Bài giảng Chủ đề 1: Phân tích thị trường cạnh tranh

Bài giảng Chủ đề 1: Phân tích thị trường cạnh tranh tập trung làm rõ hiệu quả của thị trường cạnh tranh, chính sách kiểm soát giá, trợ giá và hạn ngạch sản xuất, tác động của thuế và trợ cấp, thuế và hạn ngạch nhập khẩu.

Chủ đề 1

Phân tích thị trường

cạnh tranh Phân tích thị trường

cạnh tranh

Các chủ đề chính

 Hiệu quả của thị trường cạnh tranh

 Chính sách kiểm soát giá: giá tối đa, giá tối thiểu

Thặng dư nhà sản xuất

Thặng dư người tiêu dùng

Hiệu quả của thị trường cạnh tranh

B A

C

Tổn thất vô ích

Chính sách kiểm soát giá của chính phủ

Giá tối đa

* Tạo nên sự thiếu hụt

* Cần một chế phân phối phi giá

cả.

* Cơ sở tồn tại các tiêu cực

* Tổng phúc lợi xã hội giảm

DCS = C-B DPS = -C-D DNW (DWL) = -B-D

Thiếu hụt E

C

P max

D

Nếu đường cầu là rất ít

co giãn, tam giác B có thể

lớn hơn hình chữ nhật C

và người tiêu dùng sẽ bị thiệt do chính sách kiểm

soát giá tối đa

S D

Tác động của việc kiểm soát giá khi đường cầu là ít co giãn

P

P 0

A

DCS = C - B

DWL là bao nhiêu nếu Q S = Q 3 ?

Khi giá quy định không được

thấp hơn P min lượng cầu chỉ

B A

Thay đổi trong thặng

B DWL là các tam giác B và D D

A

w min

Thất nghiệp

Các doanh nghiệp không được trả lương thấp hơn

w min Điều này sẽ làm tăng nạn thất nghiệp

Trợ giá và hạn ngạch sản xuất

 Phần lớn các chính sách về nông nghiệp

thường được thực hiện trên cơ sở trợ giá

 Chính sách trợ giá là quy định giá cả cao hơn giá cân bằng thị trường và chính phủ sẽ mua hết sản lượng thừa

 Chính sách này đôi khi còn kết hợp với

chính sách khuyến khích giảm sản lượng

hoặc giới hạn hạn ngạch sản xuất

D + Q g

Q g

B A

DWL

Trợ giá (tt)

 Có cách nào ít tốn kém hơn mà vẫn làm gia tăng thu nhập của nông dân bằng

khoản A + B + D không?

B A

Hạn ngạch sản xuất (tt)

B A

C

Q 1

Tác động của thuế và trợ cấp (tt)

 Gánh nặng thuế (hay lợi ích do trợ cấp) một phần do người tiêu dùng chịu, một phần do nhà sản xuất gánh

 Chúng ta sẽ xem xét một loại thuế đặc thù

là loại thuế tính bằng một số tiền trên mỗi đơn vị sản phẩm

S

B C

* Giá cầu tăng

* Giá cung giảm

Tác động của thuế tuỳ thuộc vào độ co giãn của Cung và Cầu

Gánh nặng thuế rơi vào người bán

P D 1

P S 1

P S 1

P D 1

* Sản lượng tăng

* Giá cầu giảm

* Giá cung tăng

* Giá trong nước giảm

* Lượng cầu tăng

* Lượng cung giảm

DCS = A + B + C

DPS = - A

DNW = B + C

S T

Hạn ngạch và thuế nhập khẩu

 Mục đích:

 Bảo hộ các ngành sản xuất trong nước

 Là công cụ kinh tế khuyến khích hay hạn chế đối với sản xuất và tiêu dùng

 Tạo nguồn thu ngân sách

C

B A

thu được của các nhà

sản xuất trong nước.

 giá trong nước tăng.

 lượng cung trong nước tăng.

 lượng cầu trong nước giảm.

 lượng nhập khẩu giảm.

So sánh hạn ngạch và thuế nhập khẩu (tt)

 Khác nhau:

Lượng hàng và ngoại tệ

để nhập khẩu

Biết chính xác Khó biết chính xác

Đối tượng hưởng lợi ngoài

nhà sản xuất

Người có quota Ngân sách chính phủ

Khi cầu trong nước tăng Giá trong nước tăng, nhà sản xuất

trong nước được lợi

Giá trong nước không tăng, nhà sản xuất trong nước không được

lợi Khi giá thế giới thay đổi Giá trong nước không thay đổi Giá trong nước thay đổi

Nếu có độc quyền bán

trong nước

Còn sức mạnh độc quyền Hết sức mạnh độc quyền

* Giá trong nước tăng

* Lượng cầu giảm

* Lượng cung tăng

DCS = -A - B

DPS = + A+B + C

DNW = + C

Thuế xuất khẩu

So sánh hạn ngạch và thuế xuất khẩu

 Giống nhau:

Cùng tác động làm:

 giá trong nước giảm.

 lượng cung trong nước giảm.

 lượng cầu trong nước tăng.

 lượng xuất khẩu giảm

So sánh hạn ngạch và thuế xuất khẩu (tt)

 Khác nhau:

Lượng hàng và ngoại tệ để

xuất khẩu

Biết chính xác Khó biết chính xác

Đối tượng hưởng lợi ngoài

người tiêu dùng

Người có quota Ngân sách chính phủ

Khi cầu trong nước tăng Giá trong nước tăng, nhà sản xuất

trong nước được lợi

Giá trong nước không tăng, nhà sản xuất trong nước không được

lợi Khi giá thế giới thay đổi Giá trong nước không thay đổi Giá trong nước thay đổi

nhà sản xuất

Tóm tắt

 Khi chính phủ thực hiện việc đánh thuế hay trợ

cấp, giá cả sẽ không tăng lên hay giảm xuống

bằng với lượng thuế hay trợ cấp

 Các chính sách can thiệp của chính phủ thường

dẫn đến mất mát xã hội (DWL)

 Can thiệp của chính phủ vào thị trường cạnh tranh không phải lúc nào cũng là điều xấu