Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6858:2001 - ISO 11266:1994

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6858:2001 đưa ra hướng dẫn về việc lựa chọn và tiến hành phương pháp thử thích hợp để xác định quá trình phân hủy sinh học của các chất hữu cơ trong đất hiếu khí. Tiêu chuẩn này không đưa ra bất kỳ phương pháp thử đặc thù nào.

TIÊU CHU N VI T NAM  Ẩ Ệ

TCVN 6858 : 2001 ISO 11266 : 1994

CH T LẤ ƯỢNG Đ T ­ HẤ ƯỚNG D N TH  TRONG PHÒNG THÍ NGHI M Đ I V I QUÁ TRÌNH PHÂNẪ Ử Ệ Ố Ớ  

HU  SINH H C C A CÁC CH T H U C  TRONG Đ T   ĐI U KI U HI U KHÍỶ Ọ Ủ Ấ Ữ Ơ Ấ Ở Ề Ệ Ế

Soil quality ­ Guidance onlaboratory testing for biodegradition of organic chemicals in soil under aerobic  

conditions

L i nói đ uờ ầ

TCVN 6858 : 2001 hoàn toàn tương đương v i ISO 11266 : 1994.ớ

TCVN 6858 : 2001 do Ban k  thu t tiêu chu n TCVN/TC190ỹ ậ ẩ

Ch t lấ ượng đ t biên so n, T ng c c Tiêu chu n Đo lấ ạ ổ ụ ẩ ường Ch t lấ ượng đ  ngh , B  Khoa h c, Công ngh  và ề ị ộ ọ ệ Môi trường ban hành

CH T L Ấ ƯỢ NG Đ T – H Ấ ƯỚ NG D N TH  TRONG PHÒNG THÍ NGHI M Đ I V I Ẫ Ử Ệ Ố Ớ   QUÁ TRÌNH PHÂN H Y SINH H C C A CÁC CH T H U C  TRONG Đ T  Ủ Ọ Ủ Ấ Ữ Ơ Ấ Ở  

ĐI U KI N HI U KHÍ Ề Ệ Ế

Soil quality – Guidance on laboratory testing for biodegradation of organic chemicals in soil under aerobic  

conditions

1 Ph m vi áp d ngạ ụ

Tiêu chu n này đ a ra hẩ ư ướng d n v  vi c l a ch n và ti n hành phẫ ề ệ ự ọ ế ương pháp th  thích h p đ  xác đ nh quá ử ợ ể ị trình phân h y sinh h c c a các ch t h u c  trong đ t hi u khí. Tiêu chu n này không đ a ra b t k  phủ ọ ủ ấ ữ ơ ấ ế ẩ ư ấ ỳ ương  pháp th  đ c thù nào.ử ặ

2 Tiêu chu n trích d nẩ ẫ

ISO 9408 : 1991 Ch t lấ ượng nước – S  đánh giá quá trình phân h y “hoàn toàn” c a các ch t h u c  trong môi ự ủ ủ ấ ữ ơ

trường nước – Phương pháp xác đ nh nhu c u oxy trong máy hô h p kín.ị ầ ấ

TCVN 5960 : 1995 (ISO 10381­6 : 1993) Ch t lấ ượng đ t – L y m u – Hấ ấ ẫ ướng d n v  thu th p, v n chuy n và ẫ ề ậ ậ ể

l u gi  m u đ t đ  đánh giá các quá trình ho t đ ng c a vi sinh v t hi u khí t i phòng thí nghi m.ư ữ ẫ ấ ể ạ ộ ủ ậ ế ạ ệ

TCVN 5979 : 1995 (ISO 10390 : 1994) Ch t lấ ượng đ t – Xác đ nh pH.ấ ị

TCVN 6642 : 2000 (ISO 10694 : 1995) Ch t lấ ượng đ t – Xác đ nh cácbon h u c  và cácbon t ng s  sau khi đ t ấ ị ữ ơ ổ ố ố khô (“phân tích nguyên t ”)ố

TCVN 6646 : 2000 (ISO 11260 : 1994) Ch t lấ ượng đ t – Xác đ nh kh  năng trao đ i cation th c t  và đ  bão hòaấ ị ả ổ ự ế ộ   baz  b ng cách s  d ng dung d ch bari clorua.ơ ằ ử ụ ị

TCVN 6651 : 2000 (ISO 11274 :1998) Ch t lấ ượng đ t – Xác đ nh đ c tính gi  nấ ị ặ ữ ước – Phương pháp trong phòng  thí nghi m.ệ

TCVN 6862 : 2001 (ISO 11277 : 1998) Ch t lấ ượng đ t – Xác đ nh thành c p h t trong đ t khoáng ­ Phấ ị ấ ạ ấ ương pháp  rây và l ng đ ng.ắ ọ

TCVN 6498 :1999 (ISO11261: 1995) Ch t lấ ượng đ t – Xác đ nh nit  t ng. Phấ ị ơ ổ ương pháp Kendan  (Kjeldahl) c i ả biên

ISO 11461:­ 1) 1Ch t lấ ượng đ t – Xác đ nh hàm lấ ị ượng nước trong đ t trên c  s  th  tích ­ Phấ ơ ở ể ương pháp kh i ố

lượng

3 Đ nh nghĩaị

Trong ph m vi c a tiêu chu n này áp d ng các đ nh nghĩa sau.ạ ủ ẩ ụ ị

3.1 Phân h y sinh h c: S  phân h y phân t  h u c  dủ ọ ự ủ ử ữ ơ ưới các tác đ ng đa d ng c a các sinh v t s ng.ộ ạ ủ ậ ố

3.2 Phân h y sinh h c b c 1: S  phân h y c a m t ch t đ n m c đ  đ  làm m t đi m t vài tính ch t đ c tr ng ủ ọ ậ ự ủ ủ ộ ấ ế ứ ủ ể ấ ộ ấ ặ ư

c a phân t  ban đ u . Trên th c t , đi u này đủ ử ầ ự ế ề ược xác đ nh b ng phân tích s  tiêu hao c a h p ch t ban đ u hay ị ằ ự ủ ợ ấ ầ

m t vài ch c năng đ c thù c a h p ch t ban đ u.ộ ứ ặ ủ ợ ấ ầ

3.3 Phân h y sinh h c đ n cùng: S  phá h y m t h p ch t h u c  thành khí cacbon dioxit, nủ ọ ế ự ủ ộ ợ ấ ữ ơ ước, oxyt ho c ặ

mu i vô c  c a b t k  nguyên t  nào hi n h u và s n ph m k t h p v i các quá trình chuy n hoá bình thố ơ ủ ấ ỳ ố ệ ữ ả ẩ ế ợ ớ ể ường 

c a vi sinh v t.ủ ậ

3.4 Th i gian t n t i: Th i gian l u trú c a các ch ng lo i hóa ch t trong thành ph n xác đ nh m t cách đ c thù ờ ồ ạ ờ ư ủ ủ ạ ấ ầ ị ộ ặ

c a môi trủ ường

3.5 Th i gian phân h y DT­50: Kho ng th i gian đ  n ng đ  c a h p ch t đã cho gi m 50% giá tr  ban đ u c a ờ ủ ả ờ ể ồ ộ ủ ợ ấ ả ị ầ ủ nó

3.6 Th i gian phân h y DT­90: Kho ng th i gian đ  n ng đ  c a h p ch t đã cho gi m 90% giá tr  ban đ u c a ờ ủ ả ờ ể ồ ộ ủ ợ ấ ả ị ầ ủ nó

3.7 C n liên k t; c n không chi t tách đặ ế ặ ế ược: Các lo i hóa ch t trong th c v t và đ t, có ngu n g c, thí d  t  ạ ấ ự ậ ấ ồ ố ụ ừ phân t  h u c  không chi t tách đử ữ ơ ế ược b ng các phằ ương pháp không làm thay đ i b n ch t hóa h c c a nh ng ổ ả ấ ọ ủ ữ

c n này m t cách đáng k  Các ch t c n không th  chi t tách này đặ ộ ể ấ ặ ể ế ược xem xét đ  lo i tr  ph n tái tu n hoàn ể ạ ừ ầ ầ qua quá trình trao đ i ch t d n t i các s n ph m t  nhiên. (Xem thí d  và các thông tin ti p   [3] ph  l c A).ổ ấ ẫ ớ ả ẩ ự ụ ế ở ụ ụ 3.8 Khoáng hóa: S  phân h y hoàn toàn c a m t ch t h u c  thành s n ph m vô c ự ủ ủ ộ ấ ữ ơ ả ẩ ơ

4 Nguyên t cắ

Sau khi b  sung h p ch t th  vào đ t đã đổ ợ ấ ử ấ ược ch n (5.1) quá trình phân h y sinh h c đọ ủ ọ ược đo trong đi u ki n ề ệ

hi u khí (xem ISO 9408). S  d ng h p ch t đánh d u phóng x  cho phép xác đ nh đế ử ụ ợ ấ ấ ạ ị ượ ốc t c đ  phân h y c a ộ ủ ủ

h p ch t th  và vi c t o thành các ch t chuy n hóa, cácbon dioxit, các ch t d  bay h i khác và các ch t c n ợ ấ ử ệ ạ ấ ể ấ ễ ơ ấ ặ không chi t tách đế ược. Ph i s  d ng các phả ử ụ ương pháp phân tích thích h p đ  nh n bi t các ch t chuy n hoá. Sợ ể ậ ế ấ ể ự  phân h y c a h p ch t th  có th  đủ ủ ợ ấ ử ể ược theo dõi b ng các phằ ương pháp phân tích đ c thù.ặ

5 V t li uậ ệ

5.1 Đ tấ

N u có th , đ t đế ể ấ ược ch n đ  th  ph i l y tr c ti p t  n i d  đoán trọ ể ử ả ấ ự ế ừ ơ ự ước là ti p xúc v i hóa ch t. Tuy nhiên, ế ớ ấ

n u không l y đế ấ ược m u s ch do s  ô nhi m đã x y ra t  trẫ ạ ự ễ ả ừ ước đó thì đ t đấ ược ch n ph i có nh ng tính ch t ọ ả ữ ấ

so sánh

Lý l ch th c đ a c a đ t s  d ng ph i đị ự ị ủ ấ ử ụ ả ược xem xét và c n ph i l u ý đ n các quá trình c i t o đ t g n nh t ầ ả ư ế ả ạ ấ ầ ấ

nh  canh tác và s  d ng thu c tr  sâu. Ph i có các d  li u chính xác v  n i l y m u, v  v  trí c a nó, v  các ư ử ụ ố ừ ả ữ ệ ề ơ ấ ẫ ề ị ủ ề

th c v t hi n có ho c mùa màng trự ậ ệ ặ ước đó, th i gian l y m u t  th c đ a và v  đ  sâu khi l y m u.ờ ấ ẫ ừ ự ị ề ộ ấ ẫ

5.1.1 Các đ c tính c a đ tặ ủ ấ

S  hi u bi t v  các đ c tính c a đ t là đi u r t c n đ  gi i thích m t cách đ y đ  các k t qu  nghiên c u. Vì ự ể ế ề ặ ủ ấ ề ấ ầ ể ả ộ ầ ủ ế ả ứ

v y, ít nh t c n ph i ti n hành nh ng phép th  sau đ i v i m u đ t đã l y:ậ ấ ầ ả ế ữ ử ố ớ ẫ ấ ấ

Tính ch t lý h c:ấ ọ

1) phân tích c p h t theo TCVN 6862 : 2001 (ISO 11277);ấ ạ

2) hàm lượng nước th c đ a theo ISO 11461;ự ị

3) kh  năng gi  nả ữ ước toàn ph n và/ho c đ c tính gi  nầ ặ ặ ữ ước theo TCVN 6651 : 2000 (ISO 11274)

b) Tính ch t hóa h c:ấ ọ

1) pH c a đ t, theo ISO 10390, ho c pH trong dung d ch KCl hay dung d ch CaClủ ấ ặ ị ị 2;

2) hàm lượng ch t h u c  theo TCVN 6642 : 2000 (ISO 10694 : 1995);ấ ữ ơ

3) kh  năng trao đ i cation (CEC) theo TCVN 6646 : 2000 (ISO 11260 : 1994);ả ổ

4) hàm lượng nit , theo TCVN 6498 : 1999 (ISO 11261 : 1995). ơ

c) Tính ch t sinh h c:ấ ọ

Ho t tính vi sinh v t ph i đạ ậ ả ược xác đ nh ho c b ng cách s  d ng h p ch t có th  phân h y sinh h c thích h p ị ặ ằ ử ụ ợ ấ ể ủ ọ ợ

ho c b ng cách xác đ nh sinh kh i ho t tính theo m t s  tiêu chu n s  đặ ằ ị ố ạ ộ ố ẩ ẽ ược ban hành sau

Chú thích 1 – Xác đ nh ho t tính vi sinh v t trị ạ ậ ước khi ti n hành th  quá trình phân h y sinh h c và xác đ nh xem ế ử ủ ọ ị

có các thay đ i c a ho t tính vi sinh v t đã x y ra trong quá trình th  có th  có l i h n.ổ ủ ạ ậ ả ử ể ợ ơ

5.2 V t li u thậ ệ ử

Các ch t đấ ược dùng đ  th  ph i là các h p ch t tinh khi t (đ  tinh khi t hóa h c l n h n 98%). C n ph i xem ể ử ả ợ ấ ế ộ ế ọ ớ ơ ầ ả xét đ n  nh hế ả ưởng c a b t c  ch t mang ho c thành ph n t o thành.ủ ấ ứ ấ ặ ầ ạ

Các d  li u v  các h p ch t sau đây r t quan tr ng đ  gi i thích các k t qu :ữ ệ ề ợ ấ ấ ọ ể ả ế ả

c u trúc;ấ

kh i lố ượng tương đ i c a phân t ;ố ủ ử

d  li u v  đ  tinh khi t;ữ ệ ề ộ ế

tính  n đ nh trong nổ ị ước và trong dung môi h u c ;ữ ơ

tính hòa tan trong nước;

áp su t h i;ấ ơ

h  s  thành ph n octanol/nệ ố ầ ước;

h ng s  h p th ;ằ ố ấ ụ

h ng s  phân ly axit;ằ ố

đ i v i các hóa ch t đố ớ ấ ược đánh d u b ng đ ng v  phóng x :ấ ằ ồ ị ạ

b n ch t và v  trí c a d u, ho t tính riêng,ả ấ ị ủ ấ ạ

đ  tinh khi t hóa ch t phóng x ộ ế ấ ạ

Chú thích 2 – K t qu  c a nh ng nghiên c u s  d ng các ch t đánh d u b ng đ ng v  phóng x  ph  thu c vào ế ả ủ ữ ứ ử ụ ấ ấ ằ ồ ị ạ ụ ộ

th  h ng c a d u đ ng v  phóng x  Vi c đánh d u nên đ nh v  theo cách sao cho có th  theo dõi đứ ạ ủ ấ ồ ị ạ ệ ấ ị ị ể ược quá trình  chuy n đ i.ể ổ

6 Thu th p, x  lý và b o qu n đ tậ ử ả ả ấ

Ph i tuân th  ISO 10381­3 đ  b o đ m đ t t i đa kh  năng s ng c a vi sinh v t trong quá trình l y m u.ả ủ ể ả ả ạ ố ả ố ủ ậ ấ ẫ

7 Cách ti n hànhế

7.1 B  sung ch t thổ ấ ử

N ng đ  đồ ộ ượ ử ục s  d ng trong khi th  ph  thu c vào đ i tử ụ ộ ố ượng th c nghi m. Hoá ch t th  đự ệ ấ ử ược b  sung b ng ổ ằ nhi u cách:ề

trong nước (ph  thu c vào đ  hòa tan trong nụ ộ ộ ước);

trong dung môi h u c  (ph  thu c vào đ  hòa tan trong dung môi). Lữ ơ ụ ộ ộ ượng dung môi c n dùng đ  hoà tan h p ầ ể ợ

ch t ph i gi    m c th p nh t. C n ph i tính đ n đ  đ c h i và đ  phân hu  sinh h c c a dung môi;ấ ả ữ ở ứ ấ ấ ầ ả ế ộ ộ ạ ộ ỷ ọ ủ

cho tr c ti p vào dự ế ướ ại d ng r n, thí d  nh  tr n v i cát th ch anh.ắ ụ ư ộ ớ ạ

Ph i có bi n pháp ngăn ng a vi c b  sung ch t th    m c gây đ c. Nh ng h p ch t đ c ho c h p ch t có hi u ả ệ ừ ệ ổ ấ ử ở ứ ộ ữ ợ ấ ộ ặ ợ ấ ệ

ng  c ch  đ i v i vi sinh v t trong đ t   n ng đ  đó s  c n tr  quá trình xác đ nh đ  phân h y sinh h c. Ngoài

ra, n u ch t th  b  sung trong nế ấ ử ổ ướ ầc c n ph i có bi n pháp ngăn ng a đ t quá ả ệ ừ ấ ướt ho c quá ch t.ặ ặ

7.2 Quá trình ủ

Lượng đ t đã x  lý đấ ử ược chia ra thành các ph n nh , m i ph n ít nh t là 50 g (tầ ỏ ỗ ầ ấ ương đương kh i lố ượng khô) và 

được đ a vào bình   Nói chung ph i ti n hành   m t lúc ít nh t hai m u cho m t đi m l y m u.ư ủ ả ế ủ ộ ấ ẫ ộ ể ấ ẫ

Đ  chính xác c a phép th  càng cao n u nh  ta tăng s  lộ ủ ử ế ư ố ượng m u   .ẫ ủ

Khi s  d ng v t li u th  ch a đử ụ ậ ệ ử ư ược đánh d u, nên ti n hành các m u đ i ch ng đ ng th i. Các m u đ i ch ng ấ ế ẫ ố ứ ồ ờ ẫ ố ứ này nên g m đ t, nồ ấ ước, ho c dung môi nh  đã đặ ư ượ ử ục s  d ng cho v t li u th  trong m u đã đậ ệ ử ẫ ược x  lý.ử

7.2.1 H  th ng ệ ố ủ

H  th ng   đệ ố ủ ượ ử ục s  d ng ph  thu c vào phụ ộ ương pháp phân tích và phương pháp đo. Có nhi u h  th ng   đề ệ ố ủ ược  dùng và m t vài h  th ng trong s  đó độ ệ ố ố ược li t kê   [1] và [2] ph  l c A. H  th ng   đệ ở ụ ụ ệ ố ủ ượ ử ục s  d ng ph i b o ả ả

đ m cung c p đ y đ  oxy đ  duy trì đi u ki n hi u khí. N u c n phân bi t gi a phân h y sinh h c và lo i phânả ấ ầ ủ ể ề ệ ế ế ầ ệ ữ ủ ọ ạ  

h y khác thì c n ph i ti n hành   trong đi u ki n vô trùng.ủ ầ ả ế ủ ề ệ

N u vi c đánh giá lế ệ ượng cacbon dioxit đượ ử ục s  d ng đ  theo dõi quá trình phân hu  thì ph i có bi n pháp thích ể ỷ ả ệ

h p khi th  đ t ki m. Lo i đ t ki m có th  h p th  cacbon dioxit và d n đ n vi c lợ ử ấ ề ạ ấ ề ể ấ ụ ẫ ế ệ ượng cacbon dioxit được  xác đ nh th p h n lị ấ ơ ượng t o ra.ạ

N u vi c đo quá trình khoáng hóa đế ệ ược ti n hành v i các h p ch t không đánh d u phóng x  thì ph i chú ý t i ế ớ ợ ấ ấ ạ ả ớ

t c đ  khoáng hoá c a m u đ i ch ng và kh  năng lố ộ ủ ẫ ố ứ ả ượng cacbon dioxit t o thành t  m t cacbonnát vô c ạ ừ ộ ơ Chú thích 3 ­ M t s  h  t h ng   mô t  trong [1] và [2] ph  l c A.ộ ố ệ ố ủ ả ụ ụ

7.2.2 Đi u ki n ề ệ ủ

7.2.2.1 Chi u sángế

Thông thường, các quá trình   x y ra trong bóng t i đ  ngăn ng a vi c m c t o trên b  m t đ t th  Tuy nhiên, ủ ả ố ể ừ ệ ọ ả ề ặ ấ ử khi c n nghiên c u v  s  đóng góp c a t o trong quá trình phân hu  sinh h c thì ph i ch n đi u ki n chi u sángầ ứ ề ự ủ ả ỷ ọ ả ọ ề ệ ế   thích h p. Trong nh ng đi u ki n nh  v y, s  quang phân cũng góp m t ph n đáng k  vào vi c phân h y và ợ ữ ề ệ ư ậ ự ộ ầ ể ệ ủ

đi u này ph i tính đ n khi ti n hành th ề ả ế ế ử

7.2.2.2 Nhi t đệ ộ

Nhi t đ    ph i đệ ộ ủ ả ược ch n tu  theo m c đích nghiên c u. Nhìn chung, ho t tính t i đa c a vi sinh v t đ t đọ ỳ ụ ứ ạ ố ủ ậ ạ ược   kho ng t  25

ở ả ừ oC đ n 35ế oC. Tuy nhiên, đ i v i đ t   vùng khí h u ôn hòa, nhi t đ  t  10ố ớ ấ ở ậ ệ ộ ừ oC đ n 25ế oC cũng đ  ủ

và nhi t đ  này đ c tr ng h n cho đi u ki n t  nhiên. N i h  th ng   đệ ộ ặ ư ơ ề ệ ự ơ ệ ố ủ ược đ t vào ph i đặ ả ược đo và ghi l i ạ nhi t đ  t i đa và t i thi u v i nh ng kho ng th i gian đ u đ n trong su t quá trình   và nhi t đ  này không ệ ộ ố ố ể ớ ữ ả ờ ề ặ ố ủ ệ ộ

được thay đ i quá ±2ổ oC

7.2.2.3 Hàm lượng nước

Hàm lượng nước trong đ t ph i thích h p v i m c đích nghiên c u. B ng phấ ả ợ ớ ụ ứ ằ ương pháp cân, hàm lượng nước 

ph i đả ược xác đ nh ngay khi b t đ u th  và ph i đị ắ ầ ử ả ược giám sát trong su t quá trình   Hàm lố ủ ượng nước m t đi ấ

ph i thay th  b ng m t lả ế ằ ộ ượng nước đã lo i ion ho c nạ ặ ướ ấc c t thích h p. Hàm lợ ượng nước ban đ u ph i đầ ả ược  duy trì trong kho ng ±5%.ả

Hàm lượng nước được bi u th  m t cách thích h p nh  là áp su t nể ị ộ ợ ư ấ ước trong l  h ng. Nói chung, ho t tính c a ỗ ổ ạ ủ

vi sinh v t trong đ t đ t t i  u   kho ng – 0,01 MPa đ n – 0,031 MPa và s  gi m đi khi đ t b  ng p nậ ấ ạ ố ư ở ả ế ẽ ả ấ ị ậ ước (áp 

l c nự ướ ở ỗ ổc   l  h ng g n b ng 0) ho c khi đ t quá khô, v i áp l c nầ ằ ặ ấ ớ ự ước trong l  h ng là âm.ỗ ổ

áp l c nự ước trong l  h ng đỗ ổ ược xác đ nh theo TCVN 6651 : 2000 (ISO 11274).ị

Đôi khi, kh  năng gi  nả ữ ướ ủc c a đ t (KNGN) cũng đấ ượ ử ục s  d ng nh ng không có giá tr  l m vì nó không cung ư ị ắ

c p đấ ượ ực s  so sánh gi a các m u đ t khác nhau. Ho t tính t i đa c a vi sinh v t thữ ẫ ấ ạ ố ủ ậ ường tìm th yấ

 kho ng 40% ­ 60% KNGN t i đa c a đ t đã cho, m c dù KNGN đ t 75% kh  năng gi  n c t i đa cũng có 

th  s  d ng cho m c đích đ c bi t.ể ử ụ ụ ặ ệ

Chú thích 4 – Thông tin ti p theo xem   [4] ph  l c A.ế ở ụ ụ

7.2.3 Th i gian thờ ử

Th i gian t i thi u ti n hành th  ch a đờ ố ể ế ử ư ược đ  xu t nh ng vì ho t tính vi sinh trong đ t gi m khi th i gian   ề ấ ư ạ ấ ả ờ ủ kéo dài nên quá trình th  không đử ược kéo dài quá 120 ngày

7.2.4 L y m uấ ẫ

Các m u ph i đẫ ả ượ ấ ởc l y   nh ng kho ng th i gian đ u đ n trong quá trình  , kho ng th i gian này tu  thu c ữ ả ờ ề ặ ủ ả ờ ỳ ộ vào th i gian ti n hành th  và t c đ  phân h y sinh h c c a v t li u th  Đ  xây d ng đờ ế ử ố ộ ủ ọ ủ ậ ệ ử ể ự ược đ  th  đồ ị ường phân 

hu  yêu c u ph i có ít nh t năm đi m l y m u. Vì nhi u v t li u phân h y nhanh h n vào th i gian đ u c a ỷ ầ ả ấ ể ấ ẫ ề ậ ệ ủ ơ ờ ầ ủ quá trình  , t n su t l y m u nên nh  sau: 0 ngày, 2 ngày, 4 ngày, 8 ngày, 16 ngày, 32 ngày, 64 ngày và 120 ngày ủ ầ ấ ấ ẫ ư sau khi   Đ i v i các phủ ố ớ ương pháp l y m u phá h y, thí d  nh  khi phân tích đ t tr c ti p, thì toàn b  đ t c a ấ ẫ ủ ụ ư ấ ự ế ộ ấ ủ

m t bình   riêng bi t độ ủ ệ ượ ấc l y đ  đo.ể

7.3 Phân tích

Phương pháp phân tích được ch n tùy theo m c đích nghiên c u và yêu c u d  li u v  phân h y sinh h c b c ọ ụ ứ ầ ữ ệ ề ủ ọ ậ

m t và/ho c phân hu  sinh h c đ n cùng.ộ ặ ỷ ọ ế

Các phân tích được ch n đ  theo dõi quá trình phân h y sinh h c tùy thu c vào chính hóa ch t và vi c s  d ng ọ ể ủ ọ ộ ấ ệ ử ụ

h p ch t đánh d u phóng x  hay không đánh d u phóng x  Nói chung, c n ph i xem xét các phân tích sau:ợ ấ ấ ạ ấ ạ ầ ả

Đ i v i phân h y b c m t (các ch t không đánh d u):ố ớ ủ ậ ộ ấ ấ

s  tiêu hao c a ch t ban đ uự ủ ấ ầ

b) Đ i v i phân h y đ n cùng (các ch t không đánh d u):ố ớ ủ ế ấ ấ

xác đ nh m c tiêu th  oxy và/ho c s  t o thành cacbon dioxit, ị ứ ụ ặ ự ạ

s  tiêu hao h p ch t ban đ uự ợ ấ ầ

c) Đ i v i quá trình trao đ i ch t (các ch t đố ớ ổ ấ ấ ược đánh d u)ấ

xác đ nh lị ượng cacbon dioxit đánh d u đấ ượ ạc t o thành,

xác đ nh các ch t bay h i, c  ch t ban đ u và ch t chuy n hóa, ị ấ ơ ả ấ ầ ấ ể

xác đ nh lị ượng nước chi t tách đế ược ho c dung môi,ặ

xác đ nh lị ượng c n liên k t không chi t tách đặ ế ế ược

Đ i v i vi c xác đ nh các ch t chi t tách đố ớ ệ ị ấ ế ược thì ph i s  d ng lo i dung môi không  nh hả ử ụ ạ ả ưởng đ n ch t ban ế ấ

đ u ho c ch t chuy n hóa c a chúng. Ph i c n th n khi ti n hành quá trình chi t tách đ  lầ ặ ấ ể ủ ả ẩ ậ ế ế ể ượng chi t tách đ t ế ạ

đượ ốc t i đa. Phân tích các ch t chuy n hóa và ch t ban đ u có th  ti n hành trên s c ký b n m ng (TLC), s c kýấ ể ấ ầ ể ế ắ ả ỏ ắ  

l ng hi u năng cao (HPLC), s c ký khí (GS), kh i ph  (MS) ho c dùng các phép đo ph ỏ ệ ắ ố ổ ặ ổ

8 Bi u th  k t quể ị ế ả

T t c  các d  li u ph i đấ ả ữ ệ ả ược trình bày dướ ại d ng đ  th  và b ng.ồ ị ả

Giá tr  DT­50 và DT­90 ph i đị ả ược tính toán b ng cách s  d ng, thí d , ki u đằ ử ụ ụ ể ược mô t    [6] ph  l c A. Thông ả ở ụ ụ tin có ích b  sung bao g m vi c xác đ nh các h p ch t d  bay h i, s  t o thành và th i gian t n t i c a ch t trao ổ ồ ệ ị ợ ấ ễ ơ ự ạ ờ ồ ạ ủ ấ

đ i và c n không chi t tách đổ ặ ế ược. Chú thích

5) N u không quan sát đế ược quá trình phân h y sinh h c, các nguyên nhân có th  là: ủ ọ ể

ch t th  là đ c;ấ ử ộ

ch t th  không phân hu  sinh h c;ấ ử ỷ ọ

ho t tính c a vi sinh v t trong đ t b ng không.ạ ủ ậ ấ ằ

6) Đ  giúp cho vi c đánh giá k t qu , xem ví d    [5] trong ph  l c A.ể ệ ế ả ụ ở ụ ụ

9 Báo cáo th  nghi mử ệ

Báo cáo th  nghi m phân hu  các h p ch t ph i g m nh ng thông tin sau:ử ệ ỷ ợ ấ ả ồ ữ

a) áp d ng theo tiêu chu n này;ụ ẩ

b) d  li u v  các hóa ch t th  đã s  d ng, xem 5.2;ữ ệ ề ấ ử ử ụ

c) d  li u v  đ t đã s  d ng, xem 5.1;ữ ệ ề ấ ử ụ

d) d  li u v  cách ti n hành th , phữ ệ ề ế ử ương pháp th  đã s  d ng, n ng đ  đã s  d ng, phử ử ụ ồ ộ ử ụ ương pháp áp d ng, d  ụ ữ

li u v  tính năng c a phép th , d  li u v  l y m u, v.v… , xem đi u 7;ệ ề ủ ử ữ ệ ề ấ ẫ ề

e) d  li u v  phữ ệ ề ương pháp phân tích đã s  d ng, thí d , gi i h n phát hi n, ch t lử ụ ụ ớ ạ ệ ấ ượng qui trình ki m soát ch t ể ấ

lượng, các ch t đ i ch ng đã phân tích;ấ ố ứ

f) d  li u ch a x  lý v  k t qu  phân tích;ữ ệ ư ử ề ế ả

g) đánh giá và k t lu n.ế ậ

Ph  l c Aụ ụ

(tham kh o)ả

TÀI LI U THAM KH O Ệ Ả

 [1] GUTH, J.A Các phương pháp th c nghi m nghiên c u s  phân h y thu c tr  sâu trong đ t (1981), các ti n ự ệ ứ ự ủ ố ừ ấ ế

b  trong hóa sinh c a thu c tr  sâu, 1, trang. 85­114.ộ ủ ố ừ

 [2] Herrehen, M, Kordel, W, Kleen W, và Huber, R. (1988) H  th ng   sinh h c – h  th ng m i m m d o và ệ ố ủ ọ ệ ố ớ ề ẻ

g n nh  trong nghiên c u phân h y sinh h c. Proceeding 1988 H i ngh  b o v  mùa màng Brighton sâu phá ho i ọ ẹ ứ ủ ọ ộ ị ả ệ ạ

và các b nh, trang 669­674.ệ

 [3] Kearney, P.C. IUPAC Báo cáo c a U  ban v  thu c sâu, thông tin k  thu t (1982), T p chí Hi p h i hóa h củ ỷ ề ố ỹ ậ ạ ệ ộ ọ  

th , 65, trang 1030, 1032.ử

 [4] Paul, E.A và Clark, F.E Hoá sinh và vi sinh v t h c c a đ t (1989), NXB Academic Press, Inc.ậ ọ ủ ấ

 [5] Schinkel, K. Nolting, H.G. và Lundehn, J.R. Th i gian l u c a s n ph m b o v  th c v t trong đ t. Phân ờ ư ủ ả ẩ ả ệ ự ậ ấ

h y, bi n đ i, chuy n hóa (tháng 12/1986). Nh ng ch  d n cho th  chính th c ch t b o v  th c v t, Ph n 4, 4­1.ủ ế ổ ể ữ ỉ ẫ ử ứ ấ ả ệ ự ậ ầ

 [6] Timme, G. Frehse, H. và Laska, V. Interpretation und graphíche Darstellung dé Abbauverhaltens von 

Pflanzenschutzmittel­Ru”cksta”nden(1986), II. Pflanzenschutz­Nachchrichten, Bayer 39, pp.188­ 204

1  S  ban hành ẽ