Bài giảng Nguyên lý thống kê - ThS Hà Thị Kiều Oanh

Mục tiêu chính của Bài giảng Nguyên lý thống kê do ThS Hà Thị Kiều Oanh biên soạn là: Trang bị những kiến thức cơ bản về thống kê: Các phương pháp thu thập, xử lý, phân tích dữ liệu thống kê, giúp cho sinh viên biết cách biến những dữ liệu rời rạc thành các con số có ý nghĩa.

Trang bị những kiến thức cơ bản về

thống kê: Các phương pháp thu thập,

xử lý, phân tích dữ liệu thống kê Giúp

cho sinh viên biết cách biến những dữ

liệu rời rạc thành các con số có ý nghĩa

ThS Hà Thị Kiều Oanh 2

3

Tài liệu tham khảo:

1 Giáo trình THỐNG KÊ TRONG KINH

DOANH-Ngô Thị Thuận

2 Giáo trình NGUYÊN LÝ THỐNG KÊ KINH TẾ-

Hà Văn Sơn

3 File bài giảng của giảng viên

4 Các tài liệu khác về Nguyên Lý Thống Kê

ThS Hà Thị Kiều Oanh

- Đi học thường xuyên, không đi trễ

- Không nói chuyện riêng trong lớp

- Không nghe điện thoại trong lớp

7

VỀ THỐNG KÊ

ĐỐI TƢỢNG

ĐỊNH NGHĨA

ỨNG DỤNG

ThS Hà Thị Kiều Oanh

ĐỊNH NGHĨA

• Thống kê là một hệ thống các

phương pháp: thu thập, tổng hợp,

trình bày, phân tích và suy diễn số

liệu nhằm hỗ trợ cho quá trình ra

ThS Hà Thị Kiều Oanh 9

Mặt lượng hiện tượng KT-XH

Doanh thu của DN A:

Năm 2014: 15 tỷ

Năm 2015: 8 tỷ

• Kết luận điều gì?

13

Anh/chị có kết luận gì?

Nếu làm cho cơ quan nhà nước (dân số)

• Tỉ lệ giới tính trẻ sơ sinh của Việt Nam: (bé)

Nếu là DN cơ khí, chế tạo máy

• Cơ cấu dân số của Việt Nam: (%)

Năm Nam Nữ

2014 51,19 48,81

2015 51,23 48,77

16

Tổng thể và đơn vị

♦Tổng thể: là tập hợp các đơn vị, phần tử cấu

thành hiện tƣợng đƣợc quan sát và phân tích

♦ Đơn vị, phần tử cấu thành nên tổng thể gọi là

Tiêu thức thống kê (biến)

Bài 2: QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU

19

Thu thập thông tin cần thiết

Tổng hợp dữ liệu thông tin

Phân tích thông tin

• Trả lời cho câu hỏi: nghiên cứu cái

gì? Đối tượng nghiên cứu?

Bước 2: Thu thập thông tin

• Để việc nghiên cứu có độ chính

xác cao thì phải điều tra toàn bộ

tổng thể

• Một câu hỏi luôn đặt ra với nhà

nghiên cứu là cần phải điều tra bao

nhiêu đơn vị mẫu để nó đại diện cho

tổng thể?

Xác định mẫu khi chưa biết

tổng thể

2 2

25

Mẫu

Để xác định thu nhập trung bình cả

năm của công nhân ngành may, tiến

hành chọn mẫu với yêu cầu: phạm vi

sai số không quá 40 ngàn đồng, độ

tin cậy là 95%, độ lệch chuẩn ước

phạm vi sai số nhỏ hơn 2% độ tin cậy

95% Kết quả trước đây tỉ lệ bỏ học là

8% Hãy xác định mẫu cần điều tra

2

2 2



 p q Z

phạm vi sai số nhỏ hơn 2% độ tin cậy

95% Hãy xác định mẫu cần điều tra

ThS Hà Thị Kiều Oanh

Nếu biết tổng thể

) (

1 N 2

N n

• Chọn mẫu xác suất (ngẫu nhiên)

• Chọn mẫu phi xác suất

•Có 2 phương pháp chọn mẫu xác suất

31

• Chọn mẫu ngẫu nhiên : các mẫu được

chọn không theo ý muốn chủ quan của

người nghiên cứu

Mẫu

32

Ví dụ: Có tài liệu về năng suất lao động 1 ngày của 50 công

nhân trong XN X (đv tính: SP) và được sắp xếp theo thứ tự tên

của công nhân lấy cỡ mẫu là 10

Ví dụ 2: có tài liệu về năng suất của 60 công nhân

trong XN X (đv tính: SP) và được sắp xếp theo thứ tự

tên của công nhân lấy cỡ mẫu là 15

Chọn mẫu phi xác suất

Bước 2: Thu thập thông tin (tt)

• Nguồn thông tin muốn thu thập?

• Thông tin sơ cấp hay thứ cấp

• Xét về nguồn gốc có 2 dạng dữ liệu: sơ

cấp, thứ cấp

 Dữ liệu thứ cấp

 Dữ liệu sơ cấp

Thu thập dữ liệu

Các loại thang đo

1 Thang đo định danh hay còn gọi danh nghĩa

Thường dùng để sàng lọc, gán với 1 giá trị nào đó

39

2 Thang đo thứ bậc thể hiện quan hệ hơn kém

Phân tích dữ liệu

Dựa vào các số liệu tổng hợp để nhận xét

Sau đó là đưa ra các kết luận

Bài 3: PHÂN TỔ

Phân tổ

Phân tổ là gì?

Tính tần số, tần số tích luỹ, tần suất, tần suất tích

luỹ của các tổ đã phân

50

• Là biểu hiện của một biến đƣợc gặp

nhiều nhất trong một tập dữ liệu

• Hoặc trong một dãy số mốt là giá trị có

Xác định mốt

ThS Hà Thị Kiều Oanh

ThS Hà Thị Kiều Oanh

53

Bài 4: PHƯƠNG PHÁP ĐO LƯỜNG ĐẶC

TRƯNG CỦA HIỆN TƯỢNG

Tuyệt đối Tương đối Bình quân

Là chỉ tiêu biểu hiện quy mô, khối

lượng của hiện tượng kinh tế- xã

hội trong điều kiện thời gian và địa

điểm cụ thể

Số tuyệt đối

55

Đơn vị tính của số tuyệt đối

• Theo đơn vị tự nhiên:

• Theo đơn vị tên gọi của tổng thể:

• Theo đơn vị thời gian lao động

• Theo đơn vị tiền tệ:

Lƣợng tăng giảm tuyệt đối giữa các năm theo

liên hoàn và theo định gốc

• Có bảng doanh số của doanh nghiệp A nhƣ

58

liên hoàn và theo định gốc

• Sản lượng tiêu thụ của doanh nghiệp An Nhiên

Là chỉ tiêu biểu hiện mối quan hệ so sánh

giữa hai mức độ của hiện tượng nghiên cứu

Số tương đối

1 Số tương đối động thái

• Hay còn gọi là tốc độ phát triển: là kết quả so

sánh giữa 2 mức độ cùng hiện tượng nhưng

khác thời gian

2 Số tương đối kế hoạch

• Số tương đối nhiệm vụ kế hoạch

Tnk: số tương đối nhiệm vụ kế hoạch

Yk: mức độ kế hoạch

64

2 Số tương đối kế hoạch (tt)

• Số tương đối hoàn thành kế hoạch

Thk: số tương đối hoàn thành kế hoạch

Yk: mức độ kế hoạch

Ví dụ

Năm 2014 2015

Kế hoạch Thực hiện Sản lượng

( tỷ đ)

3 Số tương đối kết cấu

Tỷ trọng của mỗi bộ phận trong tổng thể

VD1: Lớp học A có 60 sinh viên trong đó có

25 nữ, 35 nam Tính số tương đối kết cấu về

4 Số tương đối không gian

So sánh quy mô của hai hiện tượng qua khác

nhau về không gian

• Có các số liệu của 2 đại lý về tình hình bán

hàng năm 2016 như sau:

Đại lý 1 Đại lý 2

• Doanh thu (tỷ) 300 400

ThS Hà Thị Kiều Oanh

70

1 Ý nghĩa đặc điểm số bình quân

• Thể hiện mức độ trung bình của tổng thể

73

Loại sản phẩm Giá bán SP (1000k/kg) Số lượng SP (kg)

Gạo Đài Loan

Chia theo bậc thợ

79

1 Phương pháp thơ ngây

Là phương pháp đơn giản và dựa vào số số liệu trước đó

Hãy dự đoán kim ngạch xuất khẩu năm

334,39

369,40

519,53 705,93 ThS Hà Thị Kiều Oanh 85

b= 𝑦 - a 𝑥

ThS Hà Thị Kiều Oanh Phương trình hồi quy dự đoán

88

• Tính hệ số tương quan giữa các chỉ tiêu giữa sản

lượng sản xuất và giá thành đơn vị NẾU SX 150 SP

THÌ GIÁ THÀNH ĐV LÀ BAO NHIÊU?

Sản lượng sản xuất (1000sp) Giá thành đơn vị (1000đ)

91

ip = ; P1 - P0 : số tuyệt đối

• Trong đĩ: ip : chỉ số cá thể về giá cả

iq= ;Và q1 – qo : số tuyệt đối

Trong đĩ: iq : chỉ số về lượng SP tiêu thụ

q1, : Lượng SP tiêu thụ kz nghiên cứu

A Chiếc 20 24 3000 4800

B Mét 40 38 4000 5000

C Bộ 60 63 3000 3000

2 CHỈ SỐ CHUNG

Tính chỉ số chung của các sản phẩm theo

lượng và theo giá?

ThS Hà Thị Kiều Oanh

Giá bán lẻ đơn vị (1000đ)

1.Công ty ABC muốn sản xuất loại bóng

đèn có tuổi thọ trung bình 1600 giờ, nếu

thời gian dùng ngắn hơn thì công ty sẽ bị

mất khách hàng, nếu thời gian dùng dài hơn

thì chi phí sản xuất sẽ tăng Để biết được

quy trình sản xuất có tốt hay không công ty

tiến hành chọn mẫu ngẫu nhiên 64 bóng

đèn, và đo lường tuổi thọ trung bình của