện bằng phương pháp MPC Một hệ cầu trục container 2-D làm việc trong các bến cảng với chuyển động chính
là chuyển động của xe con mang theo tải trọng sẽ được sử dụng làm đối tượng cho giải pháp điều khiển đề xuất
Phần 2 bài báo là mô hình hóa hệ cầu trục 2-D, đề xuất thuật toán điều khiển cầu trục với ràng buộc biến trạng thái là góc lắc tải trọng Phần 3 là kết quả mô phỏng của phương pháp đề xuất
Trang 2Nghiên cứu khoa học công nghệ
Tạp chí Nghiên cứu KH&CN quân sự, Số Đặc san FEE, 08 - 2018 65
2 KIỂM SOÁT GÓC LẮC CẦU TRỤC BẰNG MPC RÀNG BUỘC MỀM 2.1 Mô hình đối tượng cầu trục
Nhằm mục đích chính là ứng dụng, giải pháp điều khiển được nhóm nghiên cứu áp dụng trên mô hình hệ thống cầu trục 2-D có sử dụng tuyến tính hóa, để làm cho sơ đồ điều khiển đề xuất đơn giản hơn và bộ điều khiển dễ áp dụng hơn
2.1.1 Mô hình động học cầu trục 2-D
Xét hệ động học cầu trục trong không gian hai chiều như sau [5]:
2
2
(1)
(2)
trong đó, m1 và m2lần lượt là khối lượng của xe con và tải trọng, l là chiều dài dây tời, gia tốc trọng trường là g, Jd là mô men quán tính động cơ kéo xe con, x t( )và ( )t lần lượt biểu diễn vị trí xe đẩy và góc lắc tải trọng, F t ( )là lực kéo xe đẩy chỉ xuất hiện trong phương trình (1), còn phương trình (2) là ràng buộc thiếu cơ cấu chấp hành (gọi ngắn gọn
là cơ hụt) nên vế phải bằng không
2.1.2 Mô hình rời rạc hóa
Tuyến tính hóa phương trình (1) và (2) quanh điểm cân bằng (x x ) (x 0 0 0), chuyển hệ sang phương trình trạng thái với véc tơ trạng thái x t m( ) x x T, sau đó
rời rạc hóa với thời gian lấy mẫu là T ta được:
r m
y k C x k
trong đó 1 4
r
C R ; x km( ), ( ) y k là trạng thái đầu vào và đầu ra ở thời điểm k,
,
A R B R không được đưa ra ở đây do giới hạn bài viết
2.2 Thuật toán MPC điều khiển cầu trục với ràng buộc là góc lắc tải trọng
Thông thường phương pháp MPC có hai loại ràng buộc chính là tín hiệu vào- ra và biến trạng thái Tuy nhiên, đối với hệ thống thiếu cơ cấu chấp hành như cầu trục thì xử lý ràng buộc trạng thái là vấn đề khó giải quyết Không những thế, để tránh xảy ra tai nạn, biến trạng thái góc lắc tải trọng cần nằm trong giới hạn cho phép trong quá trình xe con vận chuyển cũng như tại đích đến Vấn đề này thường được bỏ qua trong thực tế Mục đích ta cần là vận chuyển tải trọng tới vị trí mong muốn mà không có dao động dư, với khoảng cách vận chuyển mong muốn là xd, mục tiêu của vector đầu ra y k ( ) là:
0 0 0 T
y x
Tại mỗi lần lấy mẫu, chúng ta cần phải làm cho xe con đi theo đúng quỹ đạo để đạt được vị trí mục tiêu Nên ta xác định quỹ đạo tham chiếu có dạng như sau:
trong đó, r k ( )biểu diễn quỹ đạo mong muốn của y k ( ) ở thời điểm k, y k ( 1) là đầu
ra thực tế tại thời điểm k 1 c 0,1 là một thừa số thay đổi được, còn gọi là thừa số mềm và được biểu diễn theo thời gian: c c0exp( ( kT ) )2 , với c 0 0,1 là thừa số mềm ban đầu và λ là hằng số hội tụ
Dựa vào biểu thức (4), mục tiêu theo dõi của Y tại k, được biểu thị như sau:
Trang 3( ) T( ) T( ) T( )T
t
Để tính toán đầu vào tối ưu, ta đề xuất hàm chi phí sau:
trong đó, R là ma trận trọng, Y là dự báo đầu ra hệ thống
Ta cần tối thiểu hàm chi phí để tìm ra U tối ưu Tuy nhiên, ở đây ta đề xuất một kế hoạch điều khiển chính xác vị trí và thỏa mãn các ràng buộc về góc lắc
ax
( ) k m
trong đó, max là góc lắc cực đại cho phép Bài toán điều khiển với các ràng buộc của ( ) k
cũng tương tự như các ràng buộc đầu vào Vấn đề là ta cần phải biến đổi để chuyển các ràng buộc trạng thái sang các ràng buộc đầu vào Để làm được điều này, một nghiên cứu được đề xuất là phân tích (3) để thu được các ràng buộc về đầu vào điều khiển u k ( ) bằng cách sử dụng quan hệ giữa các biến trạng thái và đầu vào điều khiển Để thuận lợi cho việc mô tả, ta xác định ma trận và vector sau:
ax
m m
khi đó, các ràng buộc về góc lắc (7) có thể chuyển sang bất phương trình sau:
( )
m
Ở cùng thời điểm ki, sử dụng (3), biểu thức (8) có thể được viết lại như sau:
Từ đây, dễ thấy rằng giải bất đẳng thức đối với u k ( )i thì thu được những ràng buộc đầu vào điều khiển Mặt khác, đối với hệ thống cầu trục cơ hụt, Bp có dạng:
0 0 T
p
trong đó, a b , là các tham số đã biết của hệ thống, khi đó có thể tính được:
0 0T
p
Từ (9) và (11), thấy rằng bất phương trình này không thể giải được trực tiếp u k ( )i và
do đó, chúng ta cần tìm cách khác để giải (9)
Bây giờ ta trở lại biểu thức động năng ban đầu (2) Với giả định góc lắc nhỏ [5], (2) có thể được tuyến tính hóa và viết lại như sau:
2
Coi phương trình (12) là một hệ thống con, trong đó x t ( ) là đầu vào ảo, ( ) t là đầu
ra Đặt ( ) t ( ) t ( ) t T thì (10) có thể được chuyển đổi thành phương trình vi phân không thuần nhất bậc 1 như sau:
Trong đó, ma trận D R2 2 và 2 1
H R Nghiệm tổng quát của (13) có thể được thu được như sau:
0 0
( )t exp(Dt) texp (t s D H s ds) ( )
Trang 4Nghiên cứu khoa học công nghệ
Tạp chí Nghiên cứu KH&CN quân sự, Số Đặc san FEE, 08 - 2018 67
Trong đó exp( ) biểu diễn hàm mũ tự nhiên và 0 là điều kiện ban đầu của ( ) t
0 (0) (0)T
Đối với mỗi chu kỳ điều khiển T, giá trị ban đầu (0) và (0) bằng giá trị cuối cùng của chu kỳ điều khiển trước đó Thế biểu thức D, H và0vào (14) ta rút ra được ( ) t :
( ) t ( ) t ( ) t T
Ta cũng có thể dễ dàng thu được nghiệm ( ) t là một hàm trên miền 0,T
21
1
Trong đó được xác định từ biểu thức sau
21 (0) (0)
tg d
Giả thiết rằng đầu vào ảo x t ( )cần thỏa mãn bất đẳng thức sau
max
Xét (17), (19) với chú ý rằng sin( ) 1, ta có thể thu được miền giới hạn của ( ) t
trong khoảng 0,T là:
max 21
1
Theo (6) và (20) ta có thể chọn một giải pháp phù hợp để thỏa mãn các ràng buộc về góc lắc, nghĩa là: max Suy ra amax có thể được chọn theo biểu thức sau:
2
21
21
1
l d a
T d
Tiếp theo ta cần tính toán ràng buộc cho đầu vào điều khiển trong suốt chu kỳ điều khiển sử dụng (6) và (19) Trở lại (1) sau khi tuyến tính hóa ta thu được:
Thế (12) vào (22) và đơn giản hóa biểu thức ta có:
Tiếp theo ta cần có được điều kiện đủ để có thể đảm bảo cho (6), (19), (20) và (23), trong đó, M N , đã có theo (23) Cũng từ biểu thức (23) ta có mối quan hệ:
Xét đến miền giá trị của x theo (19) công thức (24) có thể được chuyển thành:
Khi đó, ta có thể biểu diễn miền giá trị của F t ( )
Trang 5giới hạn thu gọn của
Định lý
vi cho phép
điều khiển đ
Ch
không b
ràng bu
kho
của chu kỳ n
xu
Ngoài ra ta có th
rút ra k
với điều khiện l
lại cho tới khi quá tr
trong toàn b
trong m
Hình 1.
Đ
ới hạn thu gọn của
Đến đây ta rút ra một định lý để tóm tắt kết quả nh
ịnh lý
vi cho phép
ều khiển đ
Chứng minh
không b
ràng bu
khoảng điều khiển n
ủa chu kỳ n
xuất đảm bảo rằng góc lắc tải trọng sẽ đ
Ngoài ra ta có th
rút ra k
ới điều khiện l
ại cho tới khi quá tr
trong toàn b
trong m
Hình 1.
tải v
Để thu đ
ới hạn thu gọn của
ến đây ta rút ra một định lý để tóm tắt kết quả nh
ịnh lý: Phương pháp MPC đ
vi cho phép
ều khiển đ
ứng minh
không b
ràng buộc góc lắc đ
ảng điều khiển n
ủa chu kỳ n
ất đảm bảo rằng góc lắc tải trọng sẽ đ
Ngoài ra ta có th
rút ra kết luận rằng r
ới điều khiện l
ại cho tới khi quá tr
trong toàn b
trong mỗi chu kỳ dựa tr
Hình 1
ải và tín hi
ể thu đ
ới hạn thu gọn của
ến đây ta rút ra một định lý để tóm tắt kết quả nh
: Phương pháp MPC đ
vi cho phép
ều khiển đ
ứng minh
không bị lắc Ở chu kỳ điều khiển đầu ti
ộc góc lắc đ
ảng điều khiển n
ủa chu kỳ n
ất đảm bảo rằng góc lắc tải trọng sẽ đ
Ngoài ra ta có th
ết luận rằng r
ới điều khiện l
ại cho tới khi quá tr
trong toàn b
ỗi chu kỳ dựa tr
Kết quả mô phỏng vị trí xe, góc lắc
à tín hi
ể thu được điều kiện đủ, (25) cần phải luôn đ
ới hạn thu gọn của
ến đây ta rút ra một định lý để tóm tắt kết quả nh
: Phương pháp MPC đ
vi cho phép
ều khiển được chọn c
ứng minh: Thông thư
ị lắc Ở chu kỳ điều khiển đầu ti
ộc góc lắc đ
ảng điều khiển n
ủa chu kỳ này b
ất đảm bảo rằng góc lắc tải trọng sẽ đ
Ngoài ra ta có th
ết luận rằng r
ới điều khiện l
ại cho tới khi quá tr
trong toàn bộ quá tr
ỗi chu kỳ dựa tr
ết quả mô phỏng vị trí xe, góc lắc
à tín hiệu v
ợc điều kiện đủ, (25) cần phải luôn đ
ới hạn thu gọn của
ến đây ta rút ra một định lý để tóm tắt kết quả nh
: Phương pháp MPC đ
( ) k
ợc chọn c
: Thông thư
ị lắc Ở chu kỳ điều khiển đầu ti
ộc góc lắc đ
ảng điều khiển n
ày b
ất đảm bảo rằng góc lắc tải trọng sẽ đ
Ngoài ra ta có thể thấy (26) vẫn nằm trong miền điều khiển Phân tích t
ết luận rằng r
ới điều khiện là nó ho
ại cho tới khi quá tr
ộ quá tr
ỗi chu kỳ dựa tr
3 M
ết quả mô phỏng vị trí xe, góc lắc
ệu v
ợc điều kiện đủ, (25) cần phải luôn đ
ới hạn thu gọn của
ến đây ta rút ra một định lý để tóm tắt kết quả nh
: Phương pháp MPC đ
( ) k
ợc chọn c
: Thông thư
ị lắc Ở chu kỳ điều khiển đầu ti
ộc góc lắc đ
ảng điều khiển n
ày bằng đúng với giá trị cuối của chu kỳ tr
ất đảm bảo rằng góc lắc tải trọng sẽ đ
ể thấy (26) vẫn nằm trong miền điều khiển Phân tích t
ết luận rằng r
à nó ho
ại cho tới khi quá tr
ộ quá tr
ỗi chu kỳ dựa tr
3 M
ết quả mô phỏng vị trí xe, góc lắc
ệu vào khi
ợc điều kiện đủ, (25) cần phải luôn đ
ới hạn thu gọn của F t
ến đây ta rút ra một định lý để tóm tắt kết quả nh
: Phương pháp MPC đ
( ) k
ợc chọn cùng nh
: Thông thư
ị lắc Ở chu kỳ điều khiển đầu ti
ộc góc lắc được thỏa m
ảng điều khiển này Đ
ằng đúng với giá trị cuối của chu kỳ tr
ất đảm bảo rằng góc lắc tải trọng sẽ đ
ể thấy (26) vẫn nằm trong miền điều khiển Phân tích t
ết luận rằng ràng bu
à nó hoạt động khi bắt đầu quá tr
ại cho tới khi quá trình
ộ quá trình Trong
ỗi chu kỳ dựa tr
3 MỘT SỐ KẾT QUẢ MÔ PHỎNG V
ết quả mô phỏng vị trí xe, góc lắc
ào khi
ợc điều kiện đủ, (25) cần phải luôn đ
( )
F t
ến đây ta rút ra một định lý để tóm tắt kết quả nh
: Phương pháp MPC đ
ax
m
ùng nh : Thông thường v
ị lắc Ở chu kỳ điều khiển đầu ti
ợc thỏa m
ày Đến chu kỳ điều khiển tiếp theo, góc lắc ban đầu v ằng đúng với giá trị cuối của chu kỳ tr
ất đảm bảo rằng góc lắc tải trọng sẽ đ
ể thấy (26) vẫn nằm trong miền điều khiển Phân tích t àng bu
ạt động khi bắt đầu quá tr ình đi
ình Trong
ỗi chu kỳ dựa trên các giá tr
ỘT SỐ KẾT QUẢ MÔ PHỎNG V
ết quả mô phỏng vị trí xe, góc lắc
ào khi m
ợc điều kiện đủ, (25) cần phải luôn đ
( )
F t suy ra như sa
ến đây ta rút ra một định lý để tóm tắt kết quả nh
: Phương pháp MPC đ
ax
để đáp ứng các y
ùng nh ờng v
ị lắc Ở chu kỳ điều khiển đầu ti
ợc thỏa m
ày Đến chu kỳ điều khiển tiếp theo, góc lắc ban đầu v ằng đúng với giá trị cuối của chu kỳ tr
ất đảm bảo rằng góc lắc tải trọng sẽ đ
ể thấy (26) vẫn nằm trong miền điều khiển Phân tích t àng buộc của
ạt động khi bắt đầu quá tr điều khiển kết thúc v ình Trong
ên các giá tr
ỘT SỐ KẾT QUẢ MÔ PHỎNG V
ết quả mô phỏng vị trí xe, góc lắc
ax
m
ợc điều kiện đủ, (25) cần phải luôn đ
( )
F t suy ra như sa
ến đây ta rút ra một định lý để tóm tắt kết quả nh
: Phương pháp MPC đề xuất đảm bảo rằng góc lắc tải trọng luôn nằm trong phạm
ể đáp ứng các y ùng những r
ờng vào lúc b
ị lắc Ở chu kỳ điều khiển đầu ti
ợc thỏa m
ến chu kỳ điều khiển tiếp theo, góc lắc ban đầu v ằng đúng với giá trị cuối của chu kỳ tr
ất đảm bảo rằng góc lắc tải trọng sẽ đ
ể thấy (26) vẫn nằm trong miền điều khiển Phân tích t
ộc của
ạt động khi bắt đầu quá tr
ều khiển kết thúc v ình Trong nh
ên các giá tr
ỘT SỐ KẾT QUẢ MÔ PHỎNG V
ết quả mô phỏng vị trí xe, góc lắc
ợc điều kiện đủ, (25) cần phải luôn đ
suy ra như sa
ến đây ta rút ra một định lý để tóm tắt kết quả nh
ề xuất đảm bảo rằng góc lắc tải trọng luôn nằm trong phạm
ể đáp ứng các y ững ràng bu
ào lúc b
ị lắc Ở chu kỳ điều khiển đầu ti
ợc thỏa mãn trong kho
ến chu kỳ điều khiển tiếp theo, góc lắc ban đầu v ằng đúng với giá trị cuối của chu kỳ tr
ất đảm bảo rằng góc lắc tải trọng sẽ đ
ể thấy (26) vẫn nằm trong miền điều khiển Phân tích t
ộc của
ạt động khi bắt đầu quá tr
ều khiển kết thúc v những chu kỳ n
ên các giá tr
ỘT SỐ KẾT QUẢ MÔ PHỎNG V
ết quả mô phỏng vị trí xe, góc lắc
0.2
ợc điều kiện đủ, (25) cần phải luôn đ
suy ra như sa
ến đây ta rút ra một định lý để tóm tắt kết quả nh
ề xuất đảm bảo rằng góc lắc tải trọng luôn nằm trong phạm
ể đáp ứng các y àng bu
ào lúc b
ị lắc Ở chu kỳ điều khiển đầu ti
ãn trong kho
ến chu kỳ điều khiển tiếp theo, góc lắc ban đầu v ằng đúng với giá trị cuối của chu kỳ tr
ất đảm bảo rằng góc lắc tải trọng sẽ đ
ể thấy (26) vẫn nằm trong miền điều khiển Phân tích t
( )
F t
ạt động khi bắt đầu quá tr
ều khiển kết thúc v ững chu kỳ n
ên các giá trị ban đầu của góc lắc v
ỘT SỐ KẾT QUẢ MÔ PHỎNG V
ết quả mô phỏng vị trí xe, góc lắc
0.2rad
ợc điều kiện đủ, (25) cần phải luôn đ
suy ra như sau:
ến đây ta rút ra một định lý để tóm tắt kết quả nh
ề xuất đảm bảo rằng góc lắc tải trọng luôn nằm trong phạm
ể đáp ứng các y àng bu
ào lúc bắt đầu vận chuyển tải trọng, xe đẩy đứng im v
ị lắc Ở chu kỳ điều khiển đầu ti
ãn trong kho
ến chu kỳ điều khiển tiếp theo, góc lắc ban đầu v ằng đúng với giá trị cuối của chu kỳ tr
ất đảm bảo rằng góc lắc tải trọng sẽ đư
ể thấy (26) vẫn nằm trong miền điều khiển Phân tích t
( )
F t
ạt động khi bắt đầu quá tr
ều khiển kết thúc v ững chu kỳ n
ị ban đầu của góc lắc v
ỘT SỐ KẾT QUẢ MÔ PHỎNG V
ết quả mô phỏng vị trí xe, góc lắc
0.2rad.
ợc điều kiện đủ, (25) cần phải luôn đ
u:
ến đây ta rút ra một định lý để tóm tắt kết quả nh
ề xuất đảm bảo rằng góc lắc tải trọng luôn nằm trong phạm
ể đáp ứng các yêu c àng buộc (26) đ
ắt đầu vận chuyển tải trọng, xe đẩy đứng im v
ị lắc Ở chu kỳ điều khiển đầu tiên, s
ãn trong kho
ến chu kỳ điều khiển tiếp theo, góc lắc ban đầu v ằng đúng với giá trị cuối của chu kỳ tr
ược giữ trong phạm vi cho phép của chu kỳ n
ể thấy (26) vẫn nằm trong miền điều khiển Phân tích t
( )
ạt động khi bắt đầu quá tr
ều khiển kết thúc v ững chu kỳ n
ị ban đầu của góc lắc v
ỘT SỐ KẾT QUẢ MÔ PHỎNG V
ết quả mô phỏng vị trí xe, góc lắc
rad
ợc điều kiện đủ, (25) cần phải luôn đ
ến đây ta rút ra một định lý để tóm tắt kết quả nh
ề xuất đảm bảo rằng góc lắc tải trọng luôn nằm trong phạm
êu c
ộc (26) đ
ắt đầu vận chuyển tải trọng, xe đẩy đứng im v
ên, sử dụng ph
ãn trong khoảng
ến chu kỳ điều khiển tiếp theo, góc lắc ban đầu v ằng đúng với giá trị cuối của chu kỳ tr
ợc giữ trong phạm vi cho phép của chu kỳ n
ể thấy (26) vẫn nằm trong miền điều khiển Phân tích t
( )
F t được chỉ ra trong biểu thức (26) luôn thỏa m
ạt động khi bắt đầu quá tr
ều khiển kết thúc v ững chu kỳ n
ị ban đầu của góc lắc v
ỘT SỐ KẾT QUẢ MÔ PHỎNG V
Hình 2.
ợc điều kiện đủ, (25) cần phải luôn đư
ến đây ta rút ra một định lý để tóm tắt kết quả nh
ề xuất đảm bảo rằng góc lắc tải trọng luôn nằm trong phạm
êu cầu quy định của cầ
ộc (26) đ
ắt đầu vận chuyển tải trọng, xe đẩy đứng im v
ử dụng ph ảng
ến chu kỳ điều khiển tiếp theo, góc lắc ban đầu v ằng đúng với giá trị cuối của chu kỳ tr
ợc giữ trong phạm vi cho phép của chu kỳ n
ể thấy (26) vẫn nằm trong miền điều khiển Phân tích t
ợc chỉ ra trong biểu thức (26) luôn thỏa m
ạt động khi bắt đầu quá trình
ều khiển kết thúc và do đó ràng bu ững chu kỳ này các đi
ị ban đầu của góc lắc v
ỘT SỐ KẾT QUẢ MÔ PHỎNG V
Hình 2.
tải v
ược thỏa m
ến đây ta rút ra một định lý để tóm tắt kết quả như sau:
ề xuất đảm bảo rằng góc lắc tải trọng luôn nằm trong phạm
ầu quy định của cầ
ộc (26) được thỏa m
ắt đầu vận chuyển tải trọng, xe đẩy đứng im v
ử dụng ph
0,
ến chu kỳ điều khiển tiếp theo, góc lắc ban đầu v ằng đúng với giá trị cuối của chu kỳ tr
ợc giữ trong phạm vi cho phép của chu kỳ n
ể thấy (26) vẫn nằm trong miền điều khiển Phân tích t
ợc chỉ ra trong biểu thức (26) luôn thỏa m ình đi
à do đó ràng bu
ày các đi
ị ban đầu của góc lắc v
ỘT SỐ KẾT QUẢ MÔ PHỎNG V
Hình 2.
ải và tín hi
ợc thỏa m
ư sau:
ề xuất đảm bảo rằng góc lắc tải trọng luôn nằm trong phạm
ầu quy định của cầ
ợc thỏa m
ắt đầu vận chuyển tải trọng, xe đẩy đứng im v
ử dụng ph
0,T
ến chu kỳ điều khiển tiếp theo, góc lắc ban đầu v ằng đúng với giá trị cuối của chu kỳ tr
ợc giữ trong phạm vi cho phép của chu kỳ n
ể thấy (26) vẫn nằm trong miền điều khiển Phân tích t
ợc chỉ ra trong biểu thức (26) luôn thỏa m
điều khiển Các b
à do đó ràng bu
ày các đi
ị ban đầu của góc lắc v
ỘT SỐ KẾT QUẢ MÔ PHỎNG V
Hình 2 K
à tín hi
ợc thỏa m
ư sau:
ề xuất đảm bảo rằng góc lắc tải trọng luôn nằm trong phạm
ầu quy định của cầ
ợc thỏa m
ắt đầu vận chuyển tải trọng, xe đẩy đứng im v
ử dụng phương pháp MPC đ
0,T Các ràng bu
ến chu kỳ điều khiển tiếp theo, góc lắc ban đầu v ằng đúng với giá trị cuối của chu kỳ trước v
ợc giữ trong phạm vi cho phép của chu kỳ n
ể thấy (26) vẫn nằm trong miền điều khiển Phân tích t
ợc chỉ ra trong biểu thức (26) luôn thỏa m
ều khiển Các b
à do đó ràng bu
ày các điều kiện đảm bảo đ
ị ban đầu của góc lắc và v
ỘT SỐ KẾT QUẢ MÔ PHỎNG VÀ TH
Kết quả mô phỏng vị trí xe, góc lắc
à tín hi
ợc thỏa mãn khi
ề xuất đảm bảo rằng góc lắc tải trọng luôn nằm trong phạm
ầu quy định của cầ
ợc thỏa mãn
ắt đầu vận chuyển tải trọng, xe đẩy đứng im v
ương pháp MPC đ
T Các ràng bu
ến chu kỳ điều khiển tiếp theo, góc lắc ban đầu v
ớc v
ợc giữ trong phạm vi cho phép của chu kỳ n
ể thấy (26) vẫn nằm trong miền điều khiển Phân tích t
ợc chỉ ra trong biểu thức (26) luôn thỏa m
ều khiển Các b
à do đó ràng bu
ều kiện đảm bảo đ
à vận tốc góc (15)
À TH
ết quả mô phỏng vị trí xe, góc lắc
à tín hiệu v
ãn khi
ề xuất đảm bảo rằng góc lắc tải trọng luôn nằm trong phạm
ầu quy định của cầ
ãn
ắt đầu vận chuyển tải trọng, xe đẩy đứng im v
ương pháp MPC đ Các ràng bu
ến chu kỳ điều khiển tiếp theo, góc lắc ban đầu v
ớc và chi
ợc giữ trong phạm vi cho phép của chu kỳ n
ể thấy (26) vẫn nằm trong miền điều khiển Phân tích t
ợc chỉ ra trong biểu thức (26) luôn thỏa m
ều khiển Các b
à do đó ràng buộc góc lắc đ
ều kiện đảm bảo đ
ận tốc góc (15)
À THẢO LUẬN
ết quả mô phỏng vị trí xe, góc lắc
ệu vào khi
ãn khi
ề xuất đảm bảo rằng góc lắc tải trọng luôn nằm trong phạm
ầu quy định của cầu tr
ắt đầu vận chuyển tải trọng, xe đẩy đứng im v
ương pháp MPC đ Các ràng bu
ến chu kỳ điều khiển tiếp theo, góc lắc ban đầu v
à chiến
ợc giữ trong phạm vi cho phép của chu kỳ n
ể thấy (26) vẫn nằm trong miền điều khiển Phân tích t
ợc chỉ ra trong biểu thức (26) luôn thỏa m
ều khiển Các b
ộc góc lắc đ
ều kiện đảm bảo đ
ận tốc góc (15)
ẢO LUẬN
ết quả mô phỏng vị trí xe, góc lắc
ào khi
( )t
ề xuất đảm bảo rằng góc lắc tải trọng luôn nằm trong phạm
u trục, với điều kiện bộ
ắt đầu vận chuyển tải trọng, xe đẩy đứng im v
ương pháp MPC đ Các ràng buộc (26) nằm trong
ến chu kỳ điều khiển tiếp theo, góc lắc ban đầu v
ến lư
ợc giữ trong phạm vi cho phép của chu kỳ n
ể thấy (26) vẫn nằm trong miền điều khiển Phân tích t
ợc chỉ ra trong biểu thức (26) luôn thỏa m
ều khiển Các bước sau đó đ
ộc góc lắc đ
ều kiện đảm bảo đ
ận tốc góc (15)
ẢO LUẬN
ết quả mô phỏng vị trí xe, góc lắc
ào khi
( )t
ề xuất đảm bảo rằng góc lắc tải trọng luôn nằm trong phạm
ục, với điều kiện bộ
ắt đầu vận chuyển tải trọng, xe đẩy đứng im v
ương pháp MPC đ
ộc (26) nằm trong
ến chu kỳ điều khiển tiếp theo, góc lắc ban đầu v
lược điều khiển đề
ợc giữ trong phạm vi cho phép của chu kỳ n
ể thấy (26) vẫn nằm trong miền điều khiển Phân tích tương t
ợc chỉ ra trong biểu thức (26) luôn thỏa m
ớc sau đó đ
ộc góc lắc đ
ều kiện đảm bảo đ
ận tốc góc (15)
ẢO LUẬN
ết quả mô phỏng vị trí xe, góc lắc
ax
m
max
( )t
ề xuất đảm bảo rằng góc lắc tải trọng luôn nằm trong phạm
ục, với điều kiện bộ
ắt đầu vận chuyển tải trọng, xe đẩy đứng im v
ương pháp MPC đề xuất với các
ộc (26) nằm trong
ến chu kỳ điều khiển tiếp theo, góc lắc ban đầu và v
ợc điều khiển đề
ợc giữ trong phạm vi cho phép của chu kỳ n
ương t
ợc chỉ ra trong biểu thức (26) luôn thỏa m
ớc sau đó đ
ộc góc lắc đư
ều kiện đảm bảo đư
ận tốc góc (15)
ết quả mô phỏng vị trí xe, góc lắc
ax
m
max
Do đó
ề xuất đảm bảo rằng góc lắc tải trọng luôn nằm trong phạm
ục, với điều kiện bộ
ắt đầu vận chuyển tải trọng, xe đẩy đứng im v
ề xuất với các
ộc (26) nằm trong
à vận tốc góc
ợc điều khiển đề
ợc giữ trong phạm vi cho phép của chu kỳ n
ương tự ta có thể
ợc chỉ ra trong biểu thức (26) luôn thỏa m
ớc sau đó đ ược bảo đảm ược tính toán
ết quả mô phỏng vị trí xe, góc lắc
0.4
Do đó
ề xuất đảm bảo rằng góc lắc tải trọng luôn nằm trong phạm
ục, với điều kiện bộ
ắt đầu vận chuyển tải trọng, xe đẩy đứng im v
ề xuất với các
ộc (26) nằm trong
ận tốc góc
ợc điều khiển đề
ợc giữ trong phạm vi cho phép của chu kỳ n
ự ta có thể
ợc chỉ ra trong biểu thức (26) luôn thỏa m
ớc sau đó đư
ợc bảo đảm
ợc tính toán
ết quả mô phỏng vị trí xe, góc lắc
0.4rad
Do đó
(26)
ề xuất đảm bảo rằng góc lắc tải trọng luôn nằm trong phạm
ục, với điều kiện bộ
ắt đầu vận chuyển tải trọng, xe đẩy đứng im và t
ề xuất với các
ộc (26) nằm trong
ận tốc góc
ợc điều khiển đề
ợc giữ trong phạm vi cho phép của chu kỳ n
ự ta có thể
ợc chỉ ra trong biểu thức (26) luôn thỏa m
ược lặp
ợc bảo đảm
ợc tính toán
ết quả mô phỏng vị trí xe, góc lắc
0.4rad
Do đó
(26)
ề xuất đảm bảo rằng góc lắc tải trọng luôn nằm trong phạm
ục, với điều kiện bộ
à tải
ề xuất với các
ộc (26) nằm trong
ận tốc góc
ợc điều khiển đề
ợc giữ trong phạm vi cho phép của chu kỳ này
ự ta có thể
ợc chỉ ra trong biểu thức (26) luôn thỏa mãn,
ợc lặp
ợc bảo đảm
ợc tính toán
ết quả mô phỏng vị trí xe, góc lắc
rad
(26)
ề xuất đảm bảo rằng góc lắc tải trọng luôn nằm trong phạm
ục, với điều kiện bộ
ải
ề xuất với các
ộc (26) nằm trong
ận tốc góc
ợc điều khiển đề
ày
ự ta có thể
ãn,
ợc lặp
ợc bảo đảm
ợc tính toán
ết quả mô phỏng vị trí xe, góc lắc
rad
Trang 6Nghiên cứu khoa học công nghệ
Tạp chí Nghiên cứu KH&CN quân sự, Số Đặc san FEE, 08 - 2018 69
Để minh họa cho hiệu quả của phương pháp này, ta sử dụng phần mềm Matlab-Simulink để mô phỏng cho thuật toán Dựa vào tài liệu [7] ta chọn thuật toán nền là QP để giải bài toán MPC ràng buộc tín hiệu vào Từ đó ta phát triển sang bài toán MPC ràng buộc góc lắc tải trọng cầu trục Chọn thời gian lấy mẫu T=0.1s Tham số cầu trục lấy theo
mô hình tác giả đã thực hiện trong tài liệu [5] với:
2
1 5 , 2 2 , 0.75 , d 0.07 , d 0.7
m kg m kg l m J kgm x m trong hai trường hợp góc
lắc cực đại lần lượt là 0.2rad (hình 1) và 0.4rad (hình 2) Các kết quả cho thấy thời gian
xác lập vị trí khá nhanh (khoảng 3 giây) đảm bảo được giới hạn góc lắc cho phép và ổn
định sau khoảng 5 giây
4 KẾT LUẬN
Sử dụng phương pháp chuyển đổi được đề xuất, ràng buộc góc lắc có thể được chuyển đổi thành các giới hạn đầu vào điều khiển tương ứng Kết quả mô phỏng đã chứng tỏ hiệu quả của phương pháp Giá trị của giải pháp không chỉ ở hiệu quả làm việc nhanh và chính xác mà còn góp phần nâng cao sự an toàn trong môi trường làm việc của cầu trục Tuy nhiên, phương pháp đề xuất mới chỉ đem đến giải pháp một chiều, có nghĩa là các ràng buộc đầu vào thu được không tương đương với các ràng buộc góc lắc Trong nghiên cứu tương lai, ta sẽ cố gắng tìm một giải pháp tổng quát hơn Bằng cách xác định tuyến tính hóa chính xác và phân tích động lực đầy đủ của cầu trục 3-D, chiến lược điều khiển đề xuất cũng có thể được tiếp tục nghiên cứu mở rộng cho hệ cầu trục 3-D
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] Le Anh Tuan, et al (2011), “Partial Feedback Linearization Control of Overhead Cranes with Varying Cable Lengths”, 11th International Conference on Control,
Automation and Systems, pp 906-912
[2] Filipe, J (2007), “Real- time time - optimal control for a nonlinear container crane using a neural network”, Informatics in Control, Automation and Robotics II, ©
Springer., pp 79-84
[3] Liu, Diantong, et al (2005), “Adaptive sliding mode fuzzy control for a two-dimensional overhead crane”, Mechatronics 15(5), pp 505-522
[4] Menghua Zhang, et al (2016), “Adaptive tracking control for double-pendulum overhead cranes subject to tracking error limitation, parametric uncertainties and external disturbances”, Mechanical Systems and Signal Processing 76-77, pp.15-32 [5] Nguyễn Trung Thành, Nguyễn Thanh Tiên (2016), “Lọc nhiễu và giảm dao động cho cầu trục 2D bằng thuật toán LQG”, Kỷ yếu Hội thảo toàn quốc về Điện tử, Truyền
thông và Công nghệ thông tin REV-2016
[6] Tuan, Le Anh ( 2016), “Design of Sliding Mode Controller for the 2D Motion of an Overhead Crane with Varying Cable Length”, Journal of Automation and Control
Engineering 4(3)
[7] Nguyễn Thị Mai Hương, “Nghiên cứu xây dựng thuật toán điều khiển dự báo theo mô hình cho đối tượng phi tuyến liên tục”, Luận án tiến sỹ kỹ thuật, Thái Nguyên, 2016
Trang 7ABSTRACT
SWING ANGLE CONTROL FOR CRANE USING SOFT CONSTRAINT MPC
Crane is an unactuator system, which the swing angle of load is not directly controlled but it can be guaranteed effectively Controlling the swing angle of the load contributes to improve the quality of control, to ensure the safety of the people and equipments at the work area One method that has been increasingly used in control is predictive control Using a model-based predictive control (MPC) method with soft constraints for state variables can hold the load swing angle within the desired range Therefore, the paper proposes a new MPC algorithm and has simulated effective verification for 2-D crane system To do that, we has described the mathematical crane system, using an algorithm that combines the optimization algorithm with the boundary constraints as the swing angle Simulation results on Matlab have shown the effectiveness of a control solution that can be applied in practice
Keywords: MPC; Soft constraints; Swing angle; Crane
Nhận bài ngày 01 tháng 7 năm 2018 Hoàn thiện ngày 10 tháng 9 năm 2018 Chấp nhận đăng ngày 20 tháng 9 năm 2018
Địa chỉ: 1 Trường Đại học SPKT Hưng Yên ;
2 Học viện Kỹ thuật quân sự;
3
Viện Khoa học và Công nghệ quân sự
* Email: thanhhytn@gmail.com