Bài giảng Kinh tế học đại cương: Chương 1 - Hoàng Thu Hương

Bài giảng chương 1 khái quát chung về kinh tế học và nền kinh tế. Chương này trình bày một số nội dung cơ bản sau: Một số khái niệm, một số khái niệm và quy luật kinh tế cơ bản, ba vấn đề kinh tế cơ bản của một nền kinh tế, các hình thức tổ chức nền kinh tế,... Mời các bạn cùng tham khảo.

KINH TẾ HỌC ĐẠI CƯƠNG

GV: CN HOÀNG THU HƯƠNG KHOA KINH TẾ – BỘ MÔN QUẢN TRỊ

TRƯỜNG ĐH CÔNG NGHIỆP QUẢNG NINH Email: hoanghuong.dhcnqn@gmail.com

KINH TẾ HỌC ĐẠI CƯƠNG

 Mục đích: Nghiên cứu hành vi của các tác nhân trong nền

kinh tế (Người tiêu dùng, người sx, Chính phủ, ngân hàng, người nước ngoài…)

 Điều kiện tiên quyết: Toán cao cấp, tiếng anh

 Số giờ học: 45 tiết + 90 giờ tự học

KINH TẾ HỌC ĐẠI CƯƠNG

 Tài liệu học tập

 Tài liệu tham khảo:

 Kinh tế học vi mô, GS – TSKH Ngô Đình Giao, NXB Giáo dục

 Kinh tế học vĩ mô, TS Nguyễn Văn Dần, NXB Học viện Tài chính

 Thi kết thúc học phần:

KẾT CẤU

 CHƯƠNG 1:Khái quát chung về kinh tế học và nền kinh tế

 CHƯƠNG 2: Cung cầu và thị trường hàng hóa

 CHƯƠNG 3: Lý thuyết về sự lựa chọn của người tiêu dùng

và của doanh nghiệp

 CHƯƠNG 4: Thị trường

 CHƯƠNG 5: Một số chỉ tiêu kinh tế vĩ mô

 CHƯƠNG 6: Tổng cung – Tổng cầu của nền kinh tế và các

chính sách kinh tế vĩ mô

 CHƯƠNG 7: Tiền tệ – Thất nghiệp – Lạm phát – Thương

mại quốc tế

CHƯƠNG 1 KHÁI QUÁT VỀ KINH TẾ HỌC VÀ

NỀN KINH TẾ

1.1 Một số khái niệm

 Tài nguyên thiên nhiên (Land)

 Lao động (Labour)

 Vốn (Capital)

 Khả năng làm doanh nghiệp (Enterpreneuship)

 Các nguồn lực là khan hiếm

1 Kinh tế học

 Nghiên cứu vấn đề con người và xã hội lựa chọn như thế

nào để sử dụng những nguồn tài nguyên hiếm hoi một cách khác nhau, nhằm sản xuất ra các hàng hóa và phân phối cho tiêu dùng hiện nay hoặc trong tương lai của những

người và nhóm người trong xã hội

 Kinh tế học là khoa học về sự lựa chọn

 Kinh tế học là khoa học về thị trường

 Kinh tế học là một cách tư duy về thế giới

2 Kinh tế học vi mô & Kinh tế học vĩ mô

ra quyết định của các tác nhân (individuals), đó là doanh nghiệp và người tiêu dùng/hộ gia đình liên quan đến một hàng hóa dịch vụ cụ thể

 Kinh tế học vĩ mô (Macroeconomics): là nghiên cứu, phân

tích và lựa chọn của quốc gia trước những vấn đề kinh tế xã hội tổng hợp của toàn bộ nền kinh tế

2 Kinh tế học vi mô & Kinh tế học vĩ mô

Sản xuất Giá cả Thu nhập Việc làm

Kinh tế học vi mô

(Microeconomics)

Hoạt động sản xuất/sản lượng trong từng ngành hoặc từng doanh nghiệp

Mức giá riêng lẻ

của từng sản phẩm

Phân phối thu nhập và của cải

Tiền lương trong từng ngành cụ thể

Tiền lương tối thiểu

Việc làm trong từng ngành hoặc doanh

nghiệp

Số lao động trong một hãng

Kinh tế học vĩ mô

(Macroeconomics)

Sản xuất/Sản lượng quốc gia

Tổng sản lượng quốc gia

Tăng trưởng

Mức giá tổng quát trong nền kinh tế

Giá tiêu dùng/Giá sản xuất

Tỷ lệ lạm

Thu nhập quốc gia

Tổng lợi nhuận của các doanh

nghiệp

Việc làm và thất nghiệp trong

tòan bộ nền kinh tế

Tỷ lệ thất

Phân biệt vấn đề quan tâm của kinh tế học vi mô và kinh tế học vĩ mô

 Do suy thoái của nền kinh tế toàn cầu đã làm cho ngành công nghiệp du lịch

sụt giảm rõ rệt trong thời gian gần đây

 Trợ cấp của chính phủ cho các nhà sản xuất thép trong nước

 Xuất khẩu tăng trưởng chậm lại do có sự suy thoái của các nước bạn hàng

chủ yếu

 Ngân hàng trung ương quyết định tăng lãi suất nhằm kiềm chế áp lực lạm

phát

 Suy thoái của ngành công nghiệp dệt do cạnh tranh và công nghệ thay đổi

nhanh chóng

 Quyết định của một doanh nghiệp về việc thuê bao nhiêu công nhân

3 Kinh tế học thực chứng & kinh tế học chuẩn tắc

 Kinh tế học thực chứng: mô tả các sự kiện, các hoàn cảnh

và các mối quan hệ trong nền kinh tế một cách khách quan

 VD: Thâm hụt ngân sách lớn trong những năm 1980 đã

gây ra thâm hụt cán cân thương mại

 Kinh tế học chuẩn tắc: đưa ra các chỉ dẫn hoặc khuyến

nghị liên quan đến đạo lý và đánh giá về giá trị

 VD: Phải giảm lãi suất để kích thích đầu tư

1.2 Một số khái niệm và quy luật kinh tế cơ bản

 Quy luật khan hiếm

“Mọi hoạt động của con người, trong đó có hoạt động kinh tế

đều sử dụng các nguồn lực Các nguồn lực đều khan hiếm,

có giới hạn đặc biệt là nguồn lực tự nhiên khó hoặc không

thể tái sinh”

1.2 Một số khái niệm và quy luật kinh tế cơ bản

 Quy luật lợi suất giảm dần

“Khi ta liên tiếp bỏ thêm những đơn vị bằng nhau của một đầu

vào cùng với một đầu vào khác cố định, thì khối lượng đầu

ra có thêm ngày càng giảm dần”

1.2 Một số khái niệm và quy luật kinh tế cơ bản

 Quy luật chi phí cơ hội ngày một tăng

 Chi phí cơ hội là lợi ích lớn nhất phải hi sinh khi lựa

chọn và đưa ra quyết định

 Quy luật chi phí cơ hội ngày một tăng:

“Để có thêm một số lượng bằng nhau về một mặt hàng, xã

hội phải hi sinh ngày càng nhiều số lượng mặt hàng khác”

Đường giới hạn năng lực sản xuất (PPF)

Lượng ô tô

Lượng máy

A

C

1000

B

300

0

600 700

2000

2200

Đường PPF

1.2 Một số khái niệm và quy luật kinh tế cơ bản

 Hiệu quả kinh tế

“Hiệu quả là khái niệm dùng để chỉ việc xã hội thu

được kết quả cao nhất từ các nguồn lực khan hiếm

hiện có của mình”

1.3 Ba vấn đề kinh tế cơ bản của một nền kinh tế

Kinh tế kế hoạch Kinh tế thị trường hoàn toàn tự do Kinh tế hỗn hợp

1.4 Các hình thức tổ chức nền kinh tế

 Nền kinh tế tập quán truyền thống

 Nền kinh tế chỉ huy

 Nền kinh tế thị trường

 Nền kinh tế hỗn hợp