Bài giảng Quản trị dự án phần mềm: Bài 13 - Đào Kiến Quốc

Bài giảng Quản trị dự án phần mềm - Bài 13: Quản lý chất lượng cung cấp cho người học các kiến thức: Quan niệm về chất hoạt động cải thiện chất lượng phần mềm, chuẩn hóa đối với quản lý chất lượng phần mềm. Mời các bạn cùng tham khảo.

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ

BÀI 13 QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG

NỘI DUNG

 Quan niệm về chất lượng phần mềm

 Khái niệm về quản lý chất lượng phần mềm

 Các họat động cải thiện chất lượng phần mềm

 Chuẩn hoá đối với quản lý chất lượng phần mềm



CÁC VẤN ĐỀ VỀ CHẤT LƯỢNG

Mục đích

Phong pháp luận

Chất lợng phần mềm

QUAN NIỆM VỀ CHẤT LƯỢNG

Theo quan ®iÓm

cña ngêi dïng

Theo quan ®iÓm

Quan điểm cña

Chất lượng của phần mềm theo

quan điểm lập trinh Đó chính

là chất lượng của chương trinh.

kế đáp ứng đúng nhu cầu của người sử dụng Người ta cũng

nói đó là chất lượng theo nghĩa hấp dẫn

QUAN NiỆM

Phầnmềm

đáp ứng

đáp ứng

Yêu cầu của NSD

QUAN NiỆM

Chất lợng theo nghĩa xã hội đomức độ ảnh hởng của sản phấmtới mọi ngời (không kể chính ngời phát triển và NSD trực tiếp)

Còn một khía cạnh mới trong quan niệm chất lợng của phần mềm

đó là độ tin cậy, đợc hiểu là tính chính xác, tính ổn định, tính

an toàn của phần mềm Kể từ khi máy tính trở thành hạ tầng mới của xã hội, độ tin cậy của phần mềm trở nên hết sức quan trọng

đối với các hoạt động xã hội.

QUAN NiỆM

Một phần mềm tốt không những nhu cầu của người phát triển mà cònPhải đáp ứng nhu cầu của người phát triển mà phải thoả mãn người

sử dụng và có độ tin cậy caoChất lượng là mức độ thoả mãn của NSD đối với sản phẩm hay dịch vụ

CÁC ĐẶC TÍNH CHẤT LuỢNG

Có một sự khác nhau giữa chất lợng nói chung và

chất lợng phần mềm vi bản chất của phần mềm

Phân mềm vô hinh và phần mềm là sản phẩm trí

tuệ của con ngời Do phần mềm là vô hinh nên sẽ

không có một dấu hiệu bên ngoài nào để chứng tỏ

chât lợng Chính vi vậy để đánh giá ngời ta phải

thông qua các chỉ số gián tiếp mà ta gọi là đặc

tính chất lợng của phần mềm

PM

Chất lợng phần mềmĐặc tính chất lợng

CHUẨN HOÁ CHẤT LƯỢNG

ISO/IEC9126 chuẩn về đặc tính chất lợng phần mềm của ISO năm 1991

Nhu cầu đánh giá

chất lợng phần mềm Nhu cầu chuẩn hoá

Sự phong phú của phần mềm

Nhu cầu mở rộng của khái niệm

đặc tính chất lợng phần mềm

CÁC ĐẶC TÍNH CHẤT LƯỢNGChức năng

Dễ hiểu, Dễ học, Dễ dùng:

(Understandability, Learnability, Operability )

Đáp ứng đợc về thời gian, Đáp ứng đợc về tài nguyên: (Time Behavior, Resource Behavior )

Phân tích đợc, Thay đổi đợc, ổn đinh, Kiểm thử

đợc (Analysability, Changeability, Stability, Testabilty)

Thích nghi đợc, Cài đặt đợc,Tuan chuẩn , Có thể thay thế đợc (Adaptability, Installability,

Conformance, Replaceablity )

Tỉ lệ trục trặc thấp,Khả năng kháng lỗi, Khả năng khôi phục đợc: ( Maturity, Fault Tolerance,

Recoverability)

TẠI SAO PHẢI QL CHẤT LƯỢNG

Có thể xảy ra rất nhiều điều không

dự đoán trớc đợc

Quản trị chất lợng phần mềm là một chuỗi các hoạt động và các ph-

ơng pháp luận để chất lợng đã yêu cầu phải đạt đợc

CHU TRèNH QUẢN Lí CHẤT LƯỢNG

Plan

Chec k

Do Action

Xác định vấn đềThu thập các dữ liệu Xây dựng kế hoạch theo các dữ liệu thu thập đợc

Thực hiện kế hoạch.Thu thập số liệu

Kiểm tra kết quả

Giai đoạn lập kế hoạch

Giai đoạn thực hiện

n định các

ấn định các mục tiêu về chất lợng

Đánh giá

chất lợng Thu thập dữ liệu

về chất lợng

MỘT SỐ HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ CHẤT

LƯỢNG

• Việc nâng cao chất lượng sản phẩm không phải

là vấn đề cá nhân mà là vấn đề tổ chức.

• Các hoạt động đòi hỏi phụ thuộc vào từng pha

và cần phải đưa vào một kế hoạch

• Mục tiêu chât lượng phần mềm cần phải cố định

trong kế hoạch

• Một êkip xúc tiến quản trị chất lượng rất nên

đuợc tổ chức Các hoạt động dự án cần được

thông báo trở lại bởi ban xúc tiến chất lượng

NGHIấN CỨU PHÂN BỐ LỖI

Bảo triTest

Lập trinhThiết kế

Xác địnhnhu cầu

Phân bố

gây lỗi

Phân bố lỗi tồn tại

HOẠT ĐỘNG TRONG

PHA THIẾT KẾ

Cần phơng pháp

thiết kế tốt (Methodology)

1 Làm bản mẫu (prototyping)

2 Tích hợp từng bớc (Step by step

intergration)

3 Sử dụng lại công nghệ (Reusing)

4 Chuẩn hoá (Standardization)

Xem xét lại (Review)

Xem xét lại tài liệu rất quan trọng vi

1 Đánh giá chất lợng thiết kể để sớm phát hiện lỗi

2 Xác nhận tiến triển thực tế của

dự án

HOẠT ĐỘNG TRONG PHA TEST

• Không có một đảm bảo nào để chắc chắn không

có lỗi dựa trên các kỹ thuật hiện tại

• Làm thế nào để phát hiện ra các lỗi còn lại một cách hiệu quả là điều rất quan trọng Điều đó không có nghĩa là làm nhiều mà phải test một cách có hệ thống

để phát hiện nhiều nhất những lỗi còn lại

• Giai đoạn test là cơ hội cuối cùng để phát hiện

những lỗi còn lại Vi vậy test cần đợc lập kế hoạch và thực hiện một cách cẩn thận và hiệu quả

• Cần nhớ rằng bất kỳ lỗi nào không nằm trong vùng phủ test thi sẽ không bao giờ đợc phát hiện

QUẢN LÝ TRONG PHA TEST

YÊU CẦU THIẾT KẾ TEST

• Có khả năng xác nhận lại đặc tả ngoài

• Các test phải phủ đủ rộng để bắt được hết các lỗi còn lại

• Có khả năng thực hiện một cách có hệ thống

• Chất lượng thiết kế test phụ thuộc nhiều vào kỹ năng

và kinh nghiệm của người test Chính vi thế các khoản test phải được thiết kế dựa trên phương pháp luận có tính mục đích nhất có thể

• Ngoài một thực tế là do hạn chế về thời gian và kinh phí chỉ một số ít các dữ liệu được sử dụng mà thôi Vi thế việc lựa chọn dữ liệu test cũng rất quan trọng

NHỮNG ĐIỀU CẦN CHÚ í KHI TỔ CHỨC TEST

 Các chức năng mục tiêu và có liên quan tới đặc

tr-ng chất lợtr-ng phải đợc test

 Chú ý đến môi trờng Test (phần cứng, phần

 Điều kiện test: phần mềm và tài liệu

 Các vấn đề khác nh lịch trinh, điều kiện đợc

xem là kết thúc test

 Test các mô đun (Module Test /Unit Test)

 Test tích hợp (Intergration Test)

 Test hệ thống (System Test)

 Test sử dụng (Operational Test)

PHƯƠNG PHÁP LUẬN TEST

Main Sub1 Sub2

11 12 21 22 23

Main Sub1 Sub2

11 12 21 22 23

?

Quá trinh quản trị chất lợng

trong giai đoạn test

ấn định giá trị hiện tại

ấn định miền chấp nhận đợc

Kiểm tra dữ liệu

hiện tại

Xem xét chất lợng, xem xét các dữ liệu không binh thờng và dự đoán

Đề ra các hoạt động Quản lý chất lợng

Review là một tập hợp các hoạt động có tổ chức

nhằm xác nhận chất lợng thiết kế của một sản phẩm phần mềm và quá trinh thực hiện để đảm bảo rằng với chất lợng đó có thể tiếp tục triển

khai giai đoạn tiếp theo dựa trên cơ sở của giai

đoạn hiện tại và có thể đa ra các đề nghị để cải thiện chất lợng nếu cha đủ điều kiện để

chuyển giai đoạn

CÁC PHƯƠNG PHÁP REVIEW

Hai kiÓu Review

Đi qua (Walk through)

Phương pháp luận của

review theo đó người ta kiểm

tra nội dung từng bước

Phương pháp này rất có ích

khi kiểm chứng các tài liệu

của chương trinh

Thanh tra (Inspection)

Phương pháp này phổ thông hơn kiểu “đi qua” thường

dùng để xem xét thiết kế ở những chỗ đáng được lưu ý

KỸ THUẬT ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG

Chuẩn kỹ thuật và cách lập tài liệu

Giai đoạn

hiện hành

Giai đoạn tiếp theo

Review

Phản hồi về

định chuẩn

Dự báorủi roYêu cầu

Cải thiệnXác nhận tiến triển

và chất lợng

 Ai và bao nhiêu thành viên trong nhóm xem xét, đánh giá

 Ai chủ tri (ngời ra quyết định)

 Tài liệu: cần phân phát tài liệu truớc để ngời tham gia

có thể khống chế thời gian và chất lợng review

 Thời gian xem xét : Sớm nhất có thể sau khi hoàn

thành tài liệu cho giai đoạn hiện hành Việc chậm trễ

sẽ tăng mức độ rủi ro cho giai đoạn sau

 Làm rõ mục tiêu: căn cứ vào đó để xem xét

 Report : Sau khi xem xét, cần viết báo cáo về thời gian, ngời tham gia, phơg pháp, kết quả

 Phẩn hồi: Các lỗi phải đợc phân tích và chữa, Kết quả phải xem xét để rút kinh nghiệm dự phòng

để đảm bảo chất lợng của sản phẩm

Hệ thống hiện tại của các hoạt động dựa trên những quan niệm về chất lợng

và quản lý chất lợng Mức độ thoả mãn của ngời sử dụng

CHUẨN QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG

ChÊt lîng Quản lý chÊt lîng

Quản lý chÊt lîng Quản lý chÊt lîng phÇn mÒm

Đảm bảo chÊt lîng Đảm bảo chÊt lîng phÇn mÒm

HÖ thèng ®ảm bảo chÊt lîng

HÖ thèng ®ảm bảo chÊt lîng phÇn mÒm

ChuÈn ho¸ bëi ISO ETC (IEEE)

ISO 9000 áp dụng với sản phẩm

và dịch vụ nói chung

ISO 9000

For External Quality Assurance

For Internal Quality Assurance

ISO9001, 9002, 9003

ISO9004ISO9000:

Hứong dẫn đối với ISO9001,9002,9003,9004

ISO9000 : Mội chuỗi các mô hinh đảm bảo chất lợng

ISO9001 : Mô hinh đảm bảo chất lợng trong trờng hợp nhà cung cấp thực hiện tất cả các thủ tục từ thiết kế, mua bán, sản xuất và cung cấp dịch vụ

ISO9002 : Mô hinh đảm bảo chất lợng trong trờng hợp nhà cung cấp chỉ thực hiện tất cả các thủ tục sản xuất và cung cấp dịch vụ

ISO9003 : Mô hinh đảm bảo chất lợng trong trờng hợp nhà cung cấp chỉ thực hiện thủ tục mà việc kiểm thử cuối cùng là đủ đảm bảo chất lợng do việc thiết lập hệ thống đảm bảo chất lợng đối với thiết

kế, sản xuất và sử dụng mất quá nhiều thời gian

ISO9004 : Các hớng dẫn chung cho quản trị chất lợng Thực chất là các bảng giải thích các phần tử của hệ thống chất lợng

For External Quality Assurance

For Internal Quality Assurance

ISO9001, 9002, 9003

Sản xuÊt

vµ dÞch

vô nãi chung

Ph¸t triÓn phÇn mÒm

ISO9000-3, quan niệm

1 Là tiêu chuẩn đối với hệ thống đảm bảo chất lợng phần mềm trong các hợp đồng song phơng Đây không phải

chuẩn quốc tế đối với chất lợng của sản phẩm phần mềm

Nó chỉ chỉ ra những điều bắt buộc mà việc phát triển phần mềm phải làm Nó chỉ là tiêu chuẩn cho hệ thống

đảm bảo chất lợng đối với việc đặt hàng phần mềm

2 Nó chính là hớng dẫn cụ thể của tiêu chuẩn ISO9001

đối với phần mềm

3 Nó đợc áp dụng cho mọi chu trinh sống của phần mềm từ hợp đồng đến bảo tri

4.Chủ yếu nhằm vào quan điểm quản trị hơn là quan

điểm kỹ thuật nh về các vấn đề Tổ chức, Nhân lực, Tài liệu, Thủ tục

HỎI ĐÁP ?

HỎI VÀ ĐÁP

HẾT BÀI 5