skkn giúp trẻ phát triển cảm xúc tại lớp 25–36 tháng tuổi thông qua hoạt động âm nhạc

Dựa trên cơ sở thực tế bản thân tôi đã khảosát cháu lớp mình như sau: Bảng khảo sát đầu năm 28 trẻ TT Nội dung mức độ phát triển âm nhạc của trẻ Số trẻ Tỷ lệ 1 Trẻ biết tập trung trong

MỤC LỤC

Trang

A ĐẶT VẤN ĐỀ

B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

2 Nội dung nghiên cứu, giải pháp thay thế 6-18

I ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Sự cần thiết của đề tài

Âm nhạc là một môn nghệ thuật phối hợp âm thanh theo những quy luật nhấtđịnh, nó gắn bó mật thiết với đời sống xã hội Loài người sử dụng nó như mộtphương tiện để làm cho đời sống tinh thần thêm phong phú, góp phần cải thiện vànâng cao chất lượng cuộc sống Âm nhạc được bắt nguồn từ những âm thanh trongcuộc sống, nó phản ánh những tình cảm của con người, những tư tưởng, trí tuệ củacon người và có tác động mạnh mẽ đến cảm xúc của bao người khác Nó làm rungđộng những tình cảm lắng đọng trong tâm hồn, chắp cánh cho sức tưởng tượng baybổng Nghệ thuật âm nhạc rất phổ biến, nó giúp mọi người nhận thức và yêu cuộcsống hơn, đem lại cho con người những cảm xúc về thẩm mĩ

Âm nhạc có tính gắn bó chặt chẽ và logic, diễn ra trong khoảng thời giannhất định để thể hiện những tư tưởng, tình cảm của con người Vì vậy khi nhắc đếnhai từ âm nhạc có lẽ mọi người không thể nào diễn tả được, âm nhạc mang một nét

gì đó của văn thơ, của những cảm xúc sâu lắng, trầm bổng, đồng điệu hoặc dịu xoa

Nhà soạn nhạc Nguyễn Thanh Hải viết.“Âm nhạc có rất nhiều thể loại có rất nhiều

cách để lột tả những tâm trạng của bất cứ con người nào Không ai có thể khẳng định mình luôn thấu hiểu mọi lĩnh vực cũng như mọi phong cách của âm nhạc, vì

ai trong số chúng ta cũng hiểu rằng Âm nhạc quá rộng để cuộc sống của một đời người thấu hiểu hết trọn vẹn…”

Là nhu cầu cuộc sống, là món ăn tinh thần không thể thiếu được đối với đờisống con người Âm nhạc là ngôn ngữ chung của nhân loại Nếu cuộc sống

mà thiếu âm nhạc thì chẳng khác gì thiếu ánh sáng mặt trời Đặc biệt đối với trẻmầm non thì những nốt nhạc trầm bổng, những giai điệu mượt mà vui tươi, trongtrẻo của các tác phẩm âm nhạc như là dòng sữa ngọt ngào nuôi dưỡng tâm hồn trẻ.Qua đó làm cho tâm hồn trẻ hưng phấn hơn, những phản ứng xúc cảm, những biểu

hiện sinh động của trẻ khi nghe thấy âm thanh đã khẳng định rằng, có thể cho trẻlàm quen với nghe nhạc, nghe hát từ những tháng tuổi đầu tiên, đó là con đươnghoàn thiện tích cực trong việc giáo dục trẻ về nhiều mặt: “Thẩm mỹ, đạo đức, trítuệ, thể lực ” Nhà sư phạm V.Xu-khôm-lin-xki đã đánh giá cao hiệu quả giáo dục

toàn diện của âm nhạc: “Chất lượng công việc giáo dục trong một nhà trường

được xác định phần lớn bởi mức độ hoạt động âm nhạc ttong hoạt động của nhà trường đó” Bởi lẽ những ấn tượng về cái đẹp của các bài hát mà trẻ tiếp nhận được

không chỉ khơi dậy ở trẻ những xúc cảm chân thực đầu tiên về âm nhạc, mà cònđược giữ mãi trong tâm hồn trẻ, theo suốt cuộc đời trẻ

Âm nhạc có thể giúp mỗi người chúng ta nói chung và trẻ em nói riêng cảmthấy thư thái, nhẹ nhàng thì nó cũng sẽ có tác dụng tương tự đối với trẻ nhỏ Nhiềunhà nghiên cứu cho thấy âm nhạc kích thích sự phát triển toàn diện về trí tuệ và tâmhồn của trẻ, thậm chí còn giúp trẻ sinh non phát triển tốt về thể chất Âm nhạc đốivới trẻ thơ dường như là một thế giới kì diệu đầy cảm xúc Bên cạnh đó nhà soạn

nhạc người Đức Robert Schumann đã từng phát ngôn rằng: “Nhiệm vụ cao quý

nhất của âm nhạc là chiếu sáng vào những cõi sâu thẳm trong trái tim mỗi người”.

Chính những cái bắt đầu ấy dường như đã đưa mỗi tâm hồn trẻ thơ hòa vào âmnhạc, vào một thế giới kì diệu đầy cảm xúc

Đối với trẻ âm nhạc là một thế giới kỳ diệu đầy cảm xúc, âm nhạc tác độngvào con người ngay từ khi còn nằm trong nôi, khi được nghe tiếng ru à ơi của mẹ.Tâm hồn trẻ ngây thơ trong sáng, luôn luôn vui vẻ cho nên tiếp xúc với âm nhạc lànhu cầu không thể thiếu với trẻ Âm nhạc còn kích thích sự phát triển toàn diện vềtrí tuệ, tâm hồn của trẻ, góp phần giáo dục tình cảm thẩm mỹ, cách giao tiếp, ứng

xử, thậm chí còn giúp trẻ phát triển về thể chất khi trẻ sinh non, còn được coi nhưmột phương tiện giáo dục phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ

Trong âm nhạc lời ca và giai điệu của bài hát, bản nhạc sẽ giúp đứa trẻ cónhững rung cảm mạnh mẽ Từ đó trẻ biết cảm nhận tác phẩm và trải nghiệm những

cảm xúc, ý nghĩ của mình để dần biết khám phá sự đa dạng của cuộc sống, vì vậy,

có thể nói đối với trẻ thơ, âm nhạc là nguồn sữa nuôi dưỡng thế giới tinh thần và cóvai trò vô cùng quan trọng trong giai đoạn ở trường mầm non

Trong trường mầm non ca hát là một hoạt động được thực hiện thường xuyênliên tục và được lồng ghép trong các hoạt động của trẻ, nó là cầu nối giữa hoạtđộng này với hoạt động khác, là nguồn tạo hứng thú mạnh mẽ nhất để trẻ tham giavào các hoạt động Ở lứa tuổi này, trẻ thích được nghe nhạc, nghe hát và tham giavào hoạt động âm nhạc Trẻ vui vẻ, thích thú chú ý lắng nghe nhạc, có thể phân biệt

độ cao, thấp, to, nhỏ của âm thanh Trẻ cảm thụ vài nét nhạc và hát theo người lớn,biết thể hiện cảm xúc âm nhạc như vẫy tay, lắc lư, nhún nhảy Qua quá trình trẻtiếp xúc và hoạt động với âm nhạc như nghe nhạc, nghe hát, trẻ cảm thụ giai điệubản nhạc, bài hát, hưởng ứng, lắc lư, vỗ tay, nhún, nhảy múa theo, các trò chơi âmnhạc, nhạc cụ, vận động theo nhạc… sẽ hình thành ở trẻ những yếu tố nhân cách vềphát triển thẩm mỹ, đạo đức, trí tuệ, thể lực Tuy nhiên, khả năng cảm thụ âm nhạccủa trẻ không thể tự phát triển, mà cần phải trải qua một quá trình thường xuyên,

liên tục hoạt động, đó là: “Học bằng chơi – Chơi mà học”

Vậy phát triển cảm xúc cho trẻ thông qua hoạt động âm nhạc có ý nghĩa hếtsức quan trọng, làm phong phú thêm đời sống tinh thần của trẻ Lời ca và giai điệucủa bài hát, bản nhạc sẽ giúp đứa trẻ có những rung cảm mạnh mẽ Từ đó trẻ biếtcảm nhận tác phẩm và trải nghiệm những cảm xúc, ý nghĩ của mình để dần biếtkhám phá sự đa dạng của cuộc sống, là nền tảng giúp trẻ phát triển toàn diện hơnsau này, và là phương tiện thiết thực cho các hoạt động giáo dục khác Có thể coi

âm nhạc là một bộ phận không thể tách rời với công tác chăm sóc, giáo dục trẻ

Chương trình giáo dục mầm non, bộ môn giáo dục âm nhạc là một bộ mônnghệ thuật hết sức gần gũi với trẻ, là hoạt động được trẻ yêu thích, là nguồn hứngthú mạnh mẽ để trẻ cảm thụ nghệ thuật và nó còn là phương tiện thiết thực cho cáchoạt động giáo dục khác Có thể coi âm nhạc là một bộ phận không thể tách rời với

công tác chăm sóc, giáo dục trẻ Giai đoạn trẻ ở trường mầm non chúng ta có thểphát triển cảm xúc cho trẻ thông qua nhiều hoạt động khác nhau Trong đó, việcphát triển cảm xúc, thẩm mỹ cho trẻ qua hoạt động âm nhạc làm phong phú thêmđời sống tinh thần, có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với trẻ.

Bản thân tôi là một giáo viên mầm non, luôn tâm huyết với nghề đã chọn chocuộc đời mình, nghề nuôi dạy trẻ Nhiều năm được ban giám hiệu phân công chămsóc giáo dục các cháu ở tuổi nhà trẻ Tôi nhận thấy ở độ tuổi này trẻ tuy còn nonnớt nhưng tâm sinh lý phát triển rất nhanh và mạnh nếu có những tác động tốt, tíchcực và phù hợp Tuy nhiên ở nhóm 25-36 tháng do tôi phụ trách, mức độ thể hiệncảm xúc ở trẻ chưa đồng đều, một số trẻ khả năng tập trung chưa cao Có trẻ mạnhdạn, say mê, thích thú với hoạt động âm nhạc, nhưng đa số trẻ chưa thích nghe hát,nghe nhạc, còn thờ ơ, nhút nhát, không hứng thú Ngoài ra cơ quan phát âm của trẻchưa thực sự hoàn chỉnh, âm phát ra yếu, chưa rõ, hơi thở ngắn, nông và đặc biệt sựphối hợp giữa tai nghe và giọng chưa thật chủ động, chưa thể hiện được cảm xúccủa các tác phẩm

Một trong những nguyên nhân là do việc tổ chức hoạt động âm nhạc của tôivẫn còn sơ sài, chưa chú trọng đến vấn đề phát triển cảm xúc âm nhạc cho trẻ, phầnlớn tổ chức với hình thức còn rập khuôn, máy móc chưa linh hoạt, sáng tạo Đôi khitôi hát cho trẻ nghe có lúc còn chênh giọng, sai cao độ, trường độ của bài hát, lựachọn thời điểm lồng ghép, tích hợp trong ngày chưa hiệu quả, chưa thực sự tạohứng thú cho trẻ nên kết quả mang lại cho trẻ còn chưa cao

Chính vì những lí do trên tôi đã mạnh dạn chọn đề tài: “Thông qua hoạt động âm nhạc, giúp trẻ phát triển cảm xúc tại lớp 25–36 tháng tuổi, Trường mầm non 8/3 Nha Trang” nhằm góp phần nâng cao chất lượng trong công tác

chăm sóc và giáo dục trẻ mầm non

2 Mục tiêu nghiên cứu

Xây dựng kế hoạch tổ chức giáo dục hoạt động âm nhạc phù hợp với trẻ

25-36 tháng tuổi và khả năng phát triển cảm xúc của trẻ, sưu tầm và sáng tạo, thay đổihình thức tổ chức các hoạt động giáo dục âm nhạc, giúp trẻ phát huy tính tích cực,

tự tin, mạnh dạn hơn Bên cạnh đó giúp trẻ hứng thú hơn trong các hoạt động âmnhạc

II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1 Thực trạng của vấn đề cần giải quyết

a) Thuận lợi

Bản thân tôi đã qua nhiều năm chủ nhiệm lớp 25-36 tháng tuổi, tôi nắm rõđược tâm sinh lý của trẻ ở độ tuổi này Được sự quan tâm, giúp đỡ ủng hộ nhiệt tìnhcủa Ban giám hiệu nhà trường, của tổ chuyên môn, luôn tạo điều kiện về cơ sở vậtchất và phương tiện thực hiện các hoạt động âm nhạc cho trẻ

Nhà trường đã có phòng âm nhạc được trang bị đầy đủ các đồ dùng, thiết bịdạy học phục vụ cho hoạt động âm nhạc như: đầu đĩa, ti vi, máy chiếu đa năng,trống lắc, trống cơm, xắc xô, thanh gõ, xúc xắc…Các trang phục biểu diễn nhưquạt, mũ, quần áo, băng đĩa các bài hát theo chủ đề Có sân khấu ngoài trời tổchức lễ hội

Đa số các nhóm, lớp đã có ti vi, đầu đĩa, máy tính nối mạng internet Phụhuynh nhiệt tình, quan tâm đến các hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ

Là giáo viên, tôi luôn tích cực chịu khó, không ngừng học hỏi, bồi dưỡng vềchuyên môn nghiệp vụ, thường xuyên thăm lớp dự giờ Tích cực tham gia đầy đủcác buổi sinh hoạt chuyên môn, các chuyên đề đổi mới của ngành họcmầm non, trong đó có chuyên đề âm nhạc Thường xuyên soạn giáo án,tham khảo tài liệu về giáo dục mầm non và tham quan học tập các trường bạn

bài hát đã dạy từ những năm học trước Vì vậy mà tiết học còn nặng nề, chưa sángtạo.

Một số trẻ lần đầu tiên đến lớp, còn lạ trường lạ lớp nên không chơi với bạn,không chịu gần cô, còn rụt rè, nhút nhát, không thích hát, thích múa, khả năng tậptrung chú ý chưa cao

Chính từ những thuận lợi và khó khăn đó đòi hỏi tôi phải tìm ra các biệnpháp sáng tạo, những thủ thuật mới để giúp trẻ cảm thụ giai điệu bài hát và thể hiệncảm xúc thông qua hoạt động âm nhạc Dựa trên cơ sở thực tế bản thân tôi đã khảosát cháu lớp mình như sau:

Bảng khảo sát đầu năm (28 trẻ)

TT Nội dung mức độ phát triển âm nhạc của trẻ Số trẻ Tỷ lệ

1 Trẻ biết tập trung trong giờ hoạt động âm nhạc 10 36%

2 Trẻ biết thể hiện cảm xúc, mạnh dạn, tự tin và hứng thúkhi tham gia hoạt động âm nhạc ở mọi lúc mọi nơi 7 25%

Muốn trẻ 25–36 tháng tuổi thể hiện cảm xúc qua hoạt động âm nhạc thì trướchết giáo viên phải nắm bắt được đặc điểm tâm sinh lý và mức độ nhận thức về khảnăng hoạt động âm nhạc của từng trẻ Độ tuổi này tuy học chung một lớp nhưng sựphát triển về nhận thức, khả năng hoạt động âm nhạc của trẻ không giống nhau.Một số trẻ thích nghe hát và biết hát những bài hát ngắn, hoặc hát theo cô, một sốtrẻ thích nghe nhạc, nghe hát và có cảm xúc khi nghe hát, một số trẻ đã biết vậnđộng đơn giản theo nhạc

Việc căn cứ vào tình hình thực tế để khảo sát mức độ phát triển âm nhạc củatrẻ trong lớp đã giúp tôi có hướng giáo dục âm nhạc cho trẻ thêm hiệu quả hơn

2 Nội dung nghiên cứu, giải pháp thay thế

2.1 Giải pháp 1: Trẻ biết tập trung trong giờ hoạt động âm nhạc

a) Xây dựng môi trường lớp học phù hợp với hoạt động giáo dục âm nhạc

Từ đầu năm học, nhà trường đã quan tâm đến việc xây dựng môi trường lấytrẻ làm trung tâm nói chung và hoạt động âm nhạc nói riêng Vì vậy bản thân tôicần phải suy nghĩ và tìm tòi nhiều hơn về việc trang trí lớp học, không những tạo ranhững góc hoạt động đẹp mà qua đó trẻ sẽ học được gì, tạo cho trẻ những cảm xúc

gì mới là quan trọng Tôi đã xây dựng môi trường lớp học sạch sẽ, an toàn, bố tríkhu vực chơi và học phù hợp, thuận tiện cho trẻ hoạt động Điều này có ý nghĩa to

lớn không chỉ đối với sự phát triển về thể chất của trẻ mà còn thỏa mãn nhu cầunhận thức, mở rộng hiểu biết của trẻ, kích thích trẻ hoạt động tích cực, sáng tạo.Môi trường giao tiếp cởi mở, vui vẻ và thân thiện giữa cô với trẻ, giữa trẻ với trẻ vàgiữa trẻ với môi trường xung quanh sẽ tạo cơ hội cho trẻ được phát triển cảm xúc,trẻ yêu trường, yêu lớp, yêu cô giáo và bạn bè hơn.

Đặc biệt ở trong lớp, để tạo một thế giới phong phú, đa dạng đầy màu sắcmang tính nghệ thuật cao nhằm thu hút, kích thích trẻ thể hiện cảm xúc, tôi dànhmột khoảng tường lớn ở góc âm nhạc để trang trí những hình ảnh có liên quan đếnchủ đề Bố trí các góc âm nhạc đẹp và các dụng cụ âm nhạc hấp dẫn, vừa tầm đểcho trẻ sử dụng dễ dàng

Ví dụ:

Với chủ đề “Tổ ấm gia đình”: Tôi huy động từ phụ huynh một số hình ảnhcủa gia đình trẻ: Cảnh sinh hoạt chung của gia đình, cảnh mẹ nấu cơm, bé đanggiúp mẹ nhặt rau, ông bà đang chơi với bé, cả nhà đang ăn cơm, xem ti vi, anh chịđang chơi với em bé, bé đang múa, đánh đàn, cầm micro hát Hàng ngày, cho trẻnghe những bản nhạc, bài hát về gia đình, kết hợp trẻ được xem tranh của chính giađình mình sẽ tạo cho trẻ được cảm xúc yêu thương, nhớ nhung và quý mến đối vớigia đình Từ đó những cảm xúc của trẻ tích cực được phát triển

Chủ đề “Các loại hoa bé thích”: Tôi trang trí mảng tường thành một bứctranh có những bông hoa hình nổi với màu sắc đẹp, tôi cho trẻ nghe giai điệu dân caNam Bộ “Lý cây bông”, bài hát “Màu hoa” kết hợp treo thả vài con ong, bươmbướm quanh hoa sẽ tạo cho trẻ cảm xúc thích thú, vui mừng và bắt ngờ

Chủ đề “Những con vật nuôi”, tôi trang trí các hình ảnh về các con vật nuôiđáng yêu như: (Gà trống, gà mái ấp trứng, gà con, gia đình mèo con, chó, vịt,heo…) ở trong lớp, hàng ngày cho trẻ nhận biết, gọi tên các con vật, giáo dục trẻbiết được ích lợi, yêu quí các con vật thông qua các bài hát “Con gà trống”, “Gàtrống mèo con và cún con”, “ Đàn gà trong sân” , “Rửa mặt như mèo” “Con con”,

“Đàn vịt con” Bên cạnh đó tôi còn làm các con vật ngộ nghĩnh bằng rối, vải, xốp,cho trẻ xem các con vật và hỏi trẻ: Con gì đây? Con vật này có trong bài hát nào?Tôi gợi ý cho trẻ nói và bắt nhịp hát cùng trẻ

Đối với các hoạt động giáo dục âm nhạc tôi đều sử dụng các đồ dùng trựcquan, sáng tạo và sự dụng các dụng cụ âm nhạc bằng nhiều nguyên vật liệu khácnhau Đây là những phương tiện hữu hiệu giúp trẻ nhận thức và thể hiện được cảmxúc của mình Khi nghe nhạc, nghe hát, hoặc học hát, trẻ gõ đệm theo phách bằngthanh gõ, gáo dừa, trống lắc, xắc xô sẽ giúp phát triển tai nghe của trẻ, tăngcường cảm giác nhịp điệu, thể hiện sinh động và hấp dẫn hơn, giúp trẻ có trạng tháitinh thần vui vẻ, sảng khoái vui tươi, qua đó phát triển cảm xúc cho trẻ

Bên cạnh đó các đồ dùng đồ chơi, các loại nhạc cụ âm nhạc được làm bằngcác nguyên vật liệu mở như: Trẻ làm thanh gõ, lon bia, nước yến, chai sữa, hộp sữachua, váng sữa làm trống lắc, xúc xắc, vỏ hộp bánh làm đàn, lon sữa làm trống Khi sử dụng trẻ được khám phá các âm thanh khác nhau Bên cạnh đó, tôi sử dụngthêm các vòng hoa đủ màu cho trẻ, vải von làm hoa đeo tay, dây ruy băng làmvòng, nơ, xốp, bìa cứng làm mũ, trang phục múa có màu sắc sinh động, hấp dẫn đểkích thích trẻ hoạt động Qua đó trẻ ngày càng tích cực và hứng thú hơn với giờhoạt động âm nhạc, đặc biệt trẻ sẽ từ từ thể hiện được cảm xúc của mình.

Với độ tuổi 25-36 tháng tôi nhận thấy nhận thức của trẻ đang phát triểnnhưng còn hạn chế, khả năng chú ý của trẻ còn yếu, không đều, không ổn định,nhiều trẻ chưa biết hát, khả năng thể hiện cảm xúc còn hạn chế Vì vậy việc cho trẻxem và nghe trước các băng đĩa hình của bài hát, sẽ giúp trẻ hình dung được hoạtđộng âm nhạc sắp học

Để giới thiệu vào bài hát, tôi kết hợp lời nói và đồ dùng trực quan để giớithiệu cho trẻ nắm được nội dung bài sắp học, có thể đọc vài câu đồng dao hoặc lờibài hát kết hợp với các phương tiện đồ chơi như: Các con vật, đồ vật, búp bê, conrối, tranh ảnh, dùng một số tranh vẽ, ảnh chụp phóng to, đoạn video, các seidladtrên mấy tính…gắn với nội dung bài hát

Ví dụ:

Chủ đề: Cô giáo và trường Mầm Non: Dạy hát bài: “Mầm non mừng hội”(Sáng tác: Hoàng Văn Yến) Tôi làm bối cảnh tạo sân khấu biểu diễn trong lớp họchoặc ở sân trường, hình ảnh chụp, vẽ về ngày hội đến trường trong không khí thậtnáo nức, nhộn nhịp và vui vẻ, giúp trẻ có một cảm xúc vui tươi, như cùng nhauchào đón một lễ hội đến trường đang diễn ra trước mắt trẻ

Chủ đề: Tổ ấm gia đình: Dạy hát bài “Cháu yêu bà” (Sáng tác: Xuân Giao).Tôi dùng tranh vẽ hoặc hình ảnh gia đình có ông, bà, bố, mẹ và em bé với các màusắc khác nhau Thông qua bức tranh tôi giới thiệu nội dung bài hát, hỏi trẻ các bài

đã học về chủ đề

Chủ đề: Phương tiện giao thông: Nghe nhạc nghe hát bài “Em đi qua ngã tưđường phố” (Sáng tác: Hoàng Văn Yến) Tôi sử dụng đồ dùng trực quan như biểnbáo giao thông màu xanh, vàng, đỏ (làm bằng phom, bìa, nhựa); kết hợp tranh ảnhminh họa về ngã tư đường phố, phương tiện giao thông (ô tô, tàu hỏa, xe máy, xeđạp, máy bay, tàu thủy), cho trẻ khi nghe hát, vận động hoặc từng nhóm tham giatrò chơi

Các hình thức tổ chức không gò bó, áp đặt trẻ, luôn tạo cho trẻ thỏa mãn nhucầu trong các hoạt động, có cảm giác như được chơi với cô, được gần gũi, tròchuyện với cô Về đội hình, không cứng nhắc, có thể cho trẻ thay đổi nhiều đội

hình khác nhau như: Hình tròn, chữ u, về nhóm, tự do để giúp trẻ được thoải máihoạt động

Trong giờ chơi-tập tôi luôn quan tâm đến cá nhân trẻ, nhóm, đặc biệt tuyêntuyên dương trẻ kịp thời nhằm khuyến khích trẻ tích cực hơn, những trẻ nào chưachú ý, ít tham gia cùng bạn, tôi nhẹ nhàng động viên, có thể thay đổi nhiều thể loạihình ảnh, hoặc đồ dùng đồ chơi âm nhạc phong phú hơn để giúp trẻ hòa nhập vớibạn, hứng thú với hoạt động âm nhạc hơn

Ví dụ: Cháu Thanh Hà, Gia bảo, Khánh Chi , ít tham gia vào hoạt động âmnhạc cùng bạn, tôi động viên, khuyến khích cháu bằng cách cho cháu đến bên đànorgan và chạm từng ngón tay vào phím đàn, tôi vừa hỏi: “Con đang làm gì? Khicon chạm vào phím đàn thì có tiếng gì phát ra?” Tôi tiếp tục cho cháu chạm vào cácphím tiếp theo, dần dần tôi thấy các cháu rất thích thú, hào hứng khi được tham giavào hoạt động âm nhạc

Lớp học như một ngôi nhà chung, tôi luôn tạo cho trẻ bầu không khí ấm áp,tin tưởng, gần gũi, chở che và đong đầy sự yêu thương như người mẹ thứ hai củatrẻ Để trẻ ham muốn đến lớp, với cảm xúc vui vẻ, thoải mái khi trẻ đến với cô,trong vòng tay của cô cùng với các bản nhạc, bài hát, làn điệu dân ca hoặc chính tôihát cho trẻ nghe, trẻ lớp tôi rất thích thú và từ đó biết thể hiện được cảm xúc củamình Mỗi ngày đến trường của trẻ thực sự là một ngày vui vì trẻ được hát, đượcchơi, được học hành và khám phá cuộc sống thông qua các hoạt động phong phú,

đa dạng Thông qua các hoạt động hằng ngày giúp trẻ ôn lại những bài hát đã học,làm quen bài hát mới và tự tin khi thể hiện cảm xúc với âm nhạc

Góp phần vào sự phát triển cảm xúc của trẻ không kém phần quan trọngthông qua hoạt động âm nhạc đó là biện pháp phối hợp với phụ huynh, bởi phụhuynh là người cùng nhà trường góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dụctrẻ Ngay từ cuộc họp phụ huynh đầu năm tôi đã chủ động tuyên truyền với phụhuynh về tầm quan trọng của chương trình giáo dục mầm non nói chung và ý nghĩa

to lớn của việc phát triển cảm xúc cho trẻ thông qua hoạt động âm nhạc nói riêng

Để giúp phụ huynh hiểu rõ hơn về mục đích yêu cầu về tầm quan trọng của âmnhạc đối với sự phát triển của trẻ về mọi mặt, tình cảm, thẩm mỹ, đạo đức, hành vi,lối sống thể hiện qua góc: “Bố mẹ cần biết” Tôi bố trí góc tuyên truyền tại lớp cónội dung rõ ràng, xây dựng kế hoạch dạy theo tháng, theo tuần để phụ huynh biết

và rèn luyện thêm cho trẻ trong thời gian ở nhà

Nếu để bày ra trước mắt các vị phụ huynh thì âm nhạc không giống như các môn học khác Nó không phải là kết quả sản phẩm tạo ra một bức tranh như lớp mỹthuật hội họa, nó không là một động tác múa như lớp ba lê, nó không ra một món

ăn như lớp dạy nấu ăn v.v nhưng nó là một giá trị tinh thần vô cùng lớn cho cuộc sống của đứa trẻ, nó tạo ra nụ cười và ánh mắt hạnh phúc, nó kết hợp với cây cọ cho ra bức tranh đầy ánh sáng, kết hợp với động tác múa cho ra một tác phẩm tạo

hình nghệ thuật, và nó cũng sẽ cho tình yêu vào cả những món ăn Nói đúng hơn, cảm thụ về âm nhạc sẽ chắp cánh cho những đứa trẻ, hay đúng hơn là cho con người thăng hoa trong mọi lĩnh vực của cuộc sống

Trong các giờ đón, trả trẻ tôi trao đổi với phụ huynh về khả năng của từng trẻtrong lớp kết hợp cùng dặn dò phụ huynh về nhà cho trẻ nghe và khuyến khích trẻhưởng ứng theo các bài hát có giai điệu khác nhau, để khi đến lớp việc thể hiệncảm xúc của trẻ tốt hơn Tôi còn vận động phụ huynh đóng góp các nguyên liệu mởnhư: Băng, đĩa CD cũ, lon sữa, vỏ hộp sữa, chai nhựa, vải vụn, lõi giấy, vỏ hộpbánh để làm một số đồ dùng, đồ chơi cho trẻ hoạt động

b) Lựa chọn bài hát, bản nhạc phù hợp với trẻ và từng thời điểm nhằm khơi gợi cảm xúc cho trẻ.

Ngay từ đầu năm học, tôi lập kế hoạch, nghiên cứu đặc điểm tâm, sinh lý củatrẻ lớp tôi phụ trách, lựa chọn các bài hát để xây dựng thư viện hoạt động âm nhạc

phù hợp với lứa tuổi tôi đang phụ trách để nhằm khơi gợi cảm xúc cho trẻ (Xem

phần phụ lục 4)

Ở lứa tuổi này, cảm xúc của trẻ có những thay đổi rõ rệt, buồn vui bất chợt,trẻ thích vượt qua các giới hạn an toàn để khám phá xung quanh Lúc này, ngườilớn có vai trò rất quan trọng để hạn chế những cảm xúc tiêu cực (buồn, sợ hãi, ghét,tức giận ), kích thích những cảm xúc tích cực ở trẻ phát triển (vui mừng, yêuthích, tự tin, mạnh dạn, tự hào, phấn khích, hưng phấn ) Cụ thể:

Lúc đầu, các cháu ở độ tuổi này vẫn chưa quen được với trường, lớp, đi học

đa số còn khóc nhè, tôi chọn bài hát “Trường chúng cháu là trường mầm non, mầmnon mừng hội, đi nhà trẻ…” để dạy trẻ, thông qua nội dung, giai điệu vui tươi củabài hát, sẽ khơi gợi ở trẻ tình cảm yêu trường lớp, tôi khen ngợi trẻ đi học ngoan,biết vâng lời cô, kết hợp giáo dục trẻ đi học không khóc nhè, từ đó các cháu thíchthú, tự hào khi đến trường không khóc nhè, tự tin khi trả lời tên trường mình đanghọc

Với chủ đề “Phương tiện giao thông”, tôi chọn bài “Đàn kiến dễ thương,Ngã tư đường phố ” để cho trẻ nghe nhạc, nghe hát Ca từ của bài hát sôi nổi, kếthợp với đồ dùng trực quan gần gũi với cuộc sống của trẻ, trẻ dễ dàng có được cảmxúc vui mừng, tự tin khi đi qua đường theo đúng tín hiệu của đèn giao thông

Chủ đề: “Thế giới động vật”, chọn bài “Chú voi con ở bản đôn” kết hợpkhung cảnh về bản làng Tây Nguyên có những chú voi mẹ, voi con, đàn tơ rưng,chiêng, trống rất vui và đẹp Khi bản nhạc vang lên, cô hát cho trẻ nghe kết hợp vớinhững nốt nhạc của đàn tơ rưng thánh thót, trong trẻo giúp trẻ có cảm xúc vui tươi,háo hứng như đang được đến thực sự với bản đôn, miền núi Tây Nguyên xinh đẹp

Chủ đề: Thế giới thực vật: Vẻ đẹp trong lời ca của các bài hát: “Lý câyxanh, quả, quả cà chua, màu hoa, vườn hoa ”, trẻ biết cây xanh có lá, có cành, cóquả, hoa có nhiều màu sắc, rau, quả cung cấp nhiều vitamin tốt cho sức khỏe, hoalàm đẹp thêm cho cuộc sống từ đó trẻ có cảm xúc yêu thích, mong muốn được bảo

vệ, chăm sóc, nâng niu những cây xanh, hoa, quả

Bên cạnh đó tôi còn lồng ghép, tích hợp trong các chủ đề thông qua các ngàyhội lễ như: Ngày hội của bà và mẹ 8/3, hát các bài như: “Qùa 8/3, mùng 8/3…”giúp trẻ thể hiện tình cảm yêu quý của mình đối với bà, mẹ và cô giáo Đặc biệttrường tôi được vinh dự mang tên 8/3 nên tôi dạy trẻ hát bài “Bé yêu trường 8/3”với chủ đề “Cô giáo và trường Mầm Non”, giai điệu vui nhộn giúp trẻ dễ nhớ têntrường và yêu mến thích thú đến trường hơn Chủ đề: “Cô giáo như mẹ hiền”, tôihát cho trẻ nghe bài “Cô giáo em”, với giai điệu êm, nhẹ nhàng, đầy tình cảm thiếttha, gợi trong trẻ một cảm xúc về sự kính trọng, biết ơn và quý mến nhiều hơn tới

cô giáo của mình

Thời gian sắp đến tết cổ truyền, tôi lựa chọn chủ đề “Tết - hoa mùa xuân” đểdạy trẻ, với các bài hát: “Sắp đến tết rồi, chúc tết, bé thêm một tuổi, bé đón tết sang,tết tết tết, ” nội dung của bài hát đưa trẻ đến với những hình ảnh, không khí rộnràng của ngày tết, trẻ biết và hiểu được ngày tết, tết có nhiều bánh chưng, bánh tết,

có hoa đào hoa mai đua nhau nở, mọi người đều có áo mới, được đi chúc tết, được

lỳ xì, tết còn đem lại niềm vui và hạnh phúc cho mọi người, mọi nhà, từ đó khơigợi ở trẻ cảm xúc tự hào về ngày tết cổ truyền của dân tộc Biết yêu thương kínhtrọng chúc tết ông bà, cha mẹ, cô giáo và những người thân yêu

Ngoài ra, để giúp trẻ thể hiện cảm xúc phù hợp với bài hát, tôi chọn nhữngbản nhạc không lời có giai điệu du dương, đằm thắm, tình cảm tha thiết (Cò lả, ru

em, con cò cánh trắng, cô giáo em ) cho trẻ nghe, để trẻ tự tạo ra những hìnhtượng qua các động tác của cơ thể, bằng cử chỉ, điệu bộ, bằng biểu cảm của khuônmặt: Vui, cười, lắc lư, vẫy tay, nhún chân theo nhạc, sau đó bất ngờ thay đổi tínhchất của bản nhạc không lời với giai điệu rộn ràng, vui nhộn, ngộ nghĩnh (Chú ếchcon, con cào cào; trời nắng, trời mưa ) để tập cho trẻ thay đổi cảm xúc: trẻ hớn hở,dậm chân, nhún nhảy, reo mừng theo nhạc Từ đó trẻ có khả năng thể hiện cảmxúc tích cực của mình thông qua tính chất giai điệu bài hát, bản nhạc

Với thời điểm kết thúc chủ đề, tôi đã tiến hành một đến hai hoạt động biểudiễn văn nghệ Tôi cho trẻ thể hiện lại những bài hát, điệu múa, trò chơi âm nhạc.Tôi tham gia hoạt động văn nghệ cùng trẻ, tạo không khí vui tươi, hồ hởi cho trẻ.Giúp trẻ tham gia vào hoạt động một cách hứng thú, tích cực Tôi tạo tình huống,yếu tố bắt ngờ như: Đóng vai cô ca sĩ hài hước, hoặc một người dẫn chương trìnhcho buổi văn nghệ thật vui tươi và nhí nhảnh để thu hút trẻ tự tin mạnh dạn vàotham gia cùng cô, đồng thời phát triển được cảm xúc âm nhạc khi trẻ được thể hiệnbài hát

Ví dụ: Trong tiết biểu diễn cuối chủ đề: “Các con vật nuôi”.

+ Biểu diễn chính: Hát bài “Gà trống, mèo con và cún con”

+ Nghe hát: “Chim mẹ chim con”

+ Trò chơi: “Ai nhanh hơn”

Tôi là người dẫn chương trình, trẻ là “diễn viên”, tôi chuẩn bị một số trangphục về các con vật: gà, mèo, chó, cánh chim, mũ múa, dụng cụ âm nhạc , trangtrí sân khấu biểu diễn ở góc âm nhạc

Khi trẻ hát, tôi cho trẻ tự chọn trang phục, mũ múa, nhạc cụ mà trẻ thích,khuyến khích trẻ tự thể hiện cảm xúc khi biểu diễn: lắc lư, vẫy tay, thể hiện điệu bộminh họa Khi trẻ biểu diễn xong thì cho các trẻ khác vỗ tay, động viên bạn

Bên cạnh đó, việc sử dụng một số thủ thuật sư phạm để kích thích trẻ thểhiện cảm xúc âm nhạc cũng vô cùng quan trọng

Đối với trẻ ở lứa tuổi này nhiều thứ rất gần gũi, thân quen nhưng lại mới lạ,trẻ chưa bao giờ được biết đến Và khi tổ chức hoạt động giáo dục âm nhạc tôi sửdụng một số thủ thuật sư phạm để kích thích trẻ thể hiện cảm xúc như: bất ngờ, vui

vẻ, ngạc nhiên, tò mò, reo mừng

Với bài hát “Bàn tay mẹ”, tôi cho trẻ xem video clip về những công việchàng ngày của gia đình một số trẻ ở lớp và để trẻ nói về công việc của mẹ

Hay với các bài hát trong chủ đề: “Các loại hoa”, tôi tạo một vườn hoa thật

có nhiều màu sắc cho trẻ ngắm nhìn và cùng trò chuyện về hoa hồng, hoa cúc trên

mô hình đó, sau đó cùng hát bài “Màu hoa”, như thế thì cảm xúc của trẻ được pháttriển một cách tích cực

2.2 Giải pháp 2: Trẻ biết thể hiện cảm xúc, mạnh dạn, tự tin và hứng thú khi tham gia hoạt động âm nhạc và ở mọi lúc mọi nơi.

* Trong giờ chơi-tập

Trong trường mầm non âm nhạc là một hoạt động được thực hiện thườngxuyên, liên tục và được lồng ghép trong các hoạt động trong ngày của trẻ, là cầunối giữa hoạt động này với hoạt động khác, nó là nguồn tạo hứng thú mạnh mẽ nhất

để trẻ tham gia vào các hoạt động Đây là hoạt động nghệ thuật được trẻ yêu thích,

là phương tiện có hiệu quả để giáo dục trẻ phát triển cảm xúc Tuy nhiên lứa tuổi25-36 tháng trẻ rất nhạy cảm với âm nhạc, khi trẻ ca hát ta thường nhận thấy chưachính xác về giai điệu hoặc về lời ca, thậm chí trẻ còn tự sáng tác lời không phùhợp nội dung Mặt khác kỹ thuật hát của trẻ còn hạn chế về giọng, về hơi, về âmvực tiết tấu vì thế nó làm giảm đi tính nghệ thuật của bài hát Ngoài ra cơ quan phát

âm của trẻ chưa thực sự hoàn chỉnh, âm phát ra yếu, một số trẻ phát âm chưa rõ lời,ngọng, hơi thở ngắn, nông và đặc biệt sự phối hợp giữa tai nghe và giọng chưa thật

chủ động Do đó trẻ hát chưa có tính nghệ thuật Vậy làm thế nào để trẻ hát được,hay, hát chính xác, thể hiện cảm xúc thông qua các hoạt động giáo dục âm nhạc?

Để giúp trẻ, bản thân tôi luôn có ý thức tự học hỏi, nghiên cứu tài liệu liênquan đến hoạt động giáo dục âm nhạc, nắm vững mục đích, yêu cầu, nội dung,phương pháp của từng bài dạy, sắp xếp chỗ ngồi cho trẻ hợp lý, thái độ cô giáo nhẹnhàng, gần gũi, yêu thương trẻ

Khi tổ chức hoạt động dạy hát, nghe nhạc, nghe hát, vận động theo nhạc và

rò chơi âm nhạc cho trẻ mọi lúc mọi nơi cần chọn những bài hát phù hợp lứa tuổitrẻ, bài hát quen thuộc hay bài mới phải được viết trong quãng ba Mi – La, có tiếttấu đơn giản, nhịp 2/4, khoảng 8 – 10 ô nhịp, lời bài hát dễ hiểu, dễ hát, nội dunggần gũi đới với trẻ Những động tác minh họa nhẹ nhàng, dễ làm dễ tập, với nhữngtrò chơi gần gũi và dễ hiểu

a) Trẻ biết thể hiện cảm xúc, mạnh dạn, tự tin và hứng thú khi nghe nhạc, nghe hát

Nghe nhạc nghe hát góp phần phát triển cảm xúc, mạnh dạn, tự tin và hứng

thú của trẻ đối với âm nhạc, hình thành ở trẻ thói quen nghe nhạc có kiến thức, từ

đó biết ghi nhớ tác phẩm, phân biệt nội dung, hình thành mối liên hệ giữa âm thanh

và cuộc sống

Nghe nhạc, nghe hát là một sự tương tác sâu sắc đối với tâm hồn con người.Đây là quá trình phức tạp vì nó liên quan đến sự rung động sâu sắc, tinh tế trongtâm hồn mỗi người Sự cảm nhận âm nhạc tùy thuộc vào khả năng, kinh nghiệmsống và được tích lũy dần dần

Nghe nhạc, nghe hát là cơ sở để trẻ học hát, vận động, chơi theo nhạc Vì vậykhi tổ chức hoạt động nghe nhạc, nghe hát cho trẻ cần chọn những bài hát phù hợplứa tuổi trẻ, bản nhạc phải có giai điệu vui tươi, ngộ nghĩnh, trong sáng, tình cảmthiết tha, có thể cho trẻ nghe thông qua phương tiện như: Ti vi, máy tính, đài, đàn,video…hoặc nghe cô hát Ngoài ra cho trẻ nghe nhiều, đa dạng các thể loại nhạckhác nhau: Như những bài hát ru, làn điệu dân ca đặc trưng vùng miền khác nhau,gần gũi địa phương nơi trẻ sống Cho dù nghe dưới hình thức nào, qua phương tiệnnào, thể loại nào điều quan trọng là giọng hát phải truyền cảm, chuẩn xác, diễncảm, kết hợp động tác, điệu bộ phù hợp, hấp dẫn, sử dụng nhạc cụ đệm với âmlượng nhỏ để trẻ nghe rõ lời ca, nội dung và giai điệu của bài hát Sau đó, lần háttiếp theo, tôi thay đổi trang phục, sử dụng đạo cụ phù hợp với bài hát, khuyến khíchtrẻ thể hiện điệu bộ, nét mặt, cùng hưởng ứng theo cô khi nghe nhạc, nghe hát giúptrẻ cảm nhận được sự gần gũi, ấm áp trong từng câu hát, từ đó cảm xúc của trẻđược phát triển một cách tích cực

Ví dụ: Tổ chức cho trẻ nghe nhạc - nghe hát bài “Ru em” Tôi trò chuyệnvới trẻ về em bé, sử dụng phương tiện em búp bê đang nằm trên một chiếc võngdung đưa Sau đó, tôi cho trẻ nghe hát với nhiều hình thức khác nhau:

Lần 1: Hát diễn cảm, lời ru ngọt ngào, âm thanh thiết tha tình cảm, kết hợpnét mặt, điệu bộ, âu yếm em bé đang nằm trên võng và trẻ ngồi bên cạnh Trẻ chú ýlắng nghe và thể hiện lắc lư đầu, tay đong đưa thiết tha tình cảm âu yếm em bé theolời ru ngọt ngào của cô

Lần 2: Tôi hát, kết hợp đệm đàn, khuyến khích trẻ thể hiện cảm xúc theonhạc của bài hát Trẻ đứng bên đàn, hai tay chéo trước ngực đong đưa, lắc lư nhẹnhàng toàn thân theo nhạc và lời bài hát, trả lời được theo suy nghĩ và cảm xúc củamình rất yêu thương em bé

Lần 3: Cho trẻ nghe bài hát có trong đĩa hình hát ru với một ca sĩ thể hiện rấttình cảm ngọt ngào Trong lời ru ngọt ngào đã truyền cho trẻ cảm xúc âm nhạc, yêuquý em bé, em bé đừng khóc nữa, từ đó thêm giàu lòng nhân ái, yêu thương

Lần 4: Cho trẻ nghe giai điệu và cô thay đổi trang phục để múa minh họatheo nhạc, tôi cùng hòa với các cháu, khuyến khích cháu cùng hưởng ứng trong lànđiệu ru em ngủ theo cô Thông qua bài hát, bản nhạc ngoài thể hiện cảm xúc, trẻ rấtmạnh dạn, tự tin, sự hưởng ứng, lắc lư, nhún nhảy, thể hiện cảm xúc yêu thươngcho nên trẻ có cảm giác an toàn, mà nhờ nó trẻ mới vui tươi, hồn nhiên, tự tin mạnhdạn nhún nhảy, đông đưa theo các động tác với lời ru ngọt ngào của cô

b) Thể hiện cảm xúc, mạnh dạn, tự tin và hứng thú khi dạy hát

Nếu nội dung bài là dạy hát, tôi trình bày bài hát truyền cảm, to, rõ lời, háthay, hát diễn cảm để thu hút sự chú ý và gợi cho trẻ khả năng tri giác trọn vẹn bàihát, nhằm tạo cảm xúc, lôi cuốn trẻ vào nội dung, hình tượng của bài hát Khi dạyhát, việc sử dụng đàn để lấy giọng sẽ giúp trẻ hát đúng âm vực Nếu trẻ hát sai, sửasai bằng cách cho trẻ nghe đàn giai điệu nhiều lần, trẻ sẽ cảm nhận, điều chỉnh tainghe và hát đúng hơn Nếu trẻ hát sai hát mẫu lại và cho trẻ hát theo Cô có thể hátcùng trẻ, nhóm trẻ, khuyến khích các bạn khác nhún nhảy cùng bạn đang hát, hoặctôi sẽ đọc lại lời ca hoặc hát theo âm hình, tiết tấu từ mà trẻ hát sai một cách chậmrãi, diễn cảm rồi cho trẻ hát lại theo cô một đến hai lần, sau đó hát lại cả bài và thểhiện điệu bộ nhằm phát triển cảm xúc cho trẻ Trước khi kết thúc hoạt động dạy hát,tôi cho trẻ tập biểu diễn để giúp trẻ mạnh dạn, tự tin hơn

Ví dụ: Dạy hát bài “Đi học về” trẻ chưa hát luyến láy được từ “Cha mẹ”trong bài Tôi đã hát mẫu lại cho trẻ nghe, cho trẻ nghe trên đàn nhiều lần, sau đócho trẻ hát lại cả câu hát Bài ”Cô và mẹ”: Câu “Cô là mẹ và các cháu là con” thìtrẻ hát thành “Cô và mẹ và các cháu là con” Tôi đọc lại câu đó cho trẻ nghe 2 – 3lần sau đó hát lại kết hợp với đàn để cho trẻ hát theo cho đúng

Khi trẻ đã thuộc bài hát giúp trẻ hiểu rõ nội dung bài hát, từ đó trẻ thể hiệnđược những cảm xúc tình cảm riêng của mình Trẻ thích hát hơn, hứng thú, tự tinbiểu diễn ở lớp với bạn, cô hoặc ra sân, trên đường đi học về hát cho mẹ nghe, vềnhà

c) Thể hiện cảm xúc, mạnh dạn, tự tin và hứng thú khi vận động theo nhạc

Khi tổ chức cho trẻ vận động theo nhạc Tôi chọn một số vận động đơn giảntheo nhạc như: Vừa hát vừa vỗ tay theo nhịp, phách, tiết tấu của bài, lắc lư theonhạc Dậm chân, nhún nhảy theo nhịp của bài hát, vỗ tay, cuộn cổ tay, đung đưatay, vẫy tay theo bài hát, bản nhạc Vận động, múa các động tác minh họa theo tínhchất âm nhạc và nội dung bài hát Các động tác nâng cao hơn, có thể múa đơn, múatheo nhóm, theo đội hình

Vận động tự do: Vận dụng những động tác đã được biết, kết hợp với sángtạo, cảm thụ âm nhạc của riêng mình để vận động, múa Khuyến khích trẻ vận độngtheo lời bài hát, có thể khuyến khích trẻ sử dụng nhạc cụ mua sắm hoặc nhạc cụ côtrẻ cùng tạo nên

Ví dụ: Hai tay giang ngang bắt chước “Vịt vẫy cánh cho khô” trong bài hát

“Một con vịt”, tay cầm xắc xô giả vờ vô lăng để bắt chước động tác lái xe trong bàihát “Em tập lái ô tô”… Với sự động viên khích lệ trẻ, thái độ cử chỉ của cô, ánhmắt nụ cười trìu mến yêu thương, vỗ về trẻ, những cảm xúc của cô được truyền đạtsang trẻ giúp trẻ tăng thêm cảm xúc và hứng thú tích cực hơn vào những bản nhạc

d) Thể hiện cảm xúc, mạnh dạn, tự tin và hứng thú khi chơi trò chơi âm nhạc

Trò chơi âm nhạc cũng tác động trực tiếp đối với sự phát triển cảm xúccủa trẻ, đặc biệt tăng cường sự thích thú, hào hứng của trẻ đối với hoạt động âmnhạc Trò chơi: “Nghe âm thanh đoán nhạc cụ?” “Tai ai tinh”, “Nghe tiếng hát tìm

đồ vật”, “Ai nhanh nhất”, “ Âm thanh to- nhỏ” “ Nhìn hình đoán tên”: Trong khi tổchức cho trẻ chơi tôi thể hiện cảm xúc thật tự nhiên, thoải mái và khích lệ trẻ thamgia cùng cô

Ví dụ: Tôi cười thật thích thú, sảng khoái khi trẻ làm một trò gì ngộ nghĩnh,trẻ đoán đúng một nhạc cụ, hoặc tôi có một cử chỉ ngộ nghĩnh, vui nhộn như lắc lắccái mông lạch bạch như con vịt, mặt hề Để khơi gợi cảm xúc ở trẻ, khiến trẻ cười

to lên một cách thực sự thích thú Điều quan trọng là khi tổ chức cho trẻ chơi cáctrò chơi âm nhạc không chỉ là phát triển tai nghe cho trẻ mà giúp trẻ có được trạng

thái tinh thần vui vẻ sảng khoái, vui tươi, qua đó phát triển cảm xúc cho trẻ (Xem

phụ lục 3)

* Thể hiện cảm xúc, mạnh dạn, tự tin và hứng thú khi hoạt động âm nhạc mọi lúc mọi nơi

a) Giờ đón trẻ, thể dục sáng

Đây là khoảng thời gian cô chào đón trẻ, thu hút trẻ vào lớp với tâm thế vui

vẻ, được che chở, yêu thương, trẻ cảm thấy an toàn và ấm áp khi được đến với cô

Bên cạn đó còn tạo cho phụ huynh sự yên tâm và tin tưởng khi cho trẻ đến lớp Vìthế tôi luôn tạo không khí vui vẻ nhằm thu hút trẻ đến trường, vì các cháu ở lứa tuổinày chưa tự giác Giai đoạn này trẻ tạm thời rời ra những tình cảm âu yếm mà bố

mẹ đã dành cho trẻ để đến trường, lúc này âm nhạc góp phần tác động rất lớn đốivới trẻ Để cho trẻ tạm quên đi những tình cảm âu yếm, yêu thương của cha mẹ,của gia đình và yên tâm, tự tin khi ở trường Tôi đón trẻ vào lớp và mở nhạc cho trẻnghe các bài hát, bản nhạc có giai điệu vui, trong sáng về bạn bè, về gia đình, côgiáo: “Lời chào buổi sáng, lớp chúng mình, cô giáo em, đi nhà trẻ”…Chính nhữnglời ca gần gũi, tươi vui, có giai điệu mượt mà không những thu hút trẻ mà còn tạocho trẻ tình cảm hồn nhiên, vô tư, chân thực, tự tin, mạnh mẽ hơn

Sử dụng nhạc của trường, các bài hát phù hợp với động tác thể dục, giúp trẻ

dễ dàng thực hiện các động tác, dần dần trẻ mạnh dạn hơn, tự tin hơn và thích thúhơn khi được tập thể dục với nhạc, không những tập ở trong lớp mà giúp trẻ mạnhdạn tập ở ngoài sân trường cùng các lớp anh chị mẫu giáo Với phút thể dục đồngdiễn sau giờ thể dục sáng, tôi lựa chọn một số động tác để trẻ thể hiện sao cho phùhợp với tính chất vui nhộn, nhanh chậm trong bài hát như: “Vũ điệu rửa tay” nhạckhông lời “Cha cha cha”…

b) Giờ hoạt động góc

Chuẩn bị âm nhạc, nhạc có lời, không lời, mũ múa, trang phục, đa dạng cácloại nhạc cụ… phù hợp với từng chủ đề và khuyến khích trẻ tham gia, động viên trẻtích cực tham gia và hưởng ứng để thể hiện cảm xúc theo nhạc bài hát

Ví dụ: Chủ đề: “Cô giáo như mẹ hiền”: Cho trẻ nghe hát các bài về cô giáo,hát bài “Bông hồng tặng cô” Tôi cho trẻ mặc trang phục phù hợp bài hát, tay cầmhoa rực rỡ sắc màu, trẻ biểu diễn văn nghệ chúc mừng cô, trước khi trẻ biểu diễntôi trò chuyện với trẻ nội dung bài hát Từ đó giúp trẻ mạnh dạn tự tin để thể hiệnđược phong cách khi biểu diễn phải làm sao cho tình cảm, trìu mến, vì đó là tìnhcảm mà trẻ dành tặng cho cô giáo của mình

Ví dụ: Chủ đề: “Con vật” Trẻ nghe bài “Cò lả”, cô trẻ với trang phục mộtđàn cò trắng, cô vừa hát vừa âu yếm trẻ, gần gũi với trẻ, cầm tay trẻ, vuốt tay,vuốt

má trẻ Tạo cho trẻ tự tin và thấy ấm áp được cò mẹ che chở và yêu thương

c) Giờ hoạt động ngoài trời

Không gian ngoài trời giúp trẻ được thoại mái hít thở không khí trong lành,thỏa mãn nhu cầu vận động của trẻ Tôi kết hợp tổ chức cho trẻ nghe nhạc, nghehát, hát cùng cô, chơi trò chơi âm nhạc, hoặc vận động theo nhạc theo từng chủ đề

để trẻ hứng thú tích cực tham gia hơn. 

Ví dụ: Chủ đề: Trường Mầm non Tôi cho trẻ quan sát về trường của mìnhkết hợp cho trẻ nghe bài hát “Trường chúng cháu là trường mầm non” giúp trẻ ghi

nhớ, khắc sâu hơn về mái trường của mình đang học, thêm yêu trường lớp và hamthích đến lớp hơn.

Cho trẻ tham gia trò chuyện, quan sát cây quanh trường, tôi gợi ý cho trẻ hátnhững bài hát có liên quan đến nội dung hoạt động giúp trẻ hứng thú hơn, đồng thờicủng cố những bài hát đã học hiệu quả hơn Quan sát cây bàng, cho trẻ hát bài “Emyêu cây xanh”, quan sát vườn rau cho trẻ hát “ Em ra vườn rau”…

d) Trong giờ ngủ

Vào giờ ngủ trưa tôi thường có thói quen hát ru cho trẻ ngủ, bằng những lời

ru ấm áp ngọt ngào như dòng sữa mẹ với bài “Lời ru mùa đông”, “Con cò cánhtrắng”, “Ru con” dân ca Nam Bộ, “Mẫu tử tình thâm, dạ cổ hoài lang” hay là bài cadao “Công cha như núi Thái Sơn” Bên cạnh đó tôi còn sưu tầm các băng đĩa vớinhiều thể loại như: Hát ru, làn điệu dân ca ngọt ngào, tha thiết, hòa tấu không lờinhẹ nhàng êm ái, bài hát trong chương trình có giai điệu êm dịu cho trẻ nghe sẽ tạocho trẻ cảm giác an toàn, yên tâm và giấc ngủ của trẻ ngon hơn, sâu hơn Cũngchính từ những lời ru ngọt ngào êm ái đó đã giúp trẻ cảm nhận được tình cảm, tìnhyêu thương của cô giáo như mẹ của mình, như đang được ngủ trong vòng tay ấm ápcủa mẹ, từ đó cảm xúc âm nhạc dần dần được hình thành trong trẻ

đ) Hoạt động buổi chiều và hoạt động theo ý thích của trẻ

Đang trong giấc ngủ đầy ấm áp, thơ ngây thì bản nhạc vui tươi, ngộ nghĩnh,hồn nhiên vang lên “Chú chim xinh xinh gõ ngoài cửa sổ Hỏi thăm bạn nhỏ thứcdậy chưa nào” trẻ tự thức dậy một vài vận động nhẹ nhàng sẽ giúp trẻ tỉnh táo hơn.Qua đó tôi còn hát cho trẻ nghe, cho trẻ chơi trò chơi âm nhạc, có khi tôi cho trẻlàm quen bài hát mới, cho trẻ hát múa tự do theo ý thích của trẻ, từ đó sẽ giúp trẻphát triển cảm xúc âm nhạc tốt hơn Hoặc bài hát “ Giờ ăn đến rồi, giờ ăn đến rồi”được mở lên báo hiệu cho trẻ biết chuẩn bị đi rửa tay để ăn cơm, như một lời thúcdục trẻ nhanh nhẹn ra bàn ngồi ăn cơm trưa Tập cho trẻ ghi nhớ, thói quen hàngngày ở lớp

e) Thông qua ngày hội ngày lễ

Ở trong trường mầm non ngày lễ, ngày hội được coi là một điều kiện,phương tiện giáo dục hiệu quả Ngày lễ, ngày hội là cơ hội giúp trẻ được lên sânkhấu, mạnh dạn tự tin biểu diễn văn nghệ trước mọi người Hoạt động này khôngchỉ đem lại cho trẻ niềm vui mà còn làm phong phú ở trẻ những cảm xúc mới mẻvới không khí sôi động, náo nhiệt của các hoạt động âm nhạc bằng những bài hát,điệu múa, trò chơi Được tham gia vào buổi lễ, hội, đứng trên một sân khấu lớn haynhỏ, cảm xúc về âm nhạc của trẻ thêm sâu sắc, tầm hiểu biết mở rộng Trẻ biếtthêm những điều mới và củng cố những gì đã lĩnh hội được Nhờ đó những kỹ nănghoạt động âm nhạc, năng khiếu âm nhạc của trẻ phát triển tốt hơn, Thông qua hộithi “Hội khỏe măng non”, “Giai điệu tuổi hồng” cấp cơ sở, “Văn nghệ mừng xuân

mới”, bằng những hình thức biểu diễn các tác phẩm âm nhạc như đồng ca, đơn ca,hát kết hợp múa, hát kết hợp trò chơi, vận động theo nhạc đệm, đều gây cho trẻnhững cảm xúc nhất định Trẻ đã mạnh dạn và tự tin đứng trên sân khấu biểu diễnvới bao cảm xúc yêu mến của mọi người dành cho trẻ, giúp trẻ biểu diễn thànhcông hơn, vui vẻ, hồn nhiên hơn thì sẽ có giá trị giáo dục sâu sắc hơn.

Trẻ tự tin, mạnh dạn thể hiện một tác phẩm và biểu diễn trên sân khấu vuitươi, hồn nhiên, nhí nhảnh Các giờ hoạt động nêu gương cuối tuần, biểu diễn liênhoan văn nghệ của lớp được các cháu mạnh dạn thể hiện nhiều bài hát hay, phongphú và đa dạng về nội dung cũng như giai điệu Vì vậy so với đầu năm phát triểncảm xúc thông qua hoạt động âm nhạc của trẻ được tăng lên rõ rệt

Bảng khảo sát cuối năm sau khi thực hiện giải pháp (28 trẻ)

TT Nội dung mức độ phát triển âm nhạc của trẻ Số trẻ Tỷ lệ

1 Trẻ biết tập trung trong giờ hoạt động âm nhạc 28 100%

2 Trẻ biết thể hiện cảm xúc, mạnh dạn, tự tin và hứng thú

khi tham gia hoạt động âm nhạc ở mọi lúc mọi nơi

* Đối với giáo viên

Tôi đã xây dựng được góc tuyên truyền, trang trí theo chủ đề, xây dựng thưviện âm nhạc và làm được nhiều đồ dùng đồ chơi, một số dụng cụ âm nhạc giúpcho hoạt động nghe nhạc, nghe hát đạt kết quả cao hơn Hiểu rõ ý nghĩa và tầmquan trọng của và trong sự phát triển toàn diện của trẻ Khảo sát đánh giá phân loạikhả năng của từng cá nhân trẻ trong lớp

Luôn nắm được đặc điểm của từng cá nhân trẻ, đặc điểm của lớp, tình hìnhthực tế của địa phương để có kế hoạch chăm sóc giáo dục trẻ

Hát chính xác, diễn cảm, thể hiện sắc thái tình cảm của bài hát, hát thuộc bài,kêt hợp điệu bộ minh họa khi hát, cần sáng tạo, có thủ thuật, mạnh dạn sử dụng ứngdụng công nghệ thông tin vào bài giảng để kích thích, thu hút trẻ vào hoạt động.

Luôn động viên khen ngợi trẻ kịp thời, tạo điều kiện quan tâm đến những trẻnhút nhát, chưa mạnh dạn, chưa tự tin tham gia vào hoạt động

Tạo môi trường cho trẻ được hoạt động âm nhạc mọi lúc mọi nơi và trongcác hoạt động hằng ngày ở trường để giúp trẻ củng cố và hiểu biết thêm về âmnhạc

Sưu tầm và xây dựng thư viện âm nhạc, lập kế hoạch cho hoạt động âm nhạcbằng cách lựa chọn bài hát, bản nhạc có nội dung phù hợp với chủ đề, thời điểm vàlứa tuổi của trẻ

Không ngừng phấn đấu học hỏi nâng cao trình độ chuyên môn, phát huynăng lực sẵn có về năng khiếu âm nhạc, nắm vững các phương pháp tổ chức giờhoạt động âm nhạc cho trẻ, linh hoạt và biết xử lý các tình huống Nâng cao đượcnghệ thuật ca hát khi thể hiện các ca khúc âm nhạc Sưu tầm và sáng tác được nhiều

ca khúc hay đưa vào dạy trẻ

Tôi hiểu rõ tầm quan trọng của việc giáo dục âm nhạc nói chung và pháttriển cảm xúc âm nhạc của trẻ nói riêng với trẻ độ tuổi 25-36 tháng, từ đó nâng cao

ý thức trong việc tổ chức các hoạt động giáo dục âm nhạc giúp trẻ phát triển toàndiện về các mặt

Luôn tạo được mối quan hệ gần gũi, thương yêu giữa cô và trẻ, mối quan hệđúng mực, cởi mở vừa thân tình giữa cô và phụ huynh, nâng cao chất lượng chămsóc giáo dục trẻ

* Đối với phụ huynh

Phụ huynh nhận thức được tầm quan trọng của việc cho trẻ 25-36 tháng đếnlớp học, tầm quan trọng của giáo dục âm nhạc nói chung và phát triển cảm xúc chotrẻ nói riêng

Đã kết hợp với giáo viên cùng thực hiện tốt việc phát triển cảm xúc cho trẻQuan tâm ủng hộ lớp như đóng góp các nguyên vật liệu để làm các đồ chơicho lớp, đóng góp tranh ảnh theo các chủ đề

Phụ huynh rất vui mừng, thật sự tin tưởng khi đưa con đến lớp

4 Tổ chức thu thập minh chứng

Thu thập qua các hoạt động được tổ chức (Kế hoạch hoạt động, hình ảnhminh họa)

Tham khảo tài liệu, chương trình giáo dục mầm non, để giúp tổng hợp một

số vấn đề lý luận có liên quan

Quan sát các hoạt động của trẻ, để đánh giá được ưu điểm, hạn chế từ đó đưa

ra các giải pháp phù hợp

Trực quan, trò chuyện, đàm thoại: Cảm xúc của trẻ được phát triển, trẻ tự tin,mạnh dạn hứng thú, mức độ cảm thụ âm nhạc tăng lên

Thống kê số liệu: Trước tác động và sau tác động

III KẾT LUẬN, KHUYẾN NGHỊ

* Kết luận

Qua một thời gian tự nghiên cứu và áp dụng các biện pháp nêu trên, tôi đãgặt hái được những thành công Tôi nhận thấy trẻ đã biết tập trung trong giờ hoạtđộng âm nhạc hơn cụ thể đầu năm khi chưa tác động 36% Sau khi tác động 100%.Trẻ biết thể hiện cảm xúc, mạnh dạn, tự tin và hứng thú khi tham gia hoạt động âmnhạc ở mọi lúc mọi nơi khi chưa tác động 25% khi được tác động 89%

Với trẻ, hoạt động âm nhạc đã mang lại cho trẻ nhiều cảm xúc, trẻ hứng thúvới giờ hoạt động âm nhạc hơn, trẻ đã chú ý tập trung, đã mạnh dạn hát và vậnđộng minh họa theo lời bài hát

Trẻ đã mạnh dạn tự tin hơn, yêu thích giờ hoạt động âm nhạc Hoạt động âmnhạc không chỉ mang đến cho trẻ sự phát triển về cảm xúc mà còn tác động sâu sắcđến tâm hồn trẻ, đến sự phát triển toàn diện của trẻ sau này

* Khuyến nghi

Trong tình hình thực tế ở trường Mầm non 8/3 chúng tôi đã được trang bị

đầy đủ về cơ sở vật chất, phòng âm nhạc riêng cho trẻ hoạt động Nhưng dụng cụ

âm nhạc chưa thực sự hấp dẫn trẻ theo độ tuổi 25 - 36 tháng hoạt động theo đúngnghĩa của nó, đề nghị các cấp có thẩm quyền cần quan tâm hơn nữa, hỗ trợ kinh phíhoạt động, mua sắm đồ dùng, đồ chơi âm nhạc trong ngoài lớp để các cháu đủ điềukiện tham gia tốt hơn vào hoạt động âm nhạc

Đối với Nhà trường: Lên kế hoạch giáo dục trẻ và chỉ đạo sát sao công tácphát triển cảm xúc thông qua hoạt động âm nhạc cho trẻ nhà trẻ trong nhà trường

Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn, xây dựng các chuyên đề có tích hợp các nộidung giáo dục như: Phát triển cảm xúc thông qua hoạt động âm nhạc cho trẻ tại cácnhóm lớp trong trường mầm non

Với ngành giáo dục, tổ chức các lớp tập huấn cho cán bộ, giáo viên công tácchăm sóc giáo dục trẻ nhà trẻ Tổ chức cho giáo viên được giao lưu, trao đổi kinhnghiệm tại các trường lớn trong và ngoài tỉnh

Đối với giáo viên yêu nghề mến trẻ, không ngừng tự học, tự rèn luyện bồi dưỡng

để hiểu biết nâng cao trình độ chuyên môn, biết khai thác thông tin trên mạng internet,

có kĩ năng nghệ thuật sư phạm, sử dụng thành thạo các trang thiết bị dạy học hiện đại,