Hướng dẫn đọc và phân tích báo cáo tài chính (Nhanh)

Đọc và phân tích báo cáo tài chính là kỹ năng không thể thiếu, không chỉ trong đầu tư cổ phiếu mà trong nhiều mảng khác như quản trị tài chính doanh nghiệp, kiểm toán, kế toán, ngân hàng. Vấn đề là những kiến thức mà bạn được học ở trường đại học đều không giúp gì nhiều cho bạn. Tại sao? Vì bạn không được dạy cách áp dụng những kiến thức đó như thế nào… Hay những điểm cần chú ý khi phân tích báo cáo tài chính là gì? Trong bài viết này sẽ hướng dẫn đầy đủ và chi tiết nhất cho bạn về cách đọc và phân tích báo cáo tài chính, kèm theo cách áp dụng thực tế khi đầu tư chứng khoán.

H ƯỚ NG D N Đ C VÀ PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH Ẫ Ọ  

(NHANH)

Đ c và phân tích báo cáo tài chính là k  năng không th  thi u, không ch  trongọ ỹ ể ế ỉ  đ u t  cầ ư ổ phi uế  mà trong nhi u m ng khác nh  qu n tr  tài chính doanh nghi p, ki m toán, k  toán,ề ả ư ả ị ệ ể ế  ngân hàng

V n đ  là nh ng ki n th c mà b n đấ ề ữ ế ứ ạ ược h c   trọ ở ường đ i h c đ u không giúp gì nhi u choạ ọ ề ề  

b n.ạ

T i sao?ạ

Vì b n không đạ ược d y cách áp d ng nh ng ki n th c đó nh  th  nào…ạ ụ ữ ế ứ ư ế

Hay nh ng đi m c n chú ý khi phân tích báo cáo tài chính là gì?ữ ể ầ

Trong bài vi t nàyế  s  hẽ ướng d n đ y đ  và chi ti t nh t cho b n v  cách đ c và phân tíchẫ ầ ủ ế ấ ạ ề ọ  báo cáo tài chính, kèm theo cách áp d ng th c t  khi đ u t  ch ng khoán.ụ ự ế ầ ư ứ

B ng cân đ i k  toánả ố ếBáo cáo k t qu  ho t đ ng kinh doanhế ả ạ ộBáo cáo l u chuy n ti n tư ể ề ệ

Thuy t minh báo cáo tài chínhế

B n nên b t đ u nh  th  nào?ạ ắ ầ ư ế

B ướ c #1: Xem ý ki n c a Ki m toán viên ế ủ ể

R t nhi u ngấ ề ười khi đ c BCTC thọ ường b  qua ph n Ý ki n c a ki m toán, trong khi…ỏ ầ ế ủ ể

… đây là ph n quan tr ng đ u tiên mà b n c n chú ý đ n.ầ ọ ầ ạ ầ ế

T i sao?ạ

Các s  li u trên BCTC s  không có ý nghĩa n u ki m toán không ch c ch n v  tính trungố ệ ẽ ế ể ắ ắ ề  

th c c a nó.ự ủ

Hãy xem ý ki n c a Ki m toán viên (KTV) đ i v i báo cáo c a doanh nghi p   đây là gì?ế ủ ể ố ớ ủ ệ ở

Có 4 m c đ  hay ý ki n c a KTV v  tính trung th c c a 1 b  báo cáo. Đó là:ứ ộ ế ủ ề ự ủ ộ

Ch p nh n toàn ph nấ ậ ầNgo i trạ ừ

Không ch p nh nấ ậ

T  ch i.ừ ố

Ví d :ụ

Khi KTV đ a ra ý ki m ki m toán làư ế ể  Ch p nh n toàn ph n.ấ ậ ầ  Đi u nàyề  có nghĩa BCTC đã 

ph n ánh trung th c, h p lý…ả ự ợ

B n có th  tin tạ ể ưởng và s  d ng báo cáo cho vi c phân tích.ử ụ ệ

Vì n u BCTC có sai sót đáng k  thì đã đế ể ược KTV phát hi n và doanh nghi p đã đi u ch nhệ ệ ề ỉ  theo đ  ngh  c a KTV.ề ị ủ

M c đ  tin c y c a BCTC s  gi m d n tứ ộ ậ ủ ẽ ả ầ ương  ng v i 4 ý ki n ki m toán trên.ứ ớ ế ể

Và khi ý ki nế  T  ch iừ ố  được đ a ra cho BCTC c a 1 doanh nghi p, thì t t nh t, b n nên tránhư ủ ệ ố ấ ạ  

xa doanh nghi p đó.ệ

B ướ c #2: Đ c hi u B ng cân đ i k  toán ọ ể ả ố ế

Đây là b ng s  li u quan tr ng đ u tiên c a doanh nghi p. Nó th  hi n tình hình tài chínhả ố ệ ọ ầ ủ ệ ể ệ  

c a doanh nghi p t i m t th i đi m nh t đ nh.ủ ệ ạ ộ ờ ể ấ ị

“B ng cân đ i k  toán cho b n bi t t i th i đi m này m i th  đang   đâu?” ả ố ế ạ ế ạ ờ ể ọ ứ ở

K t c u c a B ng cân đ i s  g m 2 ph n là Tài s n và Ngu n v nế ấ ủ ả ố ẽ ồ ầ ả ồ ố

Ti n và tề ương đương ti n: g m ti n m t và ti n g i ngân hàng. Đây là lo i tàiề ồ ề ặ ề ử ạ  

s n có tính thanh kho n cao nh t c a doanh nghi p. Kho n m c này cũng là m tả ả ấ ủ ệ ả ụ ộ  trong s  ít kho n m c ít b  tác đ ng b i k  toán.ố ả ụ ị ộ ở ế

Các kho n ph i thu: là s  ti n mà khách hàng ch a thanh toán (còn n ) choả ả ố ề ư ợ  doanh nghi p. Đây là kho n m c mà b n c n theo dõi sát sao.ệ ả ụ ạ ầ

Hàng t n kho: Là giá tr  hàng d  tr  c a doanh nghi p. Đó có th  là: nguyên v tồ ị ự ữ ủ ệ ể ậ  

li u, bán thành ph m, thành ph m ho c hàng hóa…ệ ẩ ẩ ặ

Tùy thu c t ng doanh nghi p mà t  tr ng phân b  hàng t n kho s  khác nhau.ộ ừ ệ ỷ ọ ổ ồ ẽ  Ví d , m tụ ộ  doanh nghi p s n xu t thì s  t n kho m t lệ ả ấ ẽ ồ ộ ượng l n nguyên v t li u.ớ ậ ệ

Trong khi đó, doanh nghi p thệ ương m i thì thạ ường t n kho ch  y u là hàng hóa, thành ph m.ồ ủ ế ẩ

Tài s n dài h n ả ạ

Là nh ng tài s n s  có th i gian s  d ng trên 1 năm.ữ ả ẽ ờ ử ụ

Trong đó, Tài s n c  đ nh là kho n m c quan tr ng.ả ố ị ả ụ ọ

Tài s n c  đ nh bao g m: Tài s n h u hình (nh  máy móc thi t b , nhà xả ố ị ồ ả ữ ư ế ị ưởng, máy tính…) và Tài s n vô hình (nh  b ng sáng ch , b n quy n phát minh…)ả ư ằ ế ả ề

N  ph i trợ ả ả

N  ph i tr  và V n ch  s  h u s  n m trong Ngu n v n, ph n ánh ngu n hình thành tài s nợ ả ả ố ủ ở ữ ẽ ằ ồ ố ả ồ ả  

c a doanh nghi p.ủ ệ

N  ph i tr  th  hi n nghĩa v  tài chính c a doanh nghi p đ i v i bên ngoài.ợ ả ả ể ệ ụ ủ ệ ố ớ

Ví d  nh : ch  n , nhà nụ ư ủ ợ ước, nhà cung c p, ngấ ười lao đ ng…ộ

Tương t  tài s n, N  ph i tr  cũng đự ả ợ ả ả ược chia làm 2 lo i: N  ng n h n và N  dài h n.ạ ợ ắ ạ ợ ạ

N  ng n h n là nh ng kho n n  và các nghĩa v  tài chính ph i thanh toán dợ ắ ạ ữ ả ợ ụ ả ưới 1 năm

N  dài h n là nh ng kho n n  và nghĩa v  tài chính đợ ạ ữ ả ợ ụ ược phép thanh toán trên 1 năm

Vay và n  ng n h n/dài h n: Là kho n ti n vay n  tín d ng. N u nh  cácợ ắ ạ ạ ả ề ợ ụ ế ư  kho n n  trên là n  chi m d ng (doanh nghi p không m t chi phí s  d ng v n), thìả ợ ợ ế ụ ệ ấ ử ụ ố  

v i kho n vay này doanh nghi p ph i tr  chi phí s  d ng v n (tr  lãi vay cho ngânớ ả ệ ả ả ử ụ ố ả  hàng)

Ngoài ra có các lo i qu  nh  Qu  đ u t  phát tri n,…ạ ỹ ư ỹ ầ ư ể

M c này đ i di n cho t ng giá tr  tài s n ròng c a doanh nghi p. Đ  B ng cân đ i k  toánụ ạ ệ ổ ị ả ủ ệ ể ả ố ế  cân b ng thì con s  chênh l ch gi a Tài s n và N  ph i tr  s  là V n ch  s  h u c a doanhằ ố ệ ữ ả ợ ả ả ẽ ố ủ ở ữ ủ  nghi p.ệ

Cách đ c B ng cân đ i k  toánọ ả ố ế

B1: Li t kê nh ng m c l n trong Tài s n – Ngu n v n.ệ ữ ụ ớ ả ồ ốB2: Tính toán t  tr ng các kho n m c này trong Tài s n và Ngu n v n, và sỷ ọ ả ụ ả ồ ố ự thay đ i c a các kho n m c t i th i đi m báo cáo.ổ ủ ả ụ ạ ờ ể

B3: Note l i nh ng m c chi m t  tr ng l n, ho c có s  bi n đ ng l n v  m tạ ữ ụ ế ỷ ọ ớ ặ ự ế ộ ớ ề ặ  giá tr    th i đi m báo cáo.ị ở ờ ể

T i sao chúng ta ch  quan tâm đ n nh ng thay đ i l n và t  tr ng l n?ạ ỉ ế ữ ổ ớ ỷ ọ ớ

V  lý thuy t, t t nhiên, b n s  ph i tìm hi u t t t n t t nh ng s  thay đ i đang di n ra trênề ế ấ ạ ẽ ả ể ấ ầ ậ ữ ự ổ ễ  

B ng cân đ i k  toán.ả ố ế

Tuy nhiên công vi c đó t n khá nhi u th i gian, công s c.ệ ố ề ờ ứ

Vi c l a ch n nh ng kho n m c chi m t  tr ng l n trong c  c u Tài s n – Ngu n v n giúpệ ự ọ ữ ả ụ ế ỷ ọ ớ ơ ấ ả ồ ố  

b n tr  l i đạ ả ờ ược câu h i:ỏ

Ph n l n tài s n c a doanh nghi p đang t p trung   đâu? Ngu n hình thành tài s n c a ầ ớ ả ủ ệ ậ ở ồ ả ủ   doanh nghi p ch  y u đ n t  ngu n nào? ệ ủ ế ế ừ ồ

S  thay đ i c a nh ng kho n m c này thự ổ ủ ữ ả ụ ường s  “tr ng y u” h n, quan tr ng h n, và thẽ ọ ế ơ ọ ơ ể 

hi n rõ h n tình hình tài chính c a doanh nghi p.ệ ơ ủ ệ

T t nhiên, n u mu n, b n v n có th  giành th i gian tìm hi u thêm nh ng m c còn l i trênấ ế ố ạ ẫ ể ờ ể ữ ụ ạ  

B ng cân đ i k  toán.ả ố ế

Chúng ta s  l p 1 b ng tính Excel đ  theo dõi s  thay đ i này.ẽ ậ ả ể ự ổ

Ví dụ

Trong bài vi t này, tôi s  s  d ng báo cáo tài chínhế ẽ ử ụ  trên Cafe ngày 31/12/2017 c a NT2ủ  đ  làmể  

m u.ẫ

Cu i năm 2017, tài s n c a NT2 đã gi m ­23,2% so v i cùng k  năm 2016.ố ả ủ ả ớ ỳ

Tài s n c a NT2 t p trung ch  y u  : Ti n và các kho n tả ủ ậ ủ ế ở ề ả ương đương ti n, Các kho n ph iề ả ả  thu ng n h n, và Tài s n c  đ nh.ắ ạ ả ố ị

Đây là nh ng kho n m c b n c n ph i quan tâm trữ ả ụ ạ ầ ả ước tiên   ph n Tài s n c a NT2.ở ầ ả ủ

Chúng ta s  đi sâu vào tìm hi u s  thay đ i này khi đ nẽ ể ự ổ ế  B ướ c#5 c a bài vi t (ủ ế Đ c hi u ọ ể   Thuy t minh BCTC ế )

Bên c nh đó, vi c tính toán t  tr ng trong Tài s n cũng giúp b n đánh giá s  b  li u doanhạ ệ ỷ ọ ả ạ ơ ộ ệ  nghi p có đ u t  tài s n 1 cách h p lý?ệ ầ ư ả ợ

NT2 là doanh nghi p s n xu t đi n, s  h u nhà máy nhi t đi n khí Nh n Tr ch 2. V y thì rõệ ả ấ ệ ở ữ ệ ệ ơ ạ ậ  ràng tài s n đả ược đ u t  l n nh t c a NT2 s  là tài s n là tài s n c  đ nh (c  th , chi mầ ư ớ ấ ủ ẽ ả ả ố ị ụ ể ế  

>60% c  c u tài s n c a doanh nghi p). Đi u này là h p lý!ơ ấ ả ủ ệ ề ợ

Tương t , các kho n m c c n chú ý   N  ph i tr  là:ự ả ụ ầ ở ợ ả ả

Ph i tr  nhà cung c p ng n h n;ả ả ấ ắ ạVay ng n h n;ắ ạ

Vay dài h n.ạ

Và, nh ng thay đ i   V n ch  s  h u là:ữ ổ ở ố ủ ở ữ

Đ  s m nh n bi t để ớ ậ ế ược đi u này, b n c n quan sát xu hề ạ ầ ướng bi n đ ng c a V n l u đ ngế ộ ủ ố ư ộ  thu n (NWC):ầ

Net working capital (NWC) = Tài s n ng n h n – N  ng n h nả ắ ạ ợ ắ ạ

N u NWC có xu hế ướng gi m d n và đ c bi t chuy n sang âm l n thì đi u này đang báo hi uả ầ ặ ệ ể ớ ề ệ  

s  xu t hi n ngày càng rõ r t c a m t cân đ i tài chính. NWC < 0, cho th y công ty đã dùngự ấ ệ ệ ủ ấ ố ấ  

n  ng n h n tài tr  cho tài s n dài h n.ợ ắ ạ ợ ả ạ

B ướ c #3: Đ c hi u Báo cáo k t qu  ho t đ ng kinh doanh ọ ể ế ả ạ ộ

Chúng ta s  chuy n sang báo cáo quan tr ng th  2, Báo cáo k t qu  ho t đ ng kinh doanhẽ ể ọ ứ ế ả ạ ộ  (KQKD)

Báo cáo KQKD là báo cáo t ng k t doanh thu, chi phí ho t đ ng c a doanh nghi p trong kổ ế ạ ộ ủ ệ ỳ báo cáo (quý ho c năm tài chính).ặ

Báo cáo KQKD chia ho t đ ng c a doanh nghi p thành 3 m ng: Ho t đ ng kinh doanh chínhạ ộ ủ ệ ả ạ ộ  (ho t đ ng c t lõi), Ho t đ ng tài chính và Ho t đ ng khác.ạ ộ ố ạ ộ ạ ộ

Công th c chung   ph n này là:ứ ở ầ  L i nhu n = Doanh thu – Chi phíợ ậ

Ho t đ ng kinh doanh chínhạ ộ

Bao g m các kho n m c:ồ ả ụ

Doanh thu thu n v  bán hàng và cung c p d ch v : Đây là doanh thu t  ho tầ ề ấ ị ụ ừ ạ  

đ ng kinh doanh “nòng c t” c a doanh nghi p (sau khi tr  các Kho n gi m trộ ố ủ ệ ừ ả ả ừ doanh thu). Thông thường, đây là ho t đ ng chi m t  tr ng l n nh t trong c  c uạ ộ ế ỷ ọ ớ ấ ơ ấ  doanh thu

Giá v n hàng bán: Th  hi n t t c  chi phí đ  làm ra hàng hóa, d ch v  đã cungố ể ệ ấ ả ể ị ụ  

…t  su t l i nhu n thu đỷ ấ ợ ậ ượ ừc t  bán hàng và CCDV c a doanh nghi p là bao nhiêu?ủ ệ

H  s  này n u đệ ố ế ược doanh nghi p duy trì  n đ nh,   m c cao trong dài h n, ch ng t  doanhệ ổ ị ở ứ ạ ứ ỏ  nghi p có l i th  c nh tranh khá rõ nét.ệ ợ ế ạ

L y doanh thu tr  đi chi phí   2 ho t đ ng này, ta đấ ừ ở ạ ộ ược L i nhu n thu n:ợ ậ ầ

L i nhu n thu n t  ho t đ ng kinh doanh = L i nhu n thu n + Doanh thu TC – Chi phí TC –ợ ậ ầ ừ ạ ộ ợ ậ ầ  Chi phí BH, QLDN

T ng h p l i nhu n t  nh ng ngu n trên, chúng ta s  có đổ ợ ợ ậ ừ ữ ồ ẽ ược L i nhu n trợ ậ ước thu :ế

L i nhu n trợ ậ ước thu  = L i nhu n thu n t  ho t đ ng kinh doanh + L i nhu n khácế ợ ậ ầ ừ ạ ộ ợ ậ

(tr ) kho n Thu  thu nh p doanh nghi p (TNDN) n p cho nhà nừ ả ế ậ ệ ộ ước, ta s  đẽ ược L i nhu nợ ậ  sau thu ế

L i nhu n sau thu  = L i nhu n trợ ậ ế ợ ậ ước thu  – Thu  TNDNế ế

Đây là kho n l i nhu n thu c s  h u c a doanh nghi p và c  đông.ả ợ ậ ộ ở ữ ủ ệ ổ

Cách đ c Báo cáo k t qu  ho t đ ng kinh doanhọ ế ả ạ ộ

Cách th c th c hi n s  tứ ự ệ ẽ ương t  nh  vi c b n đ c B ng cân đ i k  toán.ự ư ệ ạ ọ ả ố ế

Tuy nhiên, trước khi b t đ u, b n nên nhóm riêng doanh thu, chi phí đ  có th  theo dõi sắ ầ ạ ể ể ự 

Giá v n hàng bán gi m 19,1% và t  tr ng trong t ng chi phí gi m t  95,6%ố ả ỷ ọ ổ ả ừ  

xu ng 89,9%. Đi u này giúp cho L i nhu n g p c a NT2 c i thi n, tăng 3,1%.ố ề ợ ậ ộ ủ ả ệChi phí tài chính là y u t  c n quan tâm khi mà t  tr ng c a nó tăng g p 2,3ế ố ầ ỷ ọ ủ ấ  

l n, chi m 8,2% t ng chi phí. Xét v  m t giá tr , kho n chi phí này đã tăng t iầ ế ổ ề ặ ị ả ớ  96,6% so v i cùng k ớ ỳ

Chi phí bán hàng, QLDN cũng có s  thay đ i l n v  m t giá tr , m c dù t  tr ngự ổ ớ ề ặ ị ặ ỷ ọ  trong chi phí chi m ch a t i 2%.ế ư ớ

Nh  v y, t ng doanh thu gi m 15,6%, l n h n m c gi m c a t ng chi phí (gi m 13,9%) đãư ậ ổ ả ớ ơ ứ ả ủ ổ ả  khi n LNTT c a NT2 gi m 25,7% so v i cùng k , đ t 853 t  đ ng.ế ủ ả ớ ỳ ạ ỷ ồ

Và sau khi tr  thu  TNDN, s  L i nhu n sau thu  c a NT2 còn 810 t  đ ng, gi m 25,3% soừ ế ố ợ ậ ế ủ ỷ ồ ả  

Nh ng v n đ  này s  đữ ấ ề ẽ ược gi i đáp trong các bả ước ti p theo c a bài vi t.ế ủ ế

B ướ c #4: Đ c hi u Báo cáo l u chuy n ti n t ọ ể ư ể ề ệ

“Đ  ki m ti n chúng ta ph i chi ti n” ể ế ề ả ề

Báo cáo L u chuy n ti n t  (LCTT) cho bi t doanh nghi p th c s  ki m đư ể ề ệ ế ệ ự ự ế ược bao nhiêu 

ti n và tiêu bao nhiêu ti n trong kho ng th i gian nh t đ nh.ề ề ả ờ ấ ị

Vì sao Dòng ti n l i quan tr ng?ề ạ ọ

Th c t , khá nhi u nhà đ u t  xem nh , th m chí là b  qua báo cáo LCTT khi đ c BCTC.ự ế ề ầ ư ẹ ậ ỏ ọ

Đ ng làm nh  v y!ừ ư ậ

B i vì:ở

N u b  qua bế ỏ ước này, b n r t d  b  qua m t b i các báo cáo có l i nhu n t t đ p mà khôngạ ấ ễ ị ặ ở ợ ậ ố ẹ  

hi u để ược tính b n v ng c a l i nhu n này.ề ữ ủ ợ ậ

 Báo cáo KQKD, doanh thu và l i nhu n s  đ c doanh nghi p ghi nh p ngay khi bán

hàng, k  c  ch a nh n để ả ư ậ ược ti n t  khách hàng. Th c t , khách hàng s  thanh toán choề ừ ự ế ẽ  doanh nghi p vào 1 th i đi m nào đó, có th  vài tháng, vài năm ho c không bao gi ệ ờ ể ể ặ ờ

Tương t , doanh nghi p mua hàng t  nhà cung c p A, m c dù ch a thanh toán h t ti nự ệ ừ ấ ặ ư ế ề  

nh ng trong kho đã có hàng, ho c th m chí là đã đư ặ ậ ược đem bán

Nh  v y, báo cáo l u chuy n ti n t  ghi l i dòng ti n v n đ ng trong doanh nghi p nh  thư ậ ư ể ề ệ ạ ề ậ ộ ệ ư ế nào?

Cách đ c Báo cáo l u chuy n ti n tọ ư ể ề ệ

Báo cáo l u chuy n ti n t  đã đư ể ề ệ ược trình bày thành 3 ph n tầ ương  ng v i 3 dòng ti n: Dòngứ ớ ề  

ti n t  ho t đ ng kinh doanh, Dòng ti n t  ho t đ ng đ u t , và Dòng ti n t  ho t đ ng tàiề ừ ạ ộ ề ừ ạ ộ ầ ư ề ừ ạ ộ  chính

Dòng ti n t  ho t đ ng kinh doanh: là dòng ti n phát sinh trong quá trình thanhề ừ ạ ộ ề  toán cho nhà cung c p, khách hàng, cho ngấ ười lao đ ng, chi tr  lãi vay, và n p cácộ ả ộ  kho n thu  cho nhà nả ế ước… Đây là lượng ti n m t mà b n thân doanh nghi p làmề ặ ả ệ  

ra, ch  không ph i t  vi c huy đ ng thêm v n đ u t  hay vay n ứ ả ừ ệ ộ ố ầ ư ợ

Dòng ti n t  ho t đ ng đ u t : bao g m dòng ti n vào và dòng ti n ra có liênề ừ ạ ộ ầ ư ồ ề ề  quan đ n ho t đ ng đ u t , mua s m, thanh lý… tài s n c  đ nh và các tài s n dàiế ạ ộ ầ ư ắ ả ố ị ả  

h n khác.ạ

Dòng ti n t  ho t đ ng tài chính s  liên quan đ n vi c tăng/gi m v n ch  sề ừ ạ ộ ẽ ế ệ ả ố ủ ở 

h u (nh n v n góp m i, thu t  phát hành c  phi u, tr  c  t c cho c  đông…) vàữ ậ ố ớ ừ ổ ế ả ổ ứ ổ  vay n  (chi tr  n  g c vay, hay vay n  m i nh n đợ ả ợ ố ợ ớ ậ ược…)

V y nên, b n ch  c n xem xét l n lậ ạ ỉ ầ ầ ượ ừt t ng dòng ti n là đề ược

Dòng ti n vào, dòng ti n ra đề ề ược th  hi n nh  th  nào trên Báo cáo l u chuy n ti n t ?ể ệ ư ế ư ể ề ệ

Trên báo cáo LCTT, dòng ti n ra ề  s  là 1 con s  âm, đi kèm v i các t  ng  nhẽ ố ớ ừ ữ ư 

“ti n chi đ  …”, “… đã tr ”.ề ể ả

Trong khi đó, dòng ti n vào ề  s  đẽ ược th  hi n b i các t  ng  nh  “ti n thuể ệ ở ừ ữ ư ề  

t …”, “… nh n đừ ậ ược” và v  m t con s  s  là s  dề ặ ố ẽ ố ương

Ví dụ

Ti p t c v i BCTC 2017 c a NT2.ế ụ ớ ủ

C  s  b t đ u là t  “ơ ở ắ ầ ừ L i nhu n tr ợ ậ ướ c thu  (01) ế ” v i s  ti n 853 t  đ ng, và đi u ch nh choớ ố ề ỷ ồ ề ỉ  

nh ng kho n m c không làm phát sinh dòng ti n (t  m c 02 đ n 06). Bao g m:ữ ả ụ ề ừ ụ ế ồ

M c “ụ Kh u hao TSCĐ và BĐS đ u t  (02) ấ ầ ư ”: S  ti n mua s m TSCĐ th c ch tố ề ắ ự ấ  

đã chi ra t  lâu. Trong quá trình s  d ng, tài s n đó đừ ử ụ ả ược trích kh u hao hàng năm.ấ  

Nh  v y, chi phí kh u hao là có, nh ng không có ti n ch y ra. Do đó, đư ậ ấ ư ề ả ược c ngộ  

b  sung (add­back) vào L i nhu n trổ ợ ậ ước thu ế

“Các kho n d  phòng (03) ả ự ” là chi phí d  phòng đự ược doanh nghi p trích l pệ ậ  

C n quan tâm đi u gì?ầ ề

B n hãy chú ý kho n m c chi m t  tr ng l n là “ạ ả ụ ế ỷ ọ ớ Kh u hao TSCĐ… ấ ”

Kho n m c này th  hi n doanh nghi p m t bao nhiêu ti n đ  duy trì ho t đ ng hàng năm.ả ụ ể ệ ệ ấ ề ể ạ ộLNTT năm 2017 c a NT2 h n 853 t  đ ng, nh ng m t t i 693 t  đ ng cho kh u hao, tủ ơ ỷ ồ ư ấ ớ ỷ ồ ấ ươ  ng

Đ c L u chuy n ti n t  ho t đ ng đ u t ọ ư ể ề ừ ạ ộ ầ ư

Trong k , NT2 chi kho ng 8 t  đ ng đ  mua s m, b  sung TSCĐ và tài s n dàiỳ ả ỷ ồ ể ắ ổ ả  

 đây, b n cũng c n chú ý, 900 t  – s  ti n đ c chi ra đ  cho vay, mua các

công c  n  c a đ n v  khác.ụ ợ ủ ơ ị

C ng d n các kho n m c, ta độ ồ ả ụ ược “L u chuy n ti n thu n t  ho t đ ng đ u t  (30)” ư ể ề ầ ừ ạ ộ ầ ư  thể 

hi n s  chênh l ch gi a dòng ti n ra và dòng ti n vào lên đ n 847 t  đ ng, mà ch  y u là doệ ự ệ ữ ề ề ế ỷ ồ ủ ế  kho n 900 t  b t thả ỷ ấ ường gây ra

Đ c L u chuy n ti n t  ho t đ ng tài chính ọ ư ể ề ừ ạ ộ

M c 31 là kho n ti n thu t  phát hành c  phi u. M c 34 là kho n ti n chi tr  ph n n  g cụ ả ề ừ ổ ế ụ ả ề ả ầ ợ ố  

c a kho n vay. Và m c 36 là dòng ti n chi tr  c  t c cho c  đông.ủ ả ụ ề ả ổ ứ ổ

Có th  th y, NT2 hi n không có kho n vay m i nào trong năm.ể ấ ệ ả ớ

Bên c nh đó, doanh nghi p r t ch  đ ng trong vi c tr  n  vay hàng năm. Trong năm 2017,ạ ệ ấ ủ ộ ệ ả ợ  NT2 chi kho ng 1.330 t  đ  thanh toán n  g c. Đi u này giúp làm gi m t  tr ng và giá trả ỷ ể ợ ố ề ả ỷ ọ ị 

c a kho n m c Vay dài h n trên b ng cân đ i.ủ ả ụ ạ ả ố

Vi c gi m n  vay là m t tín hi u t t. Tình hình tài chính c a doanh nghi p đang d n đệ ả ợ ộ ệ ố ủ ệ ầ ượ  c

c i thi n. R i ro thanh toán cũng nh  th  mà gi m.ả ệ ủ ờ ế ả

C ng các kho n m c t  31 đ n 36 ta độ ả ụ ừ ế ược “L u chuy n ti n thu n t  ho t đ ng tài chính ư ể ề ầ ừ ạ ộ   (40)“.

C ng ba m c L u chuy n ti n thu n t  ho t đ ng kinh doanh, t  đ u t  và t  ho t đ ng tàiộ ụ ư ể ề ầ ừ ạ ộ ừ ầ ư ừ ạ ộ  chính, ta thu đượ L u chuy n ti n thu n trong năm (50)c “ ư ể ề ầ ” là ­1.252 t  đ ng.ỷ ồ

T i th i đi m đ u năm 2017, NT2 đang có 1.398 t  đ ng ti n và tạ ờ ể ầ ỷ ồ ề ương đương ti n. Và, cu iề ố  năm s  ti n này đã gi m xu ng còn 146 t  đ ng.ố ề ả ố ỷ ồ

C n l u ý gì khi đ c Báo cáo l u chuy n ti n t ?ầ ư ọ ư ể ề ệ

Có 3 v n đ  b n c n l u ý:ấ ề ạ ầ ư

Th  nh t:ứ ấ  Trong 3 nhóm, thì nhóm 2 và 3 có b n ch t là tăng   k  hi n t i,ả ấ ở ỳ ệ ạ  

gi m   k  tả ở ỳ ương lai, ho c ngặ ượ ạc l i

Doanh nghi p đi vay 10 t  thì trong tệ ỷ ương lai s  ph i có kho n tr  l i 10 t  Đã có mua m iẽ ả ả ả ạ ỷ ớ  tài s n thì  t ph i có thanh lý tài s n…ả ắ ả ả

Th   hai:ứ  Tr ng   tâm   nghiên   c u   làọ ứ  L u   chuy n   ti n   t   t   ho t   đ ng   kinh ư ể ề ệ ừ ạ ộ   doanh. Vì nó th  hi n kh  năng t o ra ti n th c t  c a doanh nghi p.ể ệ ả ạ ề ự ế ủ ệ

L u chuy n ti n thu n t  ho t đ ng kinh doanhư ể ề ầ ừ ạ ộ  năm 2017 là 1.785 t  đ ng, đây không ph i làỷ ồ ả  kho n l i nhu n th c c a NT2 mà bao g m c  các kho n ph i thu, ph i tr …ả ợ ậ ự ủ ồ ả ả ả ả ả

Tuy nhiên, n u đ u đ n hàng k , dòng ti n này c a NT2 luôn mang s  dế ề ặ ỳ ề ủ ố ương, có nghĩa là 

Th  ba:ứ  Ti n và các kho n tề ả ương đương ti n cu i k  có th  gi m so v i kề ố ỳ ể ả ớ ỳ 

trước. Đây ch a h n là đi u x u, vì doanh nghi p đã tr  các kho n vay c a mìnhư ẳ ề ấ ệ ả ả ủ  

trước đó. Nh    ví d  trên c a chúng ta.ư ở ụ ủ

Tips: Nh n bi t tình hình tài chính lành m nh c a doanh nghi p thông qua dòng ti n chi trậ ế ạ ủ ệ ề ả 

c  t c b ng ti n cho c  đông.ổ ứ ằ ề ổ

Vi c doanh nghi p chi tr  c  t c b ng ti n  n đ nh, đ u đ n hàng năm là d u hi u quanệ ệ ả ổ ứ ằ ề ổ ị ề ặ ấ ệ  

tr ng đ  ch ng t  s  lành m nh v  dòng ti n và l i nhu n mà doanh nghi p công b  là th cọ ể ứ ỏ ự ạ ề ề ợ ậ ệ ố ự  

ch t.ấ

B ướ c #5: Đ c hi u Thuy t minh báo cáo tài chính ọ ể ế

Thuy t minh BCTC cung c p cho b n thông tin chi ti t các thông tin s  li u đã trình bày ế ấ ạ ế ố ệ ở các B ng CĐKT, Báo cáo KQKD, Báo cáo LCTT và các thông tin c n thi t khác theo chu nả ầ ế ẩ  

m c k  toán c  th ự ế ụ ể

Thuy t minh BCTC s  bao g m nh ng n i dung:ế ẽ ồ ữ ộ

Đ c đi m ho t đ ng c a doanh nghi p;ặ ể ạ ộ ủ ệ

K  k  toán và đ n v  ti n t  s  d ng trong k  toán;ỳ ế ơ ị ề ệ ử ụ ếChu n m c k  toán và ch  đ  k  toán áp d ng;ẩ ự ế ế ộ ế ụCác chính sách k  toán áp d ng;ế ụ

Thông tin b  sung cho các kho n m c trên B ng cân đ i k  toán;ổ ả ụ ả ố ếThông tin b  sung cho các kho n m c trên Báo cáo KQKD;ổ ả ụThông tin b  sung cho các kho n m c trên L u chuy n ti n t ổ ả ụ ư ể ề ệCách đ c Thuy t minh báo cáo tài chínhọ ế

Chúng ta s  chia Thuy t minh BCTC ra thành 2 ph n:ẽ ế ầ

Ph n 1: Tìm hi u v  v  doanh nghi p ầ ể ề ề ệ

Bao g m: đ c đi m ho t đ ng c a doanh nghi p, k  k  toán, các chu n m c và chính sáchồ ặ ể ạ ộ ủ ệ ỳ ế ẩ ự  

k  toán mà doanh nghi p áp d ng.ế ệ ụ

 ph n này, b n s  ph i tr  l i đ c nh ng câu h i sau:

Ở ầ ạ ẽ ả ả ờ ượ ữ ỏ

Ngành ngh  ho t đ ng c a doanh nghi p là gì?ề ạ ộ ủ ệ

B n ph i hi u doanh nghi p mà mình đang tìm hi u đang ho t đ ng trong ngành ngh  gì? Vìạ ả ể ệ ể ạ ộ ề  

m i ngành ngh  khác nhau, thì các con s  trên BCTC s  có ý nghĩa khác nhau.ỗ ề ố ẽ

Ví d : Doanh nghi p s n xu t s  ph i đ u t  nhà xụ ệ ả ấ ẽ ả ầ ư ưởng, máy móc,… thì tài s n c  đ nh sả ố ị ẽ 

Các chính sách k  toán, chu n m c k  toán doanh nghi p đang áp d ng ra sao?ế ẩ ự ế ệ ụ

Nh ng thông tin này, b n hoàn toàn có th  tìm th y   đo n đ u c a Thuy t minh BCTC.ữ ạ ể ấ ở ạ ầ ủ ế

Ph n 2: Thuy t minh v  các kho n m c trên BCTC ầ ế ề ả ụ

 các b c #2, 3 và 4 phía trên, chúng ta đã note l i nh ng kho n m c c n l u ý, có s  thay

đ i l n so v i cùng k ổ ớ ớ ỳ

Gi  là lúc b n đi đ n ph n thuy t minh c a nh ng kho n m c đó đ  tìm hi u lý do.ờ ạ ế ầ ế ủ ữ ả ụ ể ể

B n có th  k t h p đ c song song Thuy t minh BCTC khi b n đang xem xét B ng cân đ iạ ể ế ợ ọ ế ạ ả ố  

k  toán và Báo cáo KQKD.ế

Ví dụ

Chúng ta s  đi vào t ng ph n…ẽ ừ ầ

Tìm hi u v  doanh nghi p ể ề ệ

Ho t đ ng chính c a NT2 là v n hành các công trình đi n, mà c  th    đây làạ ộ ủ ậ ệ ụ ể ở  nhà máy nhi t đi n khí Nh n Tr ch 2 – m t nhà máy s n xu t đi n.ệ ệ ơ ạ ộ ả ấ ệ

NT2 thành l p t  năm 2007. Doanh nghi p đã ho t đ ng đậ ừ ệ ạ ộ ược 11 năm

Thông thường, 25 năm là kho ng th i gian v n hành trung bình c a m t nhà máy nhi t đi nả ờ ậ ủ ộ ệ ệ  khí. Nh  v y, NT2 đã ho t đ ng x p x  1/2 vòng đ i c a nhà máy.ư ậ ạ ộ ấ ỉ ờ ủ

BCTC c a NT2 đủ ượ ậc l p đúng theo chu n m c và các nguyên t c k  toán c aẩ ự ắ ế ủ  

Vi t Nam.ệ

Năm tài chính c a NT2 là t  ngày 01/01 đ n 31/12, tủ ừ ế ương đương v i 1 nămớ  

dương l ch.ị

B n c n l u ý v n đ  này, vì có 1 s  BCTC đạ ầ ư ấ ề ố ượ ậc l p theo chu k  kinh doanh c a ngành.ỳ ủ

Ví d  nh  k  báo cáo c a T p đoàn Hoa Sen (HSG) s  t  01/10 năm trụ ư ỳ ủ ậ ẽ ừ ước đ n 30/9 năm nay.ếKhi đó, b n s  không th  so sánh s  li u c a HSG v i m t doanh nghi p có k  báo cáo tạ ẽ ể ố ệ ủ ớ ộ ệ ỳ ừ 01/01 đ n 31/12 đế ược

Ti p đ n, b n s  đ c các nguyên t c hay chính sách k  toán đế ế ạ ẽ ọ ắ ế ược NT2 áp d ng trong vi cụ ệ  

l p BCTC đ  bi t đậ ể ế ược các con s  đố ược ghi nh n nh  th  nào?ậ ư ế

Bây gi , chúng ta s  chuy n ti p sang Đ c thuy t minh các kho n m c trên BCTC.ờ ẽ ể ế ọ ế ả ụ

Thuy t minh ế  B ng cân đ i k  toán ả ố ế

Nh ng v n đ  chúng ta c n làm rõ   B ng cân đ i k  toán là:ữ ấ ề ầ ở ả ố ế

Ti n và các kho n tề ả ương đương ti nềCác kho n ph i thu ng n h nả ả ắ ạ

Tài s n c  đ nhả ố ị

Ph i tr  ngả ả ười bán ng n h nắ ạ