Qua tác phẩm văn học còn giúp trẻ có những tình cảm lớn lao của các cháu như “Yêu tổ quốc”, “Yêu đồng bào” cũng dần được hinh thành trong trẻ qua tác phẩm như “Thánh gióng”, “Sự tích tră
Trang 1I PHẦN MỞ ĐẦU
1, Lý do chọn đề tài:
Trong thời đại công nghiệp hóa hiện đại hóa hiện nay, sự nghiệp giáo dục mầm non không ngừng phát triển, tạo ra cho chúng ta yêu cầu ngày càng cao, giáo dục đào tạo con người và việc dạy các hoạt động ở trường mầm non, khi xã hội ngày càng phát triển, thì việc chăm sóc giáo dục trẻ lại trở nên quan trọng,
từ đó nhà nước ta đã đưa ngành giáo dục lên quốc sách hàng đầu:
Bác Hồ đã dạy: “Vì lợi ích mười năm trồng cây
Vì lợi ích trăm năm trồng người”
Và câu nói tiếp theo của Bác nói về trẻ là:
“Trẻ em như búp trên cành
Biết ăn biết ngủ biết học hành là ngoan”.
Và có bài hát đã vang lên “Trẻ em hôm nay thế giới ngày mai” Vì trẻ em là
niềm hạnh phúc của mỗi gia đình và là chủ nhân tương lai của đất nước, chính
vì vậy mà giáo dục mầm non nhằm hình thành ở trẻ những năng lực chung, những nền tảng nhân cách ban đầu là độ tuổi trẻ học làm người, nhiều nghiên cứu cho thấy trẻ em ngày nay có sự phát triển tăng rõ rệt so với trẻ em ở thập kỷ trước cả về mặt sinh lý, tâm lý và kinh nghiệm xã hội khá phong phú, điều đó đòi hỏi chương trình chăm sóc giáo dục mầm non có những cải tiến phương pháp và đổi mới cần thiết thì mới đáp ứng được yêu cầu của con người trong thời đại công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước ở thế kỷ XXI
Giáo dục mầm non là nhằm tới sự phát triển toàn diện, chuẩn bị cho trẻ sớm thích ứng với đời sống xã hội, vì vậy chương trình giáo dục quan tâm tới trẻ học như thế nào, thay vì trẻ được học cái gì? Nội dung chương trình không
áp đặt mà có độ mở để có thể thích ứng rộng các độ tuổi bằng mọi hình thức,
Trang 2gây hứng thú cho trẻ ở các hoạt động, toán, tạo hình, thể dục vui chơi và làm quen với văn học đặc biệt là giờ kể chuyện
Vì văn học là một loại hình nghệ thuật mà trẻ thơ đã tiếp xúc rất sớm, ngay từ tuổi ấu thơ các cháu đã được làm quen với các giai điệu mượt mà tha thiết của lời ru, lớn hơn một chút thì là các câu chuyện dân gian, các tác phẩm thơ chuyện hiện đại đã gieo vào lòng các cháu với sự truyền thống lao động, chiến đấu bền bỉ anh dũng của dân tộc, thơ chuyện cũng dẫn dắt các cháu đi khắp mọi miền đất nước, giới thiệu cho các cháu những danh lam thắng cảnh qua câu
chuyện “sự tích hồ gươm” làm quen với văn học còn giúp các cháu biết được những phong tục cổ truyền tốt đẹp của ông cha ta qua tác phẩm “Sự tích bánh trưng bánh dày”, “Cây đào”, “Tết đang vào nhà”
Văn học còn là phương tiện giáo dục tình cảm của các cháu qua sự chăm sóc ân
cần, sự yêu thương của ông bà, cha mẹ và những người thân như chuyện “Tích chu” thông qua các hoạt động văn học giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, trí nhớ, tính
cách của con người
Qua tác phẩm văn học còn giúp trẻ có những tình cảm lớn lao của các cháu như
“Yêu tổ quốc”, “Yêu đồng bào” cũng dần được hinh thành trong trẻ qua tác phẩm như “Thánh gióng”, “Sự tích trăm trứng”, ngoài ra tác phẩm văn học còn
giúp trẻ nhận thức được ý thức chăm chỉ lao động, lòng dũng cảm sự khiêm tốn
như “Hai anh em”, “Chú dê đen” và nó cũng có một phần nhỏ vào việc giáo
dục thẩm mỹ, đạo đức cho các cháu, vì thế nên tôi chọn đề tài: Nâng cao chất lượng cho trẻ hoạt động làm quen với văn học đặc biệt là giờ kể chuyện
2 Mục tiêu và nhiệm vụ của đề tài:
a, Mục tiêu của đề tài:
Do đặc điểm, lứa tuổi mẫu giáo và do khả năng phong phú đa dạng của nghệ thuật văn học, việc giáo dục văn học ở trường mầm non ngày càng được quan tâm và đang giữ một vị trí đặc biệt quan trọng
Trang 3Ở trường mầm non văn học không chỉ tạo ra môi trường sống động thu hút hấp dẫn và mang lại cho trẻ những nhu cầu cần thiết về tinh thần hoạt động một cách đa dạng và sáng tạo, văn học còn là phương tiện giáo dục đặc biệt là gây hứng thú cho trẻ trong giờ kể chuyện là quan trọng, nó không thể thiếu được đối với trẻ mầm non, thông qua chuyện kể giúp trẻ nhận biết được thế giới xung quanh, hiểu thêm về thiên nhiên, con vật, nhà trường, gia đình và đất nước Trẻ xác định được thái độ đúng đắn, vì vậy đòi hỏi cô giáo phải có nhiều biện pháp để thu hút trẻ vào giờ kể chuyện thì giờ học mới đạt hiệu quả cao Tôi nhận thức xuất phát từ bộ môn cũng như chương trình giáo dục tích hợp, các hoạt động lồng ghép vào giảng dạy cho phù hợp, kể chuyện còn là phương tiện giáo dục đặc biệt rất cóm hiệu quả, góp phần hình thành và phát triển toàn diện nhân cách của trẻ mầm non
b, Nhiệm vụ của đề tài:
Nhận thức vai trò nhiệm vụ cuuar người giáo viên trong công tác dạy học cho trẻ làm quen với văn học của trường mầm non là phát triển ở trẻ tính tích cực lòng say mê sự nhạy cảm đối với cái hay, cái đẹp ham muốn được tham gia hoạt động làm quen với văn học một cách trực tiếp có sáng tạo, bồi dưỡng cho trẻ những cơ sở ban đầu tốt đẹp, lành mạnh trong sáng, phong phú sau này, có thói quen và kỹ năng kể chuyện cơ bản cần thiết nhất phù hợp với lứa tuổi mầm non
Sau đó là những biện pháp của người giáo viên để nâng cao chất lượng dạy học cho trẻ làm quen với văn học để rút ra những bài học kinh nghiệm
3 Đối tượng phạm vi nghiên cứu:
- Một số nội dung đề tài tập trung vào trẻ mầm non đối tượng 5 – 6 tuổi, bản thân tôi đã nhận thấy việc nâng cao chất lượng hoạt động cho trẻ làm quen với văn học nhằm cho trẻ mầm non là hoàn toàn phù hợp, nó đáp ứng nhu cầu giáo
Trang 4dục của giáo viên mầm non mới Đó chính là cơ sở để tôi chọn và đi sâu vào đề
tài “Nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với văn học”.
4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu
Chương trình chăm sóc giáo dục trẻ được xây dựng theo tư tưởng tích hợp, lấy trẻ em làm trung tâm, tạo điều kiện cho mỗi trẻ được hoạt động tích cực chủ động phù hợp với sự hoạt động của trẻ trong quá trình chăm sóc giáo dục
Là người giáo viên mầm non muốn thực hiện tốt hoạt động này tôi đã nghiên cứu bồi dưỡng cho mình để nắm vững về nội dung, phương pháp giảng dạy cho trẻ làm quen với văn học, mặt khác qua thực tế cho tôi thấy lĩnh vực phát triển ngôn ngữ cho trẻ lam quen với văn học, làm cho trẻ hứng thú trong giờ học kể chuyện các cháu tập trung cao kết quả thu được tốt, để không ngừng nâng cao tay nghề của mình và chăm sóc giáo dục và tìm rả các phương pháp giảng dạy ngày càng tốt hơn
5 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp trực quan
- Phương pháp thực hành
Để thực hiện đúng phương pháp và có cách dạy đảm bảo phù hợp với đặc thù của bộ môn nghệ thuật cho lứa tuổi mầm non Tôi đã nghiên cứu để có cách dạy hiệu quả nhất, vận dụng các phương pháp hướng dẫn kể chuyện kết hợp với kinh nghiệm qua thời gian tiếp xúc với trẻ, và được học hỏi các phương pháp của các bạn đồng nghiệp qua hội thi của trường, của cụm của huyện , từ đó để tôi nghiên cứu đề tài này
Trang 5II, PHẦN NỘI DUNG
1.Cơ sở lý luận
- Sự nghiệp giáo dục mầm non không ngừng ngày càng phát triển, đặt
ra cho chúng ta những yêu cầu trong thời đại công nghiệp hóa – hiện đại hóa, vì việc chăm sóc giáo dục trẻ ngày càng phát triển thì việc dạy và học của trẻ ngày càng quan trọng hơn, từ đó nhà nước ta đã xác định ngành giáo dục là quốc sách
hàng đầu như Bác Hồ đã nói “Tất cả vì tương lai con em chúng ta” Vì trẻ em là
niềm hạnh phúc của mỗi gia đình và cộng đồng, vì chúng là chủ nhân tương lai của đất nước, mọi trẻ em được sinh ra đều có quyền yêu thương và chăm sóc của gia đình và cộng đồng, đặc biệt là sự chăm sóc giáo dục ở lứa tuổi trường mầm non là cơ sở đầu tiên để hình thành và phát triển, thể chất, nhân cách, trí tuệ và lòng dũng cảm khiêm tốn, có ý thức chăm chỉ lao động, bền bỉn anh dũng của dân tộc Việt Nam, ngoài ra còn giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, trí nhớ nhân cách của con người qua tác phẩm văn học Từ đó đã giúp cho trẻ có được thành công trong học tập và công việc sau này
Để giúp trẻ có đầy đủ những đức tính phẩm chất và hoàn thiện nhân cách trở thành người có ích cho xã hội, thì bây giờ chúng ta phải trang bị cho trẻ mọt sức khỏe tốt cùng với sự giáo dục quan tâm đến trẻ để trẻ sớm thích ứng với đời sống xã hội và ở trường phổ thông, vì vậy chương trình giáo dục trẻ được tốt hơn
- Cùng với các hoạt động khác, văn học là một hoạt động nghệ thuật được trẻ mầm non rất yêu thích, thông qua hoạt động này trẻ được giáo dục và phát triển toàn diện về phẩm chất, đạo đức, tính cách, thẩm mỹ, trí tuệ của con người
Là giáo viên mầm non mình phải làm gì và giảng dạy như thế nào để cho các cháu trong lớp đều ham thích học môn làm quen với văn học, đặc biệt là giờ
kể chuyện để đạt dược kết quả cao Vì vậy tôi chọn đề tài gây hứng thú cho trẻ
Trang 6trong giờ kể chuyện, trong quá trình thực hiện tôi thấy có những thực trạng cần thiết sau:
2 Thực trạng
2.1, Thuận lợi và khó khăn khi thực hiện chuyên đề
a, Thuận lợi:
- Bản thân tôi có nhiều năm công tác trong nghề đa qua đào tạo cao đẳng
sư phạm, có nghiệp vụ chuyên môn vững vàng, có nhiều năm chủ nhiệm lớp và nhất là tôi đã thực hiện chương trình giáo dục mầm non mới nên ít nhiều tôi cũng có chút kinh nghiệm để gây hứng thú cho trẻ trong giờ kể chuyện
- Tôi được nhà trường phân công chủ nhiệm lớp 5 tuổi, nhìn chung các cháu đều ngoan và khỏe mạnh, cùng một độ tuổi nên việc tiếp thu kiến thức khá đồng đều
- Bên cạnh đó được sự chỉ đạo sát sao của phòng giáo dục cũng như sự quan tâm nhiệt tình của cô hiệu trưởng tạo điều kiện cho các buổi kiến tập hội gảng thảo luận rút kinh nghiệm cho từng hoạt động của chuyên đề, làm quen với văn học để thực hiện tốt chương trình giáo dục mầm non mới, lớp tôi đã được Đảng, chính quyền địa phương, các ban ngành đoàn thể trong xã thường xuyên quan tâm, nên tôi thật sự yên tâm với nghề và mang hết khả năng của mình để dạy dỗ các cháu sau này trở thành công dân tốt cho xã hội
Bên cạnh những thuận lợi còn có một số khó khăn sau:
b, Khó khăn
- Cơ sở vật chất về phòng học còn chật hẹp chưa đảm bảo về diện tích cho hoạt động của cô, của trẻ, đồ dùng đồ chơi ngoài trời chưa có
- Nhận thức của trẻ còn chưa đồng đều có cháu vẫn còn nhút nhát, chậm chạp, có cháu còn phát âm còn ngọng
Trang 7- Tài liệu tập san đồ dùng đồ chơi phục vụ cho môn học còn hạn chế.
2.2, Thành công và hạn chế
a, Thành công
Thông qua hoạt động giải pháp ở trên lớp, tôi đã thu hút được trẻ yêu thích môn làm quen với văn học đặc biệt là giờ kể chuyện, từ đó đã thu hút trẻ đạt kết quả cao
Về phía cô tôi đã dạy cho các cháu các tiết học và các thể loại theo phân phối chương trình, những tiết dạy phức tạp cô gợi cho trẻ tư duy tôi giành nhiều thời gian hơn để nghiên cứu tìm tòi, đào sâu suy nghĩ để tiết dạy đạt kết quả cao
Về phái trẻ khi tôi chua cải tiến phương pháp thì kết quả trẻ thu được còn thấp khoảng 70 – 75% số trẻ trong lớp thích nghe cô kể chuyện, mọi khó khăn đặt ra khiến tôi băn khoăn suy nghĩ tìm tòi, sáng tạo linh hoạt trong tiết dạy, tôi
đa lần lượt tháo gỡ giải quyết hết những khó khăn, đến bây giờ việc học tập ở lớp tôi đã đạt được từ 90 – 95% trẻ thích học môn làm quen với văn học, tôi đã dạy trẻ kể lại được câu chuyện một cách thành thạo
b, Hạn chế
Tuy phương pháp đã được áp dụng trong chương trình giảng dạy nhưng còn một số trẻ chưa thích ứng ngay được, với phương pháp này còn khoảng 5% tổng số trẻ do các nguyên nhân như nói ngọng và sức khỏe còn yếu trẻ chưa kể lại được chuyện
2.3, Mặt mạnh, mặt yếu
a, Mặt mạnh
Bản thân tôi vẫn tiếp tục nghiên cứu, cải tiến các phương pháp dạy học vận dụng sáng tạo hơn nữa các giải pháp, sáng kiến hay trong công tác giáo dục trẻ để hoàn thành tốt nhiệm vụ của người giáo viên trong thời đại hiện nay
Trang 8b, Mặt yếu
Đồ dùng dụng cụ phục vụ cho tiết học còn thiếu chưa phù hợp với điều kiện, yêu cầu của phương pháp đề ra
2.2.4, Các nguyên nhân và yếu tố tác động
Để có những mặt mạnh trên là do nhiều nguyên nhân yếu tố tác động đến, trong đó xuất phát từ lòng yêu nghề mếm trẻ, là người giáo viên luôn xác định nhiệm vụ của mình trong công việc và đem hết khả năng để tìm tòi sáng tạo linh hoạt trong mọi điều kiện, trong đó có tỷ lệ trẻ cùng độ tuổi, có sức khỏe và nhận thức tốt nên việc cho trẻ làm quen với văn học đặc biệt là cho trẻ kể chuyện một cách dễ hơn Vì vậy cần phải có giải pháp và biện pháp phù hợp
3, Giải pháp, biện pháp
3.1 Mục tiêu của giải pháp biện pháp
Việc gợi ý giảng giải phân tích nội dung câu chuyện, đàm thoại với trẻ thông qua hình thức này, nội dung câu chuyện có tác dụng giáo dục tình cảm, đạo đức, giúp trẻ nhận biết về tình yêu con người, yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống ca ngợi những hành vi đẹp
Trẻ kể được chuyện một cách thành thạo với giọng kể diễn cảm, theo các hình ảnh, các nhân vật trong chuyện, biết kết hợp hành động, cử chỉ điệu bộ của từng nhân vật, hình thức sinh động giúp trẻ cảm nhân nghệ thuật văn học được phát triển toàn diện
Hướng dẫn trẻ cách luyện tập kể chuyện, đồng thời gợi mở các câu hỏi của từng nhân vật theo nội dung câu chuyện, để trẻ có lời hay ý đẹp cùng đối thoại và kể chuyện theo tác phẩm văn học một cách hứng thú, việc này góp phần vào sự phát triển trí tuệ, phát triển ngôn ngữ cho trẻ
3.2, Nội dung của biện pháp giải pháp
* Giải pháp và biện pháp 1:
Trang 9Thông qua các hình thức tự học tự bồi dưỡng, muốn nhận thức vai trò của người giáo viên trong công tác dạy và học cho trẻ làm quen với văn học thì luôn luôn tìm ra các biện pháp để không ngừng nâng cao tay nghề của mình để chăm sóc giáo dục trẻ có kết quả cao
Muốn dạy tốt môn làm quen với văn học, thứ nhất là trong giờ kể chuyện lôi cuốn được trẻ thì cô phỉa nắm vững, nắm chắc bài dạy, sao cho có lời hay ý đẹp ngắn gọn dễ hiểu để dẫn dắt trẻ lôi cuốn trẻ say xưa với giờ học
Để thực hiện tốt các biện pháp tôi còn tham khảo tài liệu, tập san xem vô tuyến truyền hình, học hỏi các bạn đồng nghiệp, qua một số giờ dạy mẫu, giờ dạy giỏi,
từ đó người giáo viên có đầy đủ kiến thức để thực hiện đúng phương pháp, có cách dạy đảm bảo phù hợp với đặc thù của môn nghệ thuật văn học, đồng thời
để tiến hành giờ dạy có hiệu quả cao, cô phải rèn cho mình có một giọng kể diễn cảm, ngắt giọng, cử chỉ hành động, lời nói của từng nhân vật, thể hiện đúng ngữ điệu giọng điệu một cách nghệ thuật, rèn cho mình có tác phong sư phạm,
xử lý tình huống trong giờ dạy một cách khéo léo tinh tế
* Giải pháp và biện pháp 2:
Làm đồ dùng đồ chơi cho hoạt động
Trong giảng dạy thực tế ở lớp hàng ngày tôi nhận thấy việc làm đồ dùng đồ chơi
và sử dụng đồ dùng trực quan trong giờ kể chuyện, hoạt động ở các góc theo từng chủ điểm là rất cần thiết, là đặc thù của trẻ mầm non, là thích tìm kiếm khám phá những cái mới lạ có màu sắc hấp dẫn, kích thước hợp lý, do đó tôi đã học hỏi sưu tầm nghiên cứu làm nhiều đồ dùng đồ chơi để gây sự chú ý bằng đồ dùng trực quan sinh động, nên trước khi vào bài mới tôi đã chuẩn bị rất công phu về đồ dùng đồ chơi đẹp và hấp dẫn cho phù hợp với từng đề tài
Ví dụ: qua câu chuyện “quả bàu tiện” tôi vẽ một chú bé nghèo, một dàn
chim én, môt ngôi nhà, một quả bầu và một tên địa chủ, chuẩn bị đố dùng theo cốt chuyện màu sắc hài hòa đẹp mắt để gây hứng thú cho trẻ trong giờ học, hay
Trang 10dùng đất nặn các mô hình các nhân vật trong chuyện luôn thay đổi đồ dùng đồ chơi, thay đổi không khí học thu hút trẻ vào giờ học tốt, từ việc làm nhiều đồ dùng đồ chơi phục vụ trong các giờ kể chuyện sao cho đẹp mắt, tôi dùng len làm các hình người vẽ các bức tranh lên màu cho hài hòa đẹp mắt khâu các con rối bằng vải
Như vậy việc sử dụng và làm đố dùng đồ chơi vô cùng quan trọng đối với trẻ, như trong quá trình sử dụng cô phải dùng đúng lúc đúng chỗ, đồ dùng phải tạo nhiều kiểu khác nhau và phải đảm bảo tính sư phạm thẩm mỹ giáo dục cao
* Giải pháp biện pháp 3:
Lồng ghép tích hợp môn học khác trong quá trình cho trẻ hoạt động với văn học
Việc tích hợp các nội dung khác vào hoạt động làm quen với văn học là
vô cùng cần thiết tất cả đều hướng vào sự phát triển toàn diện của trẻ, lồng ghép tích hợp các hoạt động tiết học là hình thức đổi mới giáo dục phù hợp thu hút được sự tập trung chú ý của trẻ, trẻ sẽ không thấy nhàm chán, trẻ tiếp thu được kiến thức của nhiều bộ môn Điều quan trọng là nâng cao chất lượng cho hoạt động chính, khi lồng ghép tích hợp, cô giáo phải linh hoạt lựa chọn đưa vào chỗ phù hợp để đem lại kết quả cao
Ví dụ: khi cô kể cho trẻ nghe câu chuyện “Chú dê đen” tôi dẫn dắt vào bài bằng bài hát “Đố bạn”.
- Cô đưa bức tranh các con vật sống trong rừng cho trẻ quan sát, là cho trẻ khám phá khoa học, cho trẻ đếm các con vật là làm quen với toán
- Cho trẻ kể tên các con vật sống trong rừng: trong quá trình kể chuyện
“Chú dê đen” tôi chuẩn bị “Dê đen” “Dê trắng” “Một chú sói” làm bằng gỗ ở
dưới gắn nam châm, một sa bàn có mô hình cảnh núi rừng cây cối, cây cỏ suối