Giáo án trọn bộ Sinh 10 hay và gọn nhất năm 2020

Đặc điểm nổi trội đặc trưng của cơ thể sống : chuyển hoá vật chất và năng lượng, sinh sản, sinh trưởng và phát triển, cảm ứng, khả năng tự điều chỉnh và khả năng thích nghi.

Ngày soạn: 3/9/2017

Ngày dạy: 9/9/2017

Phần một GIỚI THIỆU CHUNG VỀ THẾ GIỚI SỐNG Tiết 1 Bài 1: CÁC CẤP TỔ CHỨC CỦA THẾ GIỚI SỐNG

- Rốn luyện tư duy hệ thống và rốn luyện phương phỏp tự học

- Rèn kỹ năng quan sát hình vẽ để phát hiện kiến thức

3 Thỏi độ :

Giỏo dục học sinh ý thức học tập bộ mụn

II PHƯƠNG PHÁP:

- Phương phỏp quan sỏt tỡm tũi

- Phương phỏp hỏi đỏp tỡm tũi và hoạt động nhúm

2 Kiểm tra bài cũ: khụng

Giỏo viờn giới thiệu chương trỡnh sinh học toàn cấp và lớp 10

3 Bài mới: 2 phỳt

a Đặt vấn đề :

Thế giới sống gồm cỏc cấp độ khỏc nhau Vậy cỏc cấp độ đú là gỡ ? Đặc điểmchung của cỏc tổ chức sống ?

b Triển khai bài :

14’

HĐ1: Tỡm hiểu cỏc cấp độ tổ

chức của thế giới sống

Y/c học sinh quan sỏt H1 và đọc

SGK, thảo luận cỏc nội dung

I Cỏc cấp tổ chức của thế giới sống:

- Thế giới sống ðýợc chiathành các cấp độ tổchức từ thấp đến cao theonguyờn tắc thứ bậc : Tế bào

- Em hãy nêu các cấp tổ chức

của thế giới sống?

- Tại sao nói tế bào là đõn vị cõ

bản cấu tạo nên mọi cõ thể sinh

vật

-> Bổ sung và tổng kết

HĐ2: Tìm hiểu đặc điểm

chung của các cấp Ầ

Yêu cầu học sinh đọc SGK và

trả lời câu hỏi :

- Cơ quan nào trong cơ thể

người giữ vai trò chủ đạo trong

trong cân bằng nội môi

- Vì sao sự sống tiếp diễn liên

Đọc SGKtrả lời câuhỏi

Đọc SGKtrả lời câuhỏi

Đọc SGKtrả lời câuhỏi

Cơ thể  Quần thể  Quần xã

 Hệ sinh thái- Sinh quyển

- Tế bào là đõn vị cõ bản cấutạo nên mọi cõ thể sinh vật

II.Đặc điểm chung của các cấp tổ chức sống:

1) Tổ chức theo nguyên tắc thứ bậc:

- Nguyến tớc thụ bẺc: Các

tổ chức sống cấp dưới làm nềntảng để xây dựng nên tổ chứcsống cấp trên

-Tắnh nổi trội:

+ Chỉ có ở tổ chức cấp cao hơn.+ Được hình thành do sự tươngtác của các bộ phận cấu thành

mà mỗi bộ phận cấu thànhkhông thể có được

- Đặc điểm nổi trội đặc trưngcủa cơ thể sống : chuyển hoávật chất và năng lượng, sinhsản, sinh trưởng và phát triển,cảm ứng, khả năng tự điềuchỉnh và khả năng thắch nghi

2) Hệ thống mở và tự điều chỉnh:

- Hệ thống mở: Giữa cơ thể vàmôi trường sống luôn có tácđộng qua lại qua quá trình traođổi chất và năng lượng

- Tự điều chỉnh: Các cơ thểsống luôn có khả năng tự điềuchỉnh duy trì cân bằng độngtrong hệ thống (cân bằng nội

-> Chỉnh lí, bổ sung và kết luận. môi) để giúp nó tồn tại, sinh

trưởng, phát triển…

3) Thế giới sống liên tục tiến hoá:

- Sự sống tiếp diễn liên tục nhờ

sự truyền thông tin di truyềntrên ADN từ thế hệ này sang thế

- Học sinh phải nờu được khỏi niệm giới.

- Trỡnh bày được hệ thống phõn loại sinh giới

- Nờu được đặc điểm chớnh của mỗi giới sinh vật

- Vẽ đợc sơ đồ phát sinh giới Động vật, giới Thực vật

- Nêu đợc sự đa dạng của thế giới sinh vật

III Phương phỏp dạy học

- Phương phỏp quan sỏt tỡm tũi, hỏi đỏp tỡm tũi + hoạt động nhúm

IV Tiến trỡnh lờn lớp

1 Ổn định tổ chức: 1 phỳt

2 Kiểm tra bài cũ: 4 phỳt

Đặc điểm chung của cỏc cấp độ sống ?

3 Bài mới :

a Đặt vấn đề

Sinh vật được phõn chia thành cỏc giới khỏc nhau Vậy đặc điểm của cỏc giới là

gỡ ?

b Triển khai bài

15’

HĐ 1: tỡm hiểu Giới và hệ

thống …

Yờu cầu học sinh đọc SGK và trả

lời cỏc cõu hỏi :

- Giới là gỡ ?

- Hệ thống phõn loại sinh vật ?

-> Chỉnh lớ, bổ sung và kết luận

Đọc sgk trảlời

I Giới và hệ thống phõn loại 5 giới:

1 Khỏi niệm giới:

- Giới sinh vật là đơn vị phõn loạilớn nhất, bao gồm cỏc ngành sinhvật cú chung những đặc điểm nhấtđịnh

- Giới  ngành  lớp  bộ 

họ  chi  loài

Yêu cầu học sinh quan sát H2,

đọc SGK và trả lời các câu hỏi :

nêu các giới trong hệ thống phân

Kiểu d.dưỡng

Đại diện

G khởi sinh G.

Nguyên sinh G.

Nấm

G TV

G ĐV

Suy nghĩ trảlời

Đại diện mỗinhóm lênbảng trìnhbày, lớpnhận xét

2 Hệ thống phân loại 5 giới:

-Giới Khởi sinh  Tế bào nhân sơ-Giới Nguyên sinh

-Giới Nấm Tế bào-Giới Thực vật nhân thực-Giới Động vật

II Đặc điểm chính của mỗi giới PHT

5 Dặn dò: 1phút

- Kiến thức trọng tâm : Đặc điểm chung của các giới sinh vật.

- Đọc trước bài 3 và trả lời câu hỏi : cấu trúc hoá học và vai trò của nướctrong tế bào?

V Rút kinh nghiệm:

Ngày soạn: 17/9/2019

Ngày dạy: 23/9/2019

Phần II : SINH HỌC TẾ BÀO CHƯƠNG 1 : THÀNH PHẦN HOÁ HỌC CỦA TẾ BÀO

Tiết 3: Bài 3: CÁC NGUYÊN TỐ HOÁ HỌC VÀ NƯỚC

I MỤC TIÊU: Sau khi học xong bài này HS cần phải:

1 Kiến thức: :

- Học sinh phải nêu ðược các nguyên tố chính cấu tạo nên tế bào

- Nêu được vai trò của các nguyên tố đa lượng và vi lượng đối với tế bào

- Phân biệt được nguyên tố vi lượng và nguyên tố đa lượng

- Giải thích được cấu trúc hoá học của phân tử nước quyết định các đặc tính lý

hoá của nước

- Trình bày được vai trò của nước đối với tế bào

III PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:

- Phương pháp quan sát tìm tòi

- Phương pháp hỏi đáp tìm tòi

IV TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

1 Ổn định tổ chức: 1 phút

2 Kiểm tra bài cũ: 4 phút

Hãy nêu các đặc điểm của giới động vật và thực vật ?

3 Bài mới :

a Đặt vấn đề

Không có nước thì không có sự sống Vậy nước có vai trò như thế nào đối với

cơ thể sinh vật ?

b Triển khai bài:

15’ HĐ1: Tìm hiểu các nguyên tố

hóa học

Yêu cầu học sinh đọc SGK và

trả lời các câu hỏi sau :

- tại sao 4 nguyên tố C, H Đọc sgk trả

,O ,N là những nguyên tố

chính cấu tạo nên tế bào?

- vì sao C là nguyên tố quan

HĐ2 : Tìm hiểu nước và vai

trò của nước trong tế bào

- Nước có cấu trúc như thế

nào? Cấu trúc đó giúp cho

nước có những đặc tính gi?

- Liên hệ: Điều gì xảy ra khi ta

đưa TB sống vào ngăn đá của

Đọc SGKthu thậpthông tin,trả lời câuhỏi của giáoviên

Đọc SGK

khối lượng cơ thể sống

- C là nguyên tố đặc biệt quan trọngtạo nên sự đa dạng các đại phân tửhữu cơ

- Nguyên tố đa lượng:

+ Các nguyên tố có tỷ lệ >= 0,01%trong khối lượng khô của TB

+ Vai trò:

Tham gia cấu tạo các đại phân tử hữu

cơ như protein, axit nucleic,… là chấthóa học chính cấu tạo nên TB

+ VD : C, H, O, N, S, P, K…

- Các nguyên tố vi lượng:

+ Các nguyên tố có tỷ lệ = 0,01%trong khối lượng khô của TB

+ VD : F, Cu, Fe, Mn, Mo, Zn, Co,

B, Cr…

+ Vai trò : Tham gia xây dựng nên cấu trúc tếbào

Thành phần cơ bản của enzim,vitamin…

II Nước và vai trò của nước trong

b Đặc tính:

- Phân tử nước có tính phân cực

- Phân tử nước này hút các phân tửnước kia

- Phân tử nước hút các phân tử phâncực khác

2 Vai trò của nước đối với tế bào:

Nước chiếm tỉ lệ lớn trong TB nên cóvai trò vô cùng quan trọng:

đối với tế bào cơ thể sống

Điều gì xảy ra khi các sinh vật

không có nước?

-> Chỉnh lỉ và kết luận

thu thậpthông tin,trả lời câuhỏi

- Là dung môi hoà tan các chất

- Là môi trường phản ứng sinh hóa

- Tham gia vào quá trình chuyển hóavật chất để duy trì sự sống

4 Củng cố: 4 phút

- Tại sao cần ăn nhiều loại thức ăn khác nhau, không nên chỉ ăn 1 số các món

ăn ưa thích? (Cung cấp các nguyên tố vi lượng khác nhau cho tế bào, cơ thể )

-Tại sao người ta phải trồng rừng và bảo vệ rừng?

Ngày soạn: 24/9/2019

Ngày dạy: 30/9/2019

Tiết 4: CACBOHYĐRAT VÀ LIPIT

I MỤC TIÊU: Sau khi học xong bài này HS cần phải:

1 Kiến thức:

- Nêu được tên các loại đường đơn, đường đôi, đường đa có trong cơ thể sinh vật

- Trình bày được chức năng các loại đường trong cơ thể sinh vật

- Kể tên được các loại lipit và chức năng của chúng

- Nêu được cấu tạo hoá học lipit có trong các cơ thể sinh vật và trình bày đượcchức năng của các loại lipit trong cơ thể

- Phương pháp quan sát tìm tòi va hỏi đáp tìm tòi

IV TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

1 Ổn định tổ chức: 1 phút

2 Kiểm tra bài cũ: 4 phút

- Phân biệt các nguyên tố đa lượng với vi lượng?

- Vai trò của nước đối với tế bào ?

3 Bài mới :

15’

HĐ1: Tìm hiểu về …

- Cấu tạo chung của cacbohydrat ?

Cho hs nếm thử các loại đường:

Glucô, đường kính, bột sắn dây,

sữa bột không đường…

- Quan sát tranh 1 số hoa quả chín

cho biết độ ngọt của các loại

đường?

- Phân biệt các loại đường: đường

đơn, đường đôi, đường đa về cấu

trúc và các loại?

Đường đôi còn gọi là đường vận

chuyển vì nhiều loại trong số

chúng được cơ thể sv dùng để

Đọc sgk trảlời câu hỏi

I Cacbohyđrat: (Đường)

1 Cấu tạo chung :

- Hợp chất hữu cơ chứa 3nguyên tố : C, H, O

- Cấu tạo theo nguyên tắc đaphân Đơn phân : glucôzơ,fructôzơ, galactôzơ

2 Các loại cacbohydrat.

a Đường đơn: (monosaccarit)

- Gồm các loại đường có từ 3-7nguyên tử C, dạng mạch thẳnghoặc mạch vòng

b.Đường đôi: (Disaccarit)

- Gồm 2 phân tử đường đơnliên kết với nhau bằng liên kết

chuyển từ nơi này đến nơi khác

Đường lactozo là loại đường sữa

- lipit có những loại nào?

- Cấu tạo và chức năng của mỡ?

- Tại sao động vật không dự trữ

năng lượng dưới dạng tinh bột mà

lại dưới dạng mỡ?

Nêu cấu tạo của phot pho lipit?

Đọc sgk trảlời

Đọc SGK trảlời câu hỏicủa giáoviên

Nêu ra cácđặc điểm

Đọc SGKthu thậpthông tin

Nghiên cứuSGK trả lờicâu hỏi

glucôzit

c Đường đa: (polisaccarit)

- Gồm nhiều phân tử đườngđơn liên kết với nhau bằng liênkết glucôzit

VD: Glicôgen, tinh bột,xenlulôzơ, kitin…

3 Chức năng của Cacbohyđrat:

- Là nguồn cung cấp nănglượng cho tế bào

- Tham gia cấu tạo nên tế bào

và các bộ phận của cơ thể…

- Cacbonhyđrat liên kết vớiprotein tạo nên các phân tửglicoprotein là những bộ phậncấu tạo nên các thành phầnkhác nhau của tế bào

+ Mỡ thực vật, cá chứa a xítbéo không no

b.Phôtpholipit:

- Gồm 1 phân tử glyxêrol liênkết với 2 axit béo và 1 nhómphôtphat

- Axit béo no: trong mỡ ĐV

- Axit béo không no: trong TV,

1 số loài cá

c Stêrôit:

- Lipit có chức năng gì?

- Tại sao người già không nên ăn

quá nhiều lipit?

- vì sao trẻ em ngày nay hay bị

2 Chức năng:

- Cấu trúc nên hệ thống màngsinh chất

- Nguồn năng lượng dự trữ

- Tham gia nhiều chức năngsinh học khác

4 Củng cố: 4 phút

Phân biệt các loại đường đơn, đường đôi, đường đa và nêu chức năng củachúng trong tế bào ?

5 Dặn dò: 1 phút

- Kiến thức trọng tâm : Chức năng các loại cacbonhydrat, lipit

- Đọc trước bài 5 và trả lời các câu hỏi sau : cấu trúc của protein?

V RÚT KINH NGHIỆM

Ngày soạn: 1/10/2017

Ngày dạy: 7/10/2017

Tiết 5 Bài 5: PRÔTÊIN

I MỤC TIÊU: Sau khi học xong bài này Hs cần phải:

Phương pháp quan sát tìm tòi, vấn đáp gợi mở, thảo luận nhóm nhỏ

IV TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

1 Ổn định tổ chức: 1 phút

2 Kiểm tra bài cũ : 4 phút

Nêu cấu trúc và chức năng của cacbohidrat?

peptit Protein có đặc điểm gì?

- Quan sát mô hình cấu trúc

không gian và cho biết protein

Nghiên cứusgk trả lời

- Đơn phân là axit amin (20 loại)

- Protein đa dạng và đặc thù dothành phần, số lượng và trật tựsắp sếp các axit amin

2 Các bậc cấu trúc

- Bậc 1: Axit amin liên kết vớinhau bằng liên kết peptit tạochuỗi polipeptit dạng mạch thẳng

- Bậc 2: Chuỗi polipeptit xoắnhoặc gấp nếp bằng liên kết hidrogiữa các nhóm peptit gân nhau

- Bậc 3: Chuỗi polipeptit tiếp tục

co xoắn hoặc gấp nếp tạo ra cấutrúc không gian 3 chiều

đến cấu trúc của protein?

- Thế nào là hiện tượng biến

tính?

- Tại sao 1 số sinh vật sống ở

suối nước nóng có nhiệt độ

- Tại sao chúng ta cần ăn

protein từ các nguồn khác nhau?

Trong 20 loại aa cấu tạo nên

protein của con người thì có 1

số aa con người không thể tự

tổng hợp được mà phải lấy từ

các nguồn thức ăn khác nhau

(aa tritophan, valin, lơ xin,

valin …) số còn lại cơ thể tự

tổng hợp được Khi ăn nhiều

loại thức ăn khác nhau chúng ta

có nhiều cơ hội nhận được các

aa cần cho cơ thể.

kh gian bịbiến đổi

Đọc SGKthu thậpthông tin,trả lời câuhỏi củagiáo viên

- Bậc 4: Các chuỗi prolipeptit coxoắn lại với nhau tạo nên phứchợp lớn hơn

- protein vận chuyển: vận chuyểncác chất trong tế bào

Vd: pr thụ thể trên màng, da

- protein xúc tác: xúc tác cho cácloại phản ứng sinh hóa

Ngày dạy: 14/10/2017

Tiết 6 Bài 6: AXIT NUCLÊIC

I MỤC TIÊU: Sau khi học xong bài này Hs cần phải:

1 Kiến thức: :

- Nêu được thành phần hóa học trong một nu

- Mô tả được cấu trúc của phân tử ADN và ARN

- Trình bày được chức năng của ADN và ARN

- So sánh được cấu trúc và chức năng của ADN và ARN

Phương pháp quan sát tìm tòi, vấn đáp gợi mở, thảo luận nhóm nhỏ

IV TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

1 Ổn định tổ chức: 1 phút

2 Kiểm tra bài cũ : 4 phút

Nêu cấu trúc của protein? Vai trò của potein ?

- Cấu tạo của một đơn phân ? các

loại đơn phân?

- Hai mạch AND liên kết với

nhau như thế nào?

-> bổ sung kết luận

Thảo luận,đại diệnnhóm trìnhbày

- Các nuclêôtit trên 1 mạchliên kết với nhau tạo thànhchuỗi pôlinuclêôtit

- 2 chuỗi pôlinuclêôtit liên kếtvới nhau bằng liên kết H giữacác bazõ của các nu theoNTBS: A=T, G=X

-> ADN bền vững và linh hoạt

* kết luận:

ADN có tính đa dạng, đặc thù

do thành phần, số lượng và trự

tự sắp sếp giữa các nu

- AND có chức năng gì? Cấu

trúc nào của AND giúp chúng

Trả lời câuhỏi của giáoviên

Hoàn thànhphiếu họctập

b Cấu trúc không gian

- Phân tử ADN là 1 chuỗi xoắn

kép gồm 2 mạch đơn đều đặnchạy song song và ngượcchiều nhau Trên 2 mạch đơncác nu đứng đối diện nhau tạothành từng cặp, liên kết vớinhau theo nguyên tắc bổ sung

- trên ADN có các đoạn trình

tự nu mã hóa cho 1 sản phẩmnhất định được gọi là gen

2 Chức năng của AND

- Mang, bảo quản và truyền đạtthông tin di truyền

- thông tin di truyền trên ANDđược truyền đạt từ: AND ->ARN -> protein thông qua quátrình phiên mã và dịch mã

II Axit ribônucleic

1 Cấu trúc của ARN

- Cấu tạo theo nguyên tắc đaphân

- Đơn phân là nu, có 4 loạiA,U, G, X

- Phân tử ARN chỉ có 1 mạchpolipeptit

Phiếu học tập

Cấu trúc - 1 chuỗi polipeptit

mạch thẳng, có trình tự

nu đặc biệt để riboxomnhận biết được chiềucủa thông tin di truyềntrên ARN

- cấu trúc 3 thùy, 1 đầumang bộ 3 đối mã, đầuđối diện mang aatương ứng

- chỉ có 1 mạch, nhiềuvùng các nu lk bổsung với nhau tạo nênvùng xoắn kép cục bộ

Chức năng - Truyền thông tin DT

từ AND tới riboxom vàdùng làm khuôn để tổnghợp

- Vận chuyển các aa

- dịch thông tin DTdưới dạng trình tự nutrên ARN thành trình

tự các aa trên ptprotein

- Kết hợp với proteintạo nên riboxom đểtổng hợp protein

Ngày soạn: 15/10/2017

Ngày dạy: 21/10/2017

Tiết 14: KIỂM TRA 1 TIẾT

I MỤC TIÊU KIỂM TRA:

Nghiêm túc trong giờ kiểm tra

II MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA:

Bài 6: Axit nucleic Câu 2

III ĐỀ KIỂM TRA:

Câu 1: (4 điểm) Trình bày cấu trúc và chức năng của protein?

Câu 2: (4điểm) trình bày cấu trúc của Axit nucleic?

Câu 3: (2 điểm) Tại sao chúng ta cẩn phải bổ sung protein từ các nguồn thực

phẩm khác nhau?

IV ĐÁP ÁN VÀ THANG ĐIỂM:

Câu 1

Cấu tạo của protein:

- Bậc 1: Axit amin liên kết với nhau bằng liên kết peptit tạo

chuỗi polipeptit dạng mạch thẳng

- Bậc 2: Chuỗi polipeptit xoắn hoặc gấp nếp bằng liên kết hidro

giữa các nhóm peptit gân nhau

- Bậc 3: Chuỗi polipeptit tiếp tục co xoắn hoặc gấp nếp tạo ra

cấu trúc không gian 3 chiều

- Bậc 4: Các chuỗi prolipeptit co xoắn lại với nhau tạo nên

phức hợp lớn hơn

Chức năng:

- Protein cấu trúc: cấu trúc nên tế bào và cơ thể

- prtein dự trữ: dự trữ các aa min

- protein vận chuyển: vận chuyển các chất trong tế bào

- protein bảo vệ: bảo vệ cơ thể chống bệnh tật

- protein thụ thể: thu nhận và trả lời thông tin

- protein xúc tác: xúc tác cho các loại phản ứng sinh hóa

- 1 nu gồm: 1 phân tử đường 5C (C5H10O4) nhóm phôtphat

(H3PO4) và gốc bazơ nitơ

- Các nuclêôtit trên 1 mạch liên kết với nhau tạo thành chuỗi

pôlinuclêôtit

- 2 chuỗi pôlinuclêôtit liên kết với nhau bằng liên kết H giữa

các bazõ của các nu theo NTBS: A=T, G=X

-> ADN bền vững và linh hoạt

Vì protein cấu tạo từ 20 loại a xit amin

Khi chúng ta ăn protein từ các thực phẩm các nhau chính là

Bổ sung them các a xit amin đa dạng để cung cấp cho cơ thể

Ngày dạy: 31/10/2019

CHƯƠNG II: CẤU TRÚC CỦA TẾ BÀO

Tiết 8 Bài 7: TẾ BÀO NHÂN SƠ

I MỤC TIÊU: Sau khi học xong bài này học sinh cần phải:

1 Kiến thức:

- Mô tả được thành phần chủ yếu của một tế bào

- Trình bày được cấu trúc và chức năng các bộ phận cấu tạo nên tế bào vi khuẩn

- Phân biệt được tế bào nhân sơ với tế bào nhân thực

III PHƯƠNG PHÁP,PH¦¥NG TI£N DẠY HỌC:

- Phương pháp quan sát tìm tòi, hỏi đáp tìm tòi và hoạt động nhóm

- M¸y chiÕu ®a n¨ng

IV TIẾN TRÌNH LÊN LỚP: