Bài giảng Kinh tế phát triển - Chương 4: Phúc lợi xã hội cho con người với phát triển kinh tế

Nội dung chương 4 trình bày vai trò của phúc lợi xã hội cho con người với phát triển kinh tế. Nội dung chương này gồm có: Công bằng xã hội, nghèo đói, biện pháp giảm nghèo,... Mời các bạn cùng tham khảo nội dung chi tiết của bài giảng.

Ch ươ ng 4   Phúc lợi xã hội cho con người với phát triển kinh tế

 I. Công b ng xa  hôi ằ ̃ ̣

gi a t i ph m và s  tr ng ph t, gi a công lao  ữ ộ ạ ự ừ ạ ữ

và  s   th a  nh n  c a  xã  h i.  S   không  phù  ự ừ ậ ủ ộ ự

h p trong nh ng quan h  đó đ ợ ữ ệ ượ c đánh giá là 

b t  công  (T   đi n  Bách  khoa  Tri t  h c  ấ ừ ể ế ọ Maxc va ơ ).

• Ngân  hàng  Th   gi i  đ nh  nghĩa  công  b ng  ế ớ ị ằ theo hai nguyên t c c  b n:  ắ ơ ả

– C  h i công b ng ơ ộ ằ

– Tránh s  cùng kh  tuy t đ i: ự ổ ệ ố   

2. Công b ng xã h i trong phân ph i  ằ ộ ố thu nh p ậ

•Công b ng xa  hôi có n i hàm r ng h n nhi u ằ ̃ ̣ ộ ộ ơ ề

so v i công b ng trong phân ph i thu nh pớ ằ ố ậ

•Công b ng trong phân ph i thu nh p đ c quan ằ ố ậ ượtâm hàng đ u vì là khía c nh quan tr ng nh t đ ng ầ ạ ọ ấ ồ

th i là kê t qua t ng h p c a các khía c nh khácờ ́ ̉ ổ ợ ủ ạ

•Có 2 hình th c phân ph i thu nh p: phân ph i ứ ố ậ ố

theo ch c năng (phân ph i l n đ u) và phân ph i ứ ố ầ ầ ố

l i ạ ch  y u ủ ế thông qua chính sách đi u ti t c a Nhà ề ế ủ

nước

Đánh giá công b ng xã h i trong phân  ằ ộ

ph i thu nh p ố ậ  

Chênh  l ch  thu  nh p  gi a  nhóm  giàu  và  ệ ậ ữ nhóm nghèo   m t s  qu c gia ở ộ ố ố

Đánh giá công b ng xã h i trong phân ph i  ằ ộ ố

2. Đ ườ ng cong Lorenz  

 Đ t theo tên c a nhà th ng kê ng ặ ủ ố ườ i M  ­ Conral  ỹ Lorenz và đ ượ c xây d ng theo các b ự ướ c sau:

  ­  Phân  chia  dân  c   thành  các  nhóm  b ng  nhau  (5  ư ằ

ho c 10 nhóm)  ặ căn c  vào m c thu nh p c a h ứ ứ ậ ủ ọ, xác 

đ nh t ng thu nh p c a t ng nhóm ị ổ ậ ủ ừ

 ­ L p b ng đ  tính % thu nh p  ng v i các t  l  %  ậ ả ể ậ ứ ớ ỷ ệ dân c  c ng d n (20%, 40%  dân c  có bao nhiêu %  ư ộ ồ ư TN).

 ­ Trên h  tr c t a đ  v i tr c tung là % thu nh p  ệ ụ ọ ộ ớ ụ ậ

c ng d n, tr c hoành là % dân c  c ng d n v  đ  th   ộ ồ ụ ư ộ ồ ẽ ồ ị

bi u di n m i quan h  gi a 2 đ i l ể ễ ố ệ ữ ạ ượ ng này  

Đánh giá công b ng xã h i trong  ằ ộ

phân ph i thu nh p ố ậ  

VD:  V   đ ẽ ườ ng  cong  Lorenz  v i  b ng  s   li u  d ớ ả ố ệ ướ i  đây:

nhóm Tỷ lệ % dân cư cộng dồn nhập cộng dồnTỷ lệ % thu

Đánh giá công b ng xã h i trong  ằ ộ

phân ph i thu nh p ố ậ  

3. H  s  Gini:ệ ố

H  s  Gini = ệ ố

­Di n tích A gi i h n b i đ ng cong Lorenz và ệ ớ ạ ở ườ

đường phân ph i bình quânố

­Di n tích  (A + B) là di n tích tam giác OABệ ệ

3. M i quan h  gi a tăng tr ố ệ ữ ưở ng  kinh t  v i công b ng xã h i  ế ớ ằ ộ

• Gi i thi u các mô hình ớ ệ

• Quan đi m c a Vi t Nam ể ủ ệ

­ Khái ni m v  nghèo đóiệ ề

­ Ch  s  đánh giá nghèo đóiỉ ố

­ V n đ  nghèo đói   Vi t namấ ề ở ệ

­ Nguyên nhân và các y u t   nh h ng đ n nghèo ế ố ả ưở ếđói

­ Kinh nghi m các n c Đông Á và gi i pháp nh m ệ ướ ả ằxóa đói gi m nghèo   VNả ở

Khái ni m v  nghèo đói ệ ề

•“Nghèo là tình tr ng m t b  ph n dân c ­ ạ ộ ộ ậ ư

không được hưởng và tho  mãn nh ng nhu c u c  ả ữ ầ ơ

b n c a con ngả ủ ười đã được xã h i th a nh n tu  ộ ừ ậ ỳtheo trình đ  phát tri n kinh t ­xã h i và phong t c ộ ể ế ộ ụ

t p quán c a các đ a phậ ủ ị ương.” 

•“nghèo tuy t đ i là tình tr ng m t b  ph n dân ệ ố ạ ộ ộ ậ

c ­ không đư ược đ m b o nh ng nhu c u c  b n ả ả ữ ầ ơ ả

t i thi u nh m duy trì cu c s ng”.ố ể ằ ộ ố

•Nghèo l ng th c th c ph m (đói) ươ ự ự ẩ

Các khái ni m khác v  nghèo  ệ ề

•Con ng ườ ượ i đ c xem là nghèo kh  khi thu nh p c a  ổ ậ ủ

h  r i xu ng d ọ ơ ố ướ i m c thu nh p trung bình c a c ng  ứ ậ ủ ộ

đ ng.  Khi  đó  h   không  th   th a  mãn  nh ng  gì  mà  ồ ọ ể ỏ ữ

c ng đ ng coi là c n thi t t i thi u đ  s ng m t cách  ộ ồ ầ ế ố ể ể ố ộ đúng m c. (Galbraith) ứ

•Nghèo đói đ ng nghĩa v i   nhà tranh, không có đ   ồ ớ ở ủ

đ t đai, không có trâu bò, ti vi, con cái th t h c,  m đau  ấ ấ ọ ố không đi khám ch a b nh  (B  LĐTBXH, 2003) ữ ệ ộ

Tình tr ng nghèo đói  ạ

Làm th  nào nh n ra ng ế ậ ườ i nghèo ???

Ph ươ ng pháp xác đ nh nghèo đói ị

Ph ươ ng pháp xác đ nh nghèo  ị

Ch  s  đo l ỉ ố ườ ng nghèo đói

Ch  s  đo l ỉ ố ườ ng (ti p) ế

Nghèo đói   Vi t nam ở ệ

• T c  đ   gi m  nghèo  nhanh  sau  c i  cách  ố ộ ả ả kinh t   ế

• T   l   nghèo  đói  không  đ ng  đ u  gi a  ỷ ệ ồ ề ữ các đ a ph ị ươ ng, các nhóm dân c ư

• Ph n  l n  ng ầ ớ ườ i  nghèo    nông  thôn,  r t  ở ấ

d  b  t n th ễ ị ổ ươ ng b i các r i ro ở ủ

• S   l ố ượ ng  ng ườ i  s ng  quanh  ng ố ưỡ ng  nghèo còn l n, nguy c  tái nghèo cao ớ ơ

B n đ  nghèo đói   Vi t nam ả ồ ở ệ

• Qui mô gia đình l n và đông con ớ

• R i ro cá nhân ( m đau, b nh t t ) và r i  ủ ố ệ ậ ủ

ro khách quan (thiên tai…)

Kinh nghi m gi m nghèo   Đông Á ệ ả ở

Kinh nghi m gi m nghèo   Đông Á ệ ả ở

Kinh nghi m gi m nghèo   Đông Á ệ ả ở

Kinh nghi m gi m nghèo   Đông Á ệ ả ở

Các khó khăn v i gi m nghèo   Vi t  ớ ả ở ệ

Gi i pháp xóa đói gi m nghèo là gì ả ả

• Nên cho c n câu hay cho con cá ??? ầ

• Đ c thêm trong giáo trình ọ