t lượng dạy của giáo viên và học tập của học sinh , là hoạt động quan trọng, chủ yếu, quyết định sự tồn tại và phát triển của nhà trường. Hoạt động quản lý chuyên môn trực tiếp là hiệu trưởng là người có vai trò đặc biệt quan trọng, tác động đến đội ngũ giáo viên và học sinh của nhà trường. Tổ chuyên môn là một bộ phận cấu thành, là nơi thực thi nhiệm vụ dạy học và giáo dục học sinh. Một nhà trường chỉ có thể thay đổi bằng chính nội lực của mình. Động lực quan trọng để giúp nhà trường phát triển chính là mối quan hệ, sự tương tác, giúp đỡ lẫn nhau trong khối đoàn kết và sự nỗ lực vươn lên của mỗi cá nhân. Trong tổ chuyên môn, người tổ trưởng là người trực tiếp điều hành các hoạt động của tổ chuyên môn, chịu sự quản lý chỉ đạo và chịu trách nhiệm về các hoạt động của tổ trước hiệu trưởng. Vai trò quản lý của tổ trưởng chuyên môn góp phần không nhỏ vào việc nâng cao chất lượng giáo dục. Hoạt động tổ chuyên môn có chất lượng và hiệu quả là nhờ vào đội ngũ tổ trưởng chuyên môn. Để đội ngũ tổ trưởng chuyên môn thực sự là hạt nhân trong hoạt động chuyên môn của trường Tiểu học, vai trò của hiệu trưởng trong việc quản lý và chỉ đạo đội ngũ tổ trưởng chuyên môn là hết sức quan trọng. Thông qua đội ngũ này, hiệu trưởng có thể thu thập thông tin đầy đủ, chính xác các hoạt động có liên quan đến chuyên môn của nhà trường. Qua quan sát thực tế cho thấy hoạt động của tổ chuyên môn còn mang nặng tính hình thức, chiếu lệ kém hiệu quả chưa đảm bảo được khâu trung gian giữa ban giám hiệu với giáo viên. Hoạt động của tổ chuyên môn c
Trang 1TIỂU LUẬN ĐỔI MỚI SINH HOẠT TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG THCS
TÂN VĂN HUYỆN LÂM HÀ TỈNH LÂM ĐỒNG
1 MỞ ĐẦU
Nói đến hoạt động quản lý của nhà trường thì quản lý hoạt động tổ chuyên môn là vô cùng quan trọng và được đặt lên hàng đầu Hoạt động chuyên môn tác động trực tiếp tới chất lượng dạy của giáo viên và học tập của học sinh , là hoạt động quan trọng, chủ yếu, quyết định sự tồn tại và phát triển của nhà trường Hoạt động quản lý chuyên môn trực tiếp là hiệu trưởng là người có vai trò đặc biệt quan trọng, tác động đến đội ngũ giáo viên và học sinh của nhà trường Tổ chuyên môn là một bộ phận cấu thành, là nơi thực thi nhiệm vụ dạy học và giáo dục học sinh Một nhà trường chỉ có thể thay đổi bằng chính nội lực của mình Động lực quan trọng để giúp nhà trường phát triển chính là mối quan hệ, sự tương tác, giúp đỡ lẫn nhau trong khối đoàn kết và sự nỗ lực vươn lên của mỗi
cá nhân Trong tổ chuyên môn, người tổ trưởng là người trực tiếp điều hành các hoạt động của tổ chuyên môn, chịu sự quản lý chỉ đạo và chịu trách nhiệm về các hoạt động của tổ trước hiệu trưởng Vai trò quản lý của tổ trưởng chuyên môn góp phần không nhỏ vào việc nâng cao chất lượng giáo dục Hoạt động tổ chuyên môn có chất lượng và hiệu quả là nhờ vào đội ngũ tổ trưởng chuyên môn Để đội ngũ tổ trưởng chuyên môn thực sự là hạt nhân trong hoạt động chuyên môn của trường Tiểu học, vai trò của hiệu trưởng trong việc quản lý và chỉ đạo đội ngũ tổ trưởng chuyên môn là hết sức quan trọng Thông qua đội ngũ này, hiệu trưởng có thể thu thập thông tin đầy đủ, chính xác các hoạt động có liên quan đến chuyên môn của nhà trường
Qua quan sát thực tế cho thấy hoạt động của tổ chuyên môn còn mang nặng tính hình thức, chiếu lệ kém hiệu quả chưa đảm bảo được khâu trung gian giữa ban giám hiệu với giáo viên Hoạt động của tổ chuyên môn chưa đi vào thực chất để nâng cao chất lượng dạy học Việc chuẩn bị nội dung cho các buổi sinh hoạt chuyên môn chưa có sức thuyết phục nên không thu hút được sự quan tâm trao đổi của giáo viên Nội dung đưa ra trao đổi chưa phong phú, chưa đi sâu vào các vấn đề trọng tâm đổi mới phương pháp dạy học và tháo gỡ những khó khăn cho giáo viên trong tổ; những vấn đề mới và khó ít được mang ra bàn bạc, thảo luận
Tổ chuyên môn là hình thức tổ chức nghề nghiệp đã có từ lâu trong nhà trường Đây là đơn vị cơ sở trực tiếp nhất với các hoạt động của giáo viên Tổ chuyên môn là một tổ chức trong nhà trường, tập hợp các giáo viên có cùng chuyên môn giúp họ hành động theo mục tiêu thống nhất Hoạt động của tổ chuyên môn là tạo điều kiện cho giáo viên hoàn thành nhiệm vụ của mình trong quá trình dạy học – giáo dục Hoạt động của tổ chuyên môn có chất lượng sẽ giúp cho hiệu trưởng lập lại trật tự, kỹ cương, nề nếp trong lĩnh vực giảng dạy - giáo dục trong nhà trường
Qua nhiều năm công tác ở trường trung học, từ giáo viên đến tổ trưởng chuyên môn, bản thân tôi thấy rõ vai trò của Tổ trưởng đối với hoạt động của tổ
Trang 2chuyên môn trong việc nâng cao chất lượng dạy học là rất cần thiết Vì vậy tăng cường đổi mới sinh hoạt của tổ chuyên môn trong nhà trường là vấn đề cấp thiết
và đáng quan tâm nhất nếu làm tốt công tác này thì chất lượng giảng dạy - giáo dục của nhà trường sẽ được nâng lên
Từ thực tế nêu trên tôi đã chọn đề tài: “Đổi mới sinh hoạt của Tổ chuyên môn ở trường THCS Tân Văn – Huyện Lâm Hà – Tỉnh Lâm Đồng.”
2 NỘI DUNG
2.1 Một số vấn đề về lý luận
2.1.1 Tổ chuyên môn là gì? Tổ chuyên môn là một bộ phận cấu thành
trong trong bộ máy tổ chức, quản lý của trường THCS, THPT Trong trường, các tổ, nhóm chuyên môn có mối quan hệ hợp tác với nhau, phối hợp các các bộ phận nghiệp vụ khác và các tổ chức Đảng, đoàn thể trong nhà trường nhằm thực hiện chiến lược phát triển của nhà trường, chương trình giáo dục và các hoạt động giáo dục và các hoạt động khác hướng tới mục tiêu giáo dục
2.1.2 Sinh hoạt tổ chuyên môn: Sinh hoạt tổ chuyên môn là một hoạt
động chuyên môn không thể thiếu trong hoạt động của nhà trường; là dịp để trao đổi chuyên môn góp phần nâng cao chất lượng dạy học Thông qua sinh hoạt tổ chuyên môn sẽ xuất hiện nhiều ý tưởng Do vậy, tổ trưởng cần tạo điều kiện để giáo viên nói lên ý tưởng, kinh nghiệm của mình Nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn cần đa dạng, phong phú, có thay đổi và phải có chuẩn bị trước về nội dung
và cách thức tổ chức thực hiện
- Sinh hoạt chuyên môn thường xuyên: Được tổ chức định kì 2
lần/tháng, bao gồm các nội dung sau:
+ Thảo luận các nội dung chuyên môn có liên quan giữa 2 lần SHCM
định kì (nội dung SHCM phải cụ thể, thiết thực do giáo viên, CBQL đề xuất, thống nhất và thực hiện);
+ Thảo luận các bài học trong SGK, tài liệu hướng dẫn học, hướng dẫn hoạt động giáo dục, thống nhất nội dung cần điều chỉnh, làm cho bài học trong SGK, tài liệu học tập cập nhật, phù hợp với đối tượng học sinh, phù hợp với vùng miền, nâng cao năng lực sư phạm, năng lực nghề nghiệp cho GV;
+ Thảo luận về việc hướng dẫn học sinh sắp xếp các dụng cụ học tập (có sẵn/tự làm) để bổ sung hoặc thay thế các dụng cụ học tập; trang trí sắp xếp các góc học tập (nếu có);
+ Trao đổi kinh nghiệm tổ chức các hoạt động phát huy vai trò chủ động, tích cực của học sinh;
+ Trao đổi kinh nghiệm đánh giá quá trình và kết quả của học sinh;
+ Các hoạt động hành chính, sự vụ khác trong nội dung sinh hoạt của tổ chuyên môn theo quy định của điều lệ/ quy chế của nhà trường
- Sinh hoạt chuyên môn theo chủ đề:
+ Thảo luận việc xây dựng các chuyên đề dạy học (căn cứ vào chương trình, SGK hiện hành, lựa chọn nội dung để xây dựng các chuyên đề dạy học phù hợp với việc sử dụng PPDH tích cực trong điều kiện thực tế của nhà trường)
Trang 3+ Xây dựng kế hoạch và chuẩn bị bài dạy; tổ chức dạy học và dự giờ; phân tích thảo luận và đánh giá bài dạy minh họa của giáo viên theo hướng phân tích hoạt động học tập của học sinh; cùng suy ngẫm và vận dụng để hướng dẫn hoạt động học tập của học sinh
+ Xây dựng kế hoạch kiểm tra đánh giá quá trình và kết quả học tập của học sinh; thảo luận và biên soạn các phiếu đánh giá, hồ sơ kiểm tra đánh giá học sinh; xây dựng các ma trận đề kiểm tra, đề kiểm tra; mô tả các câu hỏi và bài tập theo 4 mức độ nhận thức: nhận biết, thông hiểu, vận dụng và vận dụng cao theo định hướng phát triển năng lực học sinh
+ Thảo luận trao đổi về SKKN, kết quả NCKHSP ứng dụng của GV và CBQL
+ Tổ chức tham quan và tìm hiểu thực tế dạy học ở các trường trên phạm
vi huyện, tỉnh, cả nước
+ Tổ chức các buổi sinh hoạt tập thể về các chủ đề liên quan tới chuyên môn nghiệp vụ
2.1.3 Đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn:
Sinh hoạt tổ chuyên môn là một hoạt động nhằm bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, năng lực sư phạm cho giáo viên góp phần tháo gỡ những khó khăn trong quá trình giảng dạy và thực hiện nhiệm vụ năm học, từ đó các thành viên của tổ tham gia SHCM một cách tự giác, hào hứng, không còn sự gượng ép, nhàm chán
Sinh hoạt chuyên môn không chỉ giúp cho giáo viên nâng cao được năng lực chuyên môn cho bản thân mà SHCM còn là môi trường để tình đồng nghiệp nảy nở và phát triển, giúp nhau hỗ trợ lẫn nhau trong mọi công việc chung, cũng như công việc riêng Từ đó hình thành môi trường giáo dục tốt đẹp mang truyền thống, bản sắc văn hoá riêng của mỗi nhà trường
2.2 Thực trạng sinh hoạt tổ chuyên môn ở trường THCS Tân Văn – Huyện Lâm Hà – Tỉnh Lâm Đồng
2.2.1 Ưu điểm:
- Lãnh đạo nhà trường đã quan tâm đến chất lượng hoạt động của tổ chuyên môn 100% giáo viên có trình độ đạt chuẩn và trên chuẩn, giáo viên giỏi các cấp trên 60%
- Các tổ chuyên môn hoạt động đúng chức năng nhiệm vụ của mình Tổ chuyên môn có kế hoạch năm, tháng, tuần và đủ hồ sơ sổ sách theo quy định Mỗi tháng họp tổ 2 lần
2.2.2 Tồn tại:
- Tổ trưởng chưa có nhiều kinh nghiệm trong việc quản lí; tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên môn còn có nhiều hạn chế
- Nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn chưa phong phú, hình thức còn đơn điệu, gò bó, chưa đi sâu vào các vấn đề trọng tâm đổi mới phương pháp dạy học
và tháo gỡ những khó khăn cho giáo viên trong tổ Trong các buổi sinh hoạt, không khí thường trầm lắng, giáo viên ít phát biểu ý kiến; những vấn đề mới và khó ít được mang ra bàn bạc, thảo luận
Trang 4- Một số ít giáo viên còn coi nhẹ, chưa thực sự say mê với chuyên môn, trong các buổi sinh hoạt chuyên môn ít phát biểu hoặc ít quan tâm đến nội dung sinh hoạt
- Các hình thức tổ chức sinh hoạt chuyên môn còn đơn điệu, chưa được cải tiến Hầu như là làm theo một tiến trình người được phân công trình bày báo cáo phần chuẩn bị, các thành viên trong tổ góp ý (rất hạn chế) Sau đó lấy ý kiến của tập thể (hầu như là nhất trí) Chưa có sự đổi mới và đột phá nên hiệu quả còn thấp
- Tổ chuyên môn chưa làm tốt chức năng là cánh tay nối dài của Ban Giám hiệu về hoạt động giáo dục toàn diện cho học sinh
- Việc chuẩn bị (Kế hoạch) cho buổi sinh hoạt chuyên môn chưa khoa học, nội dung sinh hoạt còn sơ sài Tổ trưởng đánh giá tình hình hoạt động tháng qua và đưa ra kế hoạch hoạt động tháng tới
- Đa số thành viên trong tổ chưa mạnh dạn trao đổi về chuyên môn, nặng
về hỏi đáp ít tranh luận và ít đóng góp ý kiến của mình về hoạt động chuyên môn
- Xác định mục tiêu, nội dung, cách thức tiến hành một buổi sinh hoạt chuyên môn chưa rõ ràng còn theo vụ việc, chưa sáng tạo, đổi mới phương pháp hoạt động của tổ chuyên môn nên tạo sự nhàm chán cho các thành viên trong tổ
- Sự chuẩn bị về nội dung của các thành viên trước buổi họp còn hạn chế
- Minh chứng cho buổi họp chỉ được cô đọng bằng biên bản của tổ nên những giải pháp tốt, những ý kiến hay của các thành viên chưa được nhân rộng hoặc áp dụng thí điểm
- Trong buổi sinh hoạt ít tuyên truyền, phổ biến những vấn đề về chủ trương, đường lối về giáo dục, …
- Các tổ trưởng chưa được tập huấn, chưa được tiếp cận các tài liệu về lãnh đạo, về quản lý
2.3 Giải Pháp
Từ lâu, chúng ta vẫn kêu gọi đổi mới phương pháp dạy học nhằm cải tiến nâng cao chất lượng giáo dục Yêu cầu phương pháp dạy học của giáo viên phải phù hợp với học sinh, phát huy được tính tích cực của học sinh, chủ động sáng tạo, đem lại niềm vui hứng thú học tập cho các em Muốn hiểu được thực tế ấy thì trong sinh hoạt chuyên môn thì mỗi chúng ta cần phải xây dựng một môi trường cùng nhau học tập, làm phong phú hoạt động lắng nghe lẫn nhau và học tập lẫn nhau Tập trung trao đổi về vướng mắc của giáo viên và học sinh tự mỗi người sẽ rút ra được bài học từ thực tiễn cho riêng mình Trong quá trình tổ chức sinh hoạt chuyên môn tôi rút ra được 6 giải pháp như sau:
Giải pháp thứ nhất là: Đầu năm học, tổ trưởng, nhóm trưởng cần chủ động nghiên cứu trước chương trình, sách giáo khoa của tất cả các khối Xác định lại cấu trúc chương trình và nội dung trọng tâm của từng khối cũng như sự nối kết
Trang 5của cả cấp học để có kế hoạch chỉ đạo và triển khai chuyên môn cho cả năm Buổi sinh hoạt tổ đầu tiên của năm học, ngoài việc thông báo kế hoạch chung của trường, phân công lao động cho từng thành viên, tổ trưởng đánh giá lại những điểm mạnh trong công tác chuyên môn của năm học vừa qua, nêu những tồn tại cần rút kinh nghiệm và giải pháp khắc phục trong năm học mới
Sau những công việc có tính hành chính trên, tổ trưởng và các nhóm trưởng nêu được nhiệm vụ trọng tâm của năm học, dự kiến những việc cần thực hiện trong suốt năm học để các tổ viên xây dựng, góp ý cụ thể Trong đó chú trọng việc lựa chọn bài thao giảng và triển khai chuyên đề từng tháng, nội dung ôn tập, bồi dưỡng học sinh yếu kém, ra đề thi chung bám sát yêu cầu từng năm của Bộ; phát hiện nhân tố để bồi dưỡng học sinh giỏi và phân công nhiệm vụ cho thành viên trong tổ thực hiện Sau khi bàn bạc công khai, dân chủ và đạt được sự đồng thuận cao, tổ trưởng ra văn bản và phát cho từng tổ viên để nắm vững kế hoạch thực hiện trong suốt năm học Nội dung hoạt động của tổ được xây dựng thành văn bản từ đầu năm sẽ giúp cho đồng nghiệp có ý thức chủ động trong việc tìm và nghiên cứu tài liệu để đầu tư chuyên môn đạt chất lượng cao
Về nội dung sinh hoạt tổ trong cả năm, cần lựa chọn thao giảng những bài khó dạy, về học thuật còn có nhiều ý kiến khác nhau Khi xác định các chuyên
đề cần phải đảm bảo tính thực tiễn, phù hợp với đối tượng học sinh và năng lực của từng tổ viên Các chuyên đề cần kết hợp giữa những chuyên đề ứng dụng dạy học trực tiếp với chuyên đề chuyên sâu có tác dụng nâng cao trình độ Khi giao nhiệm vụ cụ thể cho các thành viên thực hiện chuyên đề cần giao thời gian tiến hành báo cáo Các thành viên khác phải có trách nhiệm cung cấp tài liệu, chia sẽ thông tin chuyên môn với đồng nghiệp để chuyên đề đạt chất lượng, trở thành tài liệu chung của cả tổ Nội dung sinh hoạt chuyên môn trong từng tuần cần được xác định bằng những chủ đề cụ thể Các thành viên phải chủ động nghiên cứu trước để buổi họp có thảo luận bài bản, tránh hình thức, đối phó trong triển khai chuyên đề Không khí sinh hoạt chuyên môn phải thực sự dân chủ, đối thoại chân thành, lấy tiêu chí chuyên môn đặt lên hàng đầu Cần phê phán thái độ bàng quan, qua chuyện trong đánh giá, xây dựng Để tạo được không khí thân thiện trong góp ý, nhận xét chuyên môn đồng nghiệp, các thành viên phải biết tôn trọng những ý kiến khác mình thậm chí trái chiều với nhận thức của mình Các chuyên đề trực tiếp bàn về nội dung và phương pháp đọc-hiểu, giáo viên cần phô tô phát cho các cán bộ lớp để các em sử dụng trong các buổi sinh hoạt trao đổi kinh nghiệm học tập và sử dụng làm tài liệu tham khảo Một trong những hoạt động thường xuyên của buổi sinh hoạt tổ chuyên môn
là công việc góp ý giờ thao giảng của đồng nghiệp Để nội dung góp ý giờ dạy đạt kết quả cao, cần tránh hai biểu hiện sau: Một là góp ý với hình thức né tránh Hai là áp đặt trong đánh giá nhận xét đồng nghiệp, tránh hiện tượng các ý kiến góp ý không có tính thực tiễn Dựa vào tính đặc thù của từng bài, chúng ta có những ý kiến đánh giá khác nhau Nguyên tắc trong góp ý là phải dựa vào tính chất và cấu trúc bài dạy Nếu cấu trúc bài dạy của đồng nghiệp chưa đảm bảo tính khoa học, chúng ta cần đề xuất một cấu trúc mới có tính tối ưu trong việc
Trang 6truyền tải nội dung Nếu cấu trúc đã đạt yêu cầu, chúng ta nên góp ý về phương pháp, tiến trình bài dạy Với thời lượng 45 phút và đối tượng học sinh cụ thể, giáo viên nên dạy lướt phần nào, khắc sâu phần nào; cần dành phần nào để học sinh tự bộc lộ, chiếm lĩnh kiến thức, phần nào cần bộc lộ vai trò của người thầy
Giải pháp thứ hai là: Bồi dưỡng năng lực tổ chức điều hành cho đội ngũ tổ trưởng những người chủ trì các buổi sinh hoạt chuyên môn vì thực tế cho ta thấy buổi sinh hoạt chuyên môn thành công phụ thuộc rất nhiều vào khả năng và chuyên môn của người chủ trì
Giải pháp thứ ba là: Cần sắp xếp và bố trí thời gian sinh hoạt chuyên môn hợp lý, không nhất thiết là cả một buổi Nội dung sinh hoạt chuyên môn cần thật
cụ thể, sát thực, liên quan trực tiếp đến mỗi bài học, tiết học mà giáo viên giảng dạy hàng ngày tránh chung chung ở tầm vĩ mô
Giải pháp thứ tư là : BGH cần quản lý chặt chẽ nội dung các buổi sinh hoạt chuyên môn có sự hướng dẫn và định hướng nội dung sinh hoạt chuyên môn theo tình hình thực tế của nhà trường hay từng khối lớp theo đổi mới sinh hoạt chuyên môn
Giải pháp thứ năm là: Cần xây dựng một nề nếp sinh hoạt chuyên môn, hàng năm nên tổ chức và định hướng nội dung sinh hoạt chuyên môn tốt vì thực
tế cho ta thấy những trường nào có phong trào chuyên môn mạnh mẽ thì trường
đó có sinh hoạt chuyên môn đạt hiệu quả
Giải pháp thứ sáu là: Nâng cao chất lượng chuyên môn là việc mà nhà trường luôn quan tâm hàng đầu: Để thực hiện được mục tiêu đề ra trong kế hoạch nhà trường, Ban Giám hiệu phải chủ động vào cuộc cùng với các tổ trưởng chuyên môn thảo luận và xây dựng kế hoạch thực hiện nhiệm vụ chuyên môn chi tiết cho từng tuần, từng tháng
Để nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn cải thiện chất lượng đội ngũ thì:
Tổ trưởng, tổ phó chuyên môn phải là người gương mẫu, có phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống tốt, nêu cao tinh thần trách nhiệm, có khả năng nắm bắt nhanh tình hình trong tổ, luôn bao quát mọi việc, sẵn sàng chia sẻ những khó khăn cùng đồng nghiệp, linh hoạt sáng tạo, mạnh dạn đề xuất những vấn đề liên quan đến tổ, tổ chức duy trì được khối đoàn kết nội bộ
Căn cứ vào kế hoạch của nhà trường xây dựng kế hoạch chuyên môn của
tổ Kế hoạch phải cụ thể rõ ràng, nêu rõ phương phướng nhiệm vụ chỉ tiêu các mặt, biện pháp thực hiện…Kế hoạch hàng tuần phải nêu rõ công việc làm trong ngày , người thực hiện, thời gian thực hiện, thời gian hoàn thành, địa điểm, biện pháp, kết quả …
Thực hiện nền nếp sinh hoạt tổ và quy định chung của tổ, thiết lập hồ sơ theo quy định
Trang 7Tổ chức sinh hoạt tổ chuyên môn theo định kỳ Những nội dung sinh hoạt cần xây dựng trước và thông báo cho các thành viên để chuẩn bị chu đáo Khắc phục tình trạng sinh hoạt tổ chuyên môn qua loa, chiếu lệ
Theo dõi, giám sát giáo viên nghiêm túc chấp hành phân công chuyên môn nhà trường, mỗi giáo viên nâng cao tinh thần tự giác, thẳn thắn góp ý, phê bình với mục đích góp phần năng cao chất lượng hoạt động, thực hiện tốt nhiệm
vụ được giao
Để nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn thì trước khi họp Tổ :
Tổ trưởng chuyên môn phải chuẩn bị kỹ nội dung làm việc trước các buổi sinh hoạt chuyên môn trong tháng Cần tham khảo thêm ý kiến chỉ đạo của Hiệu trưởng và Phó hiệu trưởng trước những vấn đề khó, chưa nắm rõ cụ thể, cần giải quyết trong ngày làm việc
Kế hoạch công tác tháng phải xây dựng có duyệt của lãnh đạo trước khi triển khai
Tổ trưởng chuyên môn phải xây dựng nội dung sinh hoạt chuyên môn lần
1, lần 2 theo quy định Trước khi tiến hành sinh hoạt chuyên môn lần một cần dành thời gian để giáo viên trong tổ phát hiện, tổng hợp các vấn đề nảy sinh đối với bộ môn để thảo luận trong buổi sinh hoạt chuyên môn
Nội dung họp trong tháng cần thực hiện, tập trung đi sâu vào chuyên môn
và những vấn đề đổi mới phương pháp dạy học theo hình thức đổi mới tránh hình thức, vụn vặt, không mang hình thức thiết thực, cụ thể, nội dung phải linh hoạt thay đổi phong phú, phải tạo hứng thú cho giáo viên sinh hoạt nhưng tránh làm qua loa, thiếu trách nhiệm, hết giờ nhưng chưa hết việc, hoặc bao biện làm thay
Khi sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học thì nhiệm vụ của Tổ trưởng chuyên môn và các thành viên trong tổ sẽ thực hiện như sau :
+ Họp Tổ chuyên môn, Tổ trưởng chuyên môn phân công giáo viên dạy Tập thể các thành viên cùng Tổ trưởng chuyên môn tham gia giúp đỡ giáo viên được phân công dạy mẫu, xây dựng tiết dạy, chuẩn bị đồ dùng theo yêu cầu tiết dạy
+ Cả tổ cùng dự giờ góp ý nhằm xây dựng tiết dạy đạt yêu cầu từ khá giỏi
Tổ trưởng chuyên môn phải chỉ đạo sát giáo viên đã được phân công, không khoán trắng nhằm giúp giáo viên có thời gian đầu tư công sức trong chuyên đề đã được chọn
Khi dự giờ đồng nghiệp tránh tư tưởng vụn vặt, cầu toàn trong đóng góp, nên tập trung đi sâu vào các phương pháp, kiến thức chuyên môn trên tinh thần tôn trọng, giúp nhau đổi mới, mang lại hiệu quả tiết dạy tránh định kiến, cá nhân, phê bình góp ý tránh những vấn đề thiếu sót vụn vặt, mà không thấy những cố gắng tốt, hiệu quả thiết thực, trong tiết dạy và các phương pháp mà giáo viên đó đã vận dụng truyền đạt, tìm ra những kinh nghiệm tốt để điển hình học tập nhân rộng
Trang 8Tránh hiện tượng ngồi lì đồng ý không đưa ra ý kiến phát biểu góp ý tham gia cho tiết dạy Hiện tượng này có ở một số giáo viên không chịu học hỏi, không chịu đưa ra những ý kiến trao đổi cuả mình mà còn dựa vào các ý kiến của các giáo viên có kinh nghiệm rồi tán thành đồng ý
Tránh tình trạng giáo viên được rút kinh nghiệm tiết học không hài lòng trước những ý kiến đóng góp của đồng nghiệp hoặc đổ lỗi tiết học không thành công do yếu tố khách quan mang lại
Khi dự giờ phải trên tinh thần phải tôn trọng đồng nghiệp, gương mẫu nghiêm túc, không làm việc riêng, lắng nghe và thẳng thắng góp ý chân tình với đồng nghiệp, biết học hỏi những vấn đề mới để vận dụng thực tiển vào công tác của bản thân, tìm ra những kinh nghiệm tốt Tránh hiện tượng đi dự giờ chỉ để lấy bài
Tập trung đi sâu vào kèm cặp giúp đỡ giáo viên còn yếu về chuyên môn Cho những giáo viên này thường xuyên lên chuyên đề để góp ý xây dựng giúp
đỡ nhau cùng tiến bộ
Để nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn trong khi sinh hoạt thì:
Trong các buổi sinh hoạt tổ, tổ trưởng chuyên môn cùng với các thành viên trong tổ xây dựng ý kiến cần sử dụng thiết bị dạy học như thế nào để đạt hiệu quả và tính năng của chúng Giáo viên cần mạnh dạn, không ngại khó, tự thiết kế và sử dụng đồ dùng thiết bị của mình sẽ giúp rèn luyện được nhiều kỹ năng và phối hợp tốt các phương pháp dạy học tích cực khác
Trong các buổi sinh hoạt cần trao đổi vấn đề làm thế nào để có một tiết dạy thành công đặc biệt với đơn vị kiến thức mới và khó: cần dạy những gì, sử dụng phương pháp nào, cách thức dạy học ra sao, cần sử dụng đồ dùng cần thiết nào, ước lượng thời gian tổ chức dạy học
Trong sinh hoạt chuyên môn lần 2, bên cạnh việc đánh giá công tác giảng dạy và các hoạt động khác, tổ trưởng cần có sự đánh giá chính xác công tác chủ nhiệm và đưa ra thảo luận những vấn đề nảy sinh trong công tác chủ nhiệm ( đặc biệt là vấn đề duy trì sĩ số HS ) Để các giáo viên trao đổi và học hỏi kinh nghiệm
Nội dung bài dạy phụ đạo, bồi dưỡng cần được đưa ra thảo luận trong sinh hoạt chuyên môn
3 KẾT LUẬN
Theo lí thuyết dạy học, một giờ dạy thành công là giờ dạy phát huy được
sự hoạt động tích cực, sôi nổi, có hiệu quả của học sinh Qua bài học, người học học được kĩ năng tự học Nhưng từ lí thuyết đến thực tiễn vẫn còn nhiều vấn đề cần được nhận thức thấu đáo, không phải bài học nào, tiết học nào, yêu cầu trên cũng có thể thực hiện giống nhau Có nhiều bài dạy, nhiều phần trong tiết học, vai trò, dấu ấn của người thầy phải được thể hiện hết sức đậm nét Có những đoạn, những phần, giáo viên đưa ra những lời bình đích đáng, giảng sâu vào chi
Trang 9tiết, hình ảnh, ngôn từ giúp học sinh có ấn tượng sâu sắc về bài học Do đó, trong góp ý cho đồng nghiệp cần tránh cực đoan, cứng nhắc
Trong các buổi sinh hoạt chuyên môn có tính chất sơ kết và tổng kết, đánh giá giờ dạy và xếp loại chuyên môn cần có sự thay đổi vị trí xếp loại trong từng
kì, từng năm học Tránh cào bằng trong đánh giá hoặc vị trí xếp loại giữ nguyên qua nhiều kì, nhiều năm Cần ghi nhận đúng mức những đóng góp, nổ lực của từng thành viên trong từng thời điểm cụ thể để xếp loại đúng với năng lực và hiệu quả lao động Công tác đánh giá năng lực chuyên môn càng công tâm, khách quan thì lòng say mê, hiệu quả lao động của đồng nghiệp càng được phát huy, tình đoàn kết giữa các tổ viên được giữ vững
Một nội dung không kém phần quan trọng trong sinh hoạt chuyên môn là trao đổi, cập nhật thông tin chuyên môn tới các đồng nghiêp Đây là việc làm rất thiết thực nhưng nhiều tổ chưa chú trọng đúng mức Trao đổi thông tin về chuyên môn có thể là giới thiệu cho đồng nghiệp một cuốn sách mới, một công trình nghiên cứu có giá trị học thuật, một bài viết có liên quan đến chương trình
bộ môn, một cách đọc mới về một tác phẩm đã quen thuộc hoặc việc tìm hiểu nội dung chương trình môn học ở cấp trung học trước để có phương pháp dạy học kế thừa và phát triển chương trình v.v Khi người dạy có vốn kiến thức sâu rộng sẽ xử lí thỏa đáng các vấn đề nẩy sinh trong hoạt động chuyên môn Nếu chúng ta không cập nhật và tìm hiểu chuyên sâu về chuyên môn thì rất dễ đánh giá không thỏa đáng những khám phá, phát hiện của học sinh và đồng nghiệp Nhiều học sinh bị điểm oan, bị đánh giá sai thường mang tâm lí bức xúc với người dạy và chán môn học Nếu chúng ta không có đủ cơ sơ để đánh giá chuyên môn của đồng nghiệp thì cũng thường xẩy ra sự thiếu tôn trong nhau trong công tác lẫn trong ứng xử đời thường Do đó, chỉ khi nào chúng ta nỗ lực học hỏi và biết lắng nghe, biết tôn trọng học sinh và đồng nghiệp thì lúc đó chúng ta sẽ được học sinh và đồng nghiệp tin yêu và tìm thấy được niềm vui, ý nghĩa của cuộc đời làm nghề dạy học
Theo chúng tôi, để nâng cao chất lượng chuyên môn, việc lựa chọn tổ trưởng chuyên môn của Ban giám hiệu có ý nghĩa quyết định Vai trò, trách nhiệm của tổ trưởng chuyên môn ở trường phổ thông là rất quan trọng Ngoài kinh nghiệm, người tổ trưởng cần có nhiệt huyết, giàu ý tưởng Tổ trưởng không đơn thuần chỉ là người thừa lệnh triển khai các nội dung chuyên môn theo chỉ đạo của ngành và của Ban giám hiệu mà phải là người thực sự năng động, tâm huyết và đủ tầm để xây dựng nội dung hoạt động chuyên môn có tính đặc thù, mang màu sắc riêng của tổ mình
Nhưng một thực trạng đang tồn tại hiện nay là tình trạng có người làm tổ trưởng trong một thời gian quá dài, thậm chí kéo dài cho tới khi về hưu Điều này gây tâm lí mệt mỏi cho người được giao nhiệm vụ và sự an phận của các tổ viên Có một tâm lí chung là nếu không có quy định về nhiệm kì tổ trưởng thì việc xin thôi giữ chức danh này là hiếm khi xẩy ra
Theo chúng tôi, mỗi nhiệm kì tổ trưởng là ba năm Sau khi hết nhiệm kì, Ban giám hiệu bỏ phiếu tín nhiệm và tìm ra người giúp nhà trường ghánh vác
Trang 10nhiệm vụ chỉ đạo chuyên môn của tổ Trong hoạt động chuyên môn ở giai đoạn hiện nay, người giữ chức danh tổ trưởng chịu rất nhiều áp lực về nội dung chương trình lẫn phương pháp hoạt động, cho nên việc xây dựng nhiệm kì cho chức danh tổ trưởng là rất cần thiết Đây là một tồn tại cần được sự chỉ đạo, điều chỉnh của ngành, đặc biệt là các vị hiệu trưởng
Có một thực trạng chung ở các nhà trường hiện nay là còn nhiều giáo viên chưa đầu tư thỏa đáng vào quá trình tự học, tự trau dồi chuyên môn Hiện tượng giáo viên lấy giáo án từ mạng về mà không tự mình thiết kế đang chiếm một tỉ
lệ lớn Trước tình hình đó, Ban Giám hiệu phải quán triệt hơn nữa việc soạn và
sử dụng giáo án; quy định thực hiện kí giáo án vào thứ hai đầu tuần để sớm phát hiện sai sót
Các tổ chuyên môn trong tỉnh cần thường xuyên trao đổi thông tin, học tập kinh nghiệm lẫn nhau
Thưởng xứng đáng những cán bộ giáo viên có thành tích cao trong các hoạt động phục vụ dạy học để khích lệ, động viên giáo viên có ý thức thay đổi tư duy về dạy học