Kinh nghiệm tái cơ cấu kinh tế trên thế giới và bài học cho Việt Nam

Bài viết Kinh nghiệm tái cơ cấu kinh tế trên thế giới và bài học cho Việt Nam trình bày 4 nội dung về: khái niệm tái cơ cấu kinh tế, bối cảnh đặt ra tái cơ cấu kinh tế, kinh nghiệm tái cơ cấu kinh tế trên thế giới, một số bài học rút ra cho Việt Nam,... Mời các bạn cùng tham khảo.

DDDKINHNGHlfM-THUCTliNi

KINH NGHI£M TAI CO CAU KINH T^ TREN T H ^ GI(5|

V A B A I HOC CHO VIET NAM

Le T h a n h V a n '

T r a n Thi Hflflng"

Tdi cd cdu/cdu true nin kinh tivUa qua d nUdc ta cd le la chu de ndi bat, thu hut nhieu

sU chu y hdn cd trin cdc vdn de vl md do tdc dgng thdm khdc cua suy thodi kinh te qud'c gia

vd qudc ti Con so gdn 80.000 doanh nghiip phd sdn ndm 2011 ldm cho khdng it cdc nhd kinh ti, qudn ly vd cd ngudi ddn phdi "gidt minh", nhUng nhUng sd'lieu nita ddu ndm 2012 vdn kkdng hi sdng sua vd dU dodn sap tdi, tinh cdnh cbn "bi ddt" hdn nhU vdy Vdn di da trd nin ndng den mUc Qud'c hdi yiu cdu Chinh phu trinh bdy di dn Tdi cd cdu kinh ti'vdi rdt nkieu y kiin ddng gdp vd chink sia nhUng vdn chUa dgt dugc sit ddng thudn cudi ciing

1 K h a i n i e m t a i ccf ca'u k i n h te'

Cd ca'u kinh tl^ Ifi tdng the cac mdi quan

he ve so' Ifldng va chfi't Ifldng gifla cac bd

phan hdp t h a n h cua nen kinh te' qudc dan

trong nhflng dieu kidn ve thdi gian va khdng

gian nha^t dinh Cac mdi quan he nfiy dfldc

xem xet tfl nhieu gdc dd khae n h a u cho ndn

tai cd cfi'u kinh te' cung dadc p h a n thfinh

n h i i u loai n h a : tai ed cfi'u sd hflu, tai cd cfi'u

nganh kinh te, tai cd ca'u vung ianh thd' hoac

la tai ed cfi^u k h u vflc the ehe Qua trinh

phat t r i l n kinh te' cung ddng thdi la qua

trinh Ifim t h a y dd'i cac loai cd cfi'u neu tren,

ke ca nhflng quan he v l sd' ladng vfi chfi't

Ifldng Dfic biet, trdng dieu kien bi tac ddng

manh cua cugc k h u n g hoang vdi nhflng dao

ldn ve nhu c i u va thi t r a d n g se co nhflng

thay dd'i ldn ve cd cfi'u k i n h tl^ eua cac nadc

trdn the gidi

Theo tfl d i l n Oxford tai ed cfi'u Ifi td' chflc

lai mgt cfii gi dd n h a la mdt hd thd'ng hoac

mdt cdng ty theo mgt cfich mdi vfi khfic han"

Theo tfl dien Cambridge "tai cau true la to'

chflc mdt eong ty, mdt cdng viec kinh doanh hofic mdt he thd'ng de no van hfinh hidu qua hdn" Hoae tfl dien Robert cua Phap dinh nghia "Tai cd cfi'u Ifi mang lai mgt ca'u true mdi, mgt each to chflc mdi" (Nguydn Nggc Sdn, 2010)

Tfl cac quan niem v l tai cd ca'u kmh te

n h a trdn, ed the dinh nghia tdi cd cdu nin kinh ti'chinh Id tdchUc lgi nen kink tibdng cdch hinh thdnh mdi, bo di, tdng hay gidm cdc ngdnh, cdc linh vUc, bd phdn kinh ti hodc dinh hUdng lgi cdc ngdnh, bg phdn link vitc ciia nin kinh ti de nd van hdnh hieu qud hdn Noi each khac, tai cd cfi'u la

vide chuyen doi ed e l u kinh te' bat hdp ly

t h a n h cd ca'u kinh t l hgp ly hdn Nhfl vay, tai ed ca'u kinh t l la qua trinh thid't lap lai

cd cfi'u kinh te d mfle do phat trien hidn tai

de nen kinh te' trd thfinh hidu qua hdn, ed nang Iflc canh t r a n h cao hdn, vfi qua trinh

dd dade thflc hidn thdng qua thay dd'i ed c h l

p h a n bd' nguon Iflc tfl ndi kem hieu qua sang ndi sfl dung cd hieu qua cao hdn

* Le Thanh Van, Thac si Vien T a van Phat tnin (CODE)

** Tran Thi HUdng, Thac si, Dai hoc Lao dgng Xa h6i

QUAN Lt KINH Tl Q

Trong khi do, chuydn dich ed cfi'u Ifi mdt

qua trinh lau dfii, trong dd, cd cfi'u kinh tM

tflng bfldc thay dd'i vfi c h u y i n dich tfl cac

ngfinh khai thae tfii nguydn, thfim dyng it

vd'n, sii dung n h i i u lao ddng, trinh do cdng

nghd thfi'p, gifi tri gia tfing thfi'p sang efic

ngfinh t h a m dung n h i i u von, cd trinh do

cdng ngh$ vfi gifi tri gia t a n g cao hdn; tfl dd,

c h u y i n dfldc n i n kinh td' tflng bfldc len cac

trinh dd p h a t t r i l n cao hdn Dd vfiy, hai khfii

nidm tai cd d u va chuyen dich cd cfi'u phai

di song hfinh vdi n h a u , trong dd, tai cd ca'u

nhfim phuc vu muc dich chuyen dich ed cfi'u

vfi ngfldc lai c h u y i n dich cd cfi'u Ifim cd sd

dinh hfldng cho tfii cd cfi'u

2 Boi c a n h d a t r a t a i cd cfii'u k i n h t e

Md hinh phfit t r i l n kinh te' Viet Nam dfi

cd n h i i u d i l u chinh va thay dd'i dang k l tfl

ngay gianh dgc lap dfi't nadc n a m 1975 D i u

tidn, Vidt Nam chgn md hinh kinh t l kd'

hoach t a p trung, tid'p theo dd trong giai

doan 1986-1989 t a chon md hinh kinh te san

xua't hang hda nhieu t h a n h phan, rdi tfl

nfim 1990 chuyen sang n i n kinh t l dinh

hadng thi tradng co sfl q u a n ly eua Nhfi

nfldc Md hinh g i n day nhfi^t sau n a m 2000

Ifi n i n kinh tM thi trfldng dinh h a d n g xa hdi

chu nghia Cd ve n h a chflng t a v i n dang

loay hoay Ifla chgn vfi d i l u chinh con dadng

phat t r i l n kinh te' ( n h a ndm da dd dadng)

nhfim Ifla chgn con d a d n g p h a t trien eho

ridng minh (ke't hdp hfii hda hdp ly gifla xa

hdi chu nghia (tfnh d a n chu) vdi t a b a n chu

nghia (tinh thi tradng))

Tgi Hdi Nghi 3 eua BCH TW Dang

CSVN, ngfiy 10 t h a n g 10 nfim 2011 Td'ng bi

t h a Nguydn P h u Trgng da ket lufin "Tdi cd

cdu kinh ti Viet Nam cdn tap trung vdo 3

link vUc" bao gdm: (1) Tai cd cfi'u d i u tfl

trong dd tap t r u n g vao ddu tU cdng; (2) Tai

cd cfi'u k h u vifc tfii chinh, tien td, treng dd

tap t r u n g vao tai cd cfi'u ngdn hdng thUdng

mgi; vk (3) Tfii ed cfiiu doanh nghiip nkd nUdc, trong dd t i p t r u n g vfio tai cd cfi'u tap

ddfin kinh t l vfi cac tong cdng ty nhfi nfldc Tuy nhidn, dfldi eac gdc nhin khac nhau,

da cd rfi't n h i i u ^ k i l n v l tai cd ca'u kinh tl, d$c bidt tfl cac chuydn gia kinh ti'vfi cac nhfi quan ly, nhflng khi d l c^p tdi tai cd ca'u kinh

t l , hg d i u thdng nhfi't d mgt so quan dilm chinh Ifi phai nfing cao chfi't ladng tfing tradng, t h a y d i i tfl duy d i l u hfinh nen kinh td' bao gdm t h i c h l vfi dinh hadng phat

t r i l n , phai tao mdi trfldng cgnh t r a n h binh dfing theo nghia thi trfldng Do vfiy, Chinh phu hidn d a n g chi dao vi^c xay dflng, hoan thi$n cae D l an; tai cd ca'u doanh nghiep

n h a nfldc; tai cd ca'u hd thd'ng ngan hang

t h a d n g mgi; tai cd cfi'u d i u t a vfi Phadng an

td'ng t h i tai cd cSfu doanh nghidp nha nfldc giai dogn 2011 - 2015, ed tfnh den 2020 Day la nhflng ndi dung ldn cd mdi lien kit chfit che mfi Chfnh phii se tap trung chi dao thflc hien mgt each toan dien, dong bd ngay tfl 2012 nhfim thfle hien chu tradng cd cfi'u lgi nen k i n h te' theo hfldng nang cao nang sufi't, chfi't Iflgng, hidu qua vfi sfle cgnh tranh nhfim dat muc tieu p h a t t r i l n ben vflng Vfla qua, ngfiy 19/4, tgi Uy ban Thadng

vu Qud'c hgi, Bd t r a d n g Bd Ke hoach vfi D^u

T a Nguyen Q u a n g Vinh (Hop 1 va Hop 2) da trinh bay De an Tai cd ca'u kinh td' tap trung vfio 5 muc tidu vfi d l xufi't 13 nhdm giai phap P h i n ldn eae dgi b i l u deu danh gia cao sfl k h i n t r a d n g vfi nghiem tue cua Chinh p h u eung n h a cae bd ngfinh trong vide xay dflng de a n td'ng the tai c^u trie

n e n k i n h te T u y nhidn, da sd' y k i l n trong Thfldng trflc Uy b a n Kinh t l cho rfing each

d a t vfi'n de cua d l an chfla n e u bfit cfic diem dac trflng, sfl c i n thid't p h a i tai cd ca'u tdng

t h e n i n k i n h t l gfin vdi doi mdi md hinh tfing trfldng Ddng thdi de nghi bd' sung hofin canh, dieu kidn tai cd cS^u (tai cd cfi'u

trong bdi canh hfiu k h u n g hoang tai ehfnh trinh thflc hien B a n d l an cung chaa tfnh

2008, k h u n g hoang nd cdng 2010-2011 vfi toan tdi chi phi e i n thiet cung n h a dfinh gifi bdi canh cua Viet N a m sau hdn 25 n a m dd'i tfic ddng cua vide thflc hidn de an ddi vdi mdi), bo sung dinh hfldng nhflng linh vifc se vide thflc hidn cac chi tieu kinh te, xfi hdi dfi dfldc tai cd cfi'u, sfip xIp thfl tfl flu tidn vfi Id da^c d l ra

H o p 1: N a m m u c t i e u t a i ccf ca'u t o n g the' n e n k i n h te'

- Tflng bade vfi hen tuc nang cao hieu qua sfl dung efic ngudn Iflc xa hgi, nang cao nang sufi't lao ddng, n a n g sufi't cac yeu td td'ng hdp va nfing Iflc canh t r a n h cua nen kinh tl; gop

p h i n chuydn ddi md hinh tang tradng tfl chieu rdng sang ke't hdp hdp ly gifla chieu rdng

va chiiu sfiu, tien tdi hinh t h a n h md hinh tfing tradng chu ye'u theo chieu sau, dam bao dat td'c do tfing trfldng binh qufin 7-8% mdt nfim trong thdi ky 2011-2020

- Duy tri dn dinh kinh td'vi md mdt cfich vflng chac, vdi lam phat thfi'p va cac nen tang

vi md vflng manh: gop p h i n dam bao an ninh tfii chfnh qud'c gia

• Thid't lap p h a t trien can ddi hdp ly gifla cac dia phadng, vung mien tren cd sd phat huy ldi the'cua tflng dia phadng, tflng vung

- Tflng bfldc va lidn tuc cai thidn, nang cfi'p trinh dd p h a t t n e n cac nganh kinh td' noi rieng va nen kinh td' noi chung; qua do cac nganh sfl dung cdng nghe cao, cd gia tri gia tang cao tflng bade thay the cac nganh cdng nghe tha'p, t h a m dung lao dgng va gia tri gia

tang thfi'p di trd t h a n h nhflng ngfinh kinh te' chu Ifle cua nen kinh te

- Hinh t h a n h cd cfi'u kinh te hdp ly vfi nang dgng hdn, co nang Iflc canh t r a n h cao hdn vfi CO t i l m nfing tfing tradng ldn hdn, gdp p h a n dgt dadc cac chi tieu phat trien kinh t l xa hgi mfi Chien lade Phfit t r i l n kinh te xa hdi 2011-2020 da xac dinh

Nguon: De an Tai cd cfi'u kinh te

H o p 2: Mifcfi b a n h d m g i a i p h a p t a i cd c a u k i n h te'

1 Nang cao chfi't ladng cae quy heaeh, gan chid'n lade vdi quy hoach va ke'hoach, tang cfldng hieu Iflc q u a n ly n h a nadc v l quy hogch phat trien

2 Tai cd ca'u he thd'ng cac to ehfle tin dung, thi trfldng chflng khoan, on dinh vflng chle kinh t l v i mo, thue d i y va hd trd tai cd ca'u kinh te, gdp p h i n t a n g tradng bdn vflng

3 Ddi mdi ed chd' p h a n bo', quan ly vk sfl dung, nang cao hidu qua d i u t a nha nadc,

thuc day tai cd ca'u kinh te

4 Doi mdi sau sfic, toan didn cd cfi'u vfi cd che' quan ly doanh nghidp nhfi nadc, nang cao hieu qua hogt dgng cua cac doanh nghidp nhfi nfldc, trade hd't Ifi cac tfip dofin va tdng cdng

ty nha nfldc

5 Hoan thien t h e c h l kinh te thi tradng, cai thien mdi trfldng kinh doanh de huy ddng tdi da vfi khdng ngflng n a n g cao hieu qua d i u tfl tfl n h a n trong vfi ngoai nfldc

6 Dd'i mdi ehd' do flu dai, k h u y i n khich d i u tfl, cd che p h a n cfi'p vfi phdi hdp quan ly

dau t a nhfim t h u h u t va dinh hadng d i u t a t a n h a n trong nfldc vfi nfldc ngofii d i u t a phat

t r i l n cac ngfinh, san p h i m flu tien p h a t tridn

7 Nfing eao hidu Iflc quan ly nhfi nadc va chfi't Ifldng cac dfl an d i u tfl nfldc ngofii

8 Xfiy dflng vfi thflc hi^n eac chfldng trinh ddng bd phat t r i l n cac ngfinh, san p h i m flu tidn phat t r i l n dgt dadi sfl chi dao tap trung, thd'ng nhfi't tfl trung fldng (ve muc tidu, ngudn lac, cd che va each thflc thac hien, thee doi, danh gia va bd' sung, d i l u chinh ) n h i m tang ham ladng khoa hgc, tfing ty Id gia tri ngi dia vfi nfing cao nfing Ifle cgnh tranh

9 Thflc hien cac chfldng t r i n h qud'c gia ve phat t r i l n , n a n g cao chfi't Ifldng eae doanh nghidp d a n doanh

10 Doi mdi p h a d n g thfle td' chflc san xufi't ndng nghidp theo hfldng tfing quy md san xud't, tfip t r u n g chuydn canh, ap dung quy trinh vfi ky thufit san xufi't hidn dgi, nfing cao nfing sua't lao ddng vfi chfi't Ifldng sd'ng d ndng thdn

11 Phfit huy ldi the'cua tflng vung, chuyen dd'i va hinh t h a n h ed cfi'u vung kinh te hdp

ly, da dgng v l ngfinh, n g h i vfi trinh do p h a t t r i l n

12 Nang cao chfi't ladng ngudn n h a n Iflc tad dieu kidn t h u a n ldi cho tai cd ca'u kinh tl

13 P h a t tridn khoa hgc va cong nghe

Nguon; D@" an Tai cd cfi'u kinh te

3 K i n h n g h i e m t a i efl c a u k i n h te'

t r e n t h e ' g i 6 i

Thdi Lan

Thai Lan tfl mdt nfldc Ddng Nam A dang

trong qua trinh c h u y i n dd'i tfl mgt nen kinh

te chu yeu Ifi ndng nghiep sang mdt nen

kinh td' t h u n h a p t r u n g binh cao vdi ngfinh

cong nghiep chd' bid'n vfi cae nganh dich vu

da dang Thai Lan da bfit d i u tai cd cfi'u n i n

kinh td' cua minh sau k h u n g hoang tai chinh

n a m 1997 Trong ke hoach p h a t t n i n kinh

t l - xa hgi giai doan 2007 - 2011, Thai Lan

neu rd tai cd ca'u kinh t l la c i n thid't de dgt

dadc can bfing va b i n vflng phu h(?p vdi

nguydn t i c hfii hda, hdp ly vfi mien nhidm

Cae chid'n Ifldc v l tai cd cfi'u kinh te cua Thai

Lan tap t r u n g vao;

Thit nhdt, tki ca cfi'u nganh kinh td' theo

hfldng: i) tai cd ca'u san xufi^t nhfim n a n g cao

nfing sua't lao ddng va t a n g thdm gia tri cho

cac h a n g hoa va dich vu, t r e n cd sd tri thflc

ban dia va v a n hda Thai Lan; ii) xay dflng

cac hd thd'ng mien nhidm va quan ly rui ro eho cac linh vflc h a n g hda va dich vu, thi trfldng tfii chinh, tfii nguyen thien nhidn, cung n h a hd thd'ng tai khda; iii) phat trien ndng nghiep t h a n h ed sd ladng thflc an toan

va d i y du cho t h i gidi; iv) n a n g cao chudi gia tri trong cdng nghiep, thdng qua hdp nha't cfic k h u vflc hdp nhfi't khac n h a u nhfl phat trien cae cum cdng nghiep vfi flng dung cac cdng nghe giam tidu t h u n a n g Ifldng cung nhfl s^ d u n g tai nguyen thidn nhidn vfi bao

ve mdi trfldng

ThU hai, tai cd cfi'u d i u tfl thed hfldng

khuye'n khich t i l t kiem trong nfldc d l tang cfldng nfing Iflc d i u tfl eua qudc gia vfi thflc hidn an sinh xa hgi, vfi giam bdt mfle do phu thudc vao vdn nfldc ngoai, nha't la vd'n vay va vd'n CO p h i n ngfin hgn Tai cd cSii quan ly thich dang tfii chinh de tao r a cfin ddi ngan saeh trong t i m t r u n g h a n vfi tao d i l u kien cho san xufi't trong nfldc bfing each huy ddng von theo hfldng hinh thfinh cac khu vflc hidu qua

ThU ba, tai cd cfi'u h i n h thflc p h a n phdi

theo hfldng canh t r a n h va phfin phoi cua cai

binh dang va thuc d i y p h a n phdi edng b i n g

cac ldi ich kinh td' ciia tofin bd tfing trfldng

trong tofin xa hdi

ThU tu, tai ed cfi'u theo h a d n g n a n g cao

hidu qua tieu t h u nfing ladng vfi p h a t trien

cac ngudn nang ladng t h a y the n h i m giam

mfle do nhgy cam v l nfing ladng vfi mfle do

phu thudc vfio n h a p k h i u

Lien bang Nga

Nga la mdt trong nhflng nadc chiu anh

hfldng mgnh nha't tfl suy thoai kinh te' tofin

ciu Kinh t l Nga - n e n kinh t l tfing tradng

nhay vgt theo gia hfing hofi trong thdi ky

kinh t l t h u a n ldi - da phai dadng d i u vdi

tinh trgng suy giam va sau do tfing tradng

fim (khoang 7,5%) nfim 2009 Cdn n h i i u yd'u

td tieu cflc a n h h a d n g den kinh td' Nga bao

gom ty le tieu d u n g ngi dia thfi'p, tfing

tradng kinh td' tofin e l u tha'p, tin dung t h a t

chat, d i u tfl cd sd h a t i n g kem De ddi phd

vdi tinh t r a n g nfiy Nga da thuc day tai cd

cfi'u kinh td' thed cac hfldng sau:

Mgt Id, tki cd cfi'u nganh bao gdm; thuc

day dau tfl vfio p h a t t r i l n cac ngfinh cdng

nghiep phi nfing Ifldng nhfl cdng nghidp che

tgo, edng nghidp p h i n mdm, cdng nghidp ehe

bien thflc pham, gd; thue d i y phfit trien

ndng nghiep dac bidt Ifi san xufi't lua mi lua

mach d l dam bao an n i n h Ifldng thflc va

xufi't k h i u t r e n g d i l u kien gia Ifldng thflc tre

the gidi tfing n h a n h

Hai Id, tki cd cfi'u t h a d n g mgi qud'c t l va

d i u t a theo hadng: i) C h u y i n tfl xufi't k h i u

nhidn Heu, san p h i m thd va tfii nguydn sang

xua't k h a u cac san p h a m che b i l n hoac qua

che bid'n; ii) Thue d i y t h u h u t d i u tfl trflc

tilp nfldc t h a y vi huy dgng ngudn vd'n vay

thfldng mai h a y d i u t a gian tiep

Ba Id, tai cd cfi'u sd hflu theo hadng thuc

diy tfl nhfin hda, bao gdm ea chuyen sang sd

hflu t a nhfin efic tfii san cua eac DNNN va bfi't ddng san

Bd'n Id, tki cd cfi'u d i u t a theo hadng tang

cadng d i u t a cho nghien cflu vfi phat t r i l n (R&D) vfi tgo dflng mdt he thd'ng c6 hidu Iflc

v l chi thi cua Nhfi nadc cho cfic dong san

p h i m qud'c phdng, bao dam sfl cfin bfing trong c h u y i n giao cfic loai vu khi, trang thid't bi hidn dai cho nhu c i u c i n thie't cua ndi dia vfi tren the gidi

Ndm Id, tai ed ca'u thi tnfdng tai chfnh, he

thd'ng ngfin hfing theo hadng giam bdt mfle do

dd la hda, giam sfl dung tiln mat va tang tfnh minh bgch cua hd thd'ng ngan hfing

D I thflc hien chien lade tofin ciu, tai cd ca'u kinh te c i n cd 16 trinh ehiln lUdc cho ca Nga vfi cac ddi tae cua LB Nga Do la dinh

h a d n g lai cd ca'u kinh te nhfim cung ed' quan

he hdi n h a p trong khudn khd' cac nUdc Cgng dong cac qud'e gia dgc Ifip (SNG) va cung

n h a u t h a m nhap vfio thi tradng thfl ba, hd trd xufi't k h i u san pham c h l bien va nhfip

k h a u cdng nghe cao

Trung Qudc

Tfl quy IV/2011, tfing tradng GDP ciia Trung Qud'c chi cdn d mfle 8,9% va tie'p tuc sut giam xud'ng ngadng 8,1% trong quy 1/2012, mfle thap nhfi't trong g i n 3 nam va la quy giam thfl nfim lien ti^p Ro rang, cugc khung hoang tai chinh the gidi du tac ddng tieu cflc de'n n i n kinh td' Trung Qud'c, nhang cung co mat tich efle Ifi nd Ifim Id ra nhiSng yd'u kdm ton tgi lau nay ve md hinh phat trien cua nfldc nfiy Cudc khung hoang da cha'm dflt chudi thdi gian thfinh cdng cua md hinh cdng nghidp che b i l n dfla vfio x u i t khau Id thude vfio thi tradng ben ngofii Vfi'n d l tai cd cfi'u kinh te dade dfit r a thee cac hadng sau;

ThU nhdt, c h u y i n dd'i tfing tradng dfla

vao vide tid'p tuc day n h a n h cai each dinh

h a d n g thi trfldng n h a m duy tri tfing tradng

va thue day thi tradng, phfit huy nhflng yd'u

td'tiem nfing cho tfing trfldng theo eac hfldng

sau; i) Tai cd cfi'u mdt each triet de cac thi

trfldng n h a n t d s a n xufi't nhfl vd'n, dfi't dai; ii)

Cai each he thd'ng q u y i n sd hflu tfii aan, d$c

biet Ifi thue sd hflu nhfi dfi't theo hfldng luy

tidn ; iii) Cai each he thd'ng tfii chfnh theo

hfldng lai sufi't va ty gia linh hogt

ThU hai, tfing trfldng c i n di ddi vdi tao

viec Ifim b i n g each thay dd'i md hinh tfing

tradng dadc cho Ifi khdng edn phfl h^p nfla

Md hinh tfing tradng mdi chu trgng hdn den

cha't ladng vfi hidu qua tfing tradng vfi thfle

hien phat t r i l n xanh

ThU ba, tid'p tue cai cfich theo hfldng thi

trfldng, bao gdm: i) Cai each cd ca'u, giam vfi

xoa bd dde q u y i n , chu trgng chinh sfich vi

md trong t r u n g hgn thay vi qua tap t r u n g

vao ehinh saeh ngfin h a n n h a hidn nay; ii)

Cai each linh vflc xfi hdi hadng tdi nhdm

ngadi de bi td'n thadng, tfing dich vu cdng

nhfim tao ldng tin ddi vdi ngfldi dan, ddng

thdi cd tac dung kich e l u trong n g l n han

va'n d l dai h a n la ket hdp cai each kinh t l ,

cai each xfi hdi vfi eai each dich vu cdng; iii)

Tid'p tuc md ciia kinh td', tfing cfldng hdp tac

de chd'ng bao hd mfiu dich, tfing hdp tac

treng linh vflc tai chinh - tien te vdi cac

nfldc khac; iv) T a n g cadng dieu chinh chinh

sach ddi vdi cac ngfinh dadc bao hd trade dfiy

hay cfic nganh dang hi t h u hep trong qua

trinh hdi n h a p

ThU tu, chien lade p h a t tridn cua T r u n g

Qud'c se hfldng ndi nhieu hdn sd vdi trfldc

day, kfch thfeh tieu dung ndi dia n h i i u hdn,

dfla tieu dung ngi dia t h a n h dgng Iflc ciia

tfing trfldng, dam bao p h a t t r i l n tren ed sd

kd't hdp hfii hda thi t r a d n g ngi dia vfi x u i t

khfiu; khuylri khich va eung 'cd' cac nganh

then chd't bao gom ea eac n g a n h edng nghiep

mui nhgn

Hdn Qudc

Hfin Qud'c da t r a i qua cudc k h u n g hoang

tai chinh bung p h a t tfl cuoi n a m 2007

Chfldng t r i n h tai cd cfi'u n i n kinh tM da giup

Hfin Qud'c ti^p tuc p h a t t r i l n vfi phdng chd'ng hflu hi^u trfldc nhflng tac ddng tidu cflc cua kinh t l t h ^ gidi hi$n nay Bfing nhflng chinh sach p h a n flng kip thdi va mgnh me nhfi't vdi nhflng nguyen t i e , ehiln

\\igc tai cd cfi'u t r e n 6 linh vflc dfl^c thflc

hi^n; tfii chfnh vfi doanh nghidp, h$ thdng

g i i m s a t tfii ehfnh, t h u tue p h a san, quan tri doanh nghidp chinh sach vi md, mang Ifldi

an sinh xa hdi vfi cfi'u true tfii ehfnh quoc te

H a n Quo'c da dgt dfldc nhflng thay dd'i tfch cflc v l hi^n dai hda khudn khd' phap ly, thi che thi trfldng tfii ehinh, thdng Id kinh doanh, nang Iflc eua chinh p h u trong ddi phd vdi nguy cd tiem I n va suy thoai kinh te Ke't qua, chi h a i n a m sau k h u n g hoang tai ehfnh nfim 2007, 346 cdng ty tai chinh (16,5% td'ng so'cdng ty) da hi ddng cfla hoac

p h a san, 18 tfip doan trong tong so" 30 tap doan ldn p h a san hoac phai t h a y ddi cac c6 ddng chinh Cd ca'u tai chfnh dadc cai thien dang ke, ti le nd/vd'n t r u n g binh cai thien tfl hdn 400% xudng k h o a n g 120%, vd'n cho vay cua cac ngan hfing ldn tdi 21 ti USD Chinh phu da bdm r a 168,5 nghin ti won (tadng dadng 12% GDP) va 91,7 nghin ri won da

t h u hdi (tinh d^n nfim 2008) Cd quan giam

s a t thdng nha't dfldc thfinh Ifip vdi nhidm vu

k i l m soat ngoai hoi vfi dfl trfl bfit huge

My vd Lien minh Chdu Au

My dfi thflc hidn d i l u chinh cac yeu to tfing t r a d n g k i n h te theo h a d n g tfl dap flng tieu dflng s a n g d i y mgnh san xufi't va xufi't

k h i u Ifim dgng Iflc Td'ng thd'ng Obama tuyen bd', nfldc My phai dfit mdt n i n tang mdi cho tfing trfldng va phdn vinh, mdt ndn

t a n g giup c h u y i n tfl mgt thdi dai dfla vfio vay mfldn va chi tieu s a n g thdi dgi t i l t kidm

va d i u tfl Nfldc My se tieu dung it hdn vfi cd

n h i i u h i n g xufi't k h i u hdn Theo phfldng hfldng nay, Chinh p h u My d l r a muc tidu

t a n g gfi'p ddi xufi't k h i u cua minh trong 5

n a m tdi thdng qua thuc d i y dfim p h a n ky

k i t va thflc t h i cac hiep dinh thadng mgi tfl

do Thflc te, ty Id t a n g t r a d n g tidu dung eua

My da giam tfl mfle t r u n g binh 3,5%/nfim

trong 15 n a m trfldc k h u n g hoang xuo'ng mfle

- 0,7% nfim 2009; ty 1$ dfl trfl g i n n h a bfing

khdng nfim 2007 da t a n g ldn 4% n a m 2009,

nhfip sieu cung giam tfl mfle 6% GDP xudng

khoang 3% GDP

Lidn minh chau Au (EU) cung da dfla ra

chid'n Ifldc kinh t l 10 nfim (2010 - 2020) thay

cho ehiln lade Lisbon (2000 - 2010) vdi muc

tieu thuc dfiy p h a t tridn kinh td' dfla vfio tri

thflc vfi doi mdi, ngfin chfin nguy cd tai xua't

hidn khung hoang nd cdng, tao vide lam va

duy tri da t a n g t r a d n g kinh te' Cudc k h u n g

hoang vfla qua da bgc Id nhflng yd'u kdm va

bat cfip cua he thd'ng tfii chinh-tiln td the'

gidi Ddi vdi cac nadc ldn, nhfi't la My, EU,

cai each hd thd'ng tai chinh - ngan hfing Ifi

mgt trgng tfim ciia tai cd ca'u nen kinh te vfi

dfldc trien khai k h a m g n h me trong thdi

gian qua Cac de xufi't v l cai cfich tfii

chinh-ngan h a n g cua h i u he't cac qud'c gia thdi

gian gan dfiy chu ye'u t a p t r u n g vfio vide

thifc thi nghiem ngat nhflng quy dinh v l ehe

do quan ly tofin bd he thd'ng tai chinh, h a n

c h l ty Id giai p h a p ddn bfiy, tfing cadng giam

sat cac dinh c h l tai ehinh phi ngan hfing ed

chflc nfing hoat ddng nhfl ngan hfing

4 Mot s o b a i h o c r u t r a c h o V i ^ ^ a m

Cd cfi'u kinh t ^ hdp ly Ifi cd cfi'u hinh

thanh trdn cd sd k h a i thac, tfin dung td't cac

ldi t h i cgnh t r a n h ; do dd mgt n e n kinh te cd

cd cfi'u hdp ly se Ifi tien d l dd p h a t trien

nhanh va ben vflng Tfl xu h a d n g tai cd cS^u

cua cac n i n kinh te t r e n t h e gidi, cd the tha'y

tai cd ca'u phai dfldc thflc hidn S t a t ca cac

ca'p do cua n i n kinh te bao gdm tai cd cfi'u

toan bd n i n k i n h td', tai cd cfi'u nganh, cd cfi'u

vung vfi tai ed cfi'u cac doanh nghidp, dac

bidt chu trgng dd'n k h u vflc ngan hang tai

chinh vfi cae td'ng cdng ty, tfip doan nhfi

nadc Vdi nhflng k i n h nghiem va bfii hgc cac

nfldc, theo y kid'n tac gia, ed t h i rut ra cac bai hgc ehfnh sach cd the tham khao cho Viet Nam n h a sau:

- Tai cd ca'u di phai di cung vdi vide thay doi mo hinh t a n g tradng theo hadng thi tradng, n a n g cao hieu qua, nfing Iflc canh

t r a n h cua n i n kinh td', phat t r i l n theo hadng t a n g tradng xanh va than thien vdi mdi tradng Mgt so' nUdc da dfit ra muc tieu hadng tdi kinh te tri thflc, gia tang ham Ifldng cha't xam/tang nfing sufi't vfi kinh td' xanh Ifi each thfle duy nhfi't giup cac n i n kinh te' trfinh tang trUdng thee chiiu rgng, lam dung khai thfic tfii nguyen vfi bao ve mdi tradng De'n nay, Viet Nam phai k h l n g dinh rfing chung t a khdng phai Ifi nadc g i l u

cd ve tfii nguyen thien nhidn de the he sau

t r a n h phu thugc, y lgi vfi tfin thu ngudn tfii nguyen cdn lai khdng nhilu

- Tai cd ca'u kinh te theo hadng hgi nhap vfio n i n kinh td' tofin c i u thdng qua vide

t h a m gia ngay cang sau rdng vao chudi gia tri tofin e l u cua cac ngfinh, cung n h a cac mang ladi san xua't k h u vflc va qud'c te Chung ta khdng nha't thid't phai xay dflng mdt ngfinh cdng nghiep, mgt linh vflc dgc lap n h a t h a m vgng san xufi't d td lau nay

v i n khdng t h a n h , t h a y vao dd nen trd t h a n h mdt edng doan cua chudi san xua't

• Xay dflng qua trinh quan ly rui ro 5 mgi nganh, mgi linh vflc hang hda va dich vu, thi trfldng tai ehinh, tai nguydn thien nhien, cung

n h a he thdng tai khoa Quan ly rui ro giup cac doanh nghiep, cac cd quan giam thieu eac tac ddng ngoai mong mud'n, dac bidt cac cu sdc thi trfldng va suy thoai kinh t^ Hinh thanh eac phadng an dfl phdng cd le nen dfla vfio luat va cac yeu cau trong quy dinh xet duyet va tham dinh dfl an, chfldng trinh

- Tai ed ca'u kinh t l c i n chu trgng can ddi gifla nguon tiet kidm trong nfldc va tid't kidm nfldc ngofii d l t r a n h phu thugc nhieu vfio ngudn vd'n nfldc ngofii, can doi gifla thi

QUAN Lt KINH TE B |

t r a d n g trong nadc va thi t r a d n g nfldc ngofii

Phu thudc ngudn vd'n d i u tfl nflde ngofii

ludn c i n thid't trong nhieu hofin canh canh

n h a n g t h a d n g di theo nd Ifi nhflng phi,i

thudc chinh tri vfi rui ro qud'c t l Vi^t nam

e i n huy ddng tdi da sfle dfin, vdn trong dfin

bang cac chfnh saeh tai khda hgp ly

Tai cd ca'u theo hfldng p h a t t r i l n dfla

tren quan hd hfii hda gifla thi trfldng trong

nfldc vfi thi trfldng qud'c td' N i n kinh t l p h a t

t r i l n theo hfldng "dflng vflng t r e n hai chfin"

mdt mfit d i y m g n h xufi't k h i u , d i u tfl nfldc

ngoli, m^t khac tfing cfldng phuc vu thi

trfldng ndi dia vfi thuc d i y d i u tfl trong ndi

bd n i n kinh td' Qua phu thudc vfio cac thi

trfldng xufi't k h i u dem lai rui ro rfi't ldn, d§c

bidt trade cac bid'n ddng cd tinh lan t r u y i n

Chu ddng dflng t r e n ddi chan cua minh ludn

la bai hgc de ddi tfl cha dng ta, do dd c h i i n

lagc qua phu thugc vae xua't k h i u e i n phai

xem xdt lai trong bdi canh hidn tai

- D I tai cd ca'u dgt dadc hidu qua thi qua

trinh nay phai dadc theo duoi vdi mdt khudn

khd nhfi't quan vfi can n h a n h chdng h i n h

thfinh cd sd p h a p ly d l nfing cae t i n h k h a c h

quan ciia hogt ddng tai cd c9'u Cd le Viet

Nam c i n xay dflng nhflng chid'n lagc t i m

nhin xa hdn, khdng chi de'n 2020, 2030 mfi

m a n h d a n quy hoach d i n 2050 vfi xa hdn

nfla Cdng tac quy hoach vfi thflc hien hien

nay rfi't yeu, nd m a n g tinh m a n h m u n

nganh, dia phfldng, vfi nhidm ky, dd dd thid'u

sfl ddng bg, thdng nhfi't trong vi$c thflc thi

- Tai ed cfi'u n i n kinh te' theo hfldng n a n g

cao hieu qua tieu t h u nfing Ifldng vfi p h a t

t r i l n cac ngudn nfing Ifldng (dac bidt nfing

Ifldng tai tgo) thay the' nhfim giam mfle do

nhay cam ve nfing Ifldng vfi mfle do phu

thudc vae nhap k h i u P h a t trien nfing Ifldng

mat trdi, gid, tan dung chfi't thai ndng nghidp

vfi gan day la dfl a n khf sinh hge la nhiJng

hfldng di p h a t t r i l n ben vflng Vidt Nam c i n

nhfin rdng p h a t t r i l n eac md hinh Vidt Nam

e i n phai y thflc dfl^c t i m quan trgng ciia

e h i l n Iflgc a n ninh nfing Ifldng chfnh Ifi chia khda thfinh cdng trong tfldng lai

• Tai cd cfi'u phai giai quye't ngay eac nut

t h a t cua n i n k i n h t l Ifi ed ch^ (hfinh chfnh ggn nh?, chfnh p h u cdng tam), cd sd hg ting (bao gdm giao thdng v$n tai vfi quy hogch dd thi), vfi ngudn n h a n Ifle (ngfinh giao due cin

cd t a duy mdi, each Ifim mdi) Day Ifi tiln dl

d l t i l p tuc d i i mdi vfi tgo thufin ldi cho cac chadng t r i n h tai c i u t r u e quy md nhd hdn nfing cao tfnh k h a thi

- Cudi cflng, cd le tai cfi'u t n i e n i n kinh te cung ndn xem lai cfic hfldng p h a t triln/tilp efin mdi nhfl k i n h t l b i l n , vai trd cua biln trong n i n k i n h te Viet N a m d l tfl dd cd nhflng t i l n d l , bfldc di phu hdp hdn trong bdi canh mdi

TAI LIEU THAM KHAO Nguyen Ngoc Sdn, (2010) Tai co cfi'u kinh t l sau khung hoang tfii chinh toan ciu: Kmh nghi§m cua cac nUflc vfi khuyen nghi cho Vifit Nam Tap chi Kinh tlvfi Phat triln Pham Do Chf, (2011) Khi rong mudn thvjtc dfty- Loai hoay vdi mo hinh kinh t l sau doi mdi Nha xufi't ban Lao dong- Xa h$i Tgp chf Cong San - Viln Chien lUdc, (2011) Doi mdi m6 hinh tfing trudng, cd d u lai nen kinh t l Hdi thao khoa hoc

Tg Dinh Thi, (2007) Chuyen dich cd cfi'u kinh

te trSn quan dilm phfit triln ben vflng cua vflng kmh te trgng dilm Bfic bg - Viet Nam Lu^n vfin Tien sy, DH Kinh te Qulc dan Ngan hfing The gidi (2009), Bao cao phit triln the gidi 2009 Tai dinh dang dia kinh te, NXB Vfin hda Thong tin

Bao dien tfl vnexpress: http://vnexpress.net/ gl/kinh-doanh/2012/04/de-an-tai-co-cau-kinh-te-chua-luong-toi-chi-phi-trien-khai/