Kiến thức: giúp hs nắm được: + Quá trình phát triển giải phóng dân tộc ở Á - Phi – Mĩ La Tinh và sự tan rã của hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc ở Á – Phi – Mĩ La Tinh: những diễ
Trang 1Chương II : CÁC NƯỚC Á, PHI, MĨ LA-TINH
TỪ NĂM 1945 ĐẾN NAY
Tuần 4-tiết 4 Bài 3(1 tiết):
QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA PHONG TRÀO
GIẢI PHÓNG DÂN TỘC
VÀ SỰ TAN RÃ CỦA HỆ THỐNG THUỘC ĐỊA
A-Mục tiêu:
1 Kiến thức: giúp hs nắm được:
+ Quá trình phát triển giải phóng dân tộc ở Á - Phi – Mĩ La Tinh và sự tan rã của hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc ở Á – Phi – Mĩ La Tinh: những diễn biến chủ yếu, những thắng lợi to lớn và khó khăn trong công cuộc xây dựng đất nước ở các nước này
* Trọng tâm: Sự phát triển của phong trào giải phóng dân tộc ở Á – Phi – Mĩ La Tinh làm cho hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc tan rã từng mảng lớn
2 Tư tưởng:
+ Thấy rõ cuộc đấu tranh anh dũng và gian khổ của ND các nước Á – Phi – Mĩ La Tinh vì sự nghiệp giải phóng và độc lập dân tộc
+ Tăng cường tình đoàn, hữu nghị với các dân tộc Á – Phi – Mĩ La Tinh trong cuộc đấu tranh chống kẻ thù chung chủ nghĩa đế quốc thực dân
+ Nâng cao lòng tự hào dân tộc, vì trong nửa sau thế kỉ XX, chúng ta đã đánh thắng
2 đế quốc lớn mạnh là Pháp và Mĩ, đó là nguồn cổ vũ lớn lao đối với các dân tộc bị
áp bức đang đấu tranh cho độc lập dân tộc
3 Kĩ năng:
+ Giúp học sinh rèn luyện phương pháp tư duy: khái quát, tổng hợp cũng như phân
tích sự kiện, kĩ năng sử dụng bản đồ (kinh tế) chính trị ở các châu và thế giới
B- Thiết bị, tài liệu:
+ GV: - 1 số tranh ảnh về các nước Á – Phi – Mĩ La Tinh từ sau ch/tr thế giới thứ II đến nay
- Bản đồ chính trị thế giới
- Bản đồ ph/trào gpdt Á-Phi-MLT
- Tranh phong trào giải phóng dân tộc ở Á – Phi – Mĩ La Tinh
+ HS: Sưu tầm 1 số tranh ảnh về các nước Á – Phi – Mĩ La Tinh từ sau ch/tranh
TG II đến nay
C- Hoạt động dạy học:
1 Ổn định tổ chức: sĩ số, vệ sinh.
2 Kiểm tra bài cũ:Gọi 2 hs lên bảng 1 lúc (HS1,HS2):
* HS1: Hãy ghép nối thời gian với sự kiện sao cho đúng (SD TLLS tiết 3- A4) Hoặc: Cho thời gian- Hãy điền sự kiện cho phù hợp:
+ Cuối 1989? (Chế độ XHCN đã bị sụp đổ hầu hết ở ĐÂu).
+ 19/8/1991? ( Đảo chính lật đổ T.Thống Gooc-ba-chop).
+ 21/12/1991? ( Cộng đồng các quốc gia độc lập(SNG) thành lập.
+ 25/12/1991? (T.Thống Gooc-ba-chop từ chức, chế độ XHCN ở LX sụp đổ).
* HS2: Trả lời nhanh (SD TLLS tiết 3 và KTCB LS- 10+11 ).
* HS3: Nguyên nhân, hậu quả sự sụp đổ CNXH ở LX và ĐÂu?
Trang 23 Giới thiệu bài mới:
* Sau ch/tranh TG II, tình hình ch/trị ở châu Âu có nhiều biến đổi với sự ra đời của
hàng loạt các nước XHCN ở ĐÂu Còn ở châu Á- châu Phi- và khu vựcMLT có
biến đổi gì ko? Ph/trào gpdt diễn ra ntn? Hệ thống thuộc địa của CNĐQ tan rã ra sao? Đó là 2 nội dung trọng tâm của bài 3 mà chúng ta tìm hiểu hôm nay
* Nêu câu hỏi đầu giờ:
1 Phong trào gpdt ở Á-Phi-Mĩ La-Tinh đã diễn ra ntn?
2 Vì sao hệ thống thuộc địa của CNĐQ tan rã từng mảng lớn?
Chúng ta sẽ tìm hiểu nội dung bài với sự phân chia thành 3 giai đoạn để nắm vấn
đề, sự kiện 1 cách khái quát→ Tìm hiểu phần I
Mục tiêu I: Do sự ↑ của ph/trào gpdt, nên tới
giữa những năm 60, hệ thống thuộc địa của
CNĐQTD về cơ bản đã bị sụp đổ
* HS đọc mục I-sgk-13 →:
H1: Ph/trào gpdt khởi đầu ở đâu? Nêu các sự
kiện LS chứng minh
( HS nêu, gv SD bản đồ TG -TLLS, lần lượt
chỉ địa danh các nước giành được độc lập).
H2: Sau đó lan sang đâu? Nêu SK cụ thể?
H3: Ở châu Phi, ph/trào nổ ra và độc lập sớm
nhất ở đâu? Tiếp đó là nước nào? Nổi bật là
SK gì?
* GV bs TLLS: - SK năm1960.
H4: Ở MLT? ( gvbs về Cu-ba: học kĩ ở bài 7 )
* Sơ kết I: ph/tr gpdt ↑ đã dẫn đến hậu quả gì
cho hệ thống thuộc địa của CNĐQTD? (Hệ
thống thuộc địa của CNĐQTD về cơ bản đã bị
sụp đổ, Hệ thống thuộc địa của CNĐQ chỉ còn
tồn tại ở các nước thuộc địa của Bồ Đào Nha
và ở MN châu Phi).
Mục tiêu II: Sự tan rã hệ thống thuộc địa của
CNĐQ ở Bồ Đào Nha
H5: Giai đoạn này phong trào giải phóng dân
tộc diễn ra ở những nước nào mạnh nhất? Cụ
thể
( HS ghi ý II – GV chỉ trên bản đồ thế giới vị
trí của 3 nước)
H6: Ba nước đó thoát khỏi ách thống trị của
ĐQTD nào?( Bồ Đào Nha)
* Sơ kết II: Sự tan rã ách thống trị của Bồ
Đào Nha là thắng lợi quan trọng của cách
mạng châu Phi Như vậy chỉ còn 1 số nước ở
miền Nam châu Phi tình hình ntn? → III.
I-GIAI ĐOẠN TỪ NĂM 1945 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 60 CỦA THẾ KỈ XX.
+ Cuộc đấu tranh gpdt khởi đầu ở Đông Nam Á, 3 nước lần lượt tuyên bố độc lập:
- In-đô-nê-xi-a (17/8/1945)
- Việt nam (2/9/1945)
- Lào (12/10/1945)
+ Lan nhanh sang Nam Á:
- Ấn Độ (1946-1950)
- I-rắc (1958)
+ Lan rộng sang Châu Phi:
- Ai Cập (6/1953)
- An-Giê-Ri (1954-1962)
- 17 nước châu Phi giành độc lập (1960)
+ Sang Mĩ La-Tinh: CM Cu-Ba thắng lợi (1/1/1959)
→ Tới giữa những năm 60, hệ
thống thuộc địa của CNĐQ thực dân cơ bản bị sụp đổ
II- GIAI ĐOẠN TỪ GIỮA NHỮNG NĂM 60 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 70 CỦA THẾ
KỈ XX.
+ Ba nước tiến hành đấu tranh vũ trang và dành độc lập là:
- Ghi-nê- Bít-Xao (9/1974)
- Mô Dăm Bích (6/1975)
- Ăng gô la (11/1975)
→ Hệ thống thuộc địa của CNĐQ
ở Bồ Đào Nha bị tan rã
Trang 3Mục tiêu III: Sự tan rã hệ thống thuộc địa của
CNĐQTD ở miền Nam châu Phi → sự sụp đổ
hoàn toàn hệ thống thuộc địa của CNĐQTD
H7: Giai đoạn này phong trào gpdt ở miền
Nam châu Phi ntn? (Khái niệm A-Pác-thai:
TLLS)
H8: Các nước nào ở phía Nam châu Phi dành
được chính quyền?( 3 nước, chỉ vị trí 3 nước
trên bản đồTG)
( GV minh họa: TLLS)
H9: Ý nghĩa thắng lợi ở ba nước này?( Ghi ý
→)
H10: Nhiệm vụ của các nước Á-Phi-Mĩ
La-Tinh sau khi hệ thống thuộc địa của CNĐQTD
bị sụp đổ? (TLLS)
* Sơ kết III: Sự thắng lợi của ND châu Phi
nhất là Công hoà Nam Phi, đã chứng tỏ Hệ
thống thuộc địa của CNĐQ bị sụp đổ hoàn
toàn
III- GIAI ĐOẠN TỪ GIỮA NHỮNG NĂM 70 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 90 CỦA THẾ
KỈ XX.
+ Người da đen đã giành được thắng lợi thông qua cuộc bầu cử
và thành lập chính quyền ở:
- Dim-ba-bu-ê (1980)
- Na-mi-bi-a (1990) + Ở Cộng hòa Nam Phi năm
1993, chế độ phân biệt chủng tộc
đã bị xóa bỏ sau hơn 3 thế kỉ tồn tại
→ Hệ thống thuộc địa của CNĐQ
bị sụp đổ hoàn toàn, nhân dân các nước Á - Phi - Mĩ La-Tinh tiếp tục củng cố nền độc lập, xây dựng
và phát triển đất nước để khắc phục đói nghèo
Tổng kết bài:
Từ những năm 90 của thế kỉ XX , các dân tộc Á-Phi-Mĩ La-Tinh đã đập tan được hệ thống thuộc địa của CNĐQ, thành lập hàng loạt các NN độc lập trẻ tuổi
Đó là thắng lợi có ý nghĩa lịch sử, làm thay đổi bộ mặt của các nước Á-Phi-Mĩ La-Tinh
4 Luyện tập, củng cố:
* Gọi hs lên bảng xác định vị trí của các nước đã giành được độc lập ở:
+ HS1: Châu Á
+ HS2: Châu Phi-Mĩ La-Tinh
* Gọi hs 3 lên trả lời câu hỏi (nếu còn thời gian):
+ HS3: Nhiệm vụ chủ yếu của các nước Á-Phi-Mĩ La-Tinh sau khi độc lập?
Gv sửa bài và ghi điểm cho hs.
5 Hướng dẫn học tập:
+ Lập bảng thống kê phong trào gpdt ở Á-Phi-Mĩ La-Tinh theo mẫu: (TLLS)
+ Soạn bài 4 (1 tiết): theo 2 câu hỏi SGK – 20
+ Vẽ hình 6: Lược đồ nước CHDC nhân dân Trung Hoa sau ngày độc lập