Bài 17: Vị trí của kim loại trong bảng tuần hoàn

* Kết luận 2: Trong cùng chu kì, nguyên tử của nguyên tố kim loại có bán kính nguyên tử lớn hơn và điện tích hạt nhân nhỏ hơn so với nguyên tử của nguyên tố phi kim.. Phiếu học tập 2Tại

Phần hai: Hoá học vô cơ

Chương 5: đại cương về kim loại

Vị trí của kim loại trong bảng tuần hoàn

Tính chất vật lí, tính chất hoá học của kim loại

Dãy điện hoá của kim loại

Hợp kim

Sự ăn mòn kim loại

Điều chế kim loại

Bµi 17: VÞ trÝ cña kim lo¹i trong b¶ng tuÇn hoµn vµ cÊu t¹o cña kim lo¹i

II CÊu t¹o cña kim lo¹i

1 CÊu t¹o nguyªn tö

2 CÊu t¹o tinh thÓ

3 Liªn kÕt kim lo¹i

I VÞ trÝ cña kim lo¹i trong b¶ng tuÇn hoµn

Bài: 17 Vị trí của kim loại trong bảng

tuần hoàn và cấu tạo của kim loại

I Vị trí của kim loại trong bảng tuần hoàn.

- Từ nhóm IA(trừ hiđro), nhóm IIA, nhóm IIIA( trừ bo) và một phần của các nhóm IVA, VA, VIA

- Các nhóm B (từ IB đếnVIIIB)

- Họ lantan và actini

II Cấu tạo của kim loại

1 Cấu tạo nguyên tử

*Ví dụ 1: Cấu hình electron của nguyên tử các nguyên tố Na , Mg , Al , P , S , Cl :

Na: [Ne] 3s 1 Mg: [Ne] 3s 2 Al: [Ne] 3s 2 3p 1 P: [Ne] 3s 2 3p 3 S: [Ne] 3s 2 3p 4 Cl: [Ne] 3s 2 3p 5

Phiếu học tập 1

Viết cấu hình electron của nguyên tử các

nguyên tố: Na, Mg, Al , P, S, Cl ?(Biết Z lần lư

ợt bằng 11, 12, 13, 15, 16, 17)

*Kết luận 1: Nguyên tử của hầu hết các nguyên

tố kim loại đều có ít electron ở lớp ngoài cùng (1, 2 hoặc 3e)

I Vị trí của kim loại trong bảng tuần hoàn

* Kết luận 2: Trong cùng chu kì, nguyên tử của

nguyên tố kim loại có bán kính nguyên tử lớn hơn

và điện tích hạt nhân nhỏ hơn so với nguyên tử của nguyên tố phi kim

11Na 12Mg 13Al 14Si 15P 16S 17Cl 0,157 0,136 0,125 0,117 0,110 0,104 0,099

* Ví dụ 2: So sánh cấu tạo nguyên tử của các nguyên tố kim loại và phi kim thuộc chu kì 3:

II Cấu tạo của kim loại

1 Cấu tạo nguyên tử

(bán kính nguyên tử được đo bằng đơn vị nm)

Phiếu học tập 2

Tại sao kim loại lại có hai dạng cấu tạo là cấu tạo nguyên tử và

cấu tạo tinh thể?

2 Cấu tạo tinh thể

* Nhận xét: Chỉ ở trạng thái hơi kim loại mới tồn tại ở dạng những nguyên tử riêng biệt nên có cấu tạo nguyên tử ở nhiệt độ thường, trừ thuỷ ngân ở thể lỏng còn các kim loại ở thể rắn và có cấu tạo tinh thể

II Cấu tạo của kim loại

1 Cấu tạo nguyên tử

II Cấu tạo của kim loại

1 Cấu tạo nguyên tử

2 Cấu tạo tinh thể

Phiếu học tập 3

Nêu cấu tạo chung của tinh thể kim loại?

* Nhận xét

* Cấu tạo chung của tinh thể kim loại:

Trong tinh thể kim loại, nguyên tử và ion kim loại nằm những nút mạng tinh thể Các electron hoá trị

liên kết yếu với hạt nhân nên dễ tách khỏi nguyên tử

và chuyển động tự do trongmạng tinh thể

a Mạng tinh thể lục phương

- Các nguyên tử, ion kim loại

nằm trên các đỉnh và tâm các

mặt của hình lục giác và ba

của hình lục giác

- Thể tích của các nguyên tử và

ion chiếm 74%, còn lại 26% là

không gian trống

- Kim loại có kiểu mạng này là:

Be, Mg, Zn, Ca

2 Cấu tạo tinh thể

b Mạng tinh thể lập phương tâm diện

- Các nguyên tử, ion kim loại

nằm trên các đỉnh và tâm các

mặt của hình lập phương

-Thể tích của các nguyên tử

và ion kim loại chiếm 74%,

còn lại 26% là không gian

trống

- Kim loại có kiểu mạng này là: Cu, Ag, Au, Al, Pb,

Fe, Ni

2 Cấu tạo tinh thể

c Mạng tinh thể lập phương tâm khối

- Các nguyên tử và ion kim

loại nằm trên các đỉnh và tâm

của hình lập phương

-Thể tích của các nguyên tử và

ion kim loại chỉ chiếm 68%,

còn 32% là không gian trống

- Kim loại có kiểu mạng này là: Li, Na,

K, V, Mo

3 Liên kết kim loại

Liên kết kim loại là liên kết được hình thành

giữa các nguyên tử và ion kim loại trong mạng tinh thể do sự tham gia của các electron tự do

Liên kết cộng hoá

trị Liên kết ion Liên kết kim loại

Do những đôi

electron tạo nên

Do tương tác tĩnh

điện giữa ion dư

ơng và ion âm

Do các nguyên tử, ion kim loại và sự tham gia của

electron tự do

Phiếu học tập 4

So sánh sự khác nhau giữa liên kết kim

loại với liên kết cộng hoá trị và liên kết

ion?

A nguyên tử, ion kim loại và các electron độc thân

B nguyên tử, ion kim loại và các electron tự do

C nguyên tử kim loại và các electron độc thân

D ion kim loại và các electron độc thân

Đáp án: B

Bài tập Bài 1: Mạng tinh thể kim loại gồm có

A Số electron ở lớp ngoài cùng của nguyên tử kim loại thường có ít(1 đến 3e)

B Số electron ở lớp ngoài cùng của nguyên tử phi kim thường có từ 4 đến7 electron

C Trong cùng chu kì, nguyên tử kim loại có

bán kính nhỏ nguyên tử phi kim

D Trong cùng nhóm A, số electron ngoài cùng của các nguyên tử bằng nhau

Đáp án: C

Bài 2: Câu nào sau đây KHÔNG đúng?

Bµi 3 : Cation R+ cã cÊu h×nh electron ë ph©n líp ngoµi cïng lµ 2p6 Nguyªn tö R lµ

A F B Na C K D Cl

§¸p ¸n: B

Bµi 4: Cho cÊu h×nh electron: 1s22s22p6

D·y nµo sau ®©y gåm c¸c nguyªn tö vµ ion cã cÊu h×nh electron nh­ trªn ?

A K+, Cl, Ar

B Li+, Br, Ne

C Na+, Cl, Ar

D Na+, F-, Ne

§¸p ¸n: D