Bài giảng Kinh tế học đại cương: Chương 2 - ThS.Trương Thị Hòa

Chương 2: Cung, cầu, và giá cả thị trường trong Bài giảng Kinh tế học đại cương trình bày khái niệm cung, cầu và giá trị thị trường; các yếu tố làm thay đổi đường cầu, đường cung; độ co dãn của cầu, cung,... Để nắm rõ nội dung chi tiết bài giảng, mời các bạn cùng tham khảo.

Chương 2: Cung, cầu,

và giá cả thị trường

Cung, cầu và giá cả thị trường

I Cầu

II Cung

III Cân bằng cung cầu, Giá cả thị trường

IV Bài tập

Thị trường

Khái niệm:

Thị trường là một cơ chế mà trong đó những người bán và những người mua tương tác với nhau để xác định giá cả và lượng

hàng hóa (theo P Samuelson)

Thị trường

Phân loại:

• Theo địa lý: Thị trường TP.HCM

• Theo sản phẩm: Thị trường gạo

• Theo hành vi doanh nghiệp: Thị trường

cạnh tranh hoàn hảo, Thị trường độc

quyền hoàn toàn, Thị trường cạnh tranh độc quyền, thị trường độc quyền nhóm

1 Các khái niệm

Cầu

Là số lượng hàng hóa hay dịch vụ mà người mua muốn mua, có khả năng mua và sẵn sàng mua ở mỗi mức giá trong một thời

gian nào đó (Các yếu tố khác không đổi)

1 Các khái niệm

Luật cầu

Với các yếu tố khác không đổi, khi:

- Giá cả tăng thì lượng cầu giảm

- Giá cả giảm thì lượng cầu tăng

0 20 40 60 80 100 120

Đường cầu

Q P

2 Các yếu tố làm thay đổi đường cầu

Giá cả (Với các yếu tố khác không đổi)

Sự thay đổi về giá cả khiến lượng cầu thay đổi => Sự di chuyển trên đường cầu

(Không làm thay đổi đường cầu)

2 Các yếu tố làm thay đổi đường cầu

* Thu nhập tăng => Lượng cầu

tại mỗi mức giá tăng =>

Đường cầu dịch sang phải

Thu nhập

Với hàng thông thường

* Thu nhập giảm => Lượng cầu tại mỗi mức giá giảm => Đường cầu dịch sang trái

0

2 Các yếu tố làm thay đổi đường cầu

Giá hàng thay thế tăng Giá hàng thay thế giảm

2 Các yếu tố làm thay đổi đường cầu

Giá hàng bổ sung tăng Giá hàng bổ sung giảm

1.2 Các yếu tố làm thay đổi đường cầu

Quy mô thị trường

Thị hiếu người tiêu dùng

Phân biệt giữa sự di chuyển dọc đường cầu và

sự dịch chuyển đường cầu

3 Độ co dãn của cầu

KN:

Độ co dãn của cầu là sự thay đổi của lượng cầu

hàng hóa khi có sự thay đổi giá cả hàng hóa,

thu nhập người tiêu dùng, giá các hàng hóa liên quan.

Độ co dãn của cầu là số đo tính nhạy cảm của

lượng cầu theo các biến số như giá cả hàng

hóa, thu nhập người tiêu dùng, giá các hàng hóa liên quan

Hệ số co dãn của cầu theo giá

Hệ số co dãn của cầu theo giá: là % biến đổi của

lượng cầu so với % biến đổi của giá cả hàng hóa

Q E

x

x dp

x dp

Q

P P

B

Hệ số co dãn của cầu theo giá

hơn % thay đổi của giá)

(Giá trị tuyệt đối của EDP; EDP luôn âm vì P và Q

nghịch biến)

Hệ số co dãn của cầu theo giá

P

Q

D

Q1

Cầu hoàn toàn không co

giãn theo giá

Hệ số co dãn của cầu theo giá

Ảnh hưởng của hệ số co dãn của cầu theo giá

Hệ số co dãn của cầu và tổng doanh thu

Eab > 0: Hai hàng hóa thay thế

Eab < 0: Hai hàng hóa bổ sung

Eab = 0: Hai hàng hóa không liên quan

4 Cầu cá nhân và cầu thị trường

4 Cầu cá nhân và cầu thị trường

II Cung

1 Các khái niệm

2 Các yếu tố làm thay đổi đường cung

3 Độ co dãn của cung

1 Các khái niệm

Cung

Cung là số lượng hàng hóa hay dịch vụ mà người bán có khả năng bán và sẵn sàng bán ở mỗi mức giá khác nhau trong một thời gian cụ thể, với điều kiện các yếu tố khác không đổi

1 Các khái niệm

Luật cung

Với các yếu tố khác không đổi thì:

Giá cả tăng, lượng cung tăng

Giá cả giảm, lượng cung giảm

0 2 4 6 8 10 12

Đường cung

P (1000đ)

Q (triệu KG)

Hàm cung

P = a Q + b (Với a > 0)

P=1/2 Q + 3

2 Các yếu tố làm thay đổi đường cung

2 Các yếu tố làm thay đổi đường cung

Phân biệt sự di chuyển dọc đường cung và sự dịch chuyển của đường cung

S 1

S 2

Sự dịch chuyển của đường cung

S 2

S 1

Độ co giãn của cung theo giá E S

Là chỉ số thể hiện % thay đổi của lượng

cung theo % thay đổi của mức giá

giaca mucthaydoi

x s

Q

P P

Q E

x

x s

Es > 1 : Cung co giãn nhiều

E S < 1 : Cung co giãn ít

E S = 1 : Cung co giãn đơn vị

E S = 0 : Cung hoàn toàn không co giãn

E S = : Cung hoàn toàn co giãn

(Es luôn dương vì P và Q đồng biến)

3 Độ co giãn của cung

III Cân bằng cung cầu, Giá cả thị trường

1 Cân bằng cung cầu

2 Các yếu tố làm thay đổi điểm cân bằng

3 Can thiệp của chính phủ

Giá cân bằng là mức giá mà tại đó lượng cung bằng lượng cầu

1 Cân bằng cung cầu

Mức giá

cân bằng

Dư cung

Dư cầu

2 Các yếu tố làm thay đổi điểm cân bằng

Các yếu tố nào khiến điểm cân bằng trên thị trường thay đổi?

Giả sử trên thị trường máy in chỉ có hai loại

là CANON và HP Giá của hai loại máy này được xác định dựa trên cân bằng cung cầu của thị trường Với các yếu tố khác không đổi

•Hỏi: Giá máy in CANON thay đổi thế nào nếu máy in HP tăng giá? Vẽ đồ thị minh

họa

•Hỏi: Giá máy in nói chung trên thị trường thay đổi thế nào khi công nghệ sản xuất ra máy in phát triển hơn

2 Các yếu tố làm thay đổi điểm cân bằng

Cầu tăng Đường cầu dịch ? P, Q cân bằng ? Cầu giảm Đường cầu dịch ? P, Q cân bằng ? Cung tăng Đường cung dịch ? P, Q cân bằng ? Cung giảm Đường cung dịch ? P, Q cân bằng

b Giá sàn

Là mức giá thấp nhất mà nhà nước ấn định buộc người

mua phải tuân thủ

Ai là người gánh chịu thuế của chính phủ?

-Nếu cầu co dãn nhiều hơn cung  Người sản xuất

chịu nhiều thuế hơn.

- Nếu cầu ít co dãn hơn cung  Người tiêu dùng

chịu nhiều thuế hơn

- Nếu cầu hoàn toàn co dãn theo giá  Người sản

xuất chịu toàn bộ thuế

- Nếu cầu hoàn toàn không co dãn theo giá 

Người tiêu dùng chịu toàn bộ thuế

3 Can thiệp của chính phủ