Bài giảng Kinh tế môi trường: Chương 4 - ĐH Kinh tế

Bài giảng Kinh tế môi trường: Chương 4 trình bày về Nguyên nhân suy thoái môi trường: Giới thiệu chung. Nội dung cụ thể của chương này gồm có: Thất bại thị trường (market failure), thất bại chính sách (policy failure), hàm ý cách tiếp cận kiểm soát suy thoái môi trường,...

Nguyên nhân suy thoái môi

trường: Giới thiệu chung

Bộ môn Kinh tế Môi trường, Nông nghiệp và Tài nguyên

(Department of Environmental, Agricultural, and Resource Economics)

1A Hoàng Diệu, Phú Nhuận, Tp.HCM

Môn học: Kinh tế môi trường

▪ Thất bại thị trường (market failure)

▪ Thất bại chính sách (policy failure)

▪ Hàm ý cách tiếp cận kiểm soát suy thoái môi trường

Nội dung

▪ Tài liệu tham khảo:

Callan and Thomas 2004 Environmental

economics and management: Theory, policy and applications Chapter 3 (Tiếng

Việt)

Field and Olewiler 2005 Environmental

economics McGraw-Hill Chapters 3 & 4

(Tiếng Việt)

Thất bại thị trường

1 Thị trường cạnh tranh hoàn hảo (competitive

market)

2 Cạnh tranh không hoàn hảo (imperfect

competition)

3 Thông tin không hoàn hảo (imperfect information)

4 Hàng hóa công (Public goods)/Tài nguyên tự do tiếp

cận (common-pool resources)

5 Ngoại tác (externality)

6 Quyền sở hữu (property rights)

Thất bại thị trường

Thị trường cạnh tranh hoàn hảo

▪ Điều kiện thị trường cạnh tranh hoàn hảo:

– Nhiều người mua, nhiều người bán

– Thông tin hoàn hảo

– Chi phí giao dịch bằng 0

– Quyền sở hữu được xác lập rõ ràng và có hiệu lực

▪ Tuy nhiên, các đặc tính thông thường của hàng hóa môi trường:

– Không tồn tại thị trường

– Quyền sở hữu không được xác định rõ ràng

=> Ngoại tác

– Hàng hóa công/tài nguyên tự do tiếp cận

– Độc quyền cung cấp hàng hóa môi trường

– Chi phí giao dịch cao

– Không chắc chắn và không thể đảo ngược

Cạnh tranh không hoàn hảo

▪ Cạnh tranh không hoàn hảo: MR < P

▪ Công ty xác định mức sản lượng: MR = MC

▪ Người tiêu dùng: MB = P

▪ Tại điểm cân bằng thị trường: MC = MB

 MC < MB => cung cấp dưới mức sản lượng

tối ưu

▪ Các doanh nghiệp độc quyền: cung cấp điện, nước, khí đốt,

Thông tin không hoàn hảo

▪ Thông tin không hoàn hảo: Các chủ thể kinh tế

có các mức độ thông tin khác nhau

▪ Người tiêu dùng: Thông tin không hoàn hảo về chất lượng môi trường  tiêu dùng quá mức,

có xu hướng tiêu dùng hàng hóa không thân thiện môi trường

▪ Nhà sản xuất: Thông tin không hoàn hảo về rủi

ro biến đổi khí hậu  cung cấp bảo hiểm rủi

ro thời tiết dưới mức hiệu quả

Hàng hóa công

▪ Hai đặc tính chủ yếu của hàng hóa công:

– Không cạnh tranh (non-rival)

– Không loại trừ (non-excludable)

 Tình trạng free-rider (người ăn theo)  không ai

cung cấp hàng hóa công

Hàng hóa công: công viên, không khí sạch, nước sạch v.v.

Tài nguyên tự do tiếp cận

▪ Thiếu quyền sở hữu tài sản

▪ Xem xét một khu vực đánh bắt thủy sản:

– Cá nhân ra quyết định: MB = MPC

MB: lợi ích biên từ đánh bắt thủy sản

MPC: Chi phí biên của việc đánh bắt thủy sản

– Chi phí xã hội biên (MSC):

• Chi phí đánh bắt (MPC)

• Chi phí cơ hội không khai thác được thủy sản sau này  phần chi phí này được chia cho những người khác.

 MPC < MSC

 MPC = MB < MSC  khai thác quá mức (bi kịch của cái chung)

Hàm ý chính sách 1

▪ Hàng hóa công: Chính phủ cung cấp (thuế), tư nhân đóng góp tự nguyện (cơ chế tạo động cơ đóng góp?), cơ chế công tư hợp doanh?

▪ Thông tin không hoàn hảo: Cung cấp thông tin (giáo dục, nâng cao nhận thức, nhãn sinh thái (eco-labels), công bố thông tin, nghiên cứu và phát triển.

▪ Cạnh tranh không hoàn hảo: Giảm độc quyền

▪ Tài nguyên tự do tiếp cận: Xác lập quyền sở hữu