Bai 29: Cấu trúc các loại virut (Rất hay)

Virut và bệnh truyền nhiễmBài 29: CẤU TRÚC CÁC LOẠI VI RÚT Người soạn: Nguyễn Thị Phượng Lớp : K32C_Sinh Khoa : : Sinh_KTNN... Bộ gen của virut có thể là ADN hoặc ARN, chuỗi đơn hoặc c

Chương III Virut và bệnh truyền nhiễm

Bài 29:

CẤU TRÚC CÁC LOẠI VI RÚT

Người soạn: Nguyễn Thị Phượng

Lớp : K32C_Sinh Khoa : : Sinh_KTNN

 Quan sát tranh hình phát hiện kiến thức

 Phân tích tổng hợp khái quát kiến thức

 Vận dụng kiến thức giải thích các hiện tượng thức tế

Bài 29: Cấu trúc các loại vi rút

I Khái niệm về vi rút

Vi rút là gì?

VR cúm VR HIV

 Vi rút là thực thể chưa có cấu tạo tế bào

 Vi rút có kích thước siêu nhỏ (TB 10-100nm)

 Vi rút nhân lên nhờ bộ máy tổng hợp của tế bào

 Vi rút ký sinh bắt buộc

Khái niệm:

II Cấu tạo của Vi rút

Quan sát hình vẽ kết hợp với nghiên cứu SGK trang 114, em hãy cho biết vi rút có cấu tạo như thế nào?

Gồm 2 thành phần:

a/ Lõi axit nuclêic (Bộ gen)

b/ Vỏ prôtêin (Capsit)

Bộ gen của virut có thể là ADN hoặc ARN,

(chuỗi đơn hoặc chuỗi kép )

Bộ gen (ARN) Bộ gen (ADN)

Bộ gen ARN

Lõi (Bộ gen) của vi rút có đặc điểm gì ?

-Vỏ capsit được cấu tạo từ những đơn vị Prôtêin gọi là

capsome

Chức năng: Bảo vệ

nuclêic

 Vỏ (capsit) của virut

Vỏ capsit của virut được cấu tạo như thế nào? Có chức năng gì ?

Capsome

Capsit

Lưu ý:

 Một số vi rút có thêm vỏ ngoài

 Cấu tạo vỏ ngoài là lớp lipit kép

 Mặt vỏ ngoài có các gai glicô prôtêin

+ Làm nhiệm vụ kháng nguyên

+ Giúp vi rút bám vào bề mặt tế bào

 Vi rút không có vỏ ngoài gọi là vi rút trần

 Vi rút hoàn chỉnh gọi là virion

III Hình thái của vi rút

Quan sát tranh và cho biết, Vi rút có những kiểu hình thái nào?

Vi rút bại liệt.mụn cơm Virut hecpet Virut hecpet VR cúm

VR sởi,quai bị VR dại VR đậu mùa Phagơ T2

Virut

khảm

thuốc lá

Virut bại liệt Virut HIV Phage T2

Khối đa diện Khối cầu

Em hãy nêu đặc điểm các dạng cấu trúc của

virut?

Cú 3 dạng cấu trỳc:

1.Cấu trúc xoắn:

 Capsôme sắp xếp theo chiều xoắn của axít nuclêic

 Cấu trúc xoắn thường làm cho vi rút có hình que hay hình sợi

VD:

Virut kh¶m thuèc l¸

Hình thái một số vi rút:

T¹i sao virut l¹i cã h×nh th¸i nh­ vËy ? H×nh th¸i cña virut phô thuéc vµo yÕu

tè nµo ?

Thí nghiệm của Franken và conrat(1957)

Tại sao virut phân lập

được không phải là virut chủng B?

Thí nghiệm này nói lên vai trò quyết định của thành phần nào, axit nuclêic hay vỏ Prôtêin ?

Axit nuclêic có vai trò quyết định, quy định mọi đặc điểm của virut

Nghiên cứu SGK và cho biết, Franken và Conrat

đã tiến hành thí nghiệm như thế nào?

ThÝ nghiÖm cña Franken vµ Conrat

Thí nghiệm của Franken và Conrat

Chúng biểu hiện như một thể hữu sinh, có thể nhân lên, tạo thế hệ virut mới có đầy đủ đặc

điểm di truyền của virut ban đầu

Khi tồn tại trong tế bào chủ(nhiễm vào lỏ cõy) biểu hiện của virut như thế nào?

Qua thí nghiệm này, ta có thể kết luận gì về đặc điểm sống của virut khi chúng tồn tại bên trong hoặc bên ngoài tế bào?

→ Kết luận về đặc điểm sống của virut

 ở ngoài tế bào chủ, virut biểu hiện như một thể vô sinh

 Chỉ khi ở trong tế bào chủ, virut mới hoạt động như một thể sống.

Theo em có thể nuôi cấy virút trên môi trư

ờng nhân tạo như nuôi vi khuẩn được

không ?

Không thể nuôi cấy virút trên môi trường

nhân tạo như vi khuẩn được vì virut là kí sinh nội bào bắt buộc chúng chỉ được nhân

lên trong tế bào sống

IV Phân loại Vi Rút

Một số hình ảnh về các dạng vi rút

Phân loại vi rút dựa trên những tiêu chí nào?

Có 2 tiêu chí cơ bản để phân loại vi rút là:

- Căn cứ vào cấu trúc

- Căn cứ vào mục đích nghiên cứu

- Căn cứ vào cấu trúc:

 Chia thành 2 nhóm lớn: + Vi rút AND

+ Vi rút ARN

Bé gen (ARN) Bé gen (ADN)

Bé gen (ADN)

- Căn cứ vào mục đích nghiên cứu:

 Căn cứ vào mục đích nghiên cứu và dựa vào vật chủ mà vi rút nhiễm, chia thành 3 nhóm lớn:

+ Vi rút động vật

+ Vi rút thực vật

+ Vi rút vi sinh vật

+ Vi rút động vật

Vi rút dại

Vi rút H5N1

+ Vi rút thực vật

VR vàng lùn xoắn lá ở lúa

VR khảm lá mía

+ Vi rút vi sinh vật

Phage

Bài tập

Tính chất Virut

Vi khuẩn

Có cấu tạo tế bào

Chỉ chứa ADN hoặc ARN

Chứa cả ADN và ARN

Chứa Ribôxôm

Sinh sản độc lập

1 Em hóy so sỏnh sự khỏc biệt giữa vi rỳt và vi

khuẩn bằng cỏch điền chữ “cú” (+) hoặc “khụng” (-)

vào bảng dưới đõy:

TÝnh chÊt Virut

Vi khuÈn

 Virut là một vô cùng đơn giản, không …

có …

 Chúng chỉ gồm 2 phần chính: vỏ là và …

lõi là …

 Virut sống trong tế bào động vật, thực …

vật, vi sinh vật được gọi là hay … … …

 Kích thước của chúng rất nhỏ, trung bình từ

…

2.Bài tập về khái niệm virut

Từ những kiến thức trên,em hãy

hoàn thành bài tập về khái niệm

virut bằng cách điền từ thích

hợp vào chỗ trống.

2 Bài tập về khái niệm vi rút

Vi rút là một vô cùng đơn

giản, không có

 Chúng chỉ gồm 2 phần chính: Vỏ là

và lõi là

 Vi rút sống trong tế bào động vật, thực vật, vi sinh vật… được gọi là

ký sinh bắt buộc

10-100 nm

3 Câu hỏi trắc nghiệm về vi rút

Câu 1: Câu nào sau đây là sai khi nói về virút?

A Là thực thể có cấu tạo tế bào, có kích

thước siêu nhỏ.

B Là vi sinh vật kí sinh nộI bào bắt buộc.

C Lõi là axit nuclêic (có thể là ADN hay

ARN chuỗi đơn hay kép.)

D Có hai nhóm lớn: virut ADN và virut ARN

 ĐÚNG

Đáp án

A Là thực thể có cấu tạo tế bào, có kích

thước siêu nhỏ.

 SAI

Đáp án

B Là vi sinh vật kí sinh nội bào bắt buộc.

Đáp án

 SAI

C Lõi là axit nuclêic (có thể là ADN hay ARN chuỗi đơn hay kép.)

Đáp án

 SAI

D Có hai nhóm lớn: virut ADN và virut ARN

3 Câu hỏi trắc nghiệm về vi rút

Câu 2: Bản chất của lõi vi rút là gì?

A Lipit

B Axit nuclêic

C Prôtêin

D Gluxit

Đáp án

 SAI

A Lipit

 ĐÚNG

Đáp án

B Axit nuclêic

Đáp án

 SAI

C Prôtêin

Đáp án

 SAI

D Gluxit

 Học bài trả lời câu hỏi SGK

 Tìm hiểu về vi rút HIV và căn bệnh AIDS

 Đọc mục “ Em có biết? ”

Bài học của chúng ta đến đây

là kết thúc.

Chúc các em học tốt!