Bài giảng Kinh tế vĩ mô 1: Bài 2 - Th.S Hoàng Xuân Bình

Bài giảng Kinh tế vĩ mô 1: Bài 2 Tổng sản phẩm quốc dân và phương pháp xác định do Th.S Hoàng Xuân Bình biên soạn trình bày các nội dung chính như: Tổng sản phẩm quốc nội (GDP-Gross domestic products), tổng sản phẩm quốc dân (GNP: Gross national products),...

      BÀI 2: T NG S N PH M QU C DÂN &      Ổ Ả Ẩ Ố

PHƯƠNG PHÁP XÁC Đ NHỊ

I. T ng s n ph m qu c n i (GDP­Gross ổ ả ẩ ố ộ

domestic products)

Là giá tr  b ng ti n c a t ng hh và dv cu i ị ằ ề ủ ổ ố

cùng  được  SX  ra  trong  ph m  vi  lãnh  th   1 ạ ổ

qu c  gia  trong  1  TG  nh t  đ nh  (thố ấ ị ường  1  năm) b t k  NSX thu c qu c t ch nào.ắ ỳ ộ ố ị

Hàng hoá cu i cùng: kô b  bán l i trong th i ố ị ạ ờ

k , SX đỳ ương th i, bán trên th  trờ ị ường

Hàng hoá trung gian:nguyên li u cho SXệ

1. Khái ni m:ệ

2.C  s  :ơ ở

Kinh t  đóng gi n đ n: Households +firmsế ả ơ

Gi  đ nh: bán h t, thanh toán h t, h  mua h t ả ị ế ế ộ ế

ti nề

CF c a hàngủ   Thu nh p h  gia đìnhậ ộ

Input c a SXủ

H,hoá,dv  cu i cùngụ ố

Doanh thu c a hãngủ

Chi tiêu cho h.hoá dv cu i cùngố  

tế 

Th  tr ị ườ ng hàng hóa và d ch  ị

vụ

Th  tr ị ườ ng các y u t   ế ố

s n xu t ả ấ

Các hãng

đ u vào SX ầ

Lao đ ng, đ t  ộ ấ đai, v n, trình đ   ố ộ

qu n lý ả

Bán HH và DV 

cu i cùng ố

Mua HH vµ DV cuèi cïng

Ti n l ề ươ ng, ti n thuê  ề

và l i nhu n – CPSX  ợ ậ

(= GDP)

Thu nh p c a h  gia  ậ ủ ộ đình (= GDP)

Doanh thu

(= GDP)

Chi tiêu (= GDP)

+Vòng bên trong: khép kín c a các y u t  ủ ế ố

v t ch t mang tính v t thậ ấ ậ ể

+Vòng bên ngoài: di chuy n c a ti nể ủ ề

+ 3 cách xác đ nh GDP (vòng ngoài); Chi tiêu, ị

chi phí, giá tr  gia tăngị

3. Phương pháp xác đ nh:ị

*Phương pháp chi tiêu: 

GDP = C + I + G + (X­M)

C (Consumption): chi tiêu c a các h  gia đinhủ ộ

I(Investment): chi tiêu c a các hãngủ

G  (Government  Expenditure):  chi  tiêu  mua  hàng hoá và d  ch v  c a CPị ụ ủ

X (Export): xu t kh uấ ẩ

M (Import): nh p kh uậ ẩ

NX = X – M: xu t kh u ròng (Net Export).ấ ẩ

­SP các h  t  SX t  tiêu dùng, ko mua bán, kô ộ ự ự

tính

­I:t ng I bao g m c  kh u hao,khác net I=I­Dổ ổ ả ấ

­Kho n đ u t  làm tăng TSCĐ (máy móc), ả ầ ư

đ u t  c  phi u, cho vay kô tínhầ ư ổ ế

­Tr  c p XH kô tính, kim ng ch XNK kô ph i ợ ấ ạ ả

hàng hoá d ch v  cu i cùng.ị ụ ố

*Phương pháp chi phí:

GDP = w + r + i +   + D +Te

W: ti n công, r ti n thuê TSCĐ, i: thuê v n, ề ề ố

 l i nhu n, D: kh u hao, Te: thu  gián thuợ ậ ấ ế  

3. Phương pháp giá tr  gia tăng:ị

GDP =   GTGT các ngành

GTGT

Ví d :ụ

N n kinh t  có 1000 công ty may m c:ề ế ặ

T ng GTGT = 1000 x 80 = 80 000 (1000đ)ổ

V y GDP = 80 000 (1000đ)ậ

*Ví d  v  s n xu t qu n áo   m t xí ụ ề ả ấ ầ ở ộ

nghi p may nh  sau:ệ ư

C¸c c«ng ®o¹n SX Doanh thu

(1000®) Chi phÝ NVL(1000®) (1000®)GTGT

1 B«ng 20 0 20

2 Sî i 30 20 10

3 V¶i 45 30 15

4 QuÇn ¸o 80 45 35

Tæng céng 175 95 80

II.T ng s n ph m qu c dân (GNP: Gross ổ ả ẩ ố

national products)

1. Khái ni m:ệ

T ng giá tr  b ng ti n c a toàn b  hhoá,dv  ổ ị ằ ề ủ ộ ụ

cu i cùng do công dân c a m t nố ủ ộ ước SX ra  trong  1  TG  nh t  đ nh  (  thg  1  năm),  b t  k  ấ ị ấ ể

vi c SX đệ ược ti n hành   đâu.ế ở

2. Phương pháp xác đ nh:ị

GNP = GDP + Tn

Tn: thu nh p ròng TS t  nậ ừ ước ngoài = VNNN 

­NNVN

Có 3 tr ườ ng h p: ợ

+  GNP  >  GDP  (Tn>0):  n n  kinh  t   trong ề ế

nước  có  anh  hưởng  đ n  n n  kinh  t   các ế ề ế

nước khác

+ GNP < GDP (Tn<0): n n kinh t  trong nề ế ước 

ch u anh hị ưởng c a n n kinh t  các nủ ề ế ước 

khác

+ GNP = GDP (Tn=0): ch a có k t lu n.ư ế ậ

3. GNP th c t  và GNP danh nghĩa ự ế

GNP  danh  nghĩa  (nominal  GNP  ­  GNPn)  đo 

lường  t ng  GNP  SX  ra  trong  m t  th i  k  ổ ộ ờ ỳ

nh t đ nh theo ấ ị giá hi n hành ệ , t c là giá c a ứ ủ

th i k  đó (g i là k  nghiên c u).ờ ỳ ọ ỳ ứ

Trong đó: 

Pti:  Giá  c a  các  hàng  hóa  và  d ch  v   k  ủ ị ụ ỳ

nghiên c uứ

Qti: S  lố ượng c a các hàng hóa và d ch v  ủ ị ụ

k  nghiên c uỳ ứ

1

n

i

GNP P Q

GNP  th c  t   (real  GNP  ­  GNPr) ự ế  đo  lường 

t ng  san  ph m  qu c  dân  SX  ra  trong  m t ổ ẩ ố ộ

th i  k   nh t  đ nh  theo ờ ỳ ấ ị giá  c   đ nh    m t  ố ị ở ộ

th i k ờ ỳ đượ ấc l y làm g c (g i là k  g c).ố ọ ỳ ố

Trong đó: 

P0i: Giá  ca c a  các  hàng  hóa và d ch  v  k  ủ ị ụ ỳ

g cố

Qt­1i: S  lố ượng c a các hàng hóa và d ch v  ủ ị ụ

k  nghiên c uỳ ứ

0 1

n

t

i

Ta  cũng  có  khái  ni m  GDP  danh  nghĩa ệ

(GDPn) và GDP th c t  (GDPr).ự ế

T  s  gi a GDP danh nghĩa và GDP th c t  ỷ ố ư ự ế

là ch  s  giá ca, còn g i là ch  s  đi u ch nh ỉ ố ọ ỉ ố ề ỉ

GDP  hay  ch   s   giam  phát  GDP,  kí  hi u  D ỉ ố ệ

(Deflator)

GDP th c t  không ch u  nh hự ế ị ả ưởng c a s  bi n ủ ự ế

đ ng giá ca nên là m t ch  tiêu đánh giá phúc l i ộ ộ ỉ ợ kinh t  t t h n GDP danh nghĩa. Tăng trế ố ơ ưởng c a ủ

n n  kinh  t   t c  là  nói  đ n  s   tăng  trề ế ứ ế ự ưởng  c a ủ GDP th c t  t  th i k  này sang th i k  khác.ự ế ừ ờ ỳ ờ ỳ

100%

n r

GDP D

GDP

C

I

G

NX

GNP

D NNP

Te

NI  (Y)

Td­

TR

Yd

III. Các ch  s  kinh t  khác:ỉ ố ế

NNP= GNP­D ; Y=NI=NNP­Te=GNP­D­Te

Yd = NI ­ (Td­TR) = (C+S)

D­kh u hao TSCĐấ

NNP­T ng SP qu c ổ ố

dân ròng NI­thu nh p quoc dânậ

Yd­thu nh p kh  d ngậ ả ụ

TR (transfer)­ tr  c pợ ấ

Td: thu  tr c thu ế ư

4. Phóc lîi kinh tÕ rßng NEW (Net Economic  Welfare)

GDP, GNP b  sót hàng hóa, d ch v  t  cung ỏ ị ụ ự

t   c p,  không  đ a  ra  th   trự ấ ư ị ường  và  không  báo  cáo;  ho t  đ ng  kinh  t   phi  pháp  ho c ạ ộ ế ặ

h p pháp nh ng không  đợ ư ược báo cáo nh m ằ

tr n  thu ,  ô  nhi m  môi  trố ế ễ ường   không  vào  GNP, 

NEW = GNP + V1  ­V2

V1 bao g m:ồ

+ Giá tr  c a th i gian ngh  ng i ị ủ ờ ỉ ơ : 

+ Giá tr  c a nhung hàng hóa d ch v  t  cung  ị ủ ị ụ ự

t  c p ự ấ

+ Thu nh p t  kinh t  ng m ậ ừ ế ầ : 

V2 là thi t h i v  môi tr ệ ạ ề ườ ng gây anh h ưở ng  không t t đ n s c kh e con ng ố ế ứ ỏ ườ i: ô nhi m ễ

ngu n nồ ước,  ngu n không khí, suy thoái tài ồ

nguyên, ti ng  n, ách t c giao thông…ế ồ ắ

NEW phan ánh phúc l i kinh t  t t h n so v i  ợ ế ố ơ ớ

GNPm but s  li u đ  xác đ nh NEW là r t khó  ố ệ ể ị ấ

các nhà phân tích kinh t  v n phâi dùng GDP và  ế ẫ

GNP.