Bài giảng học phần Kinh tế phát triển: Chương 2 – ĐH Thương mại

Chương 2 - Các lý thuyết và mô hình phát triển kinh tế. Chương 2 gồm có những nội dung cơ bản sau: Mô hình tăng trưởng Harrod- Domar, mô hình tăng trưởng theo giai đoạn của Rostow, mô hình chuyển dịch cơ cấu của Arthur Lewis.

N ội dung chương 2

1 Mô hình tăng trưởng Harrod- Domar

2 Mô hình tăng trưởng theo giai đoạn của

Rostow

3 Mô hình chuyển dịch cơ cấu của Arthur

Lewis

DHTM_TMU

Mô hình tăng trưởng Harrod-

Domar

• Mục đích mô hình

• Giả định của mô hình

– Nền kinh tế đóng

– Không có sự tham gia của chính phủ

– Có sự chuyển hoá hoàn toàn giữa TK và đầu tư

• Ý nghĩa của mô hình

DHTM_TMU

Mô hình tăng trưởng Harrod-

Domar

DHTM_TMU

Mô hình tăng trưởng Harrod-

Domar

• Hạn chế của mô hình:

– Không có nền kinh tế hoàn toàn đóng

– Chi đầu tư của chính phủ là một bộ phận của đầu

tư của nền kinh tế

– Không có sự chuyển hóa hòan toàn giữa tiết kiệm

và đầu tư trong nền kinh tế

– Trên thực tế hệ số ICOR là không cố định => nó thay đổi phụ thuộc vào cơ cấu vốn đầu tư

DHTM_TMU

Mô hình tăng trưởng theo giai đoạn

của Rostow

Giai đoạn xã hội truyền thống

Giai đoạn chuẩn bị cất cánh

Giai đoạn cất cánh

Giai đoạn trưởng thành

Giai đoạn xã hội tiêu dùng cao DHTM_TMU

Mô hình tăng trưởng theo giai đoạn

của Rostow

• Giai đoạn xã hội truyền thống

– SX nông nghiệp là hoạt động chính, giai cấp địa chủ là giai cấp thống trị

– Trình độ sản xuất thấp, quan hệ mang tính tự cung tự cấp, sản xuất hành hoá chưa phát triển

• Tương ứng với thời kỳ tiền công nghiệp ở châu Âu, thời kỳ phong kiến, nô lệ và thuộc địa ở châu Á, châu Phi và châu Mỹ La tinh

DHTM_TMU

Mô hình tăng trưởng theo giai đoạn

của Rostow

• Giai đoạn chuẩn bị cất cánh: Giai đoạn hình

thành cơ sở cho sự chuyển đổi từ giai đoạn xã hội truyền thống sang giai đoạn cất cánh

• Đặc trưng của giai đoạn này là các hoạt động kinh tế truyền thống tồn tại song song bên cạnh các hoạt động kinh tế hiện đại mới phôi thai,

đang phát triển

DHTM_TMU

Mô hình tăng trưởng theo giai đoạn

(1830-DHTM_TMU

Mô hình tăng trưởng theo giai đoạn

của Rostow

• Giai đoạn trưởng thành

– Nền kinh tế được đa dạng hóa và công nghệ đạt đến trình độ cao hơn

– Sự thay đổi mạnh mẽ về cơ cấu kinh tế đã dẫn đến sự tiến bộ xã hội

– Giai đoạn hoàn chỉnh cơ cấu kinh tế, xã hội

DHTM_TMU

Mô hình tăng trưởng theo giai đoạn

của Rostow

• Giai đoạn xã hội tiêu dùng cao

– Công nghiệp hiện đại phát triển ở mức độ

cao, nền kinh tế xã hội phát triển một cách ổn định

– Không có sự thay đổi về cơ cấu kinh tế với tốc độ nhanh

Tương ứng với trình độ của các nước phát

triển như Anh, Mỹ từ những năm 60

DHTM_TMU

Mô hình tăng trưởng theo giai đoạn

của Rostow

• Hạn chế của mô hình:

– Khó phân biệt và định nghĩa từng giai đoạn

– Mô hình chỉ nhấn mạnh vào tăng trưởng

– Coi quá trình phát triển là tuần tự qua các giai đoạn, không có cái nhìn biện chứng về quá trình phát triển

DHTM_TMU

Mô hình chuyển dịch cơ cấu của

Arthur Lewis

• Lewis chia nền kinh tế các nước kém phát triển thành hai khu vực:

– Khu vực nông nghiệp truyền thống

– Khu vực công nghiệp thành thị hiện đại

DHTM_TMU

Khu vực nông nghiệp truyền thống

Khu vực nông nghiệp truyền thống

• Giả định khu vực nông

nghiệp dư thừa lao động

• Nghĩa là lao động vượt quá

Khu vực nông nghiệp truyền thống

• Tiền công trong nông nghiệp được

tính khác với tiền công trong công

nghiệp

• Đường cung lao động trong nông

nghiệp là một đường gãy khúc:

đoạn nằm ngang cung LĐ là hoàn

toàn co dãn, còn đoạn dốc lên cung

LĐ là co dãn

DHTM_TMU

Khu vực công nghiệp hiện đại

• Giả định: lợi nhuận được tái đầu

tư toàn bộ để mở rộng sản xuất

• Hàm sản xuất trong công nghiệp:

Y = f (K, L, R,T ) trong đó chỉ có

L và K biến đổi

• Khi K tăng từ K1 sang K2, K3

đòi hỏi L tăng tương ứng

DHTM_TMU

Khu vực công nghiệp hiện đại

• Cầu lao động trong khu vực

công nghiệp tăng từ L1 sang

L2, L3 tương ứng với các

đường cầu D1, D2, D3

• Lao động này phải được lấy từ

khu vực nông nghiệp dư thừa

lao động

DHTM_TMU

Quá trình chuyển dịch lao động

Khu vực nông nghiệp:

- lao động dư thừa,

- tiền công thấp

Khu vực công nghiệp: -cầu lao động tăng, -tiền công cao

DHTM_TMU

Khu vực công nghiệp hiện đại

• Tiền lương trong công nghiệp

được tính dựa trên sản phẩm biên

của lao động (MPL)

• Tổng sản lượng trong công

nghiệp cũng tuân theo qui luật sản

phẩm cận biên có xu hướng giảm

dần

DHTM_TMU

Mô hình chuyển dịch cơ cấu của A Lewis

• Hạn chế của mô hình

– Về giả định có sự dư thừa lao động trong khu

vực NN

– Về giả định tốc độ chuyển dịch LĐ tỷ lệ thuận

với tốc độ mở rộng qui mô đầu tư – Về giả định mức lương trong vực CN không đổi

DHTM_TMU