PHẦN I : ĐẶT VẤN ĐỀ Nước ta đang trong thời kỳ đổi mới, đẩy mạnh CNH, HĐH và luôn tích cực hội nhập để tìm kiếm “ngoại lực” cho phát triển như tham gia nhập Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN); Diễn đàn hợp tác kinh tế Á – Âu (ASEM); Diễn đàn hợp tác kinh tế Châu Á Thái Bình Dương (APEC); Tổ chức thương mại thế giới (WTO); ký kết Hiệp định đối tác kinh tế xuyên Thái Bình Dương (TPP). Điều đó mở ra nhiều cơ hội lẫn thách thức đối với nước nhà. Để giúp đất nước đứng vững trước biến động của thế giới, chúng ta cần có những con người lao động đầy bản lĩnh dám nghĩ, dám làm, tự tin, quyết đoán, năng động, sáng tạo để thích ứng với mọi hoàn cảnh trong sự trở mình của xã hội. Do đó, sự nghiệp giáo dục Đào tạo với vị trí, vai trò của mình là phải đi trước một bước. Hơn bao giờ hết, trong giai đoạn hiện nay, việc chuẩn bị nhân tài, lực lượng lao động cho sự nghiệp CNH, HĐH, là sự đầu tư vừa cơ bản, vừa lâu dài, vừa cấp bách. Trước những đòi hỏi đó, vai trò của người thầy càng có ý nghĩa. Sứ mệnh, nhiệm vụ của những nhà giáo hơn lúc nào hết rất nặng nề và người thầy hơn ai hết hiểu rõ mình cần phải tạo dựng những phẩm chất và năng lực để tự khẳng định và góp chút sức lực nhỏ bé cho đất nước. Việc thực hiện việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện thế hệ trẻ, đáp ứng nhu cầu hội nhập quốc tế và nhu cầu phát triển của người học, giáo dục phổ thông đã và đang từng bước đổi mới từ chủ yếu là trang bị kiến thức sang trang bị những năng lực cần thiết cho các em học sinh, phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của người học, vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập, khám phá các tri thức mới của nhân loại.
Trang 1PHẦN I : ĐẶT VẤN ĐỀ
Nước ta đang trong thời kỳ đổi mới, đẩy mạnh CNH, HĐH và luôn tích cực
hội nhập để tìm kiếm “ngoại lực” cho phát triển như tham gia nhập Hiệp hội các
quốc gia Đông Nam Á (ASEAN); Diễn đàn hợp tác kinh tế Á – Âu (ASEM); Diễnđàn hợp tác kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương (APEC); Tổ chức thương mại thếgiới (WTO); ký kết Hiệp định đối tác kinh tế xuyên Thái Bình Dương (TPP) Điều
đó mở ra nhiều cơ hội lẫn thách thức đối với nước nhà
Để giúp đất nước đứng vững trước biến động của thế giới, chúng ta cần cónhững con người lao động đầy bản lĩnh dám nghĩ, dám làm, tự tin, quyết đoán,năng động, sáng tạo để thích ứng với mọi hoàn cảnh trong sự trở mình của xã hội
Do đó, sự nghiệp giáo dục - Đào tạo với vị trí, vai trò của mình là phải đi trước mộtbước Hơn bao giờ hết, trong giai đoạn hiện nay, việc chuẩn bị nhân tài, lực lượnglao động cho sự nghiệp CNH, HĐH, là sự đầu tư vừa cơ bản, vừa lâu dài, vừa cấpbách Trước những đòi hỏi đó, vai trò của người thầy càng có ý nghĩa Sứ mệnh,nhiệm vụ của những nhà giáo hơn lúc nào hết rất nặng nề và người thầy hơn ai hếthiểu rõ mình cần phải tạo dựng những phẩm chất và năng lực để tự khẳng định vàgóp chút sức lực nhỏ bé cho đất nước
Việc thực hiện việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện thế hệ trẻ, đápứng nhu cầu hội nhập quốc tế và nhu cầu phát triển của người học, giáo dục phổthông đã và đang từng bước đổi mới từ chủ yếu là trang bị kiến thức sang trang bịnhững năng lực cần thiết cho các em học sinh, phát huy tính tích cực, tự giác, chủđộng, sáng tạo của người học, vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tìnhcảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập, khám phá các tri thức mới của nhân loại
Ngoài việc vận dụng linh hoạt các phương pháp dạy học tích cực thì ĐDDH
là một trong những điều kiện cơ bản không thể thiếu để giáo viên, học sinh thựchiện mục tiêu dạy học Hơn nữa, ĐDDH tạo điều kiện trực tiếp cho học sinh huyđộng mọi năng lực hoạt động nhận thức, tiếp cận thực tiễn, nâng cao khả năng tựhọc, rèn luyện kỹ năng học tập và thực hành Dưới sự điều khiển của người giáoviên, ĐDDH thể hiện khả năng sư phạm của nó, làm tăng tốc độ truyền thông tin,tạo ra sự lôi cuốn, hấp dẫn, làm cho giờ học sinh động Nó góp phần giúp cho sựtrải nghiệm và khám phá khoa học của học sinh được dễ dàng và góp phần lớn vàoviệc đổi mới hoạt động, phương pháp dạy học Đó cũng là một ý trong lời phátbiểu của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo trước thềm năm học mới 2016-2017:
Trang 2Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phùng Xuân Nhạ
“Việc đổi mới hoạt động dạy học,thi cử, kiểm tra, đánh giá có chuyểnbiến tích cực Theo đó, mô hình dạyhọc được đổi mới theo hướng mở,chuyển mạnh quá trình giáo dục từchủ yếu trang bị kiến thức sang pháttriển toàn diện năng lực và phẩm chấtngười học Đa dạng hóa hình thức,phương pháp dạy học, tăng cườnghoạt động trải nghiệm sáng tạo, khámphá khoa học, góp phần chất lượnggiáo dục”
Bậc Tiểu học là bậc học tạo nền tảng cho các bậc học cao hơn Với môhình Trường học mới, giáo viên là người tổ chức, hướng dẫn và khích lệ các emtrong việc tìm tòi, chiếm lĩnh kiến thức, hình thành và phát triển kĩ năng giaotiếp, ứng xử dân chủ, bình đẳng Phụ huynh và cộng đồng cùng tham gia tích cựcvào việc chăm sóc và giáo dục con em mình Nội dung chương trình thực hiệntheo chương trình tiểu học chung của cả nước Nhưng học sinh có tài liệu HDHthay cho sách giáo khoa Tài liệu HDH được xây dựng trên cơ sở sách giáo khoa,
vở bài tập và sách hướng dẫn giáo viên Đây là tài liệu có tính “mở” nên rấtkhuyến khích giáo viên làm và sử dụng đồ dùng dạy để góp phần nâng cao chấtlượng học tập của học sinh
Mặc dù, việc làm và sử dụng đồ dùng dạy học được chia sẻ thường xuyêntrong các buổi sinh hoạt chuyên môn do tổ chuyên môn, nhà trường và củaPhòng Giáo dục và Đào tạo tổ chức Song không chỉ cá nhân tôi mà nhiều giáoviên khác trong đơn vị vẫn còn lúng túng trong việc tự làm và sử dụng đồ dùngdạy học để có hiệu quả
Đứng trước đòi hỏi của đất nước, của ngành giáo dục, trước thực trạng bảnthân tôi và một số giáo viên trong trường còn lúng túng trong việc làm và sử dụng
đồ dùng dạy học Cá nhân tôi luôn trăn trở tìm đáp án cho các câu hỏi: Làm đồdùng dạy học như thế nào để phù hợp với bài học với đối tượng HS mà vừa tậndụng được vật liệu rẻ tiền, vật liệu dễ kiếm vừa đảm bảo tính thẩm mỹ và sử dụnglâu dài? Sử dụng ĐDDH như thế nào để nâng cao chất lượng học tập cho học sinh?
Đó là lý do tôi chọn viết sáng kiến: “Làm và sử dụng đồ dùng dạy học góp phần nâng cao chất lượng học tập cho học sinh lớp 5A, trường Tiểu học…… ”.
Trang 3*, Mục tiêu nghiên cứu
Giúp Giáo viên tận dụng các dụng cụ sẵn có, rẻ tiền để làm đồ dùng và sửdụng đồ dùng hiệu quả trong từng tiết dạy;
*, Phạm vi nghiên cứu:
- Đối tượng nghiên cứu
Sáng kiến hướng vào nghiên cứu cách làm và sử dụng đồ dùng dạy học đểgóp phần nâng cao chất lượng học sinh lớp 5A, trường Tiểu học Liêm Phú
Tìm hiểu sự hứng thú của 18 em học sinh trong lớp 5A, trường Tiểu họcLiêm Phú trong tiếp thu kiến thức mới khi có sự hỗ trợ của ĐDDH
- Thời gian nghiên cứu: Bắt đầu từ ngày 10 tháng 9 năm 2016 đến nay.
Trang 4kĩ thuật day học (bảng phụ, thẻ từ, bảng quay,…)
2 Đồ dùng day học tự làm là gì?
Đồ dùng dạy học tự làm là những phương tiện dạy học do giáo viên tựlàm ra (sưu tầm vật có sẵn hay tự tạo ra từ các vật dụng khác) hoặc có sự hỗ trợcủa học sinh, phụ huynh và được sử dụng trong quá trình dạy học nhằm đáp ứngđược nhu cầu dạy và học
3 Đồ dùng dạy học tự làm có vai trò như thế nào đối với việc dạy học theo mô hình Trường học mới?
Đồ dùng day học tự làm có vai trò quan trọng trong việc dạy học mô hìnhTrường học mới vì:
- Nó góp phần hướng dẫn và đẩy mạnh hoạt động nhận thức của HS, giúp
HS nhận thức bài học nhanh Qua việc sử dụng đồ dùng trực quan, thí nghiệm,các em hiểu nhanh, hiểu đúng về nội dung được truyền tải trong đồ dùng
- Kích thích hứng thú nhận thức của HS: ĐDDH tự làm tuy đơn giản,nhưng do GV hoặc HS làm ra Những ĐDDH đó giúp cho HS tập trung chú ýcao, tạo ra động cơ học tập tốt
- Phát triển kĩ năng thực hành: Các ĐDDH giúp HS tự mình trải nghiệm
để khám phá tri thức mới Qua đó, nó giúp HS nắm nội dung bài học sâu sắc,chủ động tích cực; đồng thời góp phần rèn luyện cho HS kĩ năng thực hành
- Phát triển trí tuệ của HS: HS thích tự thực hành để tìm hiểu cái mới.ĐDDH tự làm góp phần đổi mới PPDH, giúp HS tiếp thu kiến thức mới mộtcách chủ động, tích cực, sáng tạo, độc lập
- Giáo dục nhân cách HS: Đó là tính trung thực, tính cần cù, cẩn thận, tỉ
mỉ, ý thức tổ chức kỉ luật, yêu quý thành quả lao động,
- Đơn giản hoá các bước dạy và học của GV và HS: ĐDDH tự làm gópphần giúp GV điều khiển hoạt động nhận thức của HS một cách chủ động và đó
là cơ sở để HS bị cuốn hút vào các hình thức hoạt động tự lập trên lớp, vào khảnăng tự xây dựng hoạt động nhận thức của mình một cách tích cực Hệ thốngĐDDH tự làm góp phần giảm tải kiến thức của môn học
Trang 54 Để có chất lượng và hiệu quả sử dụng, ĐDDH tự làm phải đạt được các yêu cầu gì ?
ĐDDH tự làm cần phải đáp ứng được yêu cầu dạy và học theo mô hìnhTrường học mới, cần chú ý về tính khoa học – sư phạm, tính kĩ thuật, thẩm mĩ vàtính kinh tế
ĐDDH ở tiểu học phải được thiết kế đơn giản, giá thành thấp, màu sắchấp dẫn, kiểu dáng đẹp, kích thích hứng thú học tập của HS tiểu học
5 Việc tự làm ĐDDH bằng vật liệu sẵn có, rẻ tiền ở địa phương có ý nghĩa như thế nào ?
ĐDDH tự làm góp phần làm cho ĐDDH của GV thêm đa dạng, phongphú, phù hợp với đặc điểm của địa phương, phục vụ kịp thời những yêu cầu dạyhọc Trong những năm qua, việc tự làm ĐDDH của GV và HS ở trường tôi làmột trong những phong trào thi đua dạy tốt, học tốt
Trong quá trình tự làm ĐDDH, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của GVđược nâng lên, đặc biệt là khả năng thực hành, phục vụ tốt yêu cầu của giảng dạy
Đối với HS trong quá trình tự làm đồ dùng học tập, các em sẽ nắm chắckiến thức, rèn luyện được kĩ năng, kĩ xảo, tính thận trọng, chính xác, sự kiên trì,
óc sáng tạo, HS thấy hứng thú học tập, có ý thức thi đua với bạn bè để làmđúng, làm đẹp, làm tốt đồ dùng của mình
Việc sử dụng vật liệu sẵn có rẻ tiền ở địa phương sẽ tiết kiệm được khánhiều tiền của của Nhà nước và nhân dân
II Thực trạng của vấn đề
1 Thuận lợi :
Trường Tiểu học Liêm Phú có truyền thống đoàn kết, cán bộ, giáo viên
cùng nhau chung tay đẩy mạnh phong trào thi đua dạy tốt - học tốt;
Nhà trường luôn chú trọng đến việc sử dụng đồ dùng dạy học trong đó cóviệc làm và sử dụng đồ dùng tự làm của giáo viên trong đơn vị;
Bản thân là giáo viên, 18 năm trong nghề, được tiếp cận với nhiều đốitượng học sinh có hoàn cảnh khác nhau, trình độ nhận thức cũng khác nhau nên
Trang 6có khá nhiều kinh nghiệm giảng dạy Mặt khác, sau mỗi ngày, tuần, năm học tôi
tự đánh giá hiệu quả dạy học và suy ngẫm, rút kinh nghiệm, tìm ra các biện phápkhắc phục những tồn tại, vướng mắc trong giảng dạy;
Học sinh đã được tiếp cận và học theo Mô hình trường học mới từ lớp 2nên các em đã biết cách tổ chức hoạt động học tập và chia sẻ nội dung bài học,bước đầu chủ động tiếp thu bài học môt cách tích cực;
Đã có một số phụ huynh quan tâm đến học sinh và thường xuyên trao đổi,chia sẻ với giáo viên để hướng dẫn con phần học ở nhà (Hoạt động ứng dụng) và
để nhớ lâu là rất khó
Sử dụng ĐDDH chưa phát huy hết vai trò của nó bởi tính hình thức;
Để có đồ dùng dạy học trong giờ dạy, trước hết giáo viên cần phải đầu tưnhiều thời gian nghiên cứu bài học trong TL HDH, tìm hiểu xem đồ dùng đồ đó
có sẵn trong kho thiết bị của nhà trường hay phải tự làm và sử dụng nó như thếnào để đảm bảo cả về mặt truyền thụ kiến thức lẫn thời gian tiết học Do đó,bản thân GV rất ngại làm và sử dụng ĐDDH;
Đồ dùng dạy học mặc dù được làm từ những vật liệu sẵn có, rẻ tiền củađịa phương Song GV đã bỏ công ra làm đồ dùng thì ai cũng mong muốn làmđược đồ dùng không chỉ đảm bảo tính thẩm mỹ, tích hợp nhiều môn học, màcòn phải đảm bảo cả tính lâu dài Vì thế, vật liệu tạo ra nó cũng có một số bộ
Trang 7phận phải mua bằng chính tiền lương của GV nên việc thường xuyên làm, sửdụng đồ dùng dạy học vẫn còn là điều e ngại đối với người dạy;
Bản thân tôi còn lúng túng về cách làm và sử dụng đồ dùng dạy học đểsao cho vừa phù hợp với đặc điểm tâm lý lứa tuổi của HS vừa phù hợp nội dungbài học trong TL HDH và đảm bảo tính thẩm mỹ, tích hợp,…
2 Số liệu thống kê năng lực HS trước khi thực hiện sáng kiến:
Tỉ lệ
%
Hoànthành
Tỉ lệ
%
Chưahoànthành
Tỉ lệ
%
hòa nhập
Ngay từ đầu năm học, tôi tiến hành quan sát, đánh giá năng lực học tập
các môn học và HĐGD của HS Phần lớn các em chỉ đạt ở mức hoàn thành kiếnthức; 12,5% học sinh chưa hoàn thành và chỉ có 12.5% học sinh hoàn thành tốtcác yêu cầu về kiến thức, còn lại là học sinh đạt ở mức hoàn thành nhưng chưavững chắc
III Các biện pháp tiến hành giải quyết vấn đề:
1 Tìm hiểu đối tượng học sinh, đặc điểm vùng miền
Trước hết cần quan tâm đặc điểm cá nhân của học sinh: Tìm hiểu khảnăng tự học, khả năng phân tích và tổng hợp kiến thức trên đồ dùng dạy học quacác giờ học, hoạt động ngoại khóa Với học sinh lớp 5A ý tự học, tự tìm hiểu vấn
đề rất hạn chế Một số em còn nhút nhát, chưa tự tin tổ chức hoạt động học tậptrong nhóm và các nhiệm vụ khác được giáo viên giao cho
Bên cạnh việc tìm hiểu đặc điểm cá nhân của học sinh, tôi còn tập trungtìm hiểu về đặc điểm và nguồn lực của địa phương Thông qua quan sát, chia sẻvới phụ huynh, trò chuyện với học sinh, tôi nắm rõ hơn về phong tục tập quáncủa người dân xã Liêm Phú Người dân ở đây chủ yếu là dân tộc Tày, Mông,Dao Mỗi dân tộc có bản sắc văn hóa khác nhau từ trang phục đến, ngôn ngữ.Nhưng mọi người sống rất đoàn kết Hàng năm, địa phương thường tổ chức lễhội xuống đồng để cầu cho quốc thái, dân an, mùa màng tươi tốt
Điều kiện tự nhiên của địa phương: Địa hình hình hiểm trở, khí hậu khátrong lành Cây cối bốn mùa xanh tốt Dòng Nậm Nhù trong mát tạo nên một bãitắm vùng sơn cước cùng dòng Thác Bay đã thu hút khá nhiều người dân trongvùng đến tham quan
Trang 8Lễ hội và cảnh đẹp của địa phương là phương tiện hỗ trợ để các em thamkhảo, tả về lễ hội, cảnh đẹp quê hương mình;
Ví dụ: Bài 9C: Bức tranh mùa thu (TL HDH Tiếng Việt 5- Tập 1A)
Thác Bay –Liêm Phú, Văn Bàn
Vật liệu có thể tận dụng ở đây là cây cối, hoa, quả, tre, gỗ,…
Từ việc nắm chắc về học sinh và đặc điểm vùng miền, người giáo viêndựa vào đó để điều chỉnh cách thức tổ chức Sau đó, giáo viên lựa chọn đồ dùngcần phải làm và những vật liệu cần thiết, sẵn có để làm ra đồ dùng dạy học phùhợp với nội dung bài học, đặc điểm tâm lý, lứa tuổi,…nhằm mang lại hiệu quảcao trong học tập cho học sinh
2 Nghiên cứu kỹ tài liệu HDH, điều chỉnh TL HDH và lựa chọn đồ dùng cần phải làm.
Tài liệu học tập “ba trong một” (Tài liệu hướng dẫn học dùng cho cả ba
Trang 9đối tượng: giáo viên, học sinh, phụ huynh) đã mang lại những ưu điểm nổi bậtgiúp học sinh tự học, cha mẹ HS hiểu con mình học những gì và học như thếnào? Đây chính là điểm mạnh của tài liệu HDH Song không phải nội dung, hìnhthức tổ chức nào trong tài liệu cũng phù hợp và mang lại hiệu quả cao nhất tronghọc tập của trẻ
Ví dụ: Bài 15 Mi-li mét vuông Bảng đơn vị đo điện tích (TL HDH Toán 5- Tập 2A, trang 58)
- Mỗi đơn vị đo diện tích gấp 100 lần đơn vị bé hơn tiếp liền.
- Mỗi đơn vị đo diện tích bằng
1
100 đơn vị lớn hơn tiếp liền.
Nội dung này, nếu để cho học sinh tự đọc thật kĩ, sau đó nghe cô giáogiảng lại nội dung vừa đọc thì không những không kích thích HS hứng thú màcòn không khắc sâu kiến thức cho các em Để phát huy tính tích cực cho họcsinh, tôi điều chỉnh TL HDH cách thức tổ chức và lựa chọn đồ dùng hỗ trợ ởphần này như sau:
A Hoạt động cơ bản
Trang 10HĐ3 Hoàn thành Bảng đơn vị đo sau và điền vào chỗ chấm phần nhận xét:
BẢNG ĐƠN VỊ ĐO DIỆN TÍCH Lớn hơn mét vuông Mét vuông Nhỏ hơn mét vuông
- Mỗi đơn vị đo diện tích gấp … lần đơn vị bé hơn tiếp liền.
- Mỗi đơn vị đo diện tích bằng ….đơn vị lớn hơn tiếp liền.
Điều chỉnh hình thức tổ chức ở phần này, GV cần chuẩn bị đồ dùng hỗ trợ
dạy học là phiếu bài tập cho các nhóm, được in trên giấy A4 và bảng đo diện tích
đã hoàn chỉnh để HS đối chiếu.
Đặt mình vào vị trí của người học để biết các em có nhu cầu gì? Đây làcách để giáo viên nghiên cứu tài liệu HDH và thực hiện làm đồ dùng thích hợpnhằm đáp ứng yêu cầu dạy học của mô hình Trường học mới một cách hiệu quảnhất Bởi khi đóng vai học sinh, người GV sẽ biết được tài liệu HDH đã đủ cho
HS của mình tự chủ hoạt động học (trong đó học cá nhân là cốt lõi) hay chưa,đồng thời cũng phát hiện được nội dung nào trong tài liệu là chưa phù hợp,những điều gì còn thiếu cần bổ sung? Các đồ dùng cần thiết để hỗ trợ việc tiếpthu kiến thức của học sinh Những đồ dùng nào có sẵn được cấp, đồ dùng nàocần phải sưu tầm hoặc tự làm? Nếu là đồ dùng tự làm thì ai là người thực hiện?(Giáo viên, học sinh, hay cả giáo viên và học sinh cùng làm)
Kinh nghiệm dạy học cho thấy, để thiết kế được đồ dùng dạy học và sửdụng nó một cách hiệu quả, trước hết, GV phải nghiên cứu thấu đáo mục tiêu,hiểu sâu sắc nội dung bài học và điều chỉnh sao cho phù hợp với đối tượng, chú
ý cách thức truyền tải nội dung đó đến học sinh
3, Khuyến khích sự tham gia của phụ huynh và học sinh hỗ trợ giáo viên làm đồ dùng.
Ngay từ đầu năm học, tôi đã xây dựng kế hoạch cho bản thân và huy
động HS cùng tham gia sưu tầm, thu gom các hiện vật, vật liệu phục vụ cho kếhoạch tự làm ĐDDH trong năm
Trang 11Trong buổi họp phụ huynh đầu năm, tôi đã tuyên truyền tới các bậc phụhuynh của lớp về sự phối kết hợp giữa GV và phụ huynh trong việc giáo dục họcsinh và kế hoạch tự làm đồ dùng dạy học Tôi đã nhận được sự đồng tình, ủng hộcủa đa số phụ huynh Trong buổi trang trí lớp, phụ huynh đã mang đến khá nhiều
đồ như: trang phục dân tộc, các đồ chơi dân gian, dụng cụ thường xuyên sử dụngtrong cuộc sống,…cùng với vật dụng được giáo viên sưu tầm đã góp phần làmphong phú đồ dùng trưng bày trong lớp học, nhất là Góc địa phương Tất cả cácvật dụng đó đều được tôi sử dụng làm đồ dùng trực quan trong các giờ học cónội dung liên quan
Ví dụ: Bài 5 Dân cư nước ta (Địa lý - TL HDH Lịch sử và Địa lý 5, Tập 1, trang 126)
A Hoạt động cơ bản
HĐ4 Sưu tầm và trưng bày tranh ảnh về các dân tộc Việt Nam Ngoài việc sưu tầm tranh ảnh, về các dân tộc Việt Nam, tôi hướng cho
HS sử dụng các đồ vật được trưng bày ở góc địa phương và các góc Lịch sử-Địa
lý để hiểu rõ hơn về đặc điểm văn hóa của dân tộc các em như: Trang phục dân
tộc; trò chơi dân gian (quả còn, quả lẹ…); vật dụng được dùng trong gia đình(giỏ, sọt, gùi…) và sử dụng đồ dùng, tham khảo tài liệu có liên quan đến nộidung bài học
Mỗi đồ vật trên các góc đều là phương tiện hỗ trợ cho học tập.
Kích thích sự hứng thú tham gia của học sinh
thông qua tuyên dương, khen gợi những HS có ý kiến hay và sáng tạo trong việcsưu tầm lựa chọn các vật liệu phục vụ cho việc làm đồ dùng dùng
Ví dụ: HS trong lớp tôi có sáng kiến thay vỏ chuông báo hiệu từ vỏ lon
Trang 12bia sang vỏ chai nhựa để giảm tiếng ồn trong lớp và không ảnh hưởng đến cácnhóm khác Tôi đã làm cùng các em và kết quả đúng như mong đợi.
4 Tận dụng tối đa vật liệu sẵn có và khai thác triệt để đồ dùng tự làm.
Để tránh sự tốn kém về kinh phí, tôi thường lựa chọn các vật có sẵn nhưcây cối, hoa lá,… trong tự nhiên Nhờ đến sự hỗ trợ của phụ huynh, học sinh sưutầm các đồ vật thật như rổ, rá, tranh, ảnh,…; thu thập các vật liệu vụn của cơ sởthu mua phế thải như thanh kẽm, miếng nhôm hợp kim (thay thế cho bìa caton),
…Đồng thời cũng lưu ý tìm kiếm, thu gom các hiện vật, tranh ảnh xa lạ với địaphương nhằm từng bước mở rộng trình độ hiểu biết của HS
Trước khi làm đồ dùng, tôi luôn lưu tâm đến vấn đề làm và sử dụng đồdùng như thế nào để phát huy cao nhất giá trị của nó trong các giờ học? Vì thế,tôi lên kế hoạch thực hiện và có sổ tay ghi chép từ việc sưu tầm đến các bướclàm, sử dụng nó Tôi nhận thấy đa số các tiết học có sử dụng ĐDDH đều manglại sự hứng thú, con đường chiếm lĩnh kiến thức của học sinh được rút gắn hơn
5 Tìm hiểu và thực hiện các bước tiến hành tự làm ĐDDH:
Sau khi lựa chọn nội dung cần làm đồ dùng dạy học, GV tiến hành theocác bước sau:
a, Bước 1: Chuẩn bị:
- Các vật dụng cần thiết để làm đồ dùng dạy học;
- Lực lượng tham gia: GV hoặc HS hay cả giáo viên và học sinh,
b, Bước 2 : Tiến hành làm ĐDDH: Tự làm ĐDDH có thể theo cách sau:
*, Cách 1: Phiếu bài tập:
Dựa trên nội dung học tập, GV xây dựng phiếu bài tập nhằm hỗ trợ các
em khám phá kiến thức mới hoặc thực hành, vận dụng làm bài tập Phiếu đượcviết bằng tay, in hoặc bằng máy photo copy
*, Cách 2: Vẽ tranh:
Phóng to những tranh trong TL HDH hoặc dựa vào nội dung bài học để
tự vẽ tranh minh hoạ Có nhiều phương pháp thu, phóng tranh:
- Thu phóng tranh, ảnh bằng máy photo copy;
- Phóng tranh bằng phương pháp kẻ ô vuông: Kẻ ô vuông ở bản gốc và kẻ
ô vuông tương ứng trên giấy để thu phóng (bản sao), các ô vuông ở bản sao cókích thước lớn hoặc nhỏ hơn bản gốc theo tỉ lệ thích hợp Dựa vào các điểm xácđịnh trên bản gốc, ta vẽ theo thành hình đồng dạng trên bản sao
*, Cách 3: Sưu tầm tranh ảnh:
Có thể sưu tầm tranh ảnh trên báo chí, báo ảnh, Hình ảnh tuyển chọn