(NB)Bài giảng: Quản lý rủi ro dự án xây dựng trong giai đoạn thi công giúp các bạn hiểu hơn về quản lý rủi ro dự án xây dựng, quản lý rủi ro dự án xây dựng giai đoạn thi công. Mời các bạn cùng tham khảo nội dung chi tiết tài liệu.
Trang 1QUẢN LÝ RỦI RO DỰ ÁN
XÂY DỰNG TRONG GIAI
ĐOẠN THI CÔNG
Lớp Bồi dưỡng nghiệp vụ dành cho cán bộ Công ty Toàn Thịnh Phát
(TTP)
ĐOẠN THI CÔNG
Tài liệu lưu hành nội bộ Giảng viên: PGS.TS Lưu Trường Văn, IU – VNU HCM
Trang 3Tình hu ố ng nghiên c ứ u
Trang 41 1 CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Trang 5• Đã thực hiện và quản lý thi công
xây dựng thì phải biết chấp nhận
rủi ro , vấn đề là làm thế nào để
lường trước, giảm thiểu và hạn chế lường trước, giảm thiểu và hạn chế
đến mức thấp nhất
Trang 6RỦI RO LÀ GÌ ?
o Ch ư a cĩ đị nh ngh ĩ a th ố ng nh ấ t v ề r ủ i ro
s ự khơng may m ắ n, s ự t ổ n th ấ t m ấ t mát, nguy
Trang 7RỦI RO LÀ GÌ ?
o Theo tr ườ ng phái hi ệ n đạ i, r ủ i ro (risk) là sự bất trắc cĩ thể đo lường được, vừa mang tính tích cực, vừa mang tính tiêu cực
o R ủ i ro cĩ th ể mang đế n nh ữ ng t ổ n th ấ t m ấ t mát cho con ng ườ i nh ư ng c ũ ng cĩ th ể mang l ạ i nh ữ ng l ợ i ích,
nh ữ ng c ơ h ộ i
nh ữ ng c ơ h ộ i
o N ế u tích c ự c nghiên c ứ u r ủ i ro, ng ườ i ta cĩ th ể tìm ra
nh ữ ng bi ệ n pháp phịng ng ừ a, h ạ n ch ế nh ữ ng r ủ i ro tiêu c ự c, đ ĩn nh ậ n nh ữ ng c ơ h ộ i mang l ạ i k ế t qu ả t ố t
đẹ p cho t ươ ng lai
Trang 8RỦI RO LÀ GÌ ?
o Rủi ro phụ thuộc vào ngữ cảnh, nếu con người khơng
cĩ khái niệm hoặc khơng liên quan đến thì họ khơng cĩ rủi ro
o Ví dụ trời mưa sẽ là rủi ro với người đi đường nhưng người ở trong phịng đĩng kín cửa, khơng bị ảnh
hưởng thì khơng cĩ rủi ro
hưởng thì khơng cĩ rủi ro
o Rủi ro phụ thuộc vào cảm nhận của từng người
Người này thích đánh bài, người khác lại khơng thích
Trang 10RỦI RO DỰ ÁN LÀ GÌ ?
o Rủi ro dự án là một sự kiện cĩ thể đe doạ và cản trở việc thực hiện dự án theo tiến độ thời gian và trong khuơn khổ ngân sách ( http://voer.edu.vn/c/xac-dinh-rui- ro/10d828a4/16f382b1 )
ro/10d828a4/16f382b1 )
Trang 11QUẢN LÝ RUÛI RO DỰ ÁN
o Quản lý rủi ro dự án là quá trình
o nhận dạng,
o xác định, phân tích, đo lường mức độ rủi ro,
o trên cơ sở đó lựa chọn, triển khai và quản lý các hoạt
động đối phó với rủi ro mà có thể xảy ra trong suốt động đối phó với rủi ro mà có thể xảy ra trong suốt
vòng đời dự án
Trang 131.2 QUY TRÌNH QUẢN LÝ
RỦI RO DỰ ÁN
Trang 14QUY TRÌNH QUẢN LÝ RỦI RO DỰ ÁN
Trang 151.3 KẾ HOẠCH QUẢN LÝ
RỦI RO DỰ ÁN
Trang 16LẬP KẾ HOẠCH QUẢN LÝ RỦI RO DỰ ÁN
o KHQLRRDA định rõ làm thế nào mà các rủi
ro liên quan đến dự án … sẽ được nhận dạng , phân tích và quản lý.
o Nó trình bày các hoạt động quản lý rủi ro sẽ
o Nó trình bày các hoạt động quản lý rủi ro sẽ
được thực hiện, được ghi lại và được theo
dõi xuyên suốt vòng đời dự án và cung cấp
Trang 17LẬP KẾ HOẠCH QUẢN LÝ RỦI RO DỰ ÁN
o Là bước đầu tiên nhưng đặc biệt quan trọng
bởi vì nó quyết định sự thành công của 5 bước còn lại
o Tại sao quan trọng?
o Tại sao quan trọng?
Trang 18CẤU TRÚC CỦA MỘT KẾ HOẠCH QUẢN
Trang 20C Ấ U TRÚC CHI TI Ế T C Ủ A M Ộ T K Ế
HO Ạ CH QU Ả N LÝ R Ủ I RO D Ự ÁN
1 M Ở ĐẦ U
Trang 21• Nh ữ ng ng ườ i s ẽ đọ c tài li ệ u này là Ban QLDA, nhà tài
Trang 262 TH Ủ T Ụ C QU Ả N LÝ R Ủ I RO D Ự ÁN
2.5 THEO DÕI, KI Ể M SOÁT & BÁO CÁO
R Ủ I RO
ki ể m soát & báo cáo r ủ i ro
ki ể m soát & báo cáo r ủ i ro
Trang 273 CÁC CÔNG C Ụ
qu ả n lý r ủ i ro: S ổ qu ả n lý r ủ i ro d ự án, nh ậ t ký
Trang 28PHÊ DUY Ệ T KHQLRR DA
Trang 291.4 XÁC ĐỊNH RỦI RO
Trang 30Nh ậ n
Nh ậ n
Xác định rủi ro
Nh ậ n
d ạ ng r ủ i ro
Nh ậ n
th ứ c r ủ i
ro
Trang 311.4 XÁC ĐỊNH RỦI RO - NHẬN
THỨC RỦI RO
NHẬN THỨC RỦI RO
• Ban quản lý dự án tự đánh giá: có hay chăng dự án
mà họ đang quản lý sẽ đối diện với các rủi ro
• Nếu câu trả lời là có, thì dự án của bạn sẽ có thể gặp rủi ro và bạn nên nhanh chóng thực hiện bước kế tiếp.
rủi ro và bạn nên nhanh chóng thực hiện bước kế tiếp.
• Kinh nghiệm và trực giác là chìa khóa của bước
này
đạng nguồn của rủi ro
Trang 36RBS for Construction Design (after Chapman, 2001)
Trang 371.4 XÁC ĐỊNH RỦI RO - NHẬN DẠNG RỦI RO
Ban quản lý dự án căn cứ vào:
• Kinh nghiệm QLDA
• Tính chất dự án
• Môi trường xung quanh dự án
• Các bên tham gia dự án
• Các bên tham gia dự án
• Quy định của địa phương
• …
Xác định các rủi ro mà dự án có thể gánh chịu
Trang 401.4 NH Ậ N D Ạ NG R Ủ I RO - các cơng c ụ –
Ví d ụ Danh m ụ c ki ể m tra
Kiểu của rủi ro Nhà thầu Chủ đầu tư Tư vấn
Điều kiện địa chất
Sự thay đổi của khối lượng
Khí hậu
Sai lầm về tài chánh Sai lầm của thầu phụ Tai nạn tại công trường Sự thiếu khả năng của quản lý
Lạm phát
Trang 411.4 NHẬN DẠNG RỦI RO - các công c ụ – S ơ đồ
nhân qu ả
Trang 421.4 NHẬN DẠNG RỦI RO - các công c ụ – Ph ỏ ng
v ấ n
• Ph ỏ ng v ấ n các nhân v ậ t ch ủ ch ố t c ủ a các bên tham gia d ự án để lu ậ n ra
Trang 44Ma trận SWOT
S – Điểm mạnhS1- Ban giám đốc có nhiều kinh nghiệm trong quản lý thi công, có mối quan hệ rộng rãi với khách hàng
S2 – Có uy tín với khách hàng truyền thốngS3 – Có khả năng cạnh tranh về giá
S4 – Có lực lượng thi công nhiều kinh nghiệm
W – Điểm yếuW1 – Thiết bị thi công lạc hậuW2 – Chưa có giải pháp quản lý chất lượng, tiến độ, cung ứng vật tư toàn diện
W3 – Lực lượng cán bộ kỹ thuật kế thừa
ít, chưa có nhiều kinh nghiệmW4 – Hiệu quả sử dụng vốn chưa cao
O – Cơ hội
O1 – Vốn đầu tư cho XDCB tăng
O2 – Tăng trưởng kinh tế ở mức cao
O3 – Những thay đổi các qui định pháp
luật về quản lý và đầu tư trong
Kết hợp S/ OSO-1: Giữ vững và phát triển tối đa thị trường truyền thống trong tỉnh (O1,O2,S1,S2,S3,S4)
SO-2: Mở rộng thị trường ra các tỉnh lân
Kết hợp W/ OWO-1: Đầu tư thiết bị thi công để đáp ứng yêu cầu khách hàng về chất lượng, tiến độ (O1, O2, W1)WO-2: Từng bước xây dựng hệ thống luật về quản lý và đầu tư trong
WO-4:Tăng cường hiệu quả công tác thu hồi vốn (O1, O2, O3, W4)
Trang 451.4 XÁC ĐỊNH RỦI RO - các công c ụ – Các k ỹ
thu ậ t khác
• Nghiên cứu những dự án tương tự đã hoàn
thành, từ đó nhận ra những rủi ro tiềm năng cho dự án của chúng ta
• Phân tích các giả định và các ràng buộc của
• Phân tích các giả định và các ràng buộc của
dự án để luận ra những rủi ro tiềm năng mà dự
án có thể đối diện
• Phán đoán của chuyên gia
Trang 461.5 PHÂN TÍCH RỦI RO
Trang 471.5 Phân tích định tính rủi ro
năng xuất hiện (probablity) và tác động (impact)
• Thông thường, khả năng xuất hiện (probablity) được chia ra
3 mức: thấp (low), trung bình (medium) và cao (high)
• Thông thường, tác động (Impact) được chia ra 4 mức: có thể
bỏ qua (nil), thấp (low), trung bình (medium) và nghiêm trọng
bỏ qua (nil), thấp (low), trung bình (medium) và nghiêm trọng (severe) Cũng có khi chia làm 3 mức: thấp, trung bình và cao.
• Tích hợp khả năng xuất hiện (probablity) và tác động
(Impact) thành 1 ma trận (các tài liệu English gọi là PI
matrix)
Trang 48xảy ra nhưng có thể nhận biết được
nhận biết được Có khả năng
(Medium)
Có thể xảy ra
Trang 49Ví d ụ v ề đị nh ngh ĩ a m ứ c độ để đ ánh giá tác độ ng c ủ a
r ủ i ro ti ế n độ ch ậ m
Mức độ ảnh
hưởng
Mức độ Mô tả
Có thể bỏ qua được (Nil) Không tăng chi phí, tiến độ trể
không đáng kể
Thấp (Low) Gia tăng một ít về chi phí, và làm
trể một ít tiến độ dự án trể một ít tiến độ dự án
Ảnh hưởng (Medium) Trể nhiều và gia tăng chi phí
Ảnh hưởng cao (Severe) Trể cực nhiều và gia tăng chi phí
Trang 501.5 Phân tích định tính rủi ro
Trang 521.5 Đị nh tính r ủ i ro – các công c ụ
Ý ki ế n chuyên gia / kinh nghi ệ m
C ơ s ở d ữ li ệ u
Tác độ ng c ủ a Tác độ ng c ủ a
Trang 53Nền móng công trình lún sụt;
Tăng cường giám sát
2
Hồ sơ kỹ thuật
sai sót,thiếu
Trung bình
Phải điều chỉnh trong quá trình thi công, phát sinh kinh phí
Lựa chọn nhà thầu có nhiều kinh nghiệm, để
đánh giá hồ sơ thiết kế
sai sót,thiếu
hạng mục
sinh kinh phí đánh giá hồ sơ thiết kế
ngay từ lúc ban đầu tham gia đấu thầu
3 Khủng hoảng
kinh tế
Nghiêm trọng
Giá cả leo thang, nhà thầu gặp khó khăn trong
Dự án kéo dài nhiều năm, cần tính đến hệ số trượt
Trang 541.5 Phân tích định lượng rủi ro
• Dùng phương pháp chấm điểm để xếp hạng rủi ro
• Thang điểm là tùy chọn, nhưng thông thường chọn thang
điểm 10 hay 5.
• Thang điểm 5:
– Tùy theo khả năng xuất hiện của rủi ro mà người đánh giá
– Tùy theo khả năng xuất hiện của rủi ro mà người đánh giá
sẽ chọn mức độ ( 1 là thấp và 5 là cao)
– Tùy theo mức độ tác động của rủi ro mà người đánh giá sẽ
Trang 551.5 Phân tích định lượng rủi ro
ST
T Mô tả rủi ro
Khả năng xuất hiện
Tác
động
Xếp hạng rủi ro
Bên gánh chịu chủ yếu
Kết quả khảo
sát địa chất
1
sát địa chất sai lệch với
Trang 561.5 Phân tích định lượng rủi ro – ma
tr ậ n đị nh l ượ ng r ủ i ro
Trang 57Trung Cao Cao
Trang 581.5 Phân tích định lượng rủi ro –
các công c ụ khác
• Các công c ụ khác để đị nh l ượ ng nh ữ ng r ủ i ro đặ c thù:
– Ph ươ ng pháp EMV (Expected Monetary Value): là
tr ườ ng h ợ p đặ c bi ệ t c ủ a PP cây quy ế t đị nh; dùng để
ra quy ế t đị nh.
– Cây quy ế t đị nh (decision tree): dùng để ra quy ế t đị nh – Cây quy ế t đị nh (decision tree): dùng để ra quy ế t đị nh – Phân tích độ nh ạ y:
– Mô ph ỏ ng (simulation): th ươ ng đượ c dùng để l ượ ng
Trang 591.6 LẬP KẾ HOẠCH ỨNG
PHÓ RỦI RO
Trang 601.6 Lập kế hoạch đối phó rủi ro
• Kế hoạch đối phó rủi ro là tập hợp các biện
pháp để phản ứng khi rủi ro xảy ra
QUÁ TRÌNH
LẬP KẾ
HOẠCH
QUÁ TRÌNH TRÌNH
Trang 611.6 Lập kế hoạch đối phó rủi ro
• Nguyên lý:
– Tập trung các nổ lực quản lý vào những rủi ro có
điểm xếp hạng cao.
– Đưa ra các giải pháp để ứng phó nếu những rủi ro
– Đưa ra các giải pháp để ứng phó nếu những rủi ro nói trên xuất hiện
– Ưu tiên nhân lực để sẳn sàng ứng phó với rủi ro
– Có thể bỏ qua hoặc không tập trung vào các rủi ro
có điểm xếp hạng thấp
Trang 631.6 Lập kế hoạch đối phó rủi ro
• Cân nhắc thái độ đối với rủi ro để đưa ra các phương thức phù hợp
• Thông thường, có 4 phương thức đối phó rủi
• Thông thường, có 4 phương thức đối phó rủi ro:
Trang 641.6 Lập kế hoạch đối phó rủi ro –
Phương thức đối phó rủi ro
Text Text
CHẤP
NÉ TRÁNH RỦI RO
Text Text
CHUYỂN GIAO
CHẤP
NHẬN RỦI
RO
Trang 651.6 Lập kế hoạch đối phó rủi ro – Ví dụ về các phương
thức để đối phó rủi ro
• Tránh né rủi ro:
Mặc dù không thể loại trừ được mọi rủi ro, con người
thường tìm cách tránh né một số rủi ro nào đó
Ví dụ:
• Thay vì chọn 1 nhà thầu mới với kinh nghiệm kém, bạn
• Thay vì chọn 1 nhà thầu mới với kinh nghiệm kém, bạn
có thể chọn nhà thầu có uy tín và tin cậy Tất nhiên giá
cả sẽ cao hơn Đó chính là “sự đánh đổi” khi tránh né rủi ro.
• Giảm phạm vi hoạt động để tránh các hoạt động có rủi
Trang 661.6 Lập kế hoạch đối phó rủi ro – Ví dụ về các
phương thức để đối phó rủi ro
• Chuyển giao rủi ro:
Thường liên quan đến khoản phí mà bên thứ 3 phải
gánh chịu rủi ro
Các biện pháp thông dụng:
- Mua bảo hiểm
- Mua bảo hiểm
- Bảo lãnh tiền tạm ứng
Trang 671.6 Lập kế hoạch đối phó rủi ro – Ví dụ về các
phương thức để đối phó rủi ro
• Giảm nhẹ rủi ro:
Là tìm cách giảm bớt xác suất hoặc mức độ tác động bất lợi đến một ngưỡng chấp nhận nào đó
Trang 681.6 Lập kế hoạch đối phó rủi ro – Ví dụ về các
phương thức để đối phó rủi ro
• Chấp nhận rủi ro:
Ban QLDA quyết định không thay đổ kế hoạch dự
án để đối phó với một rủi ro nào đó hoặc là không có khả năng xây dựng bất cứ chiến lượng đối phó phù hợp nào
hợp nào
Chấp nhận tích cực: phát triển một kế hoạch ứng phó
Chấp nhận tiêu cực: Không làm gì hết cho đến rủi ro
Trang 691.7 Kiểm soát rủi ro
• Đây là quá trình duy trì việc kiểm soát các rủi ro
đã xác định ở bước 2 , phân tích lại các rủi ro đã
xảy ra, hiệu chỉnh các hành động trong kế hoạch ứng phó
• Nếu rủi ro thực tế xảy ra không nằm trong danh
mục rủi ro đã được xác định từ trước bổ sung
và điều chỉnh danh mục rủi ro ở bước 2
• Rút ra các bài học kinh nghiệm rồi tư liệu hóa và
Trang 70Phần 2 QUẢN LÝ RỦI RO DỰ ÁN XÂY
-Lớp Bồi dưỡng nghiệp vụ dành cho cán bộ Công ty Toàn Thịnh Phát
(TTP)
QUẢN LÝ RỦI RO DỰ ÁN XÂY DỰNG GIAI ĐOẠN THI CÔNG
Trang 71Những dấu hiệu thường thấy để nhận biết một hệ thống quản lý rủi ro kém hiệu quả của nhà thầu
• Nhà thầu không xây dựng chính sách quản lý rủi ro trong thi công
• Nhà thầu không thực hiện những nỗ lực để ngăn chặn rủi ro
• Không có người chịu trách nhiệm quản lý rủi ro trong
• Không có người chịu trách nhiệm quản lý rủi ro trong doanh nghiệp
• Quản lý rủi ro không được xác định là vấn đề ưu tiên của nhà thầu
• Nhà thầu ít quan tâm đến rủi ro hoặc quan tâm quá
Trang 72Những dấu hiệu thường thấy để nhận biết một hệ thống quản lý rủi ro kém hiệu quả của nhà thầu (t.t.)
• Không có khuôn khổ đánh giá rủi ro thống nhất trong doanh nghiệp
• Nhà thầu không gắn kết quản lý rủi ro với những quy trình của doanh nghiệp
• Nhà thầu thực hiện việc quản lý rủi ro một cách rời
• Nhà thầu thực hiện việc quản lý rủi ro một cách rời
rạc
• Nhà thầu thực hiện quản lý rủi ro một cách thiếu tập
Trang 73Những dấu hiệu thường thấy để nhận biết một hệ thống quản lý rủi ro kém hiệu quả của nhà thầu (t.t.)
• Không có sự đồng nhất trong cách diễn đạt
ngôn ngữ rủi ro tại công trường
• Thiếu sự trao đổi thông tin về rủi ro tại công
trường
trường
• Hệ thống kiểm soát chiến lược của nhà thầu
hoạt động kém hiệu quả
• Trong công trường tồn tại “những vị trí đáng tin cậy” không được kiểm soát
Trang 74BÀI BÀI TẬP TẬP
• Căn cứ vào dấu hiệu hãy nhận dạng có hay
chăng hệ thống quản lý rủi ro tại công trường
mà các anh/chị đang làm việc là không hiệu
quả?
quả?
Trang 762.1 LẬP KẾ HOẠCH QUẢN LÝ RỦI RO
THI CÔNG
• Th ự c hi ệ n t ươ ng t ự nh ư vi ệ c l ậ p KHQLRR
DAXD, tuy nhiên, n ộ i dung chi ti ế t t ậ p
trung vào r ủ i ro trong giai đ o ạ n thi công
Trang 772.2 NHẬN DẠNG RỦI RO
TRONG THI CÔNG
TRONG THI CÔNG
Tài liệu lưu hành nội bộ Giảng viên: PGS.TS Lưu Trường Văn, IU – VNU HCM
Trang 79WBS for a government funded
build project.
Trang 80design-bid-RBS framework for a
government funded design- bid-build
project
Trang 86BÀI TẬP NHÓM
• Sử dụng các lý thuyết và công cụ mà bạn đã
học, hãy nhận dạng các rủi ro mà công trường của anh/chị sẽ chạm trán?
Trang 872.3 PHÂN TÍCH RỦI RO DỰ ÁN XÂY DỰNG TRONG THI CÔNG XÂY DỰNG TRONG THI CÔNG
Tài liệu lưu hành nội bộ Giảng viên: PGS.TS Lưu Trường Văn, IU – VNU HCM
Trang 88Rủi ro dự án XD theo từng giai đoạn đầu tư
Trang 89Rủi ro dự án XD theo từng giai đoạn đầu tư
Trang 90Rủi ro dự án XD theo từng giai đoạn đầu tư
Trang 91BÀI BÀI TẬP TẬP
• Căn cứ vào các rủi ro mà nhóm đã nhận dạng ở bài tập trước, hãy phân tích định tính cho từng rủi ro đó?
Trang 922.4 ỨNG PHÓ RỦI RO DỰ ÁN
XÂY DỰNG TRONG THI CÔNG XÂY DỰNG TRONG THI CÔNG
Trang 93Dùng điều khoản hợp đồng để chuyển rủi ro
Trang 94BÀI BÀI TẬP TẬP
• Căn cứ vào phân tích định tính các rủi ro mà
nhóm đã nhận dạng ở bài tập trước, hãy đưa ra các cách thức ứng phó rủi ro phù hợp với hoàn cảnh tại công trường của bạn?
cảnh tại công trường của bạn?
Trang 952.5 KIỂM SOÁT RỦI RO DỰ ÁN XÂY DỰNG TRONG THI CÔNG XÂY DỰNG TRONG THI CÔNG
Tài liệu lưu hành nội bộ Giảng viên: PGS.TS Lưu Trường Văn, IU – VNU HCM
Trang 96Sơ đồ trách nhiệm quản lý rủi ro dự án trong giai
đoạn đấu thầu và đàm phán hợp đồng
Trang 97Sơ đồ trách nhiệm quản lý rủi ro dự án trong giai
đoạn thi công
Trang 983 VÀI KINH NGHIỆM
TRONG QUẢN LÝ RỦI RO
DỰ ÁN
Trang 99Bài học 1: Cần quyết tâm từ người đứng đầu
Quản trị rủi ro: Cần quyết tâm từ người đứng
đầu (top management commitment)
• Đó là sự nhận thức của chính lãnh đạo cao
nhất trong công ty và sự chuyển tải các nhận
thức đó đến toàn bộ cấp quản lý bên dưới Nếu không có sự quyết tâm này, thì mọi quy
trình xây dựng đều không được thực thi
Trang 100Bài học 1
HĐQT/Ban Giám đốc/Lãnh đạo đơn vị phải:
• thực sự xem đó là trách nhiệm của mình và
• có hệ thống chuẩn hóa để DN đánh giá đồng
bộ và kịp thời về rủi ro để ứng phó
Lưu ý: Các thành viên Hội đồng Quản trị có thể chưa trang bị cho mình những kiến thức cần
Trang 101Bài học 2: Nguyên nhân của thiếu hụt quản lý rủi ro trong dự án xây dựng
• Thiếu các kỹ thuật quản lý rủi ro (QLRR)
• Quản lý rủi ro đòi hỏi phải có những kỹ thuật
mà đôi lúc là quá khó để hiểu & thực hiện
• Mất nhiều thời gian & thiếu thông tin
• Liệu các kỹ thuật này có khả thi cho dự án?,
• Không tinh thông & thành thạo trong kỹ thuật
quản lý rủi ro Không thực hiện QLRR