Bài giảng Kinh tế môi trường: Chương 2 - Sự phát triển bền vững

Bài giảng Kinh tế môi trường: Chương 2 - Sự phát triển bền vững nêu lên định nghĩa về sự phát triển bền vững, phân tích sinh kế bền vững. Bài giảng hữu ích với các bạn chuyên ngành Kinh tế và những bạn quan tâm tới lĩnh vực này.

Trang 1

TS NGUYỄN MINH ĐỨC

1 Prepared by NMDuc 2008

Định nghĩa về sự phát triển bền vững Sinh thái học cực đoan: chỉ phát triển tối thiểu, đảm bảo giữ nguyên sinh thái mơi trường

Quan điểm thiên về lý thuyết kinh tế, chú trọng cơng nghệ: các nguồn đầu vào sản xuất cĩ thể thay thế cho nhau

Sự phát triển bền vững là sự phát triển nhằm thỏa mãn nhu cầu của thế hệ hiện tại nhưng khơng làm tổn hại đến khả năng làm thỏa mãn nhu cầu của các thế hệ tương lai

(Ủy ban Thế giới về Mơi trường và Phát triển, 1987)

KINH TẾ

CƠNG NGHỆ

MƠI

TRƯỜNG

BỀN VỮNG

Định nghĩa về sự phát triển bền vững

PHƯƠNG PHÁP TIẾP CẬN SINH KẾ BỀN VỮNG

CÁC TÁC ĐỘNG, BÊN NGOÀI

Thiên nhiên

CÁC TỔ CHỨC, ĐỊNH CHẾ, CHÍNH SÁCH

Nhân lực Xã hội

Vật Tài chính

Các nguồn lực sinh kế

KẾ SINH NHAI

KẾT QUẢ SINH KẾ

- Tăng thu nhập

- Giảm rủi ro

- An toàn lương thực, thực phẩm

- Sử dụng bền vững các nguồn lợi tự nhiên

Tiếp cận & Tác động

Để được

Nội dung phân tích của phương pháp tiếp cận sinh kế bền vững

(Nguồn: Allis, 2000; Nguyễn Minh Đức, 2002)

Trang 2

CÁC

TÁC

ĐỘNG,

BÊN

NGOÀI

Thiên nhiên

Nhân lực

Xã

hội

Vật Tài

chính

Các

nguồn lực

sinh kế

KẾ SINH NHAI

- Tăng thu nhập

- Giảm rủi ro

Để được

PHÂN TÍCH SINH KẾ BỀN VỮNG

và sức khỏe để giúp con người có thể thực hiện được các kế sinh nhai của mình nhằm đạt được các kết quả và mục tiêu của cuộc sống

sẵn có

là một nguồn lực tối quan trọng cho người nghèo vì có thể sử dụng các nguồn lực khác cũng như sử dụng chính nó để đạt được thành quả của cuộc sống

NGUỒN LỰC LAO ĐỘNG

dụng để kiếm sống

khí hậu, nhiệt độ, không khí, sự đa dạng sinh học cho đến

các tài nguyên được sử dụng trực tiếp cho sản xuất như đất

đai, nguồn nước, cây trồng, vật nuôi,…

NGUỒN LỰC TỰ NHIÊN

các mạng lưới và sự liên kết ở các cấp khác nhau hay ở các ngành nghề khác nhau giữa những người chia sẻ cùng loại lợi ích hay có cùng loại sở thích, …

gồm quyền thành viên trong việc tham gia các hiệp hội, đoàn thể và cả các mối quan hệ với các tổ chức khác nhau trong xã hội

NGUỒN LỰC XÃ HỘI

Trang 3

các cơ sở hạ tầng cơ bản

các tư liệu sản xuất

nước, năng lượng và hệ thống truyền thông,… ) thường

là các tài sản công cộng, có thể sử dụng mà không trả

tiền trực tiếp

thể hoặc có thể được thuê mướn

NGUỒN LỰC VẬT CHẤT

tất cả các nguồn tiền mà người dân có được để phục vụ cho cuộc mưu sinh của mình.

có thể bán ngay để có tiền)

NGUỒN LỰC TÀI CHÍNH

TÁC ĐỘNG QUA LẠI GIỮA CÁC NGUỒN LỰC

NGUỒN LỰC LAO ĐỘNG

NGUỒN LỰC TỰ NHIÊN

NGUỒN LỰC TÀI CHÍNH NGUỒN LỰC VẬT CHẤT

NGUỒN LỰC

XÃ HỘI

O

CÁC TÁC ĐỘNG, BÊN NGOÀI

Thiên nhiên

Vật Tài chính

KẾ SINH NHAI

- Tăng thu nhập

- Giảm rủi ro

Để được

Trang 4

tiêu cực

tiêu cực (VD: đFDI, sự phát triển sản xuất nghiệp ở qui mô

lớn)

CÁC TÁC ĐỘNG BÊN NGOÀI

Các xu hướng xã hội bao gồm:

xu hướng phát triển dân số

các mâu thuẫn trong sử dụng nguồn lợi tự nhiên

các xu hướng phát triển kinh tế cấp quốc gia hay quốc tế,

các xu hướng lập chính sách

các xu hướng phát triển khoa học kỹ thuật

Các đợt khủng hoảng (cú sốc):

sự suy sụp về sức khỏe

thiên tai, lũ lụt, hạn hán, sạt lở,…

sự khủng hoảng kinh tế (các đợt mất giá, lạm

phát tiền tệ )

dịch bệnh của gia súc, vật nuôi

=> có thể phá hủy trực tiếp các nguồn lực sinh kế

Tính mùa vụ

biến động sản lượng và giá cả sản phẩm theo mùa

biến đổi thời tiết,

sức khoẻ con người

các cơ hội tìm việc làm trong năm

Trang 5

Thời gian

Hiệu quả

Thời gian

Hiệu

quả

Thời gian

Hiệu quả

Thời gian

Hiệu

Rủi ro

Thiên nhiên

CÁC TỔ CHỨC, ĐỊNH CHẾ, CHÍNH SÁCH

Vật Tài chính

KẾ SINH NHAI

- Tăng thu nhập

- Giảm rủi ro

Để được

các tổ chức cơ quan pháp luật, các chính sách và

các định chế, luật lệ, qui định

văn hóa, phong tục

các tổ chức dịch vụ thương mại

các tổ chức phát triển của nhà nước

các tổ chức phi chính phủ

các hình thức hợp tác trong cộng đồng

CÁC TỔ CHỨC, ĐỊNH CHẾ, CHÍNH SÁCH

Thiên nhiên

Vật Tài chính

KẾ SINH NHAI

- Tăng thu nhập

- Giảm rủi ro

Để được

Trang 6

các hoạt động, các cơ hội, các cách kết hợp các

nguồn lực sinh kế

thường rất đa dạng và linh hoạt

KẾ SINH NHAI

Xem con người là trung tâm của sự phát triển

Có tính chất tổng thể và đồng bộ

Tính năng động và linh động

Tìm ra sức mạnh

Sự liên kết đa cấp, giữa vĩ mô và vi mô

Tính bền vững

CÁC NGUYÊN TẮC

không mong muốn trình bày một mô hình của cuộc sống

kiếm các yếu tố ảnh hưởng đến cuộc sống; từ đó, giúp xác

định các “điểm khởi đầu” cho việc nâng cao đời sống

các nguồn lực khác nhau nhằm làm cho cuộc sống tốt đẹp

hơn và không có một nguồn lực đơn lẻ nào có thể giúp

người dân đạt được tất cả các thành quả tốt đẹp và đa dạng

trong cuộc sống

LỢI ÍCH CỦA PHƯƠNG PHÁP TIẾP CẬN SINH KẾ BỀN VỮNG?

Do đâu tính bền vững cĩ thể bị đe dọa ?

- Chất lượng nước: thuốc trừ sâu, kim loại nặng (cadimi phát hiện ở mức 0,0026 và 0,0033 mg/L (giới hạn cho phép = 0,001 mg/L).

- sự cuốc xới những vùng bảo tồn hoang dã => mất đi đa dạng sinh học

- sự nĩng lên của khí hậu => mất đi những vùng sản xuất -sự phát tán của bệnh ? kịch bản cĩ thể (VD: nuơi tơm ở miền trung VN) ;

sự phát triển của chống kháng sinh học.

-Chất thải: rắn, lỏng, khí

- Tiếng ồn

- Sinh kế bị đảo lộn -…

Trang 7

27

Trang 8

Nguy cơ hiện diện thường trực: bị loại bỏ bởi khách hàng

Các nhà mua hàng cuối cùng có thể loại bỏ một sản phNm mà cách thức sản xuất không được họ không thông qua

Ví dụ : phản ứng của những nhà mua hàng ở châu Âu cho việc sản xuất tôm giống bằng cách cắt mắt, nuôi cá tra gây ô nhiễm môi trường

Ví dụ thang đánh giá được sử dụng bởi tổ chức phi chính

phủ châu âu (North Sea Foundation hợp tác với WWF)

• Cái nhìn bao quát về thang đánh giá

• Những hướng dẫn được phân phối ở bình diện lớn

Trang 9

2.2 Những yêu cầu khác của khách hàng và các tổ chức phi chính

phủ

=> Một trong những thách thức cần hướng đến là có thể đáp ứng tất cả những yêu cầu,

mà các yêu cầu này thì không có sự hài hòa với nhau (ví dụ FFER)

Định dạng
Số trang	9
Dung lượng	2,36 MB