Tiêu chuẩn ngành QP. TL-C-5-75: Quy phạm thiết kế tầng lọc ngược công trình thủy công

Tiêu chuẩn ngành QP. TL-C-5-75: Quy phạm thiết kế tầng lọc ngược công trình thủy công. Quy phạm này dùng để thiết kế lọc ngược và vùng chuyển tiếp bằng đất không dính, cát, cuội, sỏi và đá dăm, cũng như lọc ngược bằng bê tông xốp, đặt trong các công trình thuỷ lợi ngoại cấp, cấp I, II, III, và IV,... Mời các bạn cùng tham khảo để nắm bắt nội dung chi tiết.

1.1.  Ph m vi ạ s  d ng ử ụ

Quy ph m này dùng đ  thi t k  l c ngạ ể ế ế ọ ược và vùng chuy n ti p b ng đ t khôngể ế ằ ấ  dính, cát, cu i, s i và đá dăm, cũng nh  l c ngộ ỏ ư ọ ược b ng bê tông x p, đ t trong cácằ ố ặ  công trình thu  l iỷ ợ  ngo i c p, c p I, II, III, và IV, theo v n ạ ấ ấ ố đ u t : trong đ p đ t vàầ ư ậ ấ  

đ p đá đ , trong mái đ p,ậ ổ ậ  trong n n đ p nhà máy thu  đi n, âu thuy n và các côngề ậ ỷ ệ ề  trình khác, trong ph n tiêu năng sau đ p, trong l p mái kênh, trong l p gia c  máiầ ậ ớ ớ ố  

d c c a b , đáy thố ủ ờ ượng l u và h  l u.ư ạ ư

Đ i v i công trình thu  l iố ớ ỷ ợ  c p IV và V, các yêu c u có th  l y th p h n.ấ ầ ể ấ ấ ơ

Trong trường h p các đ c tr ng tính toán c a  v t li u, khai thác đ  làm l c ngợ ặ ư ủ ậ ệ ể ọ ượ  c

vượt ra ngoài các gi i h nớ ạ  nêu trong các đi u ki n ngh  trong b n quy ph m này thìề ế ị ả ạ  

c n ph i  ầ ả ki m traể   l c đã thi t k  b ng  ọ ế ế ằ thí nghi mệ   trong phòng ho c  ặ ở công    

trường

1.2.  Thu t ng  và ký hi u.ậ ữ ệ

Quy ph m nay khuyên nên theo đúng các thu t ng  và ký hi u sau đây:ạ ậ ữ ệ

Nh ng thu t ng   ữ ậ ữ ch  y u ủ ế :

K t c u tiêu n ế ấ ướ  – K t c u dùng đ  h  th p m c n c ế ấ ể ạ ấ ự ước  ng m ho c áp l c nầ ặ ự ướ  c

ng m cũng nh  đ  d n nầ ư ể ẫ ước  th m m t cách có ấ ộ t  ch c ổ ứ trong h  th ng ệ ố  tiêu nước

L c ng ọ ượ  – Nh ng l p cát, s n, s i ho c đá dăm đ  b o v  đ t trong các công c ữ ớ ạ ỏ ặ ể ả ệ ấ  trình và trong n n các công trình đ  kh i b  xói ng m c  h c cũng nh  kh i b  épề ể ỏ ị ầ ơ ọ ư ỏ ị  phì, đùn đ t cu n đi trong nh ng trấ ố ữ ường h p cá bi t.ợ ệ

C t đ t ố ấ  – T p h p các h t đ t ch u tác d ng và chuy n tác d ng c a ngo i l c vàậ ợ ạ ấ ị ụ ể ụ ủ ạ ự  

đ m b o  đ  b n và đ  ả ả ộ ề ộ n đ nh ổ ị c a đ t.ủ ấ

Ch t nhét c a đ t – các h t n m trong k  r ng c a c t đ t xói ng m. Hi n tấ ủ ấ ạ ằ ẽ ỗ ủ ố ấ ầ ệ ượ  ngthay đ i thành ph n h t và c u trúc c a đ t, do s  chuy n v  c a các h t nh  ho cổ ầ ạ ấ ủ ấ ự ể ị ủ ạ ỏ ặ  

s  lôi các h t nh  ra ngoài b i dòng th m bên trong đ t, ho c s  hoà tan mu i trongự ạ ỏ ở ấ ấ ặ ự ố  

nước có trong đ t, ho c do mu i đấ ặ ố ượ ữc r a lũa; h u qu  là có th  phá ho i đ  b nậ ả ể ạ ộ ề  

và đ  ộ n đ nh ổ ị c a đ t.ủ ấ

Các d ng xói ng m đạ ầ ược phân nh  sau: xói ng m c  h c và xói ng m hoá h c.ư ầ ơ ọ ầ ọ  Trong quy ph m này ch  xét xói ng m c  h c.ạ ỉ ầ ơ ọ

Xói ng m c  h c – hi n tầ ơ ọ ệ ượng chuy n  v  trong đ t và hi n tể ị ấ ệ ượng lôi các h t nhạ ỏ 

t  trong t ng đ t ra ngoài do tác d ng c a dòng th m.ừ ầ ấ ụ ủ ấ

Xói ng m c  h c trong – hi n t ng chuy n v  trong đ t c a h i nh  do dòng th mầ ơ ọ ệ ượ ể ị ấ ủ ạ ỏ ấ  gây ra

Xói ng m c  h c ngoài – hi n tầ ơ ọ ệ ượng lôi các h t nh  t  trong t ng đ t ra ngoài doạ ỏ ừ ầ ấ  dòng th m gây ra.ấ

Xói ng m c  h c nguy hi m – hi n tầ ơ ọ ể ệ ượng chuy n v  và lôi các h t nh  và các h tể ị ạ ỏ ạ  

c t đ t v i ố ấ ớ s  lố ượng do dòng th m gây ra làm phá ho i đ  b n và đ  ấ ạ ộ ề ộ n đ nh ổ ị c aủ  

đ t.ấ

S  b i t c – hi n tự ồ ắ ệ ượng l ng đ ng các h t nh  do dòng th m ắ ọ ạ ỏ ấ v n chuy n ậ ể vào các 

k  r ng c a đ t.ẽ ỗ ủ ấ

Đ t xói ng m ­ đ t ấ ầ ấ trong đó xói ng m c  h c có th  ầ ơ ọ ể xu t hi n ấ ệ và phát tri n ể v iớ  

v n t c th m vậ ố ấ ượt quá v n t c t i h n.ậ ố ớ ạ

Đ t không xói ng m ­ đ t ấ ầ ấ trong đó  xói ng m c  h c không th  x y ra.ầ ơ ọ ể ả

Vùng ti p xúc c a đ t ế ủ ấ  – vùng bao g m ồ biên gi i c a hai lo i đ t k  c n và ớ ủ ạ ấ ế ậ khác nhau v  thành ph n h t; vùng đó đề ầ ạ ượ xác đ nh c  ị  b ng chi u sâu xâm nh p c a h tằ ề ậ ủ ạ  

lo i đ t này sang lo i đ t kia.ạ ấ ạ ấ

S  r i vãi đ t vào l c – hi n tự ơ ấ ọ ệ ượng di chuy n các h t nh  t  ch  đ t ti p xúc vàoể ạ ỏ ừ ỗ ấ ế  

l p l c do tác d ng c a tr ng l c.ớ ọ ụ ủ ọ ự

n 

Ấ lõm l c vào đ t – hi n tọ ấ ệ ượng đ y các h t c a c t l c vào đ t ti p xúc ẩ ạ ủ ố ọ ấ ế xu t hi nấ ệ  

dưới tác d ng c a trong l c và t i tr ng bên ngoài.ụ ủ ự ả ọ

Phân l p đ t – hi n t ng tách h t to kh i h t nh  ớ ấ ệ ượ ạ ỏ ạ ỏ xu t hi nấ ệ  khi v n chuy nậ ể , đ  vàổ  

r i đ t.ả ấ

Đùn đ t – hi n tấ ệ ượng tách r i và chuy n v  c a đ t gây ra b i dòng th m đi lên.ờ ể ị ủ ấ ở ấBóc l p đ t – hi n tớ ấ ệ ượng các k t th  c a đ t dính (đ t có sét và đ t th t) b  tách r iế ể ủ ấ ấ ấ ị ị ờ    

ở vùng ti p xúc c a l c ngế ủ ọ ược v i đ t.ớ ấ

Xói mòn ti p xúc – hi n tế ệ ượng xói mòn đ t h t nh  ấ ạ ỏ   ở  ch  ti p xúc v i đ t do tácỗ ế ớ ấ  

d ng c a th m d c.ụ ủ ấ ọ

Nh ng ký hi u b ng ch :ữ ệ ằ ữ

D – đường kính h t v t li u c a l c;ạ ậ ệ ủ ọ

6

d – đường kính h t đ t đạ ấ ược  l c ngọ ược b o v ;ả ệ

Do – đường  kính trung bình  c a l  r ng trong l p l c;ủ ỗ ỗ ớ ọ

dtv – đường  kính h t t o vòm c a đ t;ạ ạ ủ ấ

dxn – đường  kính h t (xói ng m) c a đ t b  lôi ra b i dòng th m;ạ ầ ủ ấ ị ở ấ

domax – đường  kính l n nh t ớ ấ c a ủ đường th m;ấ

dbt – đường  kính h t làm   đ ng ạ ứ ọ b t đ u ắ ầ làm t c l c (ho c đ t) b  b i t c;ắ ọ ặ ấ ị ồ ắ

D10 D17  D60  – đường  kính h t v t li u l c ngạ ậ ệ ọ ược, các h t nh  h n các h tạ ỏ ơ ạ  

này trong thành ph n c a đ t chi m 10  17  60% theo tr ngầ ủ ấ ế ọ  

lượng;

d10  d17  d60 – nh  trên, c a đ t đư ủ ấ ược b o v ;ả ệ

dmin – đường  kính nh  nh t c a h t đ t, các h t nh  h n các h t này trongỏ ấ ủ ạ ấ ạ ỏ ơ ạ  

thành ph n c a đ t chi m 0% theo tr ng lầ ủ ấ ế ọ ượng;

kđ – h  s  th m c a đ t đệ ố ấ ủ ấ ượ ọc l c ngược b o v ;ả ệ

k1 – h  s  th m c a v t li u l c ngệ ố ấ ủ ậ ệ ọ ược;

Jth, Vth – gradien c t nộ ước và v n t c th m t i h n, v i các tr  s  này b t đ uậ ố ấ ớ ạ ớ ị ố ắ ầ  

có xói ng m c  h cầ ơ ọ

Jep, Vep – građien c t nộ ước và v n t c th m cho phép, l y b ng các tr  s  t iậ ố ấ ấ ằ ị ố ớ  

h n có gi m theo h  s  an toàn;ạ ả ệ ố

 – góc gi a các phữ ương c a v n t c th m và l c tr ng trủ ậ ố ấ ự ọ ường

x –  h  s  x p h t không đ u trong đ t ho c h  s  c c b  v  xói ng m;ệ ố ế ạ ề ấ ặ ệ ố ụ ộ ề ầ

0 – h  s  v n t c t i h n;ệ ố ậ ố ớ ạ

f* – h  s  ma sát tính đ i;ệ ố ổ

đ – dung tr ng đ t khôọ ấ

 – tr ng lọ ượng riêng c a các h t đ t;ủ ạ ấ

n – dung tr ng c a nọ ủ ước;

W – đ   m c a đ t;ộ ẩ ủ ấ

Wc – gi i h n ch y c a đ t;ớ ạ ả ủ ấ

W1 – gi i h n lăn c a đ t;ớ ạ ủ ấ

Wđ – ch  s  d o c a đ t;ỉ ố ẻ ủ ấ

G – h  s   m;ệ ố ẩ

c – h  s  r ng c a đ t   gi i h n ch y;ệ ố ỗ ủ ấ ở ớ ạ ả

Jtt – građien c t nộ ước tính toán

D0tt – đường  kính tính toán c a k  r ng v t li u l c;ủ ẽ ỗ ậ ệ ọ

H – c t nộ ước ;

Re – s  Rây nôl;ố – h  s  nh t đ ng h c c a nệ ố ớ ộ ọ ủ ước ;

g – gia t c tr ng trố ọ ường

1.3.  Ch c năng c a l c ngứ ủ ọ ược

L c ngọ ược chính là nh ng l p v t li u trung gin, n i ti p đ t h t nh  c n b o vữ ớ ậ ệ ố ế ấ ạ ỏ ầ ả ệ 

v i đ t   h t to (b  ph n tiêu nớ ấ ạ ộ ậ ước). Ch c năng  ứ ch  y u  ủ ế c a l c ngủ ọ ược là ngăn 

ng a xói ng m c  h c nguy hi m trong đ t h t nh  c n b o v  Trong nh ngừ ầ ơ ọ ể ấ ạ ỏ ầ ả ệ ữ  

trường h p cá bi t, l c ngợ ệ ọ ược có th  làm nhi m v  gia t i ch ng hi n tể ệ ụ ả ố ệ ượng đùn 

đ t.ấ

L c ngọ ược có th  là nh ng k t c u đ c l p ho c là b  ph n c a các k t c u tiêuể ữ ế ấ ộ ậ ặ ộ ậ ủ ế ấ  

nước (nghiêng theo mái d c,  ng, lăng tr  đá, v.v ).ố ố ụ

1.4.  Yêu c u ầ đ i v i ố ớ l c ngọ ược

L c ngọ ược ph i tho  mãn nh ng yêu c u sau đây:ả ả ữ ầ

1. Đ  th m n c c a l c ng c ph i r t l n ộ ấ ướ ủ ọ ượ ả ấ ớ so v iớ  đ  th m n c c a đ t đ c nóộ ấ ướ ủ ấ ượ  

b o v ;ả ệ

2. Thành ph n h t c a l c ngầ ạ ủ ọ ược ph i ch n sao cho:ả ọ

a) B o đ m không có hi n tả ả ệ ượng r i vãi h t c t c a đ t c n b o v  vào trong l cơ ạ ố ủ ấ ầ ả ệ ọ  

ngược, cũng nh  không có s  r i vãi h t c t c a b n thân l c ngư ự ơ ạ ố ủ ả ọ ược vào trong 

k t c u tiêu nế ấ ước ho c đá đ ;ặ ổ

b) Ngăn ng a đừ ượ ự phát tri n c s   ể nguy hi m  ể đ i v i ố ớ đ  b n và đ  ộ ề ộ n đ nh ổ ị c a đ tủ ấ  

c n b o v  v  xói ng m c  h c trong vùng ti p xúc v i l c;ầ ả ệ ề ầ ơ ọ ế ớ ọ

c) B o đ m không có s    đ ng b i t c l c ngả ả ự ứ ọ ồ ắ ọ ược do các h t nh  đạ ỏ ược dòng th mấ  mang t  đ t c n b o v  đ n; do đó các h t đ t mà hi n từ ấ ầ ả ệ ế ạ ấ ệ ượng lôi c a chúngủ  không gây bi n d ng nghiêm tr ng trong đ t c n b o v  và đế ạ ọ ấ ầ ả ệ ược phép ph iả  

được mang ra qua l c ngọ ược cùng v i dòng th m;ớ ấ

d) Ngăn ng a đừ ược xói ng m c  h c nguy hi m  ầ ơ ọ ể đ i v i ố ớ đ  b n và đ  ộ ề ộ n đ nh ổ ị  c aủ  

l c ngọ ược trong b n thân l p l c;ả ớ ọ

8

N u đ t c n b o v  là không xói ng m thì không c n tho  mãn các đi u ki n  2 vàế ấ ầ ả ệ ầ ầ ả ề ệ  

3 (đi m b, c) đã ch  ể ỉ   ở trên khi ch n thành ph n l c ngọ ầ ọ ược. N u ngay c  thành ph nế ả ầ  

l c ngọ ược cũng là không xói ng m thì không c n tho  mãn c  đi u ki n   th  4ầ ầ ả ả ề ệ ứ  (đi m d). Trong trể ường h p nh  v y ch  yêu c u   tho  mãn đi u ki n th  nh tợ ư ậ ỉ ầ ả ề ệ ứ ấ  nghĩa là b o đ m không có s  r i vãi h t c t đ t vào l c ngả ả ự ơ ạ ố ấ ọ ược;

3. Chi u dày c a m t l p l c ngề ủ ộ ớ ọ ược b t k  ph i l n h n chi u dày c a vùng ti pấ ỳ ả ớ ơ ề ủ ế  xúc n i ti p r t nhi u. L p l c ph i có chi u dày sao cho trong l p đó hình thànhố ế ấ ề ớ ọ ả ề ớ  

được c t đ t có thành ph n h t thích  ng và có kh  năng   ch u tác d ng c aố ấ ầ ạ ứ ả ị ụ ủ  ngoài ta  Chi u dày các l p l c ph i đỉ ề ớ ọ ả ượ ấc  n đ nh có xét đ n ị ế bi n pháp ệ thi công;

4. Thi công l p l c ngớ ọ ược ph i ti n hành sao cho đ m b o  đả ế ả ả ược đ  đ ng đ u c aộ ồ ề ủ  thành ph n h t v t li u theo chi u dày và theo m t b ng c a t ng l p l c. Cũngầ ạ ậ ệ ề ặ ằ ủ ừ ớ ọ  không cho phép phân l p v t li u khi x p các l p c a l c ngớ ậ ệ ế ớ ủ ọ ược

1.5 Nhi m v  thi t k  l c ngệ ụ ế ế ọ ược là bao g m ồ  gi i quy t các ả ế v n đấ ề c  b n sauơ ả  

đây:

1. Xác l p các thông s  tính toán (thành ph n h t, dung tr ng đ  r ng, h  sậ ố ầ ạ ọ ộ ỗ ệ ố 

th m.v ) c a đ t đấ ủ ấ ượ ọc l c ngược b o v ; đánh giá đ  b n và ả ệ ộ ề ổn đ nh ị (đ  xóiộ  

ng m) c a đ t; và ầ ủ ấ xác đ nh ị  kích thước tính toán  c a h t đ t t o vòm theo thànhủ ạ ấ ạ  

ph n đ t và nh ng đi u ki n  thu  đ ng c a dòng th m;ầ ấ ữ ề ệ ỷ ộ ủ ấ

2. Ch n v t li u thiên nhiên ho c v t li u nhân t o (đá dăm, x  đọ ậ ệ ặ ậ ệ ạ ỉ ược tán nh  v.v )ỏ  

có th  dùng làm l c ngể ọ ược;

3. Xác đ nh thành ph n h t c a l p th  nh t và các l p ti p theo c a l c ngị ầ ạ ủ ớ ứ ấ ớ ế ủ ọ ượ  c

ch n t  các v t li u thiên nhiên ho c nhân t o;ọ ừ ậ ệ ặ ạ

4. Đánh giá đ  th m nộ ấ ướ ủc c a v t li u dùng cho l c ngậ ệ ọ ược thi t k ;ế ế

5. Ki m tra đ  b n và đ  ể ộ ề ộ n đ nh ổ ị v  xói ng m c a đ t c n b o v  b ng l c ngề ầ ủ ấ ầ ả ệ ằ ọ ượ  cthi t k  và c a v t li u làm l c ngế ế ủ ậ ệ ọ ược;

6. Xác đ nh chi u dày và s  l p c a l c ngị ề ố ớ ủ ọ ược;

7. Xác đ nh ị gi i h nớ ạ  chênh l ch cho phép có th  x y ra  v  thành ph n h t, chi uệ ể ả ề ầ ạ ề  

d y các l p và đ  r ng c a v t li u l c ngầ ớ ộ ỗ ủ ậ ệ ọ ược khi x p chúng vào k t c u tiêuế ế ấ  

nước

1.6.  Phân lo i l c ngạ ọ ược

Khi l a ch n thành ph n h t c a v t li u l c ngự ọ ầ ạ ủ ậ ệ ọ ược c n phân bi t chúng ra làm 2ầ ệ  

ki u c  b n.ể ơ ả

Ki u I:  Th m ngang (th m qua m t c t ngang l p l c) và s  xâm nh p c a đ t vàoể ấ ấ ặ ắ ớ ọ ự ậ ủ ấ  

l c ngọ ược dưới tác d ng c a tr ng l c  là nh ng y u t  ụ ủ ọ ự ữ ế ố xác đ nh ị thành ph n c aầ ủ  

l c ngọ ược. Trong lo i l c ngạ ọ ược này c n phân bi t hai trầ ệ ường h p:ợ

­ Trường h p th  nh t – Phợ ứ ấ ương c a v n t c th m và c a tr ng l c trùng v iủ ậ ố ấ ủ ọ ự ớ  nhau (hình 1a);

­ Trường h p th  hai – Phợ ứ ương c a chúng ngủ ược nhau (hình 1b);

Ki u II: Th m d c (th m d c theo l p l c) là y u t  ể ấ ọ ấ ọ ớ ọ ế ố xác đ nh  ị thành ph n l cầ ọ  

ngược khi đó các ch  ti p xúc c a đ t và các l p l c có th  là n m ngang ho cỗ ế ủ ấ ớ ọ ể ằ ặ  

n m nghiêng (hình 1c, d, đ);ằ

Các l c ngọ ược có m t ti p xúc th ng đ ng gi a 2 l p đ t k  c n (các l c ngặ ế ẳ ứ ữ ớ ấ ế ậ ọ ượ  cnày ch  y u ủ ế được  đ t vào các l  khoan và gi ng ặ ỗ ế t p trung ậ nước) được xem như 

ki u l c th  nh t, n u th m đi qua chi u ngang c a chúng và để ọ ứ ấ ế ấ ề ủ ược coi nh  ki u II,ư ể  

n u th m theo chi u d c.ế ấ ề ọ

g

g

®)

g

Hình 1. Các ki u l c ng cể ọ ượ

1.7.  V t li u làm l c ngậ ệ ọ ược

Đ  làm l c ngể ọ ược, ch  đỉ ược dùng v t li u thiên nhiên gia công ho c đã đậ ệ ặ ượ x  lýc  ử , không dính, l y t  các đá r n và ch c, không ch a mu i hoà tan ấ ừ ắ ắ ứ ố trong nướ  Trong ccác lo i v t li u này có: cát, cu i, s i, đá dăm, đá dăm th i c a các nhà máy nghi nạ ậ ệ ộ ỏ ả ủ ề  

đá, x  đỉ ược tán nh  (nghiên c u trỏ ứ ước  trong phòng thí nghi mệ )

Cát thiên nhiên ho c gia công nhân t o ph i xu t x  t  các nham th ch r n và ch c;ặ ạ ả ấ ứ ừ ạ ắ ắ  tràng th ch, th ch anh hay h n h p s i, cu i, đ t dăm và x  tán nh  c a chúng ph iạ ạ ỗ ợ ỏ ộ ấ ỉ ỏ ủ ả  

xu t x  t  các nham th ch r n ch c không b  làm m m b i hi n tấ ứ ừ ạ ắ ắ ị ề ở ệ ượng phong hoá 

và r a ki m.ử ề

Gi i h n cớ ạ ường đ  ch u nén c a đá không độ ị ủ ược  nh  h n 300 kg/cmỏ ơ 2

Gi i h n cớ ạ ường đ  ch u nén c a đá dùng làm l c ngộ ị ủ ọ ược các đ p cao, không đậ ượ  c

nh  h n cỏ ơ ường đ  thân chính c a đ p.ộ ủ ậ

Trong trường h p g n n i xây d ng công trình có m t s  m  v t li u đ  làm l cợ ầ ơ ự ộ ố ỏ ậ ệ ể ọ  

ngược và v t li u l y t  nh ng m  na  tho  mãn các yêu c u nói trên, lthì khi l aậ ệ ấ ừ ữ ỏ ỳ ả ầ ự  

ch n m t ho c vài m  trong s  đó c n ph i xét đ n giá thành th p nh t c a côngọ ộ ặ ỏ ố ầ ả ế ấ ấ ủ  tác xây d ng l c ngự ọ ược

1.8.  S  li u ban đ u đ  thi t k ố ệ ầ ể ế ế

Khi thi t k  l c ngế ế ọ ược ph i bi t các s  li u ban đ u sau đây:ả ế ố ệ ầ

10

1. Thành ph n c  h c, đ  nh t và tính ch t th m nầ ơ ọ ộ ớ ấ ấ ướ ủc c a đ t đ p đ p va c a đ tấ ắ ậ ủ ấ  

n n, đề ược b o v  b ng các l c ngả ệ ằ ọ ược;

2. Lo i thành ph n c  h c và tính ch t th m (nghĩa là các đ c tr ng tính toán) c aạ ầ ơ ọ ấ ấ ặ ư ủ  

v t li u đậ ệ ược d  ki n dùng làm l c ngự ế ọ ược;

3. Các s  li u v  s  có m t khác và tr  lố ệ ề ự ặ ữ ượng c a v t li u t i ch  dùng cho l củ ậ ệ ạ ỗ ọ  

ngược, các s  li u v  đi u ki n khai thác và chuyên ch ;ố ệ ề ề ệ ở

4. C p công trình  đ  thi t k  l c ngấ ể ế ế ọ ược;

5. Ki u và k t c u tiêu nể ế ấ ước  được ch n đ  thi t k  l c ngọ ể ế ế ọ ược;

6. L u lư ượng đ n v  c a dòng th m ch y qua l c ngơ ị ủ ấ ả ọ ược;

7. Các m c nự ước h  l u (t  nh  nh tđ n ạ ư ừ ỏ ấ ế l n nh tớ ấ );

8. Chi u cao tính toán  c a sóng ề ủ ở h  l u.   ạ ư

CHƯƠNG IICÁC H  TH C TÍNH TOÁN  Đ  Ệ Ứ ỂXÁC Đ NH Ị

THÀNH PH N H T CÁC L P C A L C NGẦ Ạ Ớ Ủ Ọ ƯỢC

2.1.  Các thông s  c a v t li u: cát, s i v  xói ng m và không xói ng m.ố ủ ậ ệ ỏ ề ầ ầ

Thành ph n h t c a đ t không xói ng m đầ ạ ủ ấ ầ ượ xác đ nh c  ị  b ng h  th c ằ ệ ứ th c nghi mự ệ  sau đây c a M.Paptrit:ủ

x

10

i min

i

P

P1d

trong đó : Pi ­ hàm lượ  phân trăm trong đ t c a các h t, tính theo tr ng lng ấ ủ ạ ọ ượng có 

đường kính nh  h n dỏ ơ i;

P10 = 10;

dmin ­ đường  kính nh  nh t c a các h t ỏ ấ ủ ạ   ở trong lo i đ t đã cho.ạ ấ

Đ  l p ể ậ đường cong thành ph n h t c a đ t không xói ng m theo h  th c trên đây,ầ ạ ủ ấ ầ ệ ứ  

c n bi t ầ ế hàm lượ  ph n trăm Png ầ i c a các h t có ủ ạ đường  kính di    ở trong đ t và hấ ệ 

s  không đ u h t c a đ t ố ề ạ ủ ấ

N u dế i > dmin thì đ a các thông s  này vào công th c (1), chúng ta tìm đư ố ứ ược dmin và sau đó t  cho các tr  s  ự ị ố khác nhau  Pi  = 10  20… 100, chúng ta tính các tr  s  dị ố i 

tương  ng ứ v i chúng theo h  th  (1).ớ ệ ứ

B ng cách  y, theo các s  li u tính đằ ấ ố ệ ược, chúng ta l p đậ ượ đc  ường cong ph i tìm.ảThành ph n h t c a đ t không xói ng m cũng có th  ầ ạ ủ ấ ầ ể xác đ nh ị theo các đường cong cho    ở hình 2. Các đường cong này được  l p trong t o đ  tậ ạ ộ ương đ i  và t  s  ố ỉ ố

đ t xói ng m. Khi đ t t i v n t c th m t i h n thì xói ng m c  h c s  ấ ầ ạ ớ ậ ố ấ ớ ạ ầ ơ ọ ẽ phát tri nể  trong các đ t này. Khi đó ấ s  lố ượng các h t nh  b  lôi ra kh i đ t này s  ph  thu cạ ỏ ị ỏ ấ ẽ ụ ộ  vào m cứ  đ  ộ khác nhau c a đ t xói ng m và đ t không xói ng m và ph  thu c vàoủ ấ ầ ấ ầ ụ ộ  

v n t c th m.ậ ố ấ

2.2.  Các h  th c tính toán v  h  s  th m c a v t li u cát, s i và đá dăm.ệ ứ ề ệ ố ấ ủ ậ ệ ỏ

Trong nh ng trữ ường h p không bi t h  s  th m c a v t li u cát, s i ho c đá dămợ ế ệ ố ấ ủ ậ ệ ỏ ặ  

được b o v  ho c đả ệ ặ ược ch n làm l c ngọ ọ ược thì có th  ể xác đ nh ị h  s  th m theoệ ố ấ  

h  th c th c nghi m c a M.Paptrit:ệ ứ ự ệ ủ

2 17 2

3

m A

3 1

99,3

Hình 2. Thành ph n h t c a đ t không xói ng m trong to  đ  t ng đ iầ ạ ủ ấ ầ ạ ộ ươ ố

Trong công th c (3) ch  đ c tính tr  s  dứ ỉ ượ ị ố 17 b ng cm, khi đó h  s  th m nh n đ c làằ ệ ố ấ ậ ượ  cm/sec

Chú thích: Công th c (3) đúng  ứ đ i v i  ố ớ ch  đ  th m t ng và  ế ộ ấ ầ đ i v i  ố ớ các giá tr  b t k  c a  ị ấ ỳ ủ

và d 17

Giá tr  c a h  s  th m cũng có th  tìm theo công th c sau đây c a A.N. Tpatrasép.ị ủ ệ ố ấ ể ứ ủ

2 1

51v d o

mg

k       (5)

trong đó : do ­ đường  kính tính toán c a ủ đường th m c a đ t. Tr  s  c a h  s  ấ ủ ấ ị ố ủ ệ ố 1 

cũng được  l y nh  ấ ư đ i v i ố ớ công th c  (4).ứ

Chú thích: N u khi đo t n th t c t n c   ế ổ ấ ộ ướ ở d ng th m đ u h     ạ ấ ề t  xác đ nh  ị theo h  th c đã ệ ứ  

trong đó s  Râynôl l y theo  ố ấ đ ườ ng  kính  c a  ủ đ ườ ng  th m là: ấ

đ ườ ng  th ng li n. Nh  ta đã th y, h  th c lý lu n (7) c a M.Paptrit phù h p t t v i các ẳ ề ư ấ ệ ứ ậ ủ ợ ố ớ  

s  li u  ố ệ thí nghi m ệ  c a ông. T  đó cũng th y r ng công th c (5) đ  đúng đ   ủ ừ ấ ằ ứ ủ ể xác đ nh  ị  khả  năng th m c a đ t và có th  l y làm công th c tính toán đ  tìm kích th ấ ủ ấ ể ấ ứ ể ướ c các   đ ườ   ng

2

Đ t đấ ược hi u chu n (hình c u)ệ ẩ ầ

Đ t thiên nhiênấHình 3. Các tr  s  lý lu n và ị ố ậ th c nghi m ự ệ c a h  s  ma sát khi có th m ủ ệ ố ấ o

2.3.  Xác đinh  đường kính  tính toán các  đường  th m c a v t li u cát, sói, cu iấ ủ ậ ệ ộ  

và trong công th c (10) tr  s  dứ ị ố 17 ph i đả ược tính b ng cm khi đó dằ o cũng đượ xác c 

đ nh ị b ng cm.ằ

2.4.  Xác đ nh ị đường kính tính toán các h t t o vòm t i ch  ti p xúc c a đ t v i l cạ ạ ạ ỗ ế ủ ấ ớ ọ  

ngược

S  không r i vãi các h t nh  c a đ t vào trong đ t có h t to, đự ơ ạ ỏ ủ ấ ấ ạ ược b o đ m  trongả ả  

trường h p n u trong vùng ti p xúc gi a chúng v i nhau có s  t o vòm  ợ ế ế ữ ớ ự ạ ổn đ nhị  

b ng h t nh  (hình 4). Do đó đ  b o đ m không r i vãi các h t c t đ t đằ ạ ỏ ể ả ả ơ ạ ố ấ ược b oả  

v  vào l p th  nh t c a l c ngệ ớ ứ ấ ủ ọ ược, ph i l a ch n thành ph n h t sao cho trongả ự ọ ầ ạ  vùng ti p xúc có th  hình thành các vòm ế ể ổn đ nh ị c u t o b i các h t nh  nh t c aấ ạ ở ạ ỏ ấ ủ  

c t đ t đố ấ ược  b o v ả ệ

N u l p th  nh t c a l c ngế ớ ứ ấ ủ ọ ược n m trên đ t thì đi u ki n quy t đ nh đ  b n vàằ ấ ề ệ ế ị ộ ề  

đ  ộ n đ nh ổ ị  ch  ti p xúc c a chúng là s  hình thành nh ng vòm ỗ ế ủ ự ữ ổn đ nh ị  c u t oấ ạ  

b i các h t c a c t đ t. Vì v y các h t đ t không lu n chui vào l p l c cũng nhở ạ ủ ố ấ ậ ạ ấ ồ ớ ọ ư các h t c a l p l c không chui vào đạ ủ ớ ọ ược  trong đ t. Trong các trấ ường h p nh  v y,ợ ư ậ  đôi khi ngườ ta nói r ng l c ngi   ằ ọ ược không ép l n vào đ t mà nó b o v ấ ấ ả ệ

Nhi u ề thí nghi mệ  v i các l c ngớ ọ ược đ u h t và d  h t đã ch  cho th y r ng: vòm ề ạ ị ạ ỉ ấ ằ ổ  n

đ nh  ị đượ ạc t o trong trường h p  ợ đường kính  các l  r ng c a l c l n h n  ỗ ỗ ủ ọ ớ ơ đườ  ngkính các h t t o vòm không quá 1,8 l n. ạ ạ ầ

Vì v y đi u ki n không r i vãi đ t vào l c đậ ề ệ ơ ấ ọ ược bi u di n dể ễ ướ ại d ng:

8,1d

D

tv

o         (12)

   ho c      dặ tv   0,555 Do        (13)

  trong đó : Do ­ đường  kính trung bình c a l  r ng trong l p th  nh t c a l c;ủ ỗ ỗ ớ ứ ấ ủ ọ

       dtv ­ đường  kính h t t o vòm ạ ạ ở vùng  ti p xúc v i đ t và l c (hình 4).   ế ớ ấ ọ

Hình 4­ S  đ  vùng ti p xúc đ t h t nh  và l c:ơ ồ ế ấ ạ ỏ ọ

Do ­ đường kính trung bình các l  r ng trong l c;ỗ ỗ ọ

dtv­ đường kính các h t t o vòm ạ ạ ở vùng ti p xúc c a đ t và l c.  ế ủ ấ ọ

Đ a Dư o tính t  công th c (9) và (10) vào các h  th c này đ  xác đ nh các ừ ứ ệ ứ ể ị đườ  ngkính h t t o vòm thì ạ ạ tương  ngứ , ta  có các công th c tính toán sau đây:ứ

1

95,3

m1

mC

k tv

t

t

6,15

2

1 17

d D m

t

Đ c bi t khi dặ ệ tv = d10 nghĩa là khi l y ấ đường  kính c a h t mà ủ ạ hàm lượ  trong đ tng ấ  

c a các h t có ủ ạ đường  kính nh  h n ỏ ơ đường  kính  y là 10% (theo tr ng lấ ọ ượng) làm 

đường  kính h t t o vòm c a đ t đạ ạ ủ ấ ược b o v  thì ta s  có đả ệ ẽ ược:

v

gd m

k

t

t

6,15

2 10

1   ;       (19)

1

10 17

d D m

ph n h t (ầ ạ đ i v i ố ớ đ t xói ng m), ch  đ  th m cũng nh  c p công trình theo v nấ ầ ế ộ ấ ư ấ ố  

đ u t  ầ ư và các đi u ki n thi công l c ngề ệ ọ ược. Các hướng d n ẫ th c t  v  ự ế ề v n đấ ề này 

được trình bày trong các chương sau

2.5.  Xác đ nh kích thị ước h t xói ng m trong đ t, cát, s i (l n dăm). ạ ầ ấ ỏ ẫ

Xói ng m c  h c trong đ t, cát, s i s  đầ ơ ọ ấ ỏ ẽ ượ phát tri nc  ể , n u trong đ t  y có nh ngế ấ ấ ữ  

h t mà ạ đường kính c a chúng nh  h n ủ ỏ ơ đường kính đường th m ấ l n nh t ớ ấ trong đ tấ  (domax) và n u v n t c th m h n h n v n t c t i h n (V>Vế ậ ố ấ ơ ơ ậ ố ớ ạ th). Các h t đ t có kíchạ ấ  

thước nh  h n ỏ ơ đường kính đường th m nấ ướ l n nh t c  ớ ấ trong đ t, g i là các h t xóiấ ọ ạ  

ng m vì r ng chúng có th  b  dòng th m lôi ra kh i kh i đ t.ầ ằ ể ị ấ ỏ ố ấ

Do đó:

dxn < domax       (21)

16

trong đó dxn ­ đường kính h t xói ng mạ ầ

Đường kính đường th m ấ l n nh t ớ ấ đượ xác đ nh c  ị  b ng các h  th c sau đây:ằ ệ ứ

1

max

12,7

g m

vK x

nh :ư

3,1

max max o xn

d

Rõ ràng là đường kính h t xói ng m c a đ t ph i tho  mãn đi u ki n :ạ ầ ủ ấ ả ả ề ệ

dxn d xnmax         (27)Thay vào đó các tr  s  ị ố max

nh  v y, đòi h i dòng  th m ph i có tác đ ng căn b n l n h n khi lôi t  do các h tư ậ ỏ ấ ả ộ ả ớ ơ ự ạ  

có cùng m t ộ đường  kính nh  các h t t o vòm. Vì th  các h t t o vòm s  h n chư ạ ạ ế ạ ạ ẽ ạ ế 

hi n tệ ượng lôi h t nh  trong đ t đạ ỏ ấ ược b o v  ra ngoài.ả ệ

Đường kính h t xói ng m ạ ầ đ i v i ố ớ  vùng đ t ấ tr c ti pự ế  ti p xúc v i l p th  nh t c aế ớ ớ ứ ấ ủ  

l c ngọ ược đượ xác đ nh c  ị  b ng đi u ki n sau đây: đi u ki n  (28), nghĩa là:ằ ề ệ ề ệ

dxn   0,77 domax

dxn < dtv        (30)trong đó :   ­ h  s  Clicte ph  thu c vào đ c tính v  trí c a h t trong đ t và đ  r ngệ ố ụ ộ ặ ị ủ ạ ấ ộ ỗ  

c a đ t nh  đã bi t; tr  s  ủ ấ ư ế ị ố  = 0,41,  ng v i c u t o x p t i nh t c a đ t, và ứ ớ ấ ạ ố ơ ấ ủ ấ  = 0,15  ng v i c u t o đ  ch t c a đ t.ứ ớ ấ ạ ộ ặ ủ ấ

Trong s  các đi u ki n  thì đi u ki n  th  nh t (28) là c n, còn đi u ki n  th  haiố ề ệ ề ệ ứ ấ ầ ề ệ ứ  (30) là đ  Đi u đó có nghĩa là n u 0,77 dủ ề ế omax >   dtv, thì đ t đấ ược b o v  b i l cả ệ ở ọ  

ngược ch  có th  b  lôi đi nh ng h t có ỉ ể ị ữ ạ đường kính nh  h n ỏ ơ  dtv. Còn n u  ế  dtv> 0,77 domax thì v i v n t c th m ớ ậ ố ấ tương  ng ứ các h t có ạ đường  kính tho  mãn đi uả ề  

ki n  (28) s  b  lôi cu n ra kh i đ t đệ ẽ ị ố ỏ ấ ược b o v ả ệ

Các đi u ki n (28) và (30) phù h p v i các h  th c (14), (15) và (12), (23), còn cóề ệ ợ ớ ệ ứ  

th  vi t dể ế ướ ại d ng nh  sau:ư

g m

vk d

d

g m

k v x d

t

t tv

xn

d

d xn

6,15

.48,5

17

1

1.77,0

D m

m C d d

d m

m xC d

t

d tv

xn

d

d xn

Kích thước h t xói ng m trong các l p ti p theo c a l c ngạ ầ ớ ế ủ ọ ược đượ xác đ nh c  ị m tộ  cách tương t ự

V i gradien th m th c t  có th  x y ra ớ ấ ự ế ể ả ở vùng ti p xúc.   ế

Công th c (30) đứ ược d n t i d ng sau đây:ẫ ớ ạ

tv

d

20,

Khi   = 0,41, s  có:ẽ

dtv= 2,93 dxn       (37)Khi   =  0,15 thì:

dtv = 8,0 dxn         (38)

N u trong các công th c (17) và (18) dùng tr  s  ế ứ ị ố gi i h nớ ạ  c a các thông s  thì khiủ ố  

gi i h  th c (36), chúng ta s  có đả ệ ứ ẽ ược:

g m

k v d

t

t xn

.6,1520,

m C d

1 17

C D

V n t c th m mà v i v n t c này s  cân b ng ậ ố ấ ớ ậ ố ự ằ gi i h nớ ạ  c a các h t xói ng m trongủ ạ ầ  

đ t b  phá ho i, đấ ị ạ ược g i là v n t c xói ng m t i h n. Nó ph  thu c vào đ  l nọ ậ ố ầ ớ ạ ụ ộ ộ ớ  

c a các h t b  lôi ra, h  s  th m c a đ t, đ  r ng c a đ t và đ c tr ng s p x pủ ạ ị ệ ố ấ ủ ấ ộ ỗ ủ ấ ặ ư ắ ế  

c a các h t b  lôi cu n b i dòng  th m trong các k  h ng cu  đ t. Tr  s  v n t củ ạ ị ố ở ấ ẽ ổ ả ấ ị ố ậ ố  này đượ xác đ nh c  ị b ng h  th c sau đây c a A.N.Patrasép:ằ ệ ứ ủ

d

d xn o

v

g.md

trong đó  ;  o – h  s  c a v n t c t i h n b ng: ệ ố ủ ậ ố ớ ạ ằ

8

030sinf160

,

* b

d

f* ­ h  s  ma sát tính đ i, ph  thu c vào ệ ố ổ ụ ộ m cứ  đ  ng m c a các h t b  lôi ra, hìnhộ ầ ủ ạ ị  

d ng c a chúng và đ c tr ng s p x p c a h t xói ng m trong k  r ng.ạ ủ ặ ư ắ ế ủ ạ ầ ẽ ỗ

Trên c  s  các s  li u th c nghi m, đ  ơ ở ố ệ ự ệ ể xác đ nh ị h  s  ma sát tính đ i, có th  dùngệ ố ổ ể  

N u các h t c a ế ạ ủ đường  kính nh  nh t dỏ ấ min là các h t xói ng m ạ ầ ở trong đ t đã cho,   ấ  

đ i v i ố ớ vi c lôi các h t  y thì v n t c th m ph i l n h n v n t c t i h n nh  nh tệ ạ ấ ậ ố ấ ả ớ ơ ậ ố ớ ạ ỏ ấ  

c a đ t đã cho:ủ ấ

d

d o

v

g m d V

min min        (45)

Hình 5. Đ  th  fồ ị * = f( )

Đ  ộ l n nh t ớ ấ c a h t, các h t này có th  b  lôi ra kh i vùng ti p xúc c a đ t đ  đ aủ ạ ạ ể ị ỏ ế ủ ấ ể ư  vào l p th  nh t c a l c ngớ ứ ấ ủ ọ ược ta  thành ọ

20,1

tv

d

 nh  đã ch  ư ỉ  ở  trên. Hi n tệ ượng lôi các 

h t đó s  x y ra, n u v n t c th m trong vùng ti p xúc c a đ t l n h n v n t c t iạ ẽ ả ế ậ ố ấ ế ủ ấ ớ ơ ậ ố ớ  

h n ạ l n nh tớ ấ :

d

d tv o

v

g m d V

g m d

       (47)

Gradien c t nộ ướ ớ ạ l n nh t c t i h n  ớ ấ và nh  nh t trong vùng ti p xúc c a đ t đỏ ấ ế ủ ấ ượ  c

b o v  b ng l c ngả ệ ằ ọ ượ xác đ nh c,  ị theo các h  th c:ệ ứ

d

d o

g m d

min min         (48)

20

d tv o

g m d

833,0

2.7.  Xác đ nh  kích thị ước h t làm   đ ng b i t c l c ngạ ứ ọ ồ ắ ọ ược

Hi n tệ ượng lôi m t lộ ượng không l n các h t nh  c a vùng ti p xúc c a đ t đớ ạ ỏ ủ ế ủ ấ ượ  c

b o v  b ng l c ngả ệ ằ ọ ượ ẽc s  không phá ho i đ  b n và đ  ạ ộ ề ộ n đ nhổ ị  c a đ t và có thủ ấ ể cho phép. Tuy nhiên, n u các h t nh  b  lôi t  đ t ra l i l ng đ ng trong l c ngế ạ ỏ ị ừ ấ ạ ắ ọ ọ ượ  c,thì kh  năng  th m c a l c có th  b  gi m m t cách nghiêm tr ng. Do đó khi thi tả ấ ủ ọ ể ị ả ộ ọ ế  

k  l c ngế ọ ược, c n ph i bi t đ  l n c a các h t do dòng th m đ  l ng đ ng trongầ ả ế ộ ớ ủ ạ ấ ể ắ ộ  

Quá trình   đ ng có th  x y ra trong m t lo i đ t đã cho, n u t ng c a ứ ọ ể ả ộ ạ ấ ế ổ ủ đường kính 

h t   đ ng dạ ứ ọ ư đ và hai l n chi u d y c a màng m ng nầ ề ầ ủ ỏ ước liên k t b c h t 2ế ọ ạ k, nhỏ 

h n ơ đường  kính c a ủ đường th m trong đ t dấ ấ o và l n h n ớ ơ đường  kính t i h n (nhớ ạ ỏ 

nh t) c a h t b  b i t c dấ ủ ạ ị ồ ắ ư đ min.

Do đó quá trình b i t c c a l p th  nh t c a l c có th  có, n u:ồ ắ ủ ớ ứ ấ ủ ọ ể ế

min bt k

th ud

Vì trong trường h p đợ ược xét có th  đ t là:ể ặ

xn k

Trong đó a* ph  thu c vào b i t c các tính ch t c  lý c a h t b i t c và c a đ t b iụ ộ ồ ắ ấ ơ ủ ạ ồ ắ ủ ấ ồ  

t c và cũng ph  thu c vào s  Raynol Reắ ụ ộ ố o. Trong tính toán th c t  có th  dùng các trự ế ể ị 

Mu n cho các h t nh  c a đ t (dố ạ ỏ ủ ấ xn) b  dòng th m cu n ra kh i vùng ti p xúc, khôngị ấ ố ỏ ế  làm t c l p th  nh t c a l c và phù h p v i các h  th c (52) và (53) thì ph i thoắ ớ ứ ấ ủ ọ ợ ớ ệ ứ ả ả mãn đi u ki n sau đây:ề ệ

*

1,

l p th  nh t c a l c ngớ ứ ấ ủ ọ ược

xn t

C m

a m

17

11,1

m d

D

t

t xn

2.8.  Xác đ nh  ị đường kính  h t t o vòm c a đ t,ạ ạ ủ ấ   được b o v  b i l c ngả ệ ở ọ ược. Khi 

ch n kích thọ ướ đc  ường kính tính toán c a h t t o vòm dủ ạ ạ tv c a đ t đủ ấ ược b o v ,ả ệ  

ph i xét lo i đ t (đ  xói ng m) ả ạ ấ ộ ầ m cứ  đ  không đ u h t c a đ t hình d ng ộ ề ạ ủ ấ ạ đườ  ngcong thành ph n h t c a đ t (đ t xói ng m) và ch  đ  th m.ầ ạ ủ ấ ấ ầ ế ộ ấ

Nh  đã ch  ư ỉ    ở trên (chương II2­4 và 2­5), khi đ t đấ ược b o v  b ng l c ngả ệ ằ ọ ượ ở c trong vùng ti p xúc các vòm ế ổn đ nh ị đượ ạc t o thành t  nh ng h t ừ ữ ạ tương  ng ứ c aủ  

đ t (Hình 4) và làm h n ch  hi n tấ ạ ế ệ ượng r i rác h t và lôi h t nh  t  trong đ t đả ạ ạ ỏ ừ ấ ượ  c

b o v  vào t ng  l c.ả ệ ầ ọ

Phù h p v i công th c (30), qua vùng ti p xúc có th  b  r i rác các h t có kíchợ ớ ứ ế ể ị ả ạ  

thước, 

dr =   dtv

và cũng qua vùng này, v i v n t c th m l n h n v n t c t i h n có th  b  cu nớ ậ ố ấ ớ ơ ậ ố ớ ạ ể ị ố  

ra kh i l p n m  ỏ ớ ằ ở  phía trên (xói ng m ngoài), các h t đ t có kích thầ ạ ấ ước, theo đúng h  th c (35).ệ ứ

tv

d

20,

1       

H  s  ệ ố  ph  thu c vào s  x p đ t c a đ t và phù h p v i các s  li u c a Clikteụ ộ ự ế ặ ủ ấ ợ ớ ố ệ ủ  

bi n đ i trong ế ổ gi i h nớ ạ  t  0,15 đ n 0,41. Vì v y ừ ế ậ đ i v i ố ớ  kích thước h t t o vòmạ ạ  chúng ta có các h  th c ệ ứ gi i h nớ ạ  sau đây:

min tv

Trong trường h p t ng quát chúng ta s  có:ợ ổ ẽ

Trong trường h p đ t không xói ng m đợ ấ ầ ược b o v  b ng t ng l c, đ  ả ệ ằ ầ ọ ể xác đ nh ị  các 

h t đ t t o vòm tính toán dạ ấ ạ tv, ngoài h  th c (60), chúng ta dùng công th c (1) và theoệ ứ ứ  

đường cong thành ph n h t c a đ t, ta t  cho m t ầ ạ ủ ấ ự ộ hàm lượ  ph n trăm png ầ r c a h tủ ạ  

nh  b  r i rác t  đ t vào t ng l c. Các ỏ ị ả ừ ấ ầ ọ thí nghi mệ  và nghiên c u ch  ra r ng: tuứ ỉ ằ ỳ theo c p công trình theo v n ấ ố đ u t  ầ ư  và các đi u ki n  làm vi c c a t ng l c Pề ệ ệ ủ ầ ọ r có 

th  bi n đ i t  0 đ n 5.ể ế ổ ừ ế

Thay tr  s  dị ố r, tương  ng ứ  v i Pớ r vào công th c (1), chúng ta đứ ược:

d d

x r r

P

P d

d

5

11

10 min

trong đó  P10 và x cũng nh  đã gi i thích ư ả ở công th c (1).   ứ

Phù h p v i công th c (1), ợ ớ ứ đ i v i ố ớ dtv, chúng ta s  có:ẽ

d d

x tv tv

P

P d

d

5

11

10 min

trong đó Ptv ­ hàm lượ  ph n trăm các h t có ng ầ ạ đường  kính nh  h n dỏ ơ tv

Thay s  dố tv theo h  th c (60) vào công th c (62), chúng ta đệ ứ ứ ược ;

B

15

1P

P1d

d

d

d d x

10

tv min

Trong các công th c (61) và (63) các ph n bên trái b ng nhau, t  đó có:ứ ầ ằ ừ

d d

x tv d

d

x r

P

P P

P B

5

11

5

11

10 10

và       x

d d

x r

P

P B P P

1

1 10

Theo tr  s  Pị ố r đã cho và tr  s  đã ch n c a thông s  B, dùng công th c (64), chúng taị ố ọ ủ ố ứ  tìm được tr  s  tính toán Pị ố tv và ti p đó theo ế đường cong thành ph n h t đ t, chúng taầ ạ ấ  xác đ nh ị tr  s  tính toán c a ị ố ủ đường  kính h t t o vòm ạ ạ tt

tv

d

N u yêu c u thi t k  t ng l c là sao cho hoàn toàn không có s  r i h t nh  t  đ tế ầ ế ế ầ ọ ự ơ ạ ỏ ừ ấ  

được b o v  vào trong l c, thì trong công th c (64) ph i đ t Pả ệ ọ ứ ả ạ r = 0. Trong trườ  ng

h p này tr  s  tính toán Pợ ị ố tv s  ẽ là nh  nh t và ỏ ấ xác đ nh ị  theo h  th c sau:ệ ứ

x d

min 5 5        (65)Theo các công th c  (64) và (65) trên hình 6 đã l p đ  th  các s  Pứ ậ ồ ị ố tv ph  thu c theoụ ộ  

h  s  không đ u h t c a đ t ệ ố ề ạ ủ ấ

10

60

d

d

d đ i v i ố ớ các tr  s  ị ố gi i h nớ ạ  B và Pr

Nh  ta đã th y, khi B = idư ấ em s  bi n đ i tr  s  Pự ế ổ ị ố r trong gi i h nớ ạ  t  0 đ n 5 trong đ từ ế ấ  không xói ng m ít  nh hầ ả ưởng đ n tr  s  tính toán Pế ị ố tv.  nh hẢ ưởng nhi u nh t đ nề ấ ế  

đ i lạ ượng Pr là tr  s  c a thông s  B.ị ố ủ ố

2 3 5 10 25 50 100 200 300 500 1000

Hình 6Các đường cong Ptv = f(B, Pr) l p đậ ượ ừc t  phương trình (64) đ i v i ố ớ các tr  s  sau đây c aị ố ủ  

B và Pr : 1 – khi B = 8, Pr = 0%; 2­ khi B = 8, Pr = 5%; 3­ khi B = 3; Pr = 0%. 4­ khi B= 3, Pr = 

th xn

vk

g m

J d

Chúng ta l y gradien c t nấ ộ ướ l n nh t   c  ớ ấ ở l p ti p giáp Jớ ế max b ng gradien t i h n.ằ ớ ạ  Khi đó t  trong đ t có th  b  cu n ra t t c  các h t nh  có ừ ấ ể ị ố ấ ả ạ ỏ đường kính nh  h n.ỏ ơ

24

d o

th tt

xn

vk

g m

J d

tt xn tv

vk

g m

BJ Bd

Tuy nhiên, khi có hi n tệ ượng cu n m t ố ộ s  lố ượng quan tr ng ọ các h t nh  ra kh i đ tạ ỏ ỏ ấ  

được b o v , thì đ  b n và đ  ả ệ ộ ề ộ n đ nh ổ ị c a đ t có th  b  phá ho i đó là đi u khôngủ ấ ể ị ạ ề  cho phép

Kinh nghi m và k t qu  nghiên c u ch  ra r ng: tu  thu c c p công trình  theo v nệ ế ả ứ ỉ ằ ỳ ộ ấ ố  

đ u t  ầ ư và các đi u ki n  ề ệ thi công  t ng l c có th  tính toán hi n tầ ọ ể ệ ượng lôi h t  ạ là không nguy hi m ể đ i v i ố ớ đ  b n và đ  ộ ề ộ n đ nh ổ ị  c a đ t đủ ấ ược b o v , n u nhả ệ ế ư 

hi n tệ ượng lôi ch  x y ra ỉ ả đ i v i ố ớ nh ng h t mà thành ph n nh  h n nó chi m ữ ạ ầ ỏ ơ ế hàm 

lượ  b ng 5% c a đ t. Do đó c n l y ng ằ ủ ấ ầ ấ đường  kính l n nh t ớ ấ cho phép  c a h t bủ ạ ị lôi ra  cp

xn

d b ng tr  s  ằ ị ố trung bình d3: và n u theo công th c (67) ta đế ứ ược tr  s  ị ố tt

xn

d vượ  tquá tr  s  cho phép trên ị ố cp

xn

d , khi đó ph i l y:ả ấ3

cp xn

tv Bd

V i các kích thớ ước h t t o vòm nh  v y ngăn ng a đạ ạ ư ậ ừ ược s  ự phát tri n  ể c a xóiủ  

ng m c  h c nguy hi m trong đ t đầ ơ ọ ể ấ ược b o v ả ệ

Thành ph n l c ngầ ọ ược có th  thi t k  ể ế ế là  không xói ng m. Khi đó ngay c  v iầ ả ớ  gradien c t nộ ước r t l n s  không x y ra hi n tấ ớ ẽ ẩ ệ ượng lôi h t c a t ng l c  ạ ủ ầ ọ Tuy nhiên đ i v i ố ớ các t ng l c yêu c u này không ph i ầ ọ ầ ả là b t bu c b i vì trong t ng l cắ ộ ở ầ ọ  các gradien c t nộ ướ là đ  nh  trong bài toán th c t  đc  ủ ỏ ự ế ược xét. Vì v y thành ph nậ ầ  

l c ngọ ược có th  ể là xói ng m ch  khi nào trong l c ngầ ỉ ọ ược không x y ra xói ng mả ầ  

c  h c nguy hi m.ơ ọ ể

3.2.  Đánh giá đ  không xói ng m c a đ t và  ộ ầ ủ ấ xác đ nh  ị ph n trăm hi n tầ ệ ượng lôi h t.ạ  

Ti n hành ch n thành ph n l c ngế ọ ầ ọ ược trước h t c n xác ế ầ đ nh ị xem thành ph n đ tầ ấ  

được b o v  b ng t ng l c ả ệ ằ ầ ọ là thu c lo i nào,  cũng nh  v t li u thiên nhiên ho cộ ạ ư ậ ệ ặ  

v t li u nhân t o dùng làm l c có ph i ậ ệ ạ ọ ả là đ t xói ng m hay không xói ng m.ấ ầ ầ

Đ  gi i quy t  ể ả ế v n đấ ề này, nên dùng 2 phương pháp; Phương pháp th  nh t đ cứ ấ ặ  

tr ng cho tính không xói ng m c a đ t, khi t  t ng đ t  y v i v n t c th m b tư ầ ủ ấ ừ ầ ấ ấ ớ ậ ố ấ ấ  

k , s  không xu t hi n s  lôi các h t nh  nh t (dỳ ẽ ấ ệ ự ạ ỏ ấ min);  Phương pháp  th  hai đ cứ ặ  

26

tr ng cho đ t coi nh  th c t  không xói ng m khi t  đ t  y cho phép lôi khôngư ấ ư ự ế ầ ừ ấ ấ  đáng k  các h t nh  nh t, nh ng không có s  phá ho i đ  b n và đ  ể ạ ỏ ấ ư ự ạ ộ ề ộ n đ nh ổ ị  c aủ  

đ t.ấ

Phương pháp th  nh t – Theo thành ph n h t đã cho c a đ t đứ ấ ầ ạ ủ ấ ược b o v , đ  r ngả ệ ộ ỗ  

c a đ t mủ ấ đ và h  s   th m kệ ố ấ đ, chúng ta xác đ nh ị theo m t trong các h  th c (22)ộ ệ ứ  

ho c (23) ặ đường  kính l  th m ỗ ấ l n nh t ớ ấ  trong đ t ấ max

ta tìm  đường   kính  l n nh t  ớ ấ c a m ch th m trong đ t theo h  th c (28) ta tínhủ ạ ấ ấ ệ ứ  

đường  kính các h t b  lôi dạ ị xn và theo đường cong thành ph n h t c a đ t, chúng taầ ạ ủ ấ  xác đ nh ị được  ph n trăm lôi h t ph i tìm.ầ ạ ả

Phương pháp th  hai; Th c t  ch  ra r ng; n u b  lôi ra kh i đ t ứ ự ế ỉ ằ ế ị ỏ ấ là nh ng h t nhữ ạ ỏ 

nh t v i ấ ớ s  lố ượng  không l n h n 3% theo tr ng lớ ơ ọ ượng thì đ  b n và ộ ề ổn đ nh ị c aủ  

đ t th c t  không b  phá ho i. Do đó, th c t  đ t không xói ng m có th  tính ấ ự ế ị ạ ự ế ấ ầ ể là lo iạ  

đ t, mà t  đ t này các h t nh  nh t  không quá 3% theo tr ng lấ ừ ấ ạ ỏ ấ ọ ượng có th  b  lôi ra.ể ị

Đ t m  ho c đ t gia công nhân t o dùng làm t ng l c, ho c đ t đấ ỏ ặ ấ ạ ầ ọ ặ ấ ược b o v  b ngả ệ ằ  

l c ngọ ược, c n tính (theo ầ tiêu chu nẩ  hình h c) ọ là đ t th c t  không xói ng m nênấ ự ế ầ  các thông  s  c a nó tho  mãn h  th c sau đây:ố ủ ả ệ ứ

N d

d

17

3               (71)trong đó :

d

d d

m N

1.016

,032,0

N u h  th c (71) không đế ệ ứ ược tho  mãn, thì đ t c n tính ả ấ ầ là xói ng m.ầ

3.3.  Xác đ nh kích thị ước tính toán c a các h t t o vòm c a đ t.ủ ạ ạ ủ ấ

Nh  đã nh n đ nh ư ậ ị ở trên (ch  ương II, 2­4) s  không r i (không ép lún) h t c t đ tự ả ạ ố ấ  vào  l p l c th  nh t đớ ọ ứ ấ ược b o đ m khi có  s  hình thành trong vùng ti p giáp cácả ả ự ế  vòm  n đ nh ổ ị c u t o b i các h t đ t nh  (c a c t).ấ ạ ở ạ ấ ỏ ủ ố

Khi ch n tr  s  tính toán c a ọ ị ố ủ đường  kính h t t o vòm dạ ạ tv c a đ t đủ ấ ược b o v  ph iả ệ ả  xét lo i đ t (không xói ng m, xói ng m) ạ ấ ầ ầ m cứ  đ  không đ u h t c a đ t, hình d ngộ ề ạ ủ ấ ạ  

đường cong, thành ph n h t c a đ t xói ng m, ch  đ  th m.ầ ạ ủ ấ ầ ế ộ ấ

1. Đ t không xói ng m ấ ầ

Đ i v i m c đích th c d ng, tr  s  tính toán c a ố ớ ụ ự ụ ị ố ủ đường  kính các h t t o vòm dạ ạ tv 

cho đ t không xói ng m c n l a ch n theo đ  th  ấ ầ ầ ự ọ ồ ị tt

tv

P = f( đ) v  trên hình s  7.ẽ ố

Hình 7. Đ  th  ồ ị tt

tv

d  = f( đ) đ  ể xác đ nh ị  kích thước  tính toán c a các h t đ t t o vòmủ ạ ấ ạ

I – Vùng ch n tr  s  tính toán dọ ị ố tv đ i v i ố ớ t ng l c b ng v t li u đá dăm.ầ ọ ằ ậ ệII­ Vùng ch n tr  s  tính toán dọ ị ố tv đ i v i ố ớ t ng l c b ng v t li u cát, s i.ầ ọ ằ ậ ệ ỏ

Theo đ  th  đã cho (hình 7) tu  theo v t li u t ng l c và h  s  không đ u h t c aồ ị ỳ ậ ệ ầ ọ ệ ố ề ạ ủ  

đ t ấ đ trong gi i h nớ ạ  vùng I ho c vùng II chúng ta ặ xác đ nh hàm lị ượ  ph n trămng ầ  

h t t o vòm Pạ ạ tv và ti p đó theo ế đường cong thành ph n h t c a đ t, tìm đầ ạ ủ ấ ược tr  sị ố tính toán  c a ủ đường  kính h t t o vòm dạ ạ tv

Đ  xác đ nh dể ị tv cũng có th  dùng công th c (65)ể ứ

x d

d  đ i v i ố ớ đ t xói ng m đấ ầ ượ xác đ nh c  ị b ng cách sau đây:ằ

1. Trong công th c (47) thay cho Iứ th chúng ta dùng gradien c t nộ ướ l n nh t c  ớ ấ đã cho (xác đ nh ị được b ng tính toán ho c ằ ặ thí nghi mệ  EGDA)    ở l p ti p giáp ớ ế max

tt

l c a đ tủ ấ  

v i t ng l c và ớ ầ ọ xác đ nh ị được tr  s  dị ố xn theo công th c:ứ

28

d o

tt xn

vk

g m

V i các kích thớ ước nh  v y c a h t t o vòm, s  lo i tr  đư ậ ủ ạ ạ ẽ ạ ừ ượ ự phát tri nc s   ể  c a xóiủ  

ng m c  h c nguy hi m trong đ t đầ ơ ọ ể ấ ược b o v ả ệ

3.4.  Gi i h n ớ ạ s  d ng ử ụ các đ t không đ u h t đ  l c ngấ ề ạ ể ọ ược

Th c t  ch  cho th y r ng: tr  s  các h  s  không đ u h t c a v t li u l c ngự ế ỉ ấ ằ ị ố ệ ố ề ạ ủ ậ ệ ọ ượ  c

có th   n đ nh trong nh ng ể ấ ị ữ gi i h nớ ạ  r ng rãiộ  Đi u đó cho kh  năng ề ả s  d ng ử ụ  các 

v t li u thiên nhiên không c n ph i gia công thêm nh : sàng l c (r a s ch) tuy nậ ệ ầ ả ư ọ ử ạ ể  

ch n h t.ọ ạ

Tr  s  ị ố l n nh t ớ ấ c a h  s  không đ u h t (phân l p) c a v t li u l c ngủ ệ ố ề ạ ớ ủ ậ ệ ọ ược không 

được vượt quá:

­ Đ i v i ố ớ đ t không xói ng m:ấ ầ

25D

D

10

60 cp

Đ i v i ố ớ m c đích th c d ng, h  s  không đ u h t cho phép c a v t li u dùng làmụ ự ụ ệ ố ề ạ ủ ậ ệ  

t ng l c, c n  n đ nh có xét đ n c p công trình  theo v n ầ ọ ầ ấ ị ế ấ ố đ u t  ầ ư và lo i công trình,ạ  

v t li u và ậ ệ bi n pháp ệ  thi công l c (trên khô, dọ ướ ưới n c, c  gi i hoá, th  công), cácơ ớ ủ  

đi u ki n làm vi c c a t ng l c v.v ề ệ ệ ủ ầ ọ

Nên dùng các tr  s  cho phép sau đây c a h  s  không đ u h t c a đ tị ố ủ ệ ố ề ạ ủ ấ cp

I cho các 

l c ngọ ược

Các v t li u có h  s  không đ u h t vậ ệ ệ ố ề ạ ượt quá tr  s  cho phép có th  đị ố ể ược dùng để 

đ a vào l c ngư ọ ược ch  sau khi đã ỉ ki m tra ể trong đi u ki n  th c đ a và phòng ề ệ ự ị thí nghi mệ

3.5.  Xác đ nh các h  s  gi a l p cho phépị ệ ố ữ ớ

Các h  s  gi a ệ ố ữ gl được bi u di n b ng các h  th c sau đây:ể ễ ằ ệ ứ

B ng 2ả

Công trình c p III và IV theo v n ấ ố đ u t  ầ ư và công trình t m ạ 20­25

N n nhà máy thu  đi n  và n n đ p bê tôngề ỷ ệ ề ậ 12

L c ngọ ược các công trình đ p  b ng phắ ằ ương pháp đ  đ t  vào nổ ấ ước  10

I tv

II gl tv

I I gl

D D d D

h t t o vòm c a đ t đạ ạ ủ ấ ược b o v  và c a đ t thu c l p th  nh t c a l c.ả ệ ủ ấ ộ ớ ứ ấ ủ ọ

H  s  gi a l p th c, ph i tho  mãn đi u ki n:ệ ố ữ ớ ự ả ả ề ệ

cp gl

gl         (78)

H  s  gi a l p cho phép ệ ố ữ ớ cp

gl  xác đ nh ị  theo h  th c sau đây rút ra t  các công th cệ ứ ừ ứ  (18) và (77):

l

l cp

m C

1 1

1

3.6.  Tr  s  nh  nh t c a h  s  th m c a l c ngị ố ỏ ấ ủ ệ ố ấ ủ ọ ược

Theo đi u ki n ng m nề ệ ấ ước, h  s  th m nh  nh t c a l c ngệ ố ấ ỏ ấ ủ ọ ược  min

l

k  ph i khôngả  

nh  h n tr  s :ỏ ơ ị ố

6 min 2 l

l

k kđ           (80)3.7.  Chi u d y và s  l p l c.ề ầ ố ớ ọ

Chi u d y c a l p l c ngề ầ ủ ớ ọ ược theo các đi u ki n  th m ph i là:ề ệ ấ ả

Trong đó D85  ­ kích thước m t c  h t, mà nh ng h t trong đ t t ng l c có kíchộ ỡ ạ ữ ạ ấ ầ ọ  

thước nh  h n c   y chi m 85% theo tr ng lỏ ơ ỡ ấ ế ọ ượng. Theo đi u ki n ề ệ thi công, chi uề  

d y các l p l c dùng cho thi t b  tiêu nầ ớ ọ ế ị ước các công trình thu  l iỷ ợ , c n l y nh  sau:ầ ấ ư

­ Khi thi công th  công (khi san và khi đ m nén – 10cm;ủ ầ

­ Khi thi công c  gi i (khi san và đ m nén) – 20cm;ơ ớ ầ

­ Khi đ p t ng l c ắ ầ ọ trong nướ ch y:c  ả

+ Đ i v i ố ớ l c m t l p – không nh  h n 0,75m;ọ ộ ớ ỏ ơ

+ Đ i v i ố ớ  l c hai l p ho c nhi u h n l p thì chi u d y c a m i l p ti p theo ph iọ ớ ặ ề ơ ớ ề ầ ủ ỗ ớ ế ả  không nh  h n 0,50m.ỏ ơ

S  l p c a l c ngố ớ ủ ọ ược đượ xác đ nh  c   ị theo t ng trừ ường h p c  th , khi đó thànhợ ụ ể  

ph n c a l p th  hai và các l p ti p theo n u c n thi t đầ ủ ớ ứ ớ ế ế ầ ế ược ch n theo đi u ki nọ ề ệ  không cho r i h t c a l p th  nh t vào l p th  hai (chả ạ ủ ớ ứ ấ ớ ứ ương II, 2­4) và theo các hệ 

s  gi a l p cho phép, đố ữ ớ ượ xác đ nhc  ị  b ng các h  th c (77), (78), (79) c a chằ ệ ứ ủ ươ  ngIII, 3­5

Đ i v iố ớ  đ t xói ng m c a t ng l c c n ti n hành ấ ầ ủ ầ ọ ầ ế ki m traể  v  đi u ki n ề ề ệ ổn đ nhị  

ch  ti p giáp trong th m d c nh  đã ch  trong trỗ ế ấ ọ ư ỉ ường h p tính toán IV, đi m 5.ợ ểKhi s  d ng ử ụ v t li u không đ u h t đ  làm l c, ậ ệ ề ạ ể ọ th ng ườ xây l c m t l p ho c hai l pọ ộ ớ ặ ớ  

là đ ủ

3.8.  Các trường h p tính toán khi thi t k  thành ph n h t đ t các l c ngợ ế ế ầ ạ ấ ọ ược

Tu  theo thành ph n và đ c tính c a các thông s  đã cho cũng nh  nh ng yêu c uỳ ầ ặ ủ ố ư ữ ầ  

c n xét trong s  làm vi c c a l c ngầ ự ệ ủ ọ ược, khi xác đ nh ị  thành ph n h t c a l p l cầ ạ ủ ớ ọ  

ph i phân bi t 6 trả ệ ường h p tính toán c  b n sau đây: v i 6 trợ ơ ả ớ ường h p này có thợ ể 

ti n hành t t c  các bài toán g p trong th c t  khi thi t k   và l a ch n t ng l c.ế ấ ả ặ ự ế ế ế ự ọ ầ ọA­ Thi t k  thành ph n h t l c ng c khi không có s  li u v  đ t thiên nhiên dùngế ế ầ ạ ọ ượ ố ệ ề ấ  cho l c.ọ

Trường h p I ­ Đ t c n b o v  có thành ph n h t không xói ng m. ợ ấ ầ ả ệ ầ ạ ầ Đ i v i ố ớ lo iạ  

đ t này, yêu c u thi t k  l p th  nh t c a l c ngấ ầ ế ế ớ ứ ấ ủ ọ ược cũng có thành ph n h t khôngầ ạ  xói ng m.ầ

Tr ng h p II ­ Đ t c n b o v  có thành ph n h t xói ng m. ườ ợ ấ ầ ả ệ ầ ạ ầ Đ i v i ố ớ lo i đ t này yêuạ ấ  

c u thi t k  l p th  nh t c a l c ng c b ng v t li u có thành ph n h t không xóiầ ế ế ớ ứ ấ ủ ọ ượ ằ ậ ệ ầ ạ  

ng m. ầ

Chú thích: Các tính toán theo tr ng h p I và II đ c ti n hành  đ  ch n m  đ t ho c đườ ợ ượ ế ể ọ ỏ ấ ặ ể gia công đ t cho t ng l c n u m  dùng đấ ầ ọ ế ỏ ược không có

B – L a ch n l c ngự ọ ọ ược b ng đ t m  ho c ằ ấ ỏ ặ s n ph m ả ẩ c a nhà máy nghi n đá.ủ ề

Trường h p III ­ Đ t c n b o v  và đ t m  th c t  là không xói ng m. Yêu c uợ ấ ầ ả ệ ấ ỏ ự ế ầ ấ  

ch n l p th  nh t c a l c ngọ ớ ứ ấ ủ ọ ượ ừc t  các đ t m  đã cho các thành ph n h t khôngấ ỏ ầ ạ  xói ng m.ầ

Trường h p IV ­ Đ t c n b o v  ợ ấ ầ ả ệ là không xói ng m, đ t m  là xói ng m. Yêu c uầ ấ ỏ ầ ầ  

ch n l p th  nh t c a l c ngọ ớ ứ ấ ủ ọ ượ ừc t  các đ t m  đã cho có thành ph n h t xói ng m.ấ ỏ ầ ạ ầ  

Trường h p V ­ Đ t c n b o v  ợ ấ ầ ả ệ là xói ng m, đ t m  ầ ấ ỏ là  không xói ng m. Yêu c uầ ầ  

ch n l p th  nh t c a l c ngọ ớ ứ ấ ủ ọ ượ ừ ấc t  đ t m  đã cho có thành ph n h t không xóiỏ ầ ạ  

ng m.ầ

Trường h p VI ­ Đ t c n b o v  và đ t m  là xói ng m. Yêu c u ch n l p thợ ấ ầ ả ệ ấ ỏ ầ ầ ọ ớ ứ 

nh t c a l c ngấ ủ ọ ượ ừc t  các đ t m  đã cho cũng có thành ph n h t xói ng m.ấ ỏ ầ ạ ầ

3.9.  Phương pháp thi t k  thành ph n h t l p th  nh t c a l c ngế ế ầ ạ ớ ứ ấ ủ ọ ược đ i v iố ớ 

trường h p tính toán I và II.ợ

­ Trường h p tính toán Iợ

Đ i v i ố ớ  đ t c n b o v  b ng l c ngấ ầ ả ệ ằ ọ ược ph i cho các s  li u ban đ u sau đây:ả ố ệ ầ

a. Thành ph n h t ho c ít nh t ầ ạ ặ ấ là  các tr  s  kích thị ố ước sau đây c a các h t: dủ ạ min, d3, 

Nh  đã  ch  ư ỉ   ở trên, đ i v i ố ớ t t c  các trấ ả ường h p tính toán  c n ph i ợ ầ ả xác đ nhị , đ tấ  

đã cho là xói ng m hay không xói ng m. Đ  gi i ầ ầ ể ả v n đấ ề này trong chương III, 3­2 

đã có phương pháp  và c n dùng 1 trong 2 phầ ương pháp đó

Đ i v i ố ớ  trường h p I ­ đ t c n b o v  ợ ấ ầ ả ệ là không xói ng m – vi c ầ ệ xác đ nh ị thành 

ph n h t l p th  nh t c a l c ngầ ạ ớ ứ ấ ủ ọ ược được ti n hành nh  sau:ế ư

1. Theo thành ph n h t c a đ t n n đã cho, chúng ta ch n ầ ạ ủ ấ ề ọ đường  kính tính toán c aủ  

h t t o vòm dạ ạ tv theo đ  th  ồ ị tt

tv

P  f( đ), hình 7

2. Trong đ t không xói ng m thì hi n tấ ầ ệ ượng xói ng m c  h c th c t  không th  cóầ ơ ọ ự ế ể  

và vì th  trong trế ường h p này không yêu c u ợ ầ th c hi n ự ệ các đi u ki n th  2 và thề ệ ứ ứ 

3 (chương I, 1­4) đã ch  ỉ   ở trên, ngay t ng l c không xói ng m cũng không c n ầ ọ ầ ầ th cự  

hi n ệ đi u ki n th  t  trong nh ng đi u ki n  đã ch  ề ệ ứ ư ữ ề ệ ỉ    ở 3­4. Do đó ch  ỉ th c hi nự ệ  

đi u ki n th  nh t ề ệ ứ ấ là đ , nghĩa ủ là b o đ m không có s  r i (ho c  n) các h t c tả ả ự ơ ặ ấ ạ ố  

đ t vào t ng l c.ấ ầ ọ

32

Đ  th  mồ ị l = f( đ) đ  r ng cho phép c a v t li u l c ngộ ỗ ủ ậ ệ ọ ược. 

I – Vùng đá dăm; II – Vùng cát; s i; cu i.ỏ ộ

T  đi u ki n trên, theo các h  th c (15) và (16) xu t phát t  tr  s  tính toán đã tìmừ ề ệ ệ ứ ấ ừ ị ố  

được dtv, chúng ta tìm được D17 l p th  nh t c a  l c:ớ ứ ấ ủ ọ

tv l

l d

d m

m

.252,0

       mo =  0,40 ­ đ i v i ố ớ  cát – s i – cu i.ỏ ộ

3. Theo tr  s  Dị ố 17 đã tính được và h  th c th c nghi m (1) chúng ta ệ ứ ự ệ xác đ nh ị (nh  đãư  

ch  ỉ   ở chương II, 2­1) thành ph n h t đ t không xói ng m l p th  nh t c a l c.ầ ạ ấ ầ ớ ứ ấ ủ ọThành ph n h t không xói ng m ầ ạ ầ xác đ nh ị nh  v y cho l c s  b o đ m  s  ti p giápư ậ ọ ẽ ả ả ự ế  

b n v ngề ữ  và  n đ nh ổ ị c a đ t v i t ng l c. Vì đ t ủ ấ ớ ầ ọ ấ là không xói ng m cho nên khôngầ  

th  x y ra vi c lôi h t t  trong đ t ho c s    đ ng c a t ng l c.ể ả ệ ạ ừ ấ ặ ự ứ ọ ủ ầ ọ

4. H  s  th m c a t ng l c đệ ố ấ ủ ầ ọ ược thi t k  có th  ế ế ể xác đ nh ị theo h  th c (3).ệ ứ

Thí d  1 – Ch n thành ph n h t l p th  nh t c a l c ngụ ọ ầ ạ ớ ứ ấ ủ ọ ượ đ i v i c  ố ớ đ t không xóiấ  

ng m c a thân đ p (n n công trình).ầ ủ ậ ề

S  li u ban đ u.ố ệ ầ

Thành ph n h t c a đ t thân đ p (n n) cho ầ ạ ủ ấ ậ ề ở hình 9. Các đ   ường  kính h t đ t: dạ ấ min 

= 0,03mm; d3 = 0,05mm; d10 = 0,10mm; d17 = 0,11mm; d60 = 0,23mm; dmax = 2,0mm; 

45,011,0

05,0

17 3

N=(0,32+0,016.2,3)  0,225

35,01

35,0.3,2

6

Do đó đ t đã cho th c t  ấ ự ế là không xói ng m.ầ

b) Đ i v i  ố ớ  thành ph n h t không xói ng m đã cho (hình 9) c a đ t, chúng taầ ạ ầ ủ ấ  

ch n theo đ  th  ọ ồ ị tt

tv

P  = f( đ) (hình 7) đường kính tính toán c a các h t t o vòmủ ạ ạ  

v i       ớ đ = 2,3 theo đ  th  hình 7 đ i v i v t li u cát s i c a t ng l c (vùng II),ồ ị ố ớ ậ ệ ỏ ủ ầ ọ  

Ptv  = 60%.  Sau  đó theo  đường  cong thành ph n h t chúng ta tìm  dầ ạ tv  = d60  = 0,23mm

34

c) T  đi u ki n không r i h t chúng ta ừ ề ệ ả ạ xác đ nh đị ường  kính tác d ng c a h tụ ủ ạ  

đ t trong l p th  nh t c a l c Dấ ớ ứ ấ ủ ọ 17 theo h  th c (82) b ng cách t  cho trệ ứ ằ ự ước hệ 

s  không đ u h t c a t ng l c ố ề ạ ủ ầ ọ 1, r i theo h  s  này ồ ệ ố xác đ nh ị tr  s  đ  r ng mị ố ộ ỗ l 

t  đ  th  mừ ồ ị l = f( l) (hình 8)

Trong trường h p đã cho, chúng ta l y  ợ ấ 1   = 15. Theo đ  th  (hình 8)  ồ ị đ i v iố ớ  vùng II c a đ t cát – s i – cu i v i mủ ấ ỏ ộ ớ l = 0,31

tv l

l l

d m

m

.252,0

1

6

31,0

31,0115252,0

1

6d) Theo tr  s  đã tính đị ố ược D17 = 1,0mm và h  th c (1) ệ ứ đ i v i ố ớ đ t không xói ng m,ấ ầ  chúng ta xác đ nh ị Dmin c a t ng l c, trủ ầ ọ ước tiên xác đ nh ị  tr  s  mũ x:ị ố

x = 1 + 1,28 lg 15 = 2,5

l

l x

P

D D

5

1.1,0

17

15.5

11517.1,01

0,1

5 ,

Thay tr  s  Dị ố min vào công th c (1), cũng nh  tr  s  ứ ư ị ố l = 15 và x = 2,5 chúng ta được :

Di = 0,58 + 0,108 (0,1Pi)2,5

V i các tr  s  ớ ị ố khác nhau Pi = 10  20  100, chúng ta tính các tr  s  ị ố tương  ng ứ Di 

ch ng h n ẳ ạ đ i v i ố ớ Pi = 10, chúng ta được :

Theo các s  li u trên đây, chúng ta l p ố ệ ậ đường  cong tính toán ph i tìm cho thànhả  

ph n không xói ng m c a v t li u l p th  nh t c a l c (hình 9).ầ ầ ủ ậ ệ ớ ứ ấ ủ ọ

Khi ch n thành ph n h t v t li u t ng l c, cho phép có sai s  không l n  ọ ầ ạ ậ ệ ầ ọ ố ớ so v iớ  

đường  tính toán trong gi i h nớ ạ  “c a vùng thành ph n h t đ t cho phép, dùng đủ ầ ạ ấ ể 

đ p l p th  nh t c a t ng l c”, vùng này c n đắ ớ ứ ấ ủ ầ ọ ầ ượ ấc  n đ nh sao cho ị đường cong tính toán đượ gi i h nc    ớ ạ    ở phía dướ ở đi b i  ường ti p tuy n v i ế ế ớ đường cong và đi qua đi m Dể min. Gi i h n trên  c a  vùng này ph i đi qua đi m Dớ ạ ủ ả ể max và trên đi m Dể 10 

m t ộ kho ngả  3% cho đ n ch  g p ế ỗ ặ đường th ng cho ẳ ở hình 9, c t qua    ắ đường cong tính toán (xem đường ch m ch m ấ ấ ở  hình 9)   m c       ở ứ Pi = 6%. Đường này là gi iớ  

h nạ   c a  ủ hàm lượ   ph n trăm cho phép (6%) c a h t (ng ầ ủ ạ 1) b i nh  trong v t li uụ ỏ ậ ệ  

3 3

1

1

99

m

m v

k

l

l l

31,01

31,01501,0

1.99,

2

3 3

t  s    ỷ ố 98

0063,0

62,0

d

l

k k

Trường h p tính toán II.ợ

Các s  li u ban đ u và trình t  thi t k  ố ệ ầ ự ế ế đ i v i  ố ớ   đ t đấ ược b o v  xói ng m vàả ệ ầ  thành ph n không xói ng m c a t ng l c ngầ ầ ủ ầ ọ ược cũng x u nh  ấ ư đ i v i ố ớ trường h pợ  

I, riêng khi ch n các h t t o vòm c a đ t dọ ạ ạ ủ ấ tv m i c n theo các ch  d n v  ớ ầ ỉ ẫ ề xác đ nhị  

dtv đ i v i ố ớ đ t xói ng m đã cho trong chấ ầ ương III, 3­3. Ngoài ra, đ i v i ố ớ t ng l c đãầ ọ  thi t k  c n ph i ế ế ầ ả ki m traể  đ  không   đ ng b i chính nh ng h t đ t đã độ ứ ọ ở ữ ạ ấ ược phép lôi đi v i đi u ki n  chúng đớ ề ệ ược  dòng th m ấ v n chuy n ậ ể đi qua l c.ọ

Đ  l n c a các h t b  dòng th m lôi ra kh i vùng ti p giáp c a đ t, k  c n v i l pộ ớ ủ ạ ị ấ ỏ ế ủ ấ ế ậ ớ ớ  

th  nh t c a l c ngứ ấ ủ ọ ược, đượ xác đ nh c  ị  nh  sau:ư

N u ế dtv > 0,77 domax thì v i các v n t c th m ớ ậ ố ấ tương  ng, ứ phù h p v i đi u ki nợ ớ ề ệ  (28), có th  có s  lôi t t c  các h t nh  h n 0,77 dể ự ấ ả ạ ỏ ơ omax, nghĩa là :

dxn   0,77 domax

N u 0,77  dế omax>  dtv thì v i các v n t c th m ớ ậ ố ấ tương  ng ứ t t c  các h t nh  h n ấ ả ạ ỏ ơ dtv 

có th  b  lôi ra, nghĩa ể ị là:

dxn    dtv 

Đ  các h t nh  c a đ t dể ạ ỏ ủ ấ ml b  lôi ra kh i vùng ti p giáp b i dòng th m không làm ị ỏ ế ở ấ ứ 

đ ng l p th  nh t c a l c ngọ ớ ứ ấ ủ ọ ược, ph i  ả th c hi n  ự ệ các đi u ki n (55) ho c (57),ề ệ ặ  nghĩa là :

Do   1,1a*dxn

ho c :        ặ 17 *

11,

c m

m d

D

l

l xn

Thí d  2: Ch n thành ph n h t không xói ng m l p th  nh t c a t ng l c ụ ọ ầ ạ ầ ớ ứ ấ ủ ầ ọ đ i v iố ớ  

đ t xói ng m thân đ p, đ t (n n công trình).ấ ầ ậ ấ ề

Các s  li u ban đ u:ố ệ ầ

36

Thành ph n h t c a đ t thân đ p (c a n n) cho trên hình 10, t  đó tìm đầ ạ ủ ấ ậ ủ ề ừ ượ đc  ườ  ngkính các h t đ t : dạ ấ min = 0,01mm, d10 = 0,10 mm, d17 = 0,14mm, d60 = 1,0mm, dmax = 3,0 mm, h  s  không đ u h t ệ ố ề ạ đ = 10, dung tr ng  ọ đ = 1,77 g/cm3, đ  r ng mộ ỗ đ = 0,33; h  s  th m kệ ố ấ đ = 0,012 cm/sec.

d max

m1

mxC

33,01

33,01,5.0,66

th  đ t này c n tính ế ấ ầ là  xói ng m.ầ

b) Theo các tính toán v  th m (ho c theo phề ấ ặ ương pháp         trong vùng ti p giápế  

c a đ t v i t ng l c, tr  s  gradien c t nủ ấ ớ ầ ọ ị ố ộ ướ l n nh t c  ớ ấ đượ xác đ nh  c   ị max

tt

J  = 0,4

Đ  ể xác đ nh ị dtv trước h t theo h  th c (73) chúng ta ế ệ ứ xác đ nh ị kích thước h t đ t cóạ ấ  

th  b  dòng th m lôi ra v i gradien c t nể ị ấ ớ ộ ước đã cho  max

tt

J  = 0,4

d

d o

tt xn

vk

g m

J d

max

trong đó  o = 0,60  1 f*sin 30o 80

n d

f* xác đ nh ị đ nh theo đ  th  ị ồ ị   ở hình 5 theo đ  th  này v i ồ ị ớ đ = 10; mđ = 0,33 có tr  sị ố 

f* = 0,26;   = 90o khi th m ngang b ng (ấ ằ  = 1,5)

26,011

77,160,0

012,0.01,0

981.33,008,0

4,0.5,

e) T  cho h  s  không đ u h t c a v t li u l p th  nh t c a t ng l c ự ệ ố ề ạ ủ ậ ệ ớ ứ ấ ủ ầ ọ l = 10, t  đừ ồ 

th        mị l = f( l) (vùng I) chúng ta xác đ nh ị đ  r ng c a nó, đ  r ng này b ng mộ ỗ ủ ộ ỗ ằ l = 0,37 (hình 8)

38

Hình 10. Đ  th  thành ph n h t thi t k  c a t ng l c. G ­ đ t  thân (n n) đ p, ồ ị ầ ạ ế ế ủ ầ ọ ấ ề ậ

Sau đó t  đi u ki n  không r i h t theo h  th c (82) chúng ta ừ ề ệ ả ạ ệ ứ xác đ nh đị ường kính tác d ng c a h t v t li u l p th  nh t c a t ng l c – Dụ ủ ạ ậ ệ ớ ứ ấ ủ ầ ọ 17: 

37,0

37,01.10252,0

1

6 17

11017.1,01

46,0

28 , 2 min

Thay tr  s  Dị ố min = 0,29,  =10 và x = 2,28 vào công th c (1) ta đứ ược :

37,0.1001,0

40.0.99,3

2

3 3

.1065,9014,0

135,0

d

l

k k

e) Chúng ta  ki m traể   l p th  nh t c a t ng l c và đ  không   đ ng, mu n v yớ ứ ấ ủ ầ ọ ộ ứ ọ ố ậ  chúng ta xác đ nh kích thị ước c a h t có th  b  lôi t  vùng ti p giáp c a đ t k  c nủ ạ ể ị ừ ế ủ ấ ế ậ  

v i l p th  nh t  c a t ng l c t  đi u ki n:ớ ớ ứ ấ ủ ầ ọ ừ ề ệ

dtv > 0,77 domax

Phù h p v i đi m a chúng ta có 0,77 dợ ớ ể omax = 0,054 mm,  dtv = 0,15. 0,1 = 0,015mm. 

Do đó 0,77 domax >  dtv và theo đó các h t dạ xn   0,15, dtv = 0,015mm có th  b  lôi ra,ể ị  các h t này ch a trong đ t (hình 10) g n 3%.ạ ứ ấ ầ

Đ  các h t này không làm   đ ng l p th  nh t c a t ng l c, phù h p v i (54) ph iể ạ ứ ọ ớ ứ ấ ủ ầ ọ ợ ớ ả  có:

1

1 a

D

d o xn

Theo h  th c (10)ệ ứ

0,18mm;

46,037,01

37,0.10455,0Dm1

mC

17 l

l o

t  b ng 1  có tr  s  c a thông s  aừ ả ị ố ủ ố * = 4; do đó:

.041,04.1,1

18,0

mm

d xn

và đi u ki n (54) đề ệ ược th a mãn, vì 0,015 < 0,041.ỏ

N u dùng công th c (57) thì ph i b o đ m b t phế ứ ả ả ả ấ ương trình sau đây:

*

17

11,1

a C m

m d

D

l

l ci

10455,0.37,0

4)37,01(1,1.6,30015,0

46,0

Theo tr  s  dị ố tv trên đây, chúng ta tìm tr  s  m i Dị ố ớ 17 và theo h  th c (1) chúng ta đệ ứ ượ  c

đường cong m i bi u di n thành ph n h t v t li u l p th  nh t c a t ng l c, th aớ ể ễ ầ ạ ậ ệ ớ ứ ấ ủ ầ ọ ỏ  mãn đi u ki n không   đ ng.ề ệ ứ ọ

3.10.  Phương pháp ch n thành ph n h t l p th  nh tọ ầ ạ ớ ứ ấ   c a t ng l c  ủ ầ ọ đ i v i  ố ớ các 

trường h p tính toán III, IV, V và VI. ợ Đ i v i ố ớ các trường h p III – VI đã ch  ợ ỉ   ở 3.8, khi: ngoài đ t n n đấ ề ược b o v , còn bi t c  đ t m  dùng làm t ng l c ngả ệ ế ả ấ ỏ ầ ọ ược thì 

phương pháp ch n thành ph n h t l p th  nh t c a t ng l c căn b n v n gi ngọ ầ ạ ớ ứ ấ ủ ầ ọ ả ẫ ố  

nh  2 trư ường h p đ u tiên xét ợ ầ ở trên. Nh ng trình t  tính toán cũng nh  các đi u   ư ự ư ề  

ki n ệ xác đ nh ị  vi c ch n chu i thông s  tính toán, ệ ọ ỗ ố ở đây s  khác. Đ  cho d  hi uẽ ể ễ ể  các thí d  sau đây s  gi i thích và hụ ẽ ả ướng d n trình t  tính toán trong các trẫ ự ường h pợ  này

­ Trường h p tính toán IIIợ

Thí d  3: Ch n thành ph n h t l p th  nh t c a l c cho trụ ọ ầ ạ ớ ứ ấ ủ ọ ường h p đ t đợ ấ ược b oả  

v  và v t li u m  th c t  đ u không xói ng m.ệ ậ ệ ỏ ự ế ề ầ

S  li u ban đ u:ố ệ ầ

40

Thành ph n h t c a đ t thân đ p (c a n n công trình) và c a v t li u m  dùng choầ ạ ủ ấ ậ ủ ề ủ ậ ệ ỏ  

l p th  nh t c a l c ngớ ứ ấ ủ ọ ược được v  trên hình 11.ẽ

S  li u c a đ t đố ệ ủ ấ ược b o v ả ệ

10,0d

d

17 3

N = (0,32 + 0,016. 3,34)  0,40

34,01

34,0.34,3

6

Do đó, đ t đấ ược b o v  th c t  là không xói ng m.ả ệ ự ế ầ

b) Theo thành ph n h t không xói ng m đã cho c a đ t (hình 11) chúng ta hãy ch nầ ạ ầ ủ ấ ọ  

đường kính tính toán c a các h t t o vòm dủ ạ ạ tv theo đ  th ồ ị

tt tv

P = f( đ). (hình 7)

V i  ớ đ = 3,34, theo đ  th  (hình 7, vùng II), Pồ ị tv = 48 – 60% dtv có th  ch n trong cácể ọ  

gi i h nớ ạ  d48   d60, chúng ta l y dấ tv = d50 = 0,3mm

c) Chúng ta hãy làm sáng t  kh  năng ỏ ả s  d ng ử ụ lo i v t li u m  1 vào l p th  nh tạ ậ ệ ỏ ớ ứ ấ  

c a l c ngủ ọ ược

1. Chúng ta hãy xác đ nh ị  đ  xói ng m c a v t li u này cũng theo h  th c (71):ộ ầ ủ ậ ệ ệ ứ

D

386,044,0

17,0'

'

17

3

.N=(0,32+0,016.9,7)  0,338

33,01

33,0.7,9

6

Do đó v t li u ậ ệ ở m  1 th c t     ỏ ự ế là  không xói ng m.ầ

2. H  s  không đ u h t c a lo i v t li u này nh  h n h  s  cho phép (b ng 2):ệ ố ề ạ ủ ạ ậ ệ ỏ ơ ệ ố ả

44,0'17

33,01.7,9252,0

1'

'1'252,0

Đi u ki n không r i vãi đề ệ ơ ược tuân theo:

gl < gl cp

4. Theo đi u ki n ng m nề ệ ấ ước ph i có:ả

46,37,92

;2

k

l d

l

46,3130092,0

12,0k

k

d 1

42

Do đó, c  đi u ki n này cũng đả ề ệ ược tho  mãn.ả

Nh  v y v t li u m  1 tho  mãn t t c  các yêu c u đ  ra ư ậ ậ ệ ỏ ả ấ ả ầ ề đ i v i ố ớ  v t li u cho l pậ ệ ớ  

th  nh t c a l c ngứ ấ ủ ọ ược và do đó trong trường h p đã cho, nó có th  đợ ể ược ki n nghế ị dùng làm l p th  nh t c a t ng l c ngớ ứ ấ ủ ầ ọ ược

5. Đ  thi t l p vùng sai l ch cho phép ể ế ậ ệ so v iớ  thành ph n nói trên c a v t li u m ,ầ ủ ậ ệ ỏ  chúng ta xây d ng theo h  th c (1) ự ệ ứ đường cong thành ph n không xói ng m đi quaầ ầ  các đi m D’ể 10 và D’60 c a v t li u m  1. T  h  th c (1), chúng ta ủ ậ ệ ỏ ừ ệ ứ xác đ nh ị Dmin sau khi đã đ a tr  s  đã d n c a D’ư ị ố ẫ ủ 10 vào h  th c đó và sau khi đã tính s  mũ x:ệ ứ ố

x = 1+1,28 lg ’ = 1+1,28 lg 9,7 = 2,27

,

' , x 10

10 min

5

1P

1,01

DD

7,9.5

17,9.10.1,01

31,0

27 , 2

Đ  tìm các tr  s  Dể ị ố i còn l i, phù h p v i công th c (1), chúng ta có: ạ ợ ớ ứ

Di = 0,26 + 0,047 (0,1 Pi)2,27

T  đó, chúng ta tìm thí d  Dừ ụ 35 = 1,06mm,

D80 = 5,53mm, D100 = 9,01mm

Theo các tr  s  trên c a Dị ố ủ i, chúng ta v  ẽ đường cong thành ph n h t không xói ng mầ ạ ầ  

và theo đường cong này, chúng ta xác đ nh ị vùng sai l ch cho phép ệ đ i v i ố ớ v t li uậ ệ  

m  đã cho và căn c  vào vùng sai l ch này chúng ta ỏ ứ ệ xác đ nh ị các đ t th c t  có thấ ự ế ể dùng đ  làm l p th  nh t c a l c (Hình 12).ể ớ ứ ấ ủ ọ

 I – vùng thành ph n h t cho phép c a v t li u dùng đầ ạ ủ ậ ệ ược đ  đ p l p thể ắ ớ ứ 

nh t c a l c. VLM – v t li u m  1ấ ủ ọ ậ ệ ỏ

d) Chúng ta ti n hành nghiên c u nh  v y ế ứ ư ậ đ i v i ố ớ v t liêu m  2. V t li u này n uậ ỏ ậ ệ ế  không đượ x  lý c  ử l i thì không th  dùng cho l p th  nh t c a l c ạ ể ớ ứ ấ ủ ọ đ i v i ố ớ đ t đấ ượ  c

b o v  đã cho b i vì h  s  không đ u h t c a nó l n h n h  s  cho phép r t nhi u.ả ệ ở ệ ố ề ạ ủ ớ ơ ệ ố ấ ề

Đường cong bi u di n thành ph n h t c a các v t li u này cho ể ễ ầ ạ ủ ậ ệ ở hình  13.  

Nh  ta th y ch  có tr  s  c a h  s  không đ u h t c a v t li u c là ư ấ ỉ ị ố ủ ệ ố ề ạ ủ ậ ệ  g n đúng v iầ ớ  

tr  s  cho phép, còn các v t li u a và b không dùng đị ố ậ ệ ược theo tr  s  ị ố

Theo đ  th  (hình 8) ồ ị đ i v i ố ớ l = 25, chúng ta tìm đ  r ng c a v t li u c: mộ ỗ ủ ậ ệ l = 0,29 

và sau đó chúng ta xác đ nh ị đ  xói ng m c a v t li u này:ộ ầ ủ ậ ệ

N D

D

40,075,0

30,0

17 3

21,029,01

27,0.25)25.16,0)32,0