Bài giảng học phần Kinh tế vĩ mô 2: Chương 5 - Đại học Thương mại

Bài giảng Kinh tế vĩ mô 2 - Chương 5: Nền kinh tế mở trong dài hạn cung cấp cho người học các kiến thức: Luồng chu chuyển hàng hóa, dịch vụ và vốn quốc tế; tiết kiệm và đầu tƣ trong nền kinh tế nhỏ, mở cửa; tỷ giá hối đoái. Mời các bạn cùng tham khảo.

CHƯƠNG 5 NỀN KINH TẾ MỞ TRONG DÀI HẠN

DHTM_TMU

NỘI DUNG CHƯƠNG 5

5.1 Luồng chu chuyển hàng hóa, dịch vụ và vốn quốc tế

5.1.1 Xuất khẩu ròng

5.1.2 Đầu tư nước ngoài ròng và cán cân thương mại

5.2 Tiết kiệm và đầu tư trong nền kinh tế nhỏ, mở cửa

5.2.1 Mô hình tiết kiệm – đầu tư trong nền kinh tế nhỏ, mở 5.2.2 Tác động của chính sách kinh tế vĩ mô tới CCTM

5.3 Tỷ giá hối đoái

5.3.1 Tỷ giá hối đoái danh nghĩa và thực tế

5.3.2 Tỷ giá hối đoái và xuất khẩu ròng

5.3.3 Tác động của chính sách kinh tế vĩ mô tới tỷ giá hối đoái

DHTM_TMU

5.1 LUỒNG CHO CHUYỂN HÀNG HÓA

VÀ VỐN QUỐC TẾ

Luồng chu chuyển hàng hóa quốc tế

– Xuất khẩu (EX): Luồng hàng hóa di chuyển ra khỏi QG – Nhập khẩu (IM): Luồng hàng hóa di chuyển vào QG

– Xuất khẩu ròng (NX): NX = EX – IM

DHTM_TMU

NX và mối quan hệ giữa sản lượng - chi tiêu trong nước

Xuất khẩu ròng là phần chênh lệch giữa sản lượng và

chi tiêu trong nước

DHTM_TMU

Quy mô của xuất khẩu ròng (NX) phụ thuộc vào chênh lệch giữa tổng sản lượng (Y) và tổng chi tiêu trong nước (C + I + G):

– Nếu sản lượng > chi tiêu trong nước t hì Xuất khẩu > nhập khẩu => QG có xuất khẩu ròng dương (thặng dư thương mại)

– Nếu sản lượng < chi tiêu trong nước thì Xuất khẩu < nhập khẩu => QG có xuất khẩu ròng âm (thâm hụt thương mại)

NX = EX – IM = Y – ( C + I + G )

NX và mối quan hệ giữa sản lượng - chi tiêu trong nước

DHTM_TMU

Luồng chu chuyển vốn quốc tế

• Nền kinh tế mở: Tiết kiệm có thể sử dụng để cho vay trong nước hoặc cho nước ngoài vay Các DN trong nước có thể vay trong nước hoặc vay nước ngoài

Vì vậy S ≠ I

• Các khoản cho vay, đi vay quốc tế được gọi là “luồng chu chuyển vốn quốc tế”

DHTM_TMU

• Đầu tư nước ngoài: là hoạt động đầu tư mua tài sản tài chính hoặc tài sản hiện vật và do vậy nhà đầu tư sở hữu một phần vốn của các công ty ở nước ngoài

• Đầu tư nước ngoài ròng

= chênh lệch giữa vốn trong nước đầu tư ra nước ngoài và vốn

nước ngoài đầu tư vào trong nước

hoặc:

= chênh lệch giữa tiết kiệm (S) và đầu tư (I) trong nước

Luồng chu chuyển vốn quốc tế

DHTM_TMU

Đầu tư nước ngoài ròng = S – I

– Khi S > I, => quốc gia là người cho vay ròng

– Khi S < I, => quốc gia là người đi vay ròng

Luồng chu chuyển vốn quốc tế

DHTM_TMU

Mối liên hệ giữa cán cân thương mại

và đầu tư nước ngoài ròng

một quốc gia có thâm hụt thương mại càng lớn (NX < 0) thì

sẽ có mức tiết kiệm trong mối tương quan với đầu tư càng nhỏ (S < I ), và sẽ là người vay ròng trên thị trường vốn quốc tế

DHTM_TMU

TIẾT KIỆM – ĐẦU TƢ TRONG NỀN KINH TẾ NHỎ, MỞ CỬA

Giả thiết

– Nền kinh tế mở, nước nhỏ

– Dòng vốn quốc tế lưu chuyển hoàn hảo

– Các loại trái phiếu trong nước và nước ngoài có thể thay thế hoàn hảo cho nhau

r = r*

DHTM_TMU

Mô hình tiết kiệm – đầu tư trong nền kinh tế nhỏ và mở cửa

Để xây dựng mô hình cho nền kinh tế nhỏ, mở cửa ta vẫn giữ nguyên những giả thiết của Chương 4, kết hợp với điều kiện r = r*

Tiết kiệm trong nền kinh tế mở (Nguồn cung vốn trong dài hạn)

r

S, I

Tiết kiệm quốc gia không

phụ thuộc vào lãi suất

Đầu tư: Nhu cầu về vốn

r*

Mức lãi suất của thế giới (r*) là

biến ngoại sinh

Tiết kiệm, đầu tư và đầu tư nước ngoài ròng

Cán cân thương mại được quy định bởi mức chênh lệch

giữa tiết kiệm và đầu tư tại mức lãi suất thế giới

Tiết kiệm, đầu tư và xuất khẩu ròng

DHTM_TMU

Nhận xét

Trong nền kinh tế đóng: lãi suất điều chỉnh để đảm bảo sự cân

bằng giữa tiết kiệm và đầu tư

Trong nền kinh tế nhỏ, mở cửa: Tiết kiệm không luôn luôn bằng

đầu tư: tiết kiệm phụ thuộc vào chính sách tài khóa, đầu tư phụ thuộc vào lãi suất thế giới

DHTM_TMU

TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH VĨ MÔ ĐẾN

CÁN CÂN THƯƠNG MẠI

1 Chính sách tài khóa trong nước

2 Chính sách tài khóa của nước ngoài

3 Sự gia tăng trong nhu cầu đầu tư

DHTM_TMU

Tác động của chính sách tài khóa trong nước

đến cán cân thương mại

Chênh lệch giữa tiết

kiệm và đầu tư giảm

DHTM_TMU

Câu hỏi

Nhận xét về mối quan hệ giữa thâm hụt ngân sách của chính phủ

và thâm hụt thương mại?

DHTM_TMU

Điều gì xảy ra với NX

nếu chính phủ nước

ngoài tăng G?

Tiết kiệm thế giới giảm

Đầu tư trong nước

giảm, (tiết kiệm trong

nước không đổi)

Lãi suất thế giới tăng

Tác động của chính sách tài khóa của nước ngoài

đến cán cân thương mại

DHTM_TMU

Tác động của sự gia tăng trong nhu cầu đầu tư

tăng cầu đầu tư trong

nước đối với NX, S,

Nhận xét

Có thể xác định ảnh hưởng của chính sách kinh tế đến cán cân thương mại thông qua phân tích ảnh hưởng của chúng đến tiết kiệm và đầu tư:

 Những chính sách làm tăng đầu tư hay giảm tiết kiệm có xu hướng làm giảm cán cân thương mại

 Những chính sách làm giảm đầu tư hay tăng tiết kiệm có xu hướng làm tăng cán cân thương mại

DHTM_TMU

TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI

1 Khái niệm:

* Tỷ giá hối đoái danh nghĩa: Là giá tương đối giữa hai đồng

tiền của 2 nước

Ký hiệu: e = tỷ giá của nội tệ

E = tỷ giá của ngoại tệ

* Tỷ giá hối đoái thực: Là giá tương đối của hàng hóa giữa hai

nước

Ký hiệu: = tỷ giá hối đoái thực,

phản ánh giá cả của hàng hóa trong nước tính theo hàng hóa nước ngoài

ε

DHTM_TMU

Ví dụ

Đối với 1 sản phẩm: MÁY TÍNH

Giá tại Mỹ: P* = $1000 Giá tại Việt Nam: P = VND 24.000.000

Tỷ giá hối đoái danh nghĩa : e = 0,00005 $/VND

slide 203

 Để mua được một máy tính ở Việt Nam, một người Việt Nam phải trả một số tiền mà sẽ mua được 1,2 sản phẩm này tại Mỹ

DHTM_TMU

Xác định ε

*

e P P

Những yếu tố quyết định tỷ giá hối đoái danh nghĩa

• Bắt đầu bằng công thức:

*

e P ε

• Vì e phụ thuộc vào tỷ giá hối đoái thực và giá cả trong nước

và giá cả nước ngoài

• Ta có thể xác định được các biến số này

• Viết lại biểu thức trên dưới dạng sau:

% thay đổi của e = % thay đổi của + % thay đổi của P* - % thay đổi của P Hoặc: % thay đổi của e = % thay đổi của + chênh lệch về tỷ lệ lạm phát

Những yếu tố quyết định tỷ giá hối đoái danh nghĩa

DHTM_TMU

Tỷ giá hối đoái và xuất khẩu ròng

* Sự phụ thuộc của NX vào ε:

ε giá cả hàng hóa trong nước trở nên đắt hơn tương đối

so với giả cả hàng hóa nước ngoài

EX, IM

NX

* Hàm xuất khẩu ròng : NX = NX(ε)

DHTM_TMU

DHTM_TMU

• Ta có NX = S – I

– S phụ thuộc vào các yếu tố trong nước (sản lượng, chính

sách tài khóa…)

– I được xác định tùy thuộc vào r*

• Vì thế, ε phải điều chỉnh để đảm bảo rằng:

Tỷ giá hối đoái và xuất khẩu ròng

DHTM_TMU

TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH KINH TẾ VĨ MÔ

TỚI TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI

1 Chính sách tài khóa của quốc gia

2 Chính sách tài khóa của nước ngoài

3 Nhu cầu đầu tư tăng

4 Chính sách hạn chế nhập khẩu

DHTM_TMU

Tác động của chính sách tài khóa của quốc gia

Tác động của chính sách tài khóa của nước ngoài

Tác động của sự gia tăng trong cầu đầu tư

Trường hợp đặc biệt: sự ngang bằng sức mua (Purchasing

Power Parity - PPP)

Quy luật một giá:

– Cùng một mặt hàng sẽ được bán với mức giá như nhau ở những quốc gia khác nhau (tỷ lệ trao đổi = 1)

– Tỷ giá hối đoái danh nghĩa sẽ điều chỉnh để cân bằng giá cả của cùng một rổ hàng hóa giữa các quốc gia

Khi quy luật một giá áp dụng trong thương mại quốc tế được gọi là ngang bằng sức mua

“Một đơn vị tiền tệ của một quốc gia phải có sức mua như

nhau ở tất cả các nước”

DHTM_TMU

Quy luật ngang bằng sức mua (PPP)

• PPP: e P = P*

Giá của một rổ hàng

hóa ở trong nước

tính theo tiền nước

ngoài

Giá của một rổ hàng hóa ở trong nước tính theo tiền trong

nước

Giá của một rổ hàng hóa

ở nước ngoài tính theo

tiền nước ngoài

 Ta có: e = P*/ P

 PPP ngụ ý rằng tỷ giá hối đoái danh nghĩa giữa hai quốc

gia bằng tỷ lệ tương quan giá cả giá hai quốc gia

DHTM_TMU

Quy luật ngang bằng sức mua (PPP)

e

DHTM_TMU