Bài giảng Kinh tế môi trường: Chương 3 - Sự thất bại của thị trường trình bày về giá trị thặng dư và điểm cân bằng, điểm cân bằng khi tối ưu hóa lợi nhuận, khả năng tự làm sạch của môi trường, điểm cân bằng khi có ô nhiễm.
Trang 1TS Nguyễn Minh Đức
Chương 3: Sự thất bại của thị trường
Giá trị thặng dư và điểm cân bằng
P*
S P
Q Q*
D
CS
PS
Điểm cân bằng khi tối ưu hóa lợi nhuận
P*
S ~ MC
$
Q Q*
MR Max π
⇔ P = MC=MR
Trang 2Khả năng tự làm sạch của môi trường
A
Lượng ô nhiễm
Q
Q A
Khả năng tự làm sạch
Số
lượng
chất
thải
Điểm cân bằng khi có ô nhiễm
P*
MC
$
Q Q*
Max π
⇔ P = MC=MR
MC + Chi phí ô nhiễm
P’
Khả năng tự làm sạch của môi trường
A
Lượng ô nhiễm
Q
Q A
Khả năng tự làm sạch
Số
lượng
chất
Trang 3Thuế Pigou
Q Dv
P
Sv
P p *
T
S’v
PS
P ps
A
Các loại hàng hóa
•Hàng hóa tư nhân
•Hàng hóa gần như tư nhân
•Hàng hóa hầu như công cộng
•Hàng hóa công cộng
Câu hỏi thảo luận
• Phân loại các công viên/khu du lịch công
cộng sau đây thành các loại hàng hóa khác
nhau:
• Công viên Tao Đàn
• Khu Du lịch Văn Thánh
• Khu Du lịch Suối Tiên
• Sân Gôn Thủ Đức
• Công viên Đầm Sen
• Khu Du lịch Đại Nam
Trang 4Ngoại tác (externality)
Một khu phố biệt thự được xây dựng
Một trường đại học hay một bệnh viện được hình thành
Một nhà máy sản xuất bột ngọt
Một giàn khoan trên biển
TS Nguyễn Minh Đức 2009
Thuật ngữ “Ngoại tác” đề cập đến những tác động phụ
do hoạt động của một đơn vị kinh tế tạo ra ảnh hưởng
đến lợi ích của đơn vị kinh tế khác trong xã hội
11
Ngoại tác tích cực: gồm những lợi ích mà người khác, đơn vị
kinh tế khác, những thực thể kinh tế khác được hưởng nhưng
không phải trả tiền
Giàn khoan dầu khí tạo ra một nơi lưu trú cho các loài sinh vật
biển, nơi trú bão, cứu hộ cho ngư dân
Một trường học tư nhân giúp nâng cao dân trí và giá trị đất đai
của cả khu vực
Ngoại tác tiêu cực: là những tác hại, thiệt thòi người khác, đơn
vị kinh tế khác, những thực thể kinh tế khác phải gánh chịu
nhưng không được đền bù
Một nhà máy sản xuất xả chất thải trực tiếp ra môi trường, sông
rạch Vd: VEDAN
TS Nguyễn Minh Đức 2009
Ngoại tác
Ngoại tác tích cực: gồm những lợi ích mà người khác, đơn vị
kinh tế khác, những thực thể kinh tế khác được hưởng nhưng
không phải trả tiền
Giàn khoan dầu khí tạo ra một nơi lưu trú cho các loài sinh vật
biển, nơi trú bão, cứu hộ cho ngư dân
Một trường học tư nhân giúp nâng cao dân trí và giá trị đất đai
của cả khu vực
Ngoại tác tiêu cực: là những tác hại, thiệt thòi người khác, đơn
vị kinh tế khác, những thực thể kinh tế khác phải gánh chịu
nhưng không được đền bù
Một nhà máy sản xuất xả chất thải trực tiếp ra môi trường, sông
rạch Vd: VEDAN
Ngoại tác
Trang 5Phân tích ngoại tác của việc chuyển đổi Công viên Đầm Sen
từ một khu vực công cộng thành một công viên vui chơi giải
trí.
Phân tích ngoại tác của việc đầu tư xây dựng Nhà hát Hòa
Bình tại Q.10 TPHCM, ĐH Quốc Gia TPHCM tại Thủ Đức
TPHCM
TS Nguyễn Minh Đức 2009
Ngoại tác
14
Chi phí và lợi ích của ngoại tác không được đánh giá đúng
Một nhà máy gây ô nhiễm không phải trả chi phí ô nhiễm mà
toàn xã hội phái gánh chịu chi phí đó
Một vườn hoa, một ao cá của tư nhân tạo ra giá trị cho toàn xã hội
TS Nguyễn Minh Đức 2009
Sự thất bại của thị trường
Chính sách phát triển nuôi tôm, nuôi cá tra, basa
Chính sách quản lý các hồ chứa nước tự nhiên và nhân tạo
Chính sách thiết lập các khu bảo tồn thiên nhiên
Sự thất bại của các chính sách can thiệp
Trang 6TS Nguyễn Minh Đức 2009
Các chủ đề tiểu luận
1 Sự biến đổi khí hậu và phản ứng của các doanh nghiệp để thích ứng
2 Phân tích ngoại tác của một doanh nghiệp cụ thể
3 Phân tích hành vi và ý thức bảo vệ môi trường của người tiêu dùng trong
xã hội hiện nay
4 Phân tích hành vi và ý thức bảo vệ môi trường trong giới học sinh sinh
viên
5 Phân tích hành vi và ý thức bảo vệ môi trường trong giới chủ doanh
nghiệp nhỏ
6 Phân tích hành vi và ý thức bảo vệ môi trường của các nhân viên công
sở
7 Phân tích sự thay đổi trong nhận thức về bảo vệ môi trường của sinh
viên kinh tế sau khi học môn kinh tế môi trường