Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 7727:2007 về Chất lượng đất – Chiết các nguyên tố vết bằng dung dịch đệm DTPA quy định phương pháp chiết các nguyên tố vết trong mẫu đất dùng dung dịch đệm axit dietyltriaminpentaaxetic (DTPA). Mời các bạn cùng tham khảo nội dung chi tiết.
Trang 1TIÊU CHU N QU C GIA Ẩ Ố
TCVN 7727 : 2007 ISO 14870 : 2001
CH T LẤ ƯỢNG Đ T – CHI T CÁC NGUYÊN T V T B NG DUNG D CH Đ M DTPAẤ Ế Ố Ế Ằ Ị Ệ
Soil quality – Extraction of trace elements by buffered DTPA solution
L i nói đ uờ ầ
TCVN 7727 : 2007 hoàn toàn t ng đ ng v i ISO 14870 : 2001.ươ ươ ớ
TCVN 7727 : 2007 do Ti u ban k thu t Tiêu chu n TCVN/TC 190/SC3 ể ỹ ậ ẩ “Ph ươ ng pháp hóa h c” ọ biên so n, ạ
T ng c c Tiêu chu n Đo lổ ụ ẩ ường Ch t lấ ượng đ ngh , B Khoa h c và Công ngh công b ề ị ộ ọ ệ ố
CH T LẤ ƯỢNG Đ T – CHI T CÁC NGUYÊN T V T B NG DUNG D CH Đ M DTPAẤ Ế Ố Ế Ằ Ị Ệ
Soil quality – Extraction of trace elements by buffered DTPA solution
1. Ph m vi áp d ngạ ụ
Tiêu chu n này quy đ nh phẩ ị ương pháp chi t các nguyên t v t trong m u đ t dùng dung d ch đ m axit ế ố ế ẫ ấ ị ệ
dietyltriaminpentaaxetic (DTPA). Phương pháp này ch y u áp d ng cho vi c đánh giá tính d tiêu c a đ ng, s t,ủ ế ụ ệ ễ ủ ồ ắ mangan và k m trong đ t đ i v i cây tr ng. Phẽ ấ ố ớ ồ ương pháp này thích h p áp d ng cho đ t có pH l n h n 6. Các ợ ụ ấ ớ ơ nguyên t đ c ti m n nh cadimi, crom, niken và chì cũng có th đố ộ ề ẩ ư ể ược xác đ nh trong d ch chi t. N u trong đ t ị ị ế ế ấ
có ch a m t ho c nhi u nguyên t lứ ộ ặ ề ố ở ượng l n, hi u qu chi t các nguyên t này có th b gi m do vớ ệ ả ế ố ể ị ả ượt quá
kh năng t o ph c c a DTPA.ả ạ ứ ủ
2. Tiêu chu n vi n d nẩ ệ ẫ
Các tài li u vi n d n sau là r t c n thi t cho vi c áp d ng tiêu chu n này. Đ i v i các tài li u vi n d n ghi năm ệ ệ ẫ ấ ầ ế ệ ụ ẩ ố ớ ệ ệ ẫ ban hành thì áp d ng phiên b n đụ ả ược nêu. Đ i v i các tài li u vi n d n không ghi năm ban hành thì áp d ng ố ớ ệ ệ ẫ ụ phiên b n m i nh t (bao g m c s a đ i).ả ớ ấ ồ ả ử ổ
TCVN 4851 : 1989 (ISO 3696 : 1987) Nước dùng đ phân tích trong phòng thí nghi m – yêu c u k thu t và ể ệ ầ ỹ ậ
phương pháp th ử
TCVN 6647 : 2007 (ISO 11464 : 1994) Ch t lấ ượng đ t – X lý s b đ t đ phân tích lý – hóa.ấ ử ơ ộ ấ ể
TCVN 6648 : 2000 (ISO 11465 : 1993) Ch t lấ ượng đ t – Xác đ nh ch t khô và hàm lấ ị ấ ượng nước theo kh i lố ượng – phương pháp kh i lố ượng
3. Nguyên t cắ
M u đ t đẫ ấ ược chi t nhi t đ 20 ºC, trong đi u ki n l c k và có t l đ t: dung d ch chi t là 1:2 (m/V), c a ế ở ệ ộ ề ệ ắ ỹ ỉ ệ ấ ị ế ủ các lo i nguyên t v t hòa tan trong m t h n h p dung d ch đ m (pH = 7,3) c a trietanolamin (0,1 mol.lạ ố ế ộ ỗ ợ ị ệ ủ 1) v i ớ canxi clorua (0,01 mol.l1) và axit dietylentriaminpentaaxetic (DTPA 0,005 mol.l1)
CHÚ THÍCH 1 Vi c xác đ nh các nguyên t v t trong d ch chi t có th th c hi n b ng ph h p th nguyên t ệ ị ố ế ị ế ể ự ệ ằ ổ ấ ụ ử
ng n l a ho c không ng n l a, ph phát x nguyên t plasma c p c m ng (ICP) ho c k thu t phù h p khác.ọ ử ặ ọ ử ổ ạ ử ặ ả ứ ặ ỹ ậ ợ CHÚ THÍCH 2 Do t l chi t tỉ ệ ế ương đ i cao nên khí thu đố ược đ lủ ượng dung d ch chi t trong trị ế ường h p đ t có ợ ấ
kh năng h p th cao.ả ấ ụ
4. Thu c thố ử
Ch s d ng thu c th đ t ch t lỉ ử ụ ố ử ạ ấ ượng phân tích và nướ ấc c t ho c nặ ước đã lo i ion lo i 2 theo TCVN 4851 (ISO ạ ạ 3696)
Trang 24.2 axit dietylentriaminpentaaxetic (DTPA) C14H23N3O10
4.3 Canxi clorua ng m hai nậ ướ CaClc 2.2H2O
4.4 Axit clohydric HCl, 6 mol.l1
4.5 Dung d ch chi t ị ế CTEA = 0,1 mol.l1, CCaCl2 = 0,01 mol.l1, CDTPA = 0,005 mol.l1
Cho vào c c m l n lố ỏ ầ ượt 14,92 g TEA (4.1), 1,967 g DTPA (4.2), 1,470 g canxi clorua ng m hai nậ ước (4.3). Thêm
nước và tr n đ hòa tan hoàn toàn t t c các mu i. Pha loãng dung d ch b ng nộ ể ấ ả ố ị ằ ướ ớc t i kho ng 800 ml. Dùng axitả clohydric (4.4) đi u ch nh pH t i 7,3 ± 0,2. Chuy n toàn b lề ỉ ớ ể ộ ượng dung d ch vào m t bình đ nh m c 1000 ml. ị ộ ị ứ Thêm nướ ớc t i 1000 ml và đ ng nh t dung d ch. Dung d ch chi t ph i đồ ấ ị ị ế ả ượ ưc l u gi 20 ºC ± 2 ºC và không ữ ở
được dùng cho t i khi dung d ch đ t nhi t đ này.ớ ị ạ ệ ộ
5. Thi t b và d ng c th y tinhế ị ụ ụ ủ
Không đượ ử ục s d ng bình có nút cao su vì chúng có th ch a các nguyên t v t. Nên s d ng bình có nút nh a ể ứ ố ế ử ụ ự
ho c bình có nút lo i khác nh ng không ch a các nguyên t v t đặ ạ ư ứ ố ế ược xác đ nh.ị
T t c các bình th y tinh và bình nh a c n đấ ả ủ ự ầ ược ngâm trong dung d ch HNOị 3 4 mol.l1 ít nh t trong 0,5 h, tráng ấ
ba l n nầ ướ ấc c t và m t l n b ng dung d ch chi t. (4.5).ộ ầ ằ ị ế
C n ki m soát h th ng th nghi m đ đ m b o thi t b và d ng c th y tinh không sinh ra các nguyên t v t ầ ể ệ ố ử ệ ể ả ả ế ị ụ ụ ủ ố ế
được xác đ nh.ị
5.1 Bình dung tích 100 ml, có th đ c g n kínể ượ ắ
5.2 Máy l c đ o,ắ ả v i t c đ vòng (30 ± 3) r/min, đ t trong m t thi t b n nhi t nhi t đ 20 ºC ± 2 ºC.ớ ố ộ ặ ộ ế ị ổ ệ ở ệ ộ
5.3 Máy ly tâm
5.4 ng ly tâmỐ
5.5 Bình polyetylen có th đ c g n kín.ể ượ ắ
5.6 Màng l c,ọ c l 0,45 ỡ ỗ m, không ch a các nguyên t v t đứ ố ế ược xác đ nh.ị
5.7 pHmét
5.8 Dao tr n b ng nh aộ ằ ự
5.9 Pipet ho c pipet t đ ng ặ ự ộ có dung tích l y 20 ml.ấ
6. Cách ti n hànhế
6.1 M u phòng thí nghi mẫ ệ
Dùng ph n m u đ t hong khô trong không khí đã đầ ẫ ấ ược x lý s b theo TCVN 6647 (ISO 11464), sàng qua rây ử ơ ộ
có c l 2 mm. Dùng m t ph n m u riêng đ xác đ nh hàm lỡ ỗ ộ ầ ẫ ể ị ượng nước theo TCVN 6648 (ISO 11465)
6.2 Qui trình chi tế
Dùng dao tr n b ng nh a (5.8) cân 10,00 g m u phòng thí nghi m (6.1) và chuy n vào bình dung tích 100 ml ộ ằ ự ẫ ệ ể (5.1). Dùng pipet ho c pipét t đ ng (5.9) thêm 20,0 ml dung d ch chi t (4.5). Đóng ch t bình và cho lên máy l c ặ ự ộ ị ế ặ ắ (5.2) và l c trong 2 h 20 ºC ± 2 ºC. G n m t ph n d ch chi t vào ng ly tâm (5.4) và ly tâm trong 10 min 3000ắ ở ạ ộ ầ ị ế ố ở
g. L c ph n trên qua màng l c (5.6). Sau khi đã tách pha, thu d ch chi t vào bình polyetylen (5.5) và ti n hành ọ ầ ọ ị ế ế phân tích trong vòng 48 h
Ti n hành m u tr ng v i m i m phân tích, s d ng cùng m t qui trình nh ng không có m u đ t.ế ẫ ắ ớ ỗ ẻ ử ụ ộ ư ẫ ấ
7. Báo cáo th nghi mử ệ
Báo cáo th nghi m có th k t h p cùng v i báo cáo phép phân tích.ử ệ ể ế ợ ớ
Trang 3Báo cáo th nghi m quá trình chi t có th bao g m nh ng thông tin sau:ử ệ ế ể ồ ữ
a) Vi n d n tiêu chu n này;ệ ẫ ẩ
b) T t c thông tin c n thi t đ nh n bi t đ y đ m u;ấ ả ầ ế ể ậ ế ầ ủ ẫ
c) M i thao tác chi ti t không quy đ nh trong tiêu chu n này ho c là l a ch n, cũng nh b t k y u t nào có th ọ ế ị ẩ ặ ự ọ ư ấ ỳ ế ố ể
nh h ng đ n k t qu th nghi m
TH M C TÀI LI U THAM KH OƯ Ụ Ệ Ả
[1] ADAMS J.F., KISSEL D.E Zinc, copper and nickel availabilities as determined by solution and DTPA
extraction of a sludgeamended soil. Commun. Soil Sci. Plant Anal., 20, 1989, pp 138158
[2] BROWN P. H., DUNEMANN L., SCHULTZ R., MARSCHENER H. Influence of redox potential and plant species on the uptake of nickel and cadmium from soils. Z. Pflanzenernahr. Bodenk., 49, 1989, pp. 382398
[3] MUSTE C., TAUZIN J. Compasaison de la biodisponibilite du cadmium cotenu dans differentes matieres fertilisantes. C. R. Acad Agric. Fr., 3, 1992, pp 7179
[4] LINDSAY W.L., NORWELL W.A Development of DTPA soil test for zinc, iron, manganese and copper. Soil Sci. Soc. Am. J., 42, 1978, pp 421423
[5] ROCA J., POMARES F. Prediction of available heavy metals by six chemical extractants in a sewage sludge amended soil. Commum. Soil Sci. Plant Anal., 22, 1991, pp. 21192136
[6] STREET J. , LINDSAY W.L., SABEY B.R. Solubility and plante uptake of cadmium in soils amended with cadmium and sewage sludge. J. Environ. Qual., 6, 1997, pp. 7277
[7] BCR, Certification report, when reference available