Một số hướng dẫn viết tổng quan tài liệu

Tổng quan tài liệu là một bài viết, công trình nghiên cứu về một chủ đề nhất định dựa trên những tài liệu, báo cáo và công trình nghiên cứu đã được thực hiện (kể cả trong nước và trên thế giới). Để tìm hiểu sâu hơn về vấn đề này mời các bạn tham khảo tài liệu Một số hướng dẫn viết tổng quan tài liệu.

M T S  H Ộ Ố ƯỚ NG D N VI T T NG QUAN TÀI LI U Ẫ Ế Ổ Ệ

(S  d ng cho Bài t p 1 ­ cao h c YTTC)ử ụ ậ ọ

1. GI I THI UỚ Ệ

T ng quan tài li u là m t bài vi t, công trình nghiên c u v  m t ch  đ  nh tổ ệ ộ ế ứ ề ộ ủ ề ấ  

đ nh d a trên nh ng tài li u, báo cáo và công trình nghiên c u đã đị ự ữ ệ ứ ược th cự  

hi n ệ (k  c  trong nể ả ước và trên th  gi i).ế ớ

Vi t t ng quan tài li u không ph i ch  là vi c xem xét, t p h p, li t kê thôngế ổ ệ ả ỉ ệ ậ ợ ệ   tin, ý tưởng được nêu trong các tài li u s n có v  m t ch  đ  nh t đ nh mà cònệ ẵ ề ộ ủ ề ấ ị  

ph i phân tích, đánh giá, so sánh, t ng h p nh ng tài li u này trong m i liên hả ổ ợ ữ ệ ố ệ 

v i m c tiêu đ  ra.ớ ụ ề

Vi t t ng quan tài li u có th  có nhi u m c đích khác nhau. Sau đây là m t sế ổ ệ ể ề ụ ộ ố 

ví d  v  m c đích t ng quan tài li u:ụ ề ụ ổ ệ

­ Trình bày m t lí thuy t và nh ng nghiên c u th  nghi m lí thuy t này đãộ ế ữ ứ ử ệ ế  

được th c hi n,ự ệ

­ Trình bày m t v n đ  và nh ng gi i pháp gi i quy t v n đ  đã độ ấ ề ữ ả ả ế ấ ề ược các  nghiên c u đ  xu t, th  nghi mứ ề ấ ử ệ

­ T ng h p và phân tích m t ho c nh ng phổ ợ ộ ặ ữ ương pháp được áp d ng đụ ể  nghiên c u hay gi i quy t m t v n đ  c  th ,ứ ả ế ộ ấ ề ụ ể

­ T ng h p nh ng đi m chung gi a các nghiên c u đã đổ ợ ữ ể ữ ứ ược th c hi n,ự ệ

­ Nêu nhu c u cho nghiên c u ti p theoầ ứ ế

­ T ng h p ki n th c v  m t v n đ  s c kh e đang đổ ợ ế ứ ề ộ ấ ề ứ ỏ ược quan tâm

2. CÁC BƯỚC TI N HÀNHẾ

Vi t t ng quan tài li u bao g m nh ng bế ổ ệ ồ ữ ước chính sau đây:

2.1 Xác đ nh ch  đ  quan tâmị ủ ề

2.2 Xác đ nh m c tiêu t ng quan tài li uị ụ ổ ệ

2.3 Xác đ nh tiêu chu n l a ch n tài li u và tiêu chu n lo i trị ẩ ự ọ ệ ẩ ạ ừ

2.4 Thu th p tài li u liên quan t  các ngu n khác nhauậ ệ ừ ồ

Tài li u có th  thu th p đệ ể ậ ượ ừc t  nhi u ngu n khác nhau, ví d : các t p chí khoaề ồ ụ ạ  

h c, báo cáo nghiên c u đã đăng trên các t p chí ho c ch a đăng, các c  s  dọ ứ ạ ặ ư ơ ở ữ 

li u (Medline, CD­ROMS, lu n văn th c s , lu n án ti n s , internet.ệ ậ ạ ỹ ậ ế ỹ

2.5 Đ c ph n tóm t t c a các tài li u thu th p đọ ầ ắ ủ ệ ậ ược, đ c lọ ướt qua đ  n mể ắ  

được ý chính

2.6 L a ch n nh ng tài li u phù h p v i tiêu chu n đ  ra. L u ý vi c l u giự ọ ữ ệ ợ ớ ẩ ề ư ệ ư ữ 

nh ng tài li u đã đữ ệ ượ ực l a ch n m t cách c n th n, s p x p nh ng tài li u nàyọ ộ ẩ ậ ắ ế ữ ệ   tùy theo m c đích s  d ng (ví d  s p x p theo ch  đ  chính, phụ ử ụ ụ ắ ế ủ ề ương pháp,…) 2.7 Đ c chi ti t nh ng tài li u đã l a ch n và ghi chép nh ng n i dung liên quanọ ế ữ ệ ự ọ ữ ộ  

và thêm vào nh ng ý ki n, quan đi m ban đ u c a cá nhânữ ế ể ầ ủ

2.8 Vi t t ng quanế ổ

Trong quá trình vi t, tác gi  c n bám sát m c tiêu đã đ  ra và l u ý đ a raế ả ầ ụ ề ư ư  

nh ng nh n xét bình lu n c a b n thân đ i v i nh ng thông tin thu th p đữ ậ ậ ủ ả ố ớ ữ ậ ượ  c

t  nh ng tài li u.ừ ữ ệ

2.9 Đ c l i ph n t ng quan đã vi t, s a ch a và hoàn thành tài li u t ng quan.ọ ạ ầ ổ ế ử ữ ệ ổ Trong bước này, tác gi  có th  ph i đ c l i nh ng tài li u đã đ c ho c đ cả ể ả ọ ạ ữ ệ ọ ặ ọ   thêm nh ng tài li u liên quan đ  có thêm thông tin ho c làm rõ thê thông tinữ ệ ể ặ   quan tr ng.ọ

3. C U TRÚC T NG QUAN TÀI LI UẤ Ổ Ệ

M t bài vi t t ng quan tài li u g m nh ng m c sau đây:ộ ế ổ ệ ồ ữ ụ

3.1 Tiêu đ  ề

3.2 M c tiêuụ

3.3 Tài li u và phệ ương pháp

Trong ph n này, tác gi  ph i mô t  rõ phầ ả ả ả ương pháp đã đượ ử ục s  d ng đ  tìm tàiể  

li u, ngu n tài li u, nh ng tiêu chu n ch n tài li u và nh ng tiêu chu n lo i trệ ồ ệ ữ ẩ ọ ệ ữ ẩ ạ ừ  tài li u.ệ

3.4 K t quế ả

D a trên m c tiêu đ  ra, k t qu  đự ụ ề ế ả ược trình bày theo ch  đ , chia ra nhi u chủ ề ề ủ 

đ  nh , s p x p theo trình t  lôgic và làm sao cho chúng có m i liên h  v iề ỏ ắ ế ự ố ệ ớ   nhau. L u ý là vi t t ng quan tài li u không ph i ch  là vi c xem xét, t p h p,ư ế ổ ệ ả ỉ ệ ậ ợ  

li t kê thông tin, ý tệ ưởng được nêu trong các tài li u s n có v  m t ch  đ  nh tệ ẵ ề ộ ủ ề ấ  

đ nh mà còn ph i phân tích, đánh giá, so sánh, t ng h p nh ng tài li u này trongị ả ổ ợ ữ ệ  

m i liên h  v i nghiên c u d  đ nh ti n hành.ố ệ ớ ứ ự ị ế

3.5 K t lu n và khuy n nghế ậ ế ị

K t lu n và khuy n ngh  ph i căn c  trên k t qu  thu đế ậ ế ị ả ứ ế ả ược, vi c phân tíchệ   thông tin thu được và đ i chi u v i m c tiêu c a t ng quan tài li u.ố ế ớ ụ ủ ổ ệ

3.6 Danh m c tài li u tham kh oụ ệ ả

Li t kê toàn b  tài li u tham kh o đệ ộ ệ ả ượ ử ục s  d ng đ  vi t t ng quan tài li u theoể ế ổ ệ   qui đ nh hi n hành c a B  Giáo d c và Đào t o (xem ph c l c 2)ị ệ ủ ộ ụ ạ ụ ụ

S  lố ượng tài li u tham kh o: trong khuôn kh  ti u lu n t t nghi p CNYTCC,ệ ả ổ ể ậ ố ệ  

t ng s  tài li u tham kh o t i thi u là 25, trong đó tài li u b ng ti ng Anh ítổ ố ệ ả ố ể ệ ằ ế  

nh t là 10.ấ

4. M t s  qui đ nh v  hình th c ti u lu n t ng quan tài li uộ ố ị ề ứ ể ậ ổ ệ

4.1 Font ch  và c  ch : s  d ng font Times New Roman, c  ch  12ữ ỡ ữ ử ụ ỡ ữ

4.2 Kho ng cách gi a các dòng: 1.5ả ữ

4.3 Đ  dài ti u lu n: t i thi u 20 trang, t i đa 30 trang (không k  ph n tài li uộ ể ậ ố ể ố ể ầ ệ   tham kh o và ph  l c)ả ụ ụ

Tài li u h ệ ướ ng d n này có tham kh o các tài li u sau đây: ẫ ả ệ

Trường Đ i h c y t  công c ng (2007), Hạ ọ ế ộ ướng d n vi t đ  cẫ ế ề ương nghiên c uứ  

s  d ng cho h c viên d  thi nghiên c u sinh Y t  công c ng.ử ụ ọ ự ứ ế ộ

Trường Đ i h c y t  công c ng (2007), Hạ ọ ế ộ ướng d n vi t lu n văn và báo cáoẫ ế ậ   nghiên c u s  d ng cho h c viên cao h c và chuyên khoa I.ứ ử ụ ọ ọ

Saul   Greenberg, How   To   Write   A   Literature   Review. 

http://pages.cpsc.ucalgary.ca/~saul/wiki/pmwiki.php/Chapter1/Chapter1Clu

b accessed date 7 March 2008

Asian Institute of Technology, Writing a literature review; 

Dena Taylor, The Literature Review: A Few Tips On Conducting It  

:///D:/My%20Documents/Phong%20DT/Thi%20tot%20nghiep/THi%20TN

%20K3%202004­2008/Literature%20review/litrev.html, accessed date: 7­3­2008

Ph  l c 1­ Hụ ụ ướng d n vi t t ng quan ẫ ế ổ (trích t  “hừ ướng d n vi t lu n văn vàẫ ế ậ   báo cáo nghiên c u”)ứ

Đây là chương đ u tiên, ngay sau ph n m c tiêu c a đ  tài, cung c p nh ng tầ ầ ụ ủ ề ấ ữ ư 

li u n n, cho ngệ ề ườ ọi đ c bi t v n đ  tác gi  quan tâm (và nh ng v n đ  chuyênế ấ ề ả ữ ấ ề   ngành có liên quan) đã được nh ng tác gi  trữ ả ước đó nghiên c u và phân tích nhứ ư 

th  nào (c  qu c t  và trong nế ả ố ế ước)

Có th  trình b y các thông tin, s  li u v  v n đ  nghiên c u, cũng nh  nh ngể ầ ố ệ ề ấ ề ứ ư ữ  

ki n th c lý thuy t kinh đi n xoay quanh v n đ  này  ế ứ ế ể ấ ề Ví dụ: n u là đ  tàiế ề   nghiên c u t p trung gi i quy t v n đ  phòng ch ng HIV/AIDS, ph n t ngứ ậ ả ế ấ ề ố ầ ổ   quan lý thuy t c n mô t  m t cách r t c  b n (nh ng ng n g n) v  l ch s  đ iế ầ ả ộ ấ ơ ả ư ắ ọ ề ị ử ạ  

d ch HIV/AIDS trên th  gi i, c u trúc sinh h c c a virus HIV, và các đ c đi mị ế ớ ấ ọ ủ ặ ể  

b nh h c c a HIV/AIDS, d ch t  h c c a b nh, v.v  Thông thệ ọ ủ ị ễ ọ ủ ệ ường trình t  thự ể 

hi n các thông tin đi t  t ng quát t i c  th , t  r ng đ n h p: tình hình thệ ừ ổ ớ ụ ể ừ ộ ế ẹ ế 

gi i, Vi t nam, t nh/ thành ph , đ a phớ ệ ỉ ố ị ương n i ti n hành nghiên c u.ơ ế ứ

Sau nh ng ki n th c n n r t c  b n v  ch  đ , tác gi  có th  li t kê các k tữ ế ứ ề ấ ơ ả ề ủ ề ả ể ệ ế  

qu  nghiên c u trả ứ ước đó, các công trình khoa h c hay d  án, gi i pháp cánọ ự ả   thi p, chi n lệ ế ược, đường l i, ch  trố ủ ương thông qua các khung pháp lý, v.v.  (đi u này tùy thu c ch  đ  nghiên c u). ề ộ ủ ề ứ

Nên chia ph n t ng quan thành các ph n nh , đánh s  thành t ng ti u m c chiầ ổ ầ ỏ ố ừ ể ụ  

ti t. Cách c u trúc các ph n là hoàn toàn tùy thu c vào ch  đ  nghiên c u và tácế ấ ầ ộ ủ ề ứ  

gi  Các ph n này s  l n lả ầ ẽ ầ ượ ề ật đ  c p các nghiên c u trong và ngoài nứ ước đã 

được ti n hành xoay quanh ch  đ  này, phế ủ ề ương pháp ti n hành, nh ng k t quế ữ ế ả 

và phát hi n chính c a tác gi  đi trệ ủ ả ước, nh ng  u nhữ ư ược đi m c a nh ng đ  tàiể ủ ữ ề  

đó (nêu rõ nh ng gì đã đữ ược gi i quy t, nh ng gì còn t n t i).ả ế ữ ồ ạ

Thông thường, nên bám sát m c tiêu nghiên c u đ  vi t ph n t ng quan. Ch ngụ ứ ể ế ầ ổ ẳ  

h n, n u m c tiêu có tìm hi u t  l  nhi m b nh, nh t thi t v n đ  t  l  nhi mạ ế ụ ể ỷ ệ ễ ệ ấ ế ấ ề ỷ ệ ễ    các qu n th  khác nhau,   các nghiên c u tr c c n đ c li t kê. N u m c

tiêu có đ  c p t i vi c tìm hi u ki n th c, thái đ , th c hành (KAP) c a đ iề ậ ớ ệ ể ế ứ ộ ự ủ ố  

tượng, thì ph n t ng quan c n ch  ra KAP đã đầ ổ ầ ỉ ược nghiên c u ra sao   các đứ ở ề  tài trước đây, k t qu  chính là gì, v.v.ế ả

N u đ  tài có nh ng khái ni m, đ nh nghĩa ch a ph i là ph  bi n, tác gi  c nế ề ữ ệ ị ư ả ổ ế ả ầ  

mô t  chúng trong ph n t ng quan, ch  rõ các đ  tài trả ầ ổ ỉ ề ước đây đã s  d ng kháiử ụ  

ni m, đ nh nghĩa nào, đ nh nghĩa nào là chu n m c (ví d  theo khuy n cáo c aệ ị ị ẩ ự ụ ế ủ  

T  ch c Y t  th  gi i, theo qui đ nh ban hành c a B  Y t , v.v.)ổ ứ ế ế ớ ị ủ ộ ế

Ngoài ra, nh ng khung lý thuy t giúp gi i quy t v n đ  cũng c n đữ ế ả ế ấ ề ầ ược đ  c pề ậ   trong ph n này, đ c bi t là khi ch  đ  đã đầ ặ ệ ủ ề ược nhi u tác gi  trề ả ước đó tìm tòi  khám phá. Khung lý thuy t trình bày   đây mang tính ch t cung c p thông tinế ở ấ ấ  

n n cho ngề ườ ọi đ c, tác gi  cũng nên đ a ra nh n đ nh c a mình v  nh ng lýả ư ậ ị ủ ề ữ   thuy t, nh ng k t qu  c a các nghiên c u trế ữ ế ả ủ ứ ước, và nh t là phấ ương pháp lu n.ậ  

Nh ng khung lý thuy t ch  ra   đây ữ ế ỉ ở không nh t thi tấ ế  s  là khung chung cho cẽ ả 

đ  tài này, tác gi  có toàn quy n xây d ng và đ  xu t nh ng mô hình lý thuy tề ả ề ự ề ấ ữ ế  

m i. ớ

T t c  các thông tin trích d n trong t ng quan c n đấ ả ẫ ổ ầ ược chú gi i rõ ngu n tàiả ồ  

li u tham kh o.ệ ả

Phuc l c 2­ụ  Hướng d n li t kê tài li u tham kh o (trích t  “hẫ ệ ệ ả ừ ướng d nẫ  

vi t lu n văn và báo cáo nghiên c u”)ế ậ ứ

Tài li u tham kh o g m: sách, các  n ph m, t p chí, ho c trang Web đã đ cệ ả ồ ấ ẩ ạ ặ ọ  

và được trích d n ho c đẫ ặ ược s  d ng đ  hình thành ý tử ụ ể ưởng nghiên c u.ứ  

L u ý:ư  H c viên ch  trích d n tr c ti p, không trích l i t  ngu n khác. Ítọ ỉ ẫ ự ế ạ ừ ồ  

nh t ph i có 50% tài li u tham kh o đấ ả ệ ả ược xu t b n trong 10 năm g n đây.ấ ả ầ

Trình t  s p x p (theo qui đ nh B  Giáo d c): Tài li u tham kh o đự ắ ế ị ộ ụ ệ ả ược x pế   riêng theo t ng ngôn ng  ( Vi t Anh, Pháp, Đ c Nga, Trung, Nh t ) Các tàiừ ữ ệ ứ ậ  

li u b ng ti ng nệ ằ ế ước ngoài ph i gi  nguyên văn, không phiên âm, khôngả ữ  

d ch, k  c  tài li u b ng ti ng Trung Qu c, Nh t ( Đ i v i nh ng tài li uị ể ả ệ ằ ế ố ậ ố ớ ữ ệ  

b ng ngôn ng  còn ít ngằ ữ ười bi t có th  thêm ph n d ch ti ng Vi t đi kèmế ể ầ ị ế ệ  

m i tài li u). Tài li u tham kh o x p theo th  t  A B C  H  tên tác gi   c aỗ ệ ệ ả ế ứ ự ọ ả ủ   tài li u tham kh o theo qui đ nh sau:ệ ả ị

Tác gi  là ngả ườ ưới n c ngoài x p th  t   A B C theo h ế ứ ự ọ

Tác gi  là ngả ười Vi t Nam x p th  t   ABC theo tên nh ng v n gi  nguyênệ ế ứ ự ư ẫ ữ  

th  t  thông thứ ự ường c a tên ngủ ười Vi t Nam, không đ o tên lên trệ ả ước h ọ

Tài li u không có tên tác gi  thì x p theo th  t  ABC t  đ u c a tên c  quanệ ả ế ứ ự ừ ầ ủ ơ   ban hành báo cáo  hay  n ph m, ví d : T ng c c Th ng kê x p vào v n T,ấ ẩ ụ ổ ụ ố ế ầ  

B  Giáo d c  & Đào t o x p vào v n B ộ ụ ạ ế ầ

Tài li u tham kh o là sách, lu n án, báo cáo ph i ghi đ y đ  các thông tinệ ả ậ ả ầ ủ   sau: Tên các tác gi  ho c c  quan ban hành (Năm xu t b n)ả ặ ơ ấ ả  Tên sách, lu n ậ  

án ho c báo cáo ặ , Nhà xu t b n, N i xu t b n.ấ ả ơ ấ ả

Tài li u tham kh o là bài báo trong t p chí, trong m t cu n sách ghi đ y đệ ả ạ ộ ố ầ ủ  các thông tin sau: Tên các tác gi  (năm công b ) "Tên bài báo" ả ố Tên t p chí ạ  

ho c tên sách,   ặ T p(s ), Các s  trang. ( g ch ngang gi a hai ch  s , d uậ ố ố ạ ữ ữ ố ấ  

ch m k t thúc)ấ ế

Mẫu:

1 NguyÔn Lª TuÊn vµ céng sù (1999), Kh¶o s¸t t×nh h×nh tµn tËt t¹i quËn H¶i ch©u

thµnh phè §µ n½ng, Kû yÕu c«ng tr×nh nghiªn cøu khoa häc - Héi PHCN ViÖt

Nam, Nhµ xuÊt b¶n Y häc

Mẫu:

2 TrÇn Träng H¶i (1997), Phôc håi chøc n¨ng cho trÎ chËm ph¸t triÓn tinh thÇn, CÈm

Trích d n tài li u d a vào s  th  t  c a tài li u trong danh m c tài li u thamẫ ệ ự ố ứ ự ủ ệ ụ ệ  

kh o. Ghi s  th  t  đó cùng v i s  trang và đ t trong ngo c vuông. ả ố ứ ự ớ ố ặ ặ

Đ i v i tài li u online, ghi tên tác gi , tên bài, website và đố ớ ệ ả ường link, ngày 

c p nh tậ ậ

M u:ẫ

 [24, tr. 59] (t c là tài li u s  th  t  24, trang 59)ứ ệ ố ứ ự