Với những nhận thức vềtầm quan trọng của nhập khẩu và qua thời gian thực tập tại Công ty TNHH Môi trường Phú Hà em đã chọn đề tài “Quy trình nhập khẩu phế liệu công nghiệp từ thị trường
Trang 1LỜI CẢM ƠN
Trong thời gian làm luận văn em đã cố gắng tìm hiểu thực tế hoạt động nhậpkhẩu của Công ty TNHH Môi trường Phú Hà Để hoàn thành luận văn tốt nghiệpnày, em xin chân thành cảm ơn sự hướng dẫn và giúp đỡ của các thầy cô giáotrường Đại học Thương Mại và khoa Thương Mại Quốc tế đã trang bị cho emnhững kiến thức cơ bản để lựa chọn và hoàn thành tốt luận văn
Em muốn gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất đến TS Nguyễn Bích Thủy- giảng viên
bộ môn Quản trị Logistics – trường đại học Thương Mại Cô giáo đã trực tiếp dẫndắt, nhiệt tình chỉ bảo, định hướng giúp chúng em đi đúng trọng tâm của đề tài
Em xin chân thành cảm ơn Công ty TNHH Môi trường Phú Hà đã tạo điềukiện tốt cho em hoàn thành đề tài này Em cũng xin gửi lời cảm ơn đến các anh chịtrưởng, phó phòng cùng toàn thể nhân viên tại phòng Xuất nhập khẩu đã giúp đỡ,giải thích, đóng góp ý kiến bổ ích để hoàn thiện bài
Mặc dù đã nỗ lực tìm hiểu, nghiên cứu, hoàn thiện đề tài này, song do hạnchế thời gian, kinh nghiệm, năng lực bản thân nên bài khóa luận của em khôngtránh được những thiếu sót Em rất mong sẽ nhận được những lời đóng góp, chỉ bảocủa thầy cô giáo và các bạn sinh viên để bài khóa luận tốt nghiệp của em được hoànthiện hơn
Em xin chân thành cảm ơn
Sinh viên
Hoàng Thu Thảo
Trang 2MỤC LỤC
Sơ đồ 2.1.2: Sơ đồ quy trình nhập khẩu
Sơ đồ 3.1.3.1 Sơ đồ cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý Công ty TNHH Môi trường PhúHà
Trang 3DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT STT Từ viết tắt tiếng Việt Nghĩa đầy đủ
STT Từ viết tăt Nghĩa tiếng anh Nghĩa tiếng Việt
4 CIF Cost, Insurance ang Frieght Tiền hàng, phí bảo hiểm và
cước
5 CIP Carriage and Insurance Paid
To
Cước phí và phí bảo hiểm trả
tới nới quy định
6 CPT Carriage Paid To Cước phí trả tới nơi quy định
8 DEQ Delivered Ex Quay Giao hàng tại cầu cảng
9 DDU Delivered Duty Un paid Giao chưa nộp thuế
10 DDP Delivered Duty Paid Giao đã nộp thuế
12 FCA Free Carrier Giao cho người chuyên chở
13 FAS Free Alongside Ship Giao dọc mạn tàu
Trang 4LỜI MỞ ĐẦU
Trong xu thế toàn cầu hóa nền kinh tế như hiện nay, nền kinh tế Việt Namcũng dần trưởng thành hơn với những bước tiến mạnh mẽ, phải mở rộng cánh cửangoại giao để sẵn sàng giao lưu với các quốc gia trong khu vực và trên thế giớinhắm hoàn thiện hơn cả về văn hóa, kinh tế và chính trị Trên đà hội nhập, kinhdoanh xuất nhập khẩu có vai trò rất trò rất quan trọng trong công cuộc xây dựng đấtnước Là một nước đang phát triển, cơ sở hạ tầng còn yếu kém do ảnh hưởng bởichiến tranh tàn khốc và chính sách đóng cửa nền kinh tế sau một thời gian dài nênhiện nay nhu cầu nhập khẩu là rất lớn, phục vụ cho quá trình công nghiệp hóa, hiệnđại hóa cho phép ta tận dụng những tiến bộ khoa học trên thế giới và rút ngắn đượcthời gian của thời kỳ quá độ
Cùng với chính sách mở cửa, kim ngạch nhập khẩu của nước ta tăng lên đáng kể vàvấn đề hiệu quả kinh doanh nhập khẩu luôn được coi trọng Với những nhận thức vềtầm quan trọng của nhập khẩu và qua thời gian thực tập tại Công ty TNHH Môi
trường Phú Hà em đã chọn đề tài “Quy trình nhập khẩu phế liệu công nghiệp từ
thị trường Mỹ của Công ty TNHH Môi trường Phú Hà”
Đề tài nghiên cứu quy trình nhập khẩu phế liệu công nghiệp từ thị trường Mỹ đồngthời đưa ra một số giải pháp nhằm cải thiện quy trình hiệu quả, kết cấu luận văn
được chia làm 4 chương:
Chương 1: Tổng quan về đề tài “quy trình nhập khẩu phế liệu công nghiệp từ thịtrường mỹ của công ty TNHH môi trường Phú Hà”
Chương 2: Cơ sở lý luận về quy trình nhập khẩu phế liệu công nghiệp từ thị trường
Trang 5CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI “QUY TRÌNH NHẬP KHẨU PHẾ LIỆU CÔNG NGHIỆP TỪ THỊ TRƯỜNG MỸ CỦA CÔNG TY TNHH MÔI
TRƯỜNG PHÚ HÀ”.
1.1. Tính cấp thiết của đề tài
Như chúng ta đã biết, Việt Nam đã gia nhập tổ chức Thương mại Thế giớiWTO vào tháng 11 năm 2006 và bắt nhịp cùng các nước trên thế giới để cùng nhautiến tới sự tự do hóa thương mại Sự gia nhập này đã tạo ra không ít thời cơ cũngnhư thách thức đối với nền kinh tế Việt Nam còn đang trên đà phát triển như hiệnnay Có thể thấy, việc Việt Nam gia nhập WTO đã tạo ra một cơ hội giao thươngbuôn bán hàng hóa dịch vụ với các nước khác trên Thế giới được thuận lợi và mạnh
mẽ hơn Tuy nhiên do nền kinh tế Việt Nam còn non yếu nên không thể tránh khỏinhững khó khăn và hạn chế nhất định Trong những năm gần đây, hoạt động thươngmại quốc tế của Việt Nam đã và đang phát triển như một hệ quả tất yếu của xuhướng toàn cầu hóa
Thị trưởng rộng lớn hơn nhưng môi trường cạnh tranh cũng khốc liệt hơn đòihỏi doanh nghiệp phải làm việc chuyên nghiệp hơn và am hiểu về quy trình nhậpkhẩu hơn
Các Công ty kinh doanh xuất nhập khẩu của Việt Nam đang hình thành ngàycàng nhiều và phát triển mạnh mẽ Và Công ty TNHH Môi trường Phú Hà cũngkhông phải ngoại lệ Hiện nay, Công ty đang thực hiện hoạt động kinh doanh củamình là nhập khẩu phế liệu công nghiệp để tái chế rồi xuất khẩu lại Trong quá trìnhtiến hành nhập khẩu, Công ty đã liên tục phải thực hiện các hợp đồng mang tínhQuốc tế Trong đó, quy trình nhập khẩu rất quan trọng Có thể thấy rằng, ở bất kỳhoạt động thương mại Quốc tế nào, quy trình xuất nhập khẩu luôn là công việc cầnđược quan tâm và chú trọng, đặc biệt là trong môi trường thương mại quốc tế nhưhiện nay Nếu việc tiến hành nhập khẩu được hoàn thiện và tiến hành đúng nguyêntắc thì sẽ giúp đảm bảo được lợi ích của cả bên mua và bên bán Có như vậy, hoạtđộng thương mại Quốc tế nói chung và việc thực hiện hợp đồng nói riêng của cả 2bên mới tiến hành suôn sẻ và thuận lợi
Xuất phát từ những lý do trên cùng với quá trình thực tập tại Công ty TNHHMôi trường Phú Hà, em xin mạnh dạn tiến hành nghiên cứu trong khuôn khổ bàikhóa luận tốt nghiệp với đề tài: “Quy trình nhập khẩu phế liệu công nghiệp từ thị
Trang 6trường Mỹ của Công ty TNHH Môi trường Phú Hà” Rất hy vọng sẽ có sự giúp đỡ
và đóng góp từ phía các thầy cô của bộ môn Quản trị Tác nghiệp thương mại quốc
tế Rất mong đề tài em đưa ra phù hợp với nhu cầu thực tiễn đất nước và dùng mộtphần kiến thức hữu hạn của mình đóng góp cho Công ty ngày một phát triển
1.2. Tổng quan vấn đề nghiên cứu.
Trường Đại học Thương mại đã có một số công trình nghiên cứu thành công
và em đã lựa chọn để tham khảo một số luận văn sau:
+ Luận văn “Tăng cường hiệu lực quản trị quy trình nhập khẩu nguyên vậtliệu thép tại Công ty TNHH Công nghiệp Quang Minh” của Trần Văn Nam thựchiện dưới sự hướng dẫn của Thạc sĩ Lê Thị Thuần
+ Luận văn “Quản trị quy trình nhập khẩu thiết bị vật tư khoa học kỹ thuật tạiCông ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Vật tư kỹ thuật REXGO – Chi nhánh Hà Nội” củaNguyễn Thị Thủy thực hiện dưới sự hướng dẫn của Thạc sĩ Lê Thị Thuần
Các luận văn này hầu hết nghiên cứu về quy trình nhập khẩu, về những thuậnlợi khó khăn mà công ty gặp phải khi thực hiện quy trình Nhưng trong những luậnvăn này chưa tập trung nghiên cứu vào một thị trường cụ thể Mà ta thấy các quốcgia khác nhau có hệ thống chính trị - kinh tế- văn hóa khác nhau nên khi nhập khẩu
từ các quốc gia đó sẽ có điểm khác nhau Nên khi nghiên cứu, ta nên tập trungnghiên cứu vào một thị trường cụ thể để dễ dàng phân tích và đánh giá
Chính vì thế, em vẫn tiếp tục lựa chọn vấn đề quy trình nhập khẩu trongthương mại quốc tế là đề tài bài khóa luận của mình Hơn nữa, trong tình hình kinh
tế và xu thế mới như hiện nay, bài luận văn của em cũng đưa ra được những thựctrạng chủ quan và khách quan đối với vấn đề nghiên cứu Tuy đã có sự tham khảocác bài khóa luận cùng hướng đề tài, luận văn của em cũng không tránh khỏi thiếuxót về nghiên cứu do quy mô hoạt động của Công ty còn nhỏ hẹp và có những hạnchế nhất định
1.3. Mục đích nghiên cứu.
Mục đích của việc nghiên cứu đó là:
+ Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quy trình nhập khẩu hàng hóa tại các Công
ty thương mại quốc tế
+ Làm rõ thực trạng quy trình nhập khẩu phế liệu công nghiệp từ thị trường
Mỹ của Công ty TNHH Môi trường Phú Hà
+ Đưa ra những đề xuất, kiến nghị mang tính cá nhân nhằm cải thiện quytrình nhập khẩu phế liệu công nghiệp của Công ty
Trang 71.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.
+ Đối tượng nghiên cứu của đề tài là quy trình nhập khẩu phế liệu côngnghiệp từ thị trường Mỹ của Công ty TNHH Môi trường Phú Hà
+ Phạm vi nghiên cứu của đề tài là quy trình nhập khẩu phế liệu công nghiệp
từ thị trường Mỹ của Công ty TNHH Môi trường Phú Hà trong giai đoạn 2015
2012-1.5. Phương pháp nghiên cứu
1.5.1. Phương pháp thu thập dữ liệu.
Thông qua kết quả báo cáo tài chính của Công ty một số năm từ 2012 đến
2015 Bên cạnh đó, thu thập các thông tin trong quá trình thực tập
1.5.2. Phương pháp phân tích dữ liệu.
Dữ liệu từ các ấn phẩm sách báo Dữ liệu từ các báo cáo kết quả kinh doanhcủa Công ty sau đó tổng hợp, phân tích dữ liệu sơ cấp, thứ cấp
1.5.3. Phương pháp quan sát.
Tổng kết thực tiễn hoạt động nhập khẩu phế liệu công nghiệp của Công tyTNHH Môi trường Phú Hà
1.6. Kết cấu của khóa luận.
Kêt cấu khóa luận gồm 4 chương:
Chương 1: Tổng quan về đề tài “quy trình nhập khẩu phế liệu công nghiệp từthị trường mỹ của công ty TNHH môi trường Phú Hà”
Chương 2: Cơ sở lý luận về quy trình nhập khẩu phế liệu công nghiệp từ thịtrường Mỹ
Chương 3: Phân tích thực trạng quy trình nhập khẩu phế liệu công nghiệp từthị trường mỹ của công ty TNHH môi trường Phú Hà
Chương 4: Định hướng phát triển và đề xuất giải pháp cải thiện quy trìnhnhập khẩutại công ty TNHH môi trường Phú Hà
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUY TRÌNH NHẬP KHẨU PHẾ LIỆU
CÔNG NGHIỆP TỪ THỊ TRƯỜNG MỸ 2.1 Khái quát chung về quy trình nhập khẩu phế liệu công nghiệp:
2.1.1 Các khái niệm:
2.1.1.1 Khái niệm về nhập khẩu
Nhập khẩu là việc mua bán và trao đổi hàng hóa, dịch vụ của nước này vớinước khác, trong giao dịch dung ngoại tệ của một nước hay một ngoại tệ mạnh trên
Trang 8thế giới để trao đổi.
Hoạt động nhập khẩu là hoạt động mua bán quốc tế, nó là một hệ thống cácquan hệ mua bán rất phức tạp và có tổ chức từ bên trong ra bên ngoài Vì thế hoạtđộng nhập khẩu đem lại hiểu quả kinh tế cao, nhưng nó cũng có thể gây hậu quả dotác động với cả hệ thống kinh tế bên ngoài, mà một quốc gia tham gia nhập khẩukhông thể khống chế được Hoạt động nhập khẩu được tổ chức, thực hiện nhiềunhiệm vụ, nhều khâu khác nhau Từ điều tra thị trường nước ngoài, lựa chọn hànghóa nhập khẩu, giao dịch, tiến hành đàm phán và ký kết hợp đồng, tổ chức thực hiệnhợp đồng cho đến khi nhận hàng hóa và thanh toán Các khâu, các nhiệm vụ phảiđược nghiên cứu và phân tích kỹ lưỡng để nắm bắt được những lợi thế và đạt đượckết quả mà mình mong muốn
Trong hoạt động kinh doanh nhập khẩu, mục đích cảu việc nhập khẩu hànghóa có thể là tiêu thụ trong nước, có thể là để xuất khẩu ra thị trường nước ngoàihoặc đầu tư để phát triển sản xuất…và sản phẩm nhập khẩu ở đây có thể là hànghóa hay dịch vụ, các sản phẩm trí tuệ, hàng hóa vô hình Tại bài viết này xin đề cậptới việc nhập khẩu phế liệu công nghiệp để tái chế sau đó mới xuất khẩu để tiêu thụ
2.1.1.2 Khái niệm về phế liệu Công nghiệp
Phế liệu trong Công nghiệp là sản phẩm, vật liệu trong công nghiệp bị loại ra
từ quá trình sản xuất được thu hồi để làm nguyên liệu sản xuất
2.1.1.3 Khái niệm về thương nhân nhập khẩu:
Là thương nhân có cơ sở sản xuất, sử dụng phế liệu nhập khẩu để làm nguyênliệu sản xuất ra sản phẩm của mình sau đó xuất khẩu để tiêu thụ
2.1.1.4 Vai trò của nhập khẩu đối với sự phát triển của thương mại quốc tế:
Việt Nam, một quốc gia mới chuyển sang nền Kinh tế thị trường khoảng 20năm, lại chịu nhiều hậu quả từ sự tàn phá của chiến tranh, do đó hoạt động nhậpkhẩu đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong quá trình khôi phục nền kinh tế và tiếntới công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Cụ thể, những vai trò được thể hiện rõnét như sau:
+ Trước hết, nhập khẩu sẽ bổ sung các hàng hóa còn thiếu mà trong nướckhông sản xuất được hoặc sản xuất không đủ tiêu dùng giúp cân đối kinh tế, đảm
Trang 9bảo cho sự phát triển ổn định và bền vững, khai thác tối đa khả năng và tiềm năngcủa các ngành kinh tế.
+ Nhập khẩu xóa bỏ tình trạng độc quyền toàn khu vực và trên thế giới, xóa
bỏ nền kinh tế lạc hậu, tự cung tự cấp Tiến tới sự hợp tác giữa các quốc gia là cầunối thông suốt của nền kinh tế tiên tiến trong và ngoài nước, tạo lợi thế để phát huylợi thế so sánh trên cơ sở công nghiệp hóa
+ Nhập khẩu sẽ thúc đẩy sản xuất trong nước không ngừng vươn lên, khôngngừng tìm tòi nghiên cứu để sản xuất ra hàng hóa có chất lượng cao, đảm bảo tăngcường sức cạnh tranh với hàng ngoại
+ Nhập khẩu sẽ tạo ra quá trình chuyển giao công nghệ, điều này tạo ra sựphát triển vượt bậc của nền sản xuất hàng hóa tạo ra sự cân bằng giữa các quốc gia
về trình độ sản xuất, tiết kiệm chi phí và thời gian
Ngoài ra, nhập khẩu còn có vai trò to lớn trong việc thúc đẩy xuất khẩu, gópphần nâng cao giá trị hàng hóa xuất khẩu giúp Việt Nam nhanh chóng hòa nhập vàonền kinh tế khu vực và thế giới tham gia nhiều tổ chức kinh tế đặc biệt là tham gia
tổ chức thương mại thế giới WTO
Những vai trò to lớn đó của nhập khẩu mỗi quốc gia luôn cố gắng đề tậndụng tối đa để đem lại sự phát triển vượt bậc trong nền kinh tế quốc dân Tuy nhiên
để vận dụng tối đa vai trò đó là cả một vấn đề lớn đặt ra với đường lối phát triển củamỗi quốc gia Nhà nước ta khuyến khích nhập khẩu các mặt hàng trong nước khôngsản xuất được Trong tình hình đó, các doanh nghiệp trong nước muốn tồn tại vàphát triển được phải quan tâm hơn đến chất lượng và giá thành sản phẩm Việt Nam
là một nước nghèo và thiếu ngoại tệ Theo số liệu của Bộ Thương mại, xuất khẩucủa Việt Nam hiện nay có thể bù đắp được 70-80% chi tiêu nhập khẩu trong tổngkim ngạch nhập khẩu thì có đến 80-90% là nhập khẩu tư liệu sản xuất, hàng hóatiêu dùng chỉ chiếm một tỉ lệ không đáng kế
Thực hiện nhập khẩu phế liệu công nghiệp để tái chế sẽ tạo cơ sở để tận dụngnguồn lao động dư thừa trong nước nâng cao trình độ, kỹ năng người lao động Đó
là sự kích thích lớn đối với cạnh tranh lành mạnh giữa các doanh nghiệp trong nước,đòi hỏi họ phải phát triển cả chiều rộng lẫn chiều sâu, tạo ra động lực cho sự phát
Trang 10triển của nền kinh tế trong nước.
Công ty TNHH Môi trường Phú Hà nhìn nhận được nhu cầu sử dụng các sảnphẩm tái chế từ phế liệu công nghiệp để đáp ứng nhu cầu sản xuất Điều này sẽ giúpkinh tế phát triển
2.1.2 Sơ đồ quy trình nhập khẩu:
Quy trình nhập khẩu là một quá trình bao gồm các bước cần được thực hiện
để mua hàng hóa và dịch vụ từ quốc gia này sang quốc gia khác Quy trình nhậpkhẩu gồm nhiều bước thực hiện, mỗi bước là một mắt xích trong quy trình, đòi hỏimỗi mắt xích phải hoàn thành đúng đắn và hiệu quả vì sức mạnh của một quy trìnhnằm ở mắt xích yếu nhất của quy trình đó Dưới đây là sơ đồ quy trình nhập khẩu:
Sơ đồ 2.1.2: Sơ đồ quy trình nhập khẩu
2.2 Quy trình nhập khẩu phế liệu công nghiệp từ Thị trường Mỹ:
2.2.1 Quy trình nhập khẩu:
Bước 1: Nghiên cứu thị trường, tìm kiếm khách hàng:
Nghiên cứu thị trường là một khâu rất quan trọng trong quy trình nhập khẩu.Nghiên cứu thị trường sẽ là nền tảng, cơ sở để từ đó công ty có kế hoạch, chiến lượcnhập khẩu hàng hóa Việc nghiên cứu thị trường trong hoạt động nhập khẩu khôngnhững đòi hòi phải nghiên cứu thị trường trong nước để xác định nhu cầu mà cònphải nghiên cứu thị trường ngoài nước để từ đó lựa chọn nguồn cung ứng tốt nhất
• Nghiên cứu thị trường trong nước:
Bước 3: Đàmphán,giao dịch kíkết hợp đồng
Bước 2: Công tácchuẩn bị kí kếthợp đồng
hiện hợp đồng
Trang 11Nghiên cứu thị trường trong nước là bước đầu tiên mà doanh nghiệp cần phảilàm trước tiến hành hoạt động khẩu hàng hóa Việc nghiên cứu thị trường trongnước giúp cho doanh nghiệp xác định nhu cầu thị trường, mặt hàng cần nhập khẩu
và giá cả, mức độ cạnh tranh trong việc cung ứng hàng hoá mà doanh nghiệp muốnnhập khẩu Khi nghiên cứu thị trường trong nước, nhà nhập khẩu cần căn cứ vào:tình hình tiêu thụ mặt hàng đó ở trong nước; tình hình giá cả mặt hàng đó trongnước; tình hình sản xuất mặt hàng đó ở trong nước; khả năng của doanh nghiệptrong việc đáp ứng nhu cầu
• Nghiên cứu thị trường nước ngoài:
Nghiên cứu thị trường nước ngoài là công việc giúp nhà nhập khẩu xác địnhđược nguồn hàng, giá cả và chất lượng nguồn hàng, lựa chọn được nhà cung ứng…Nghiên cứu thị trường nước ngoài là công việc rất khó khăn và phức tạp do sự khácbiệt lớn giữa các nước về kinh tế, chính trị, xã hội, địa lý
Nghiên cứu thị trường nước ngoài bao gồm những nội dung sau:
+ Nghiên cứu đối tác kinh doanh nước ngoài: Đây là một khâu quan trọng đòihỏi nhà nhập khẩu phải tiến hành nghiên cứu thận trọng và chính xác Cần tiến hànhnghiên cứu xác định xem tình hình sản xuất, cung ứng mặt hàng này trên thị trườngquốc tế như thế nào Có bao nhiêu đối tác có thể cung ứng mặt hàng này Cần phảinghiên cứu kỹ các đối tác về: tình hình sản xuất kinh doanh, khả năng cung ứnghàng hóa, uy tín trong kinh doanh, chất lượng và giá cả hàng hóa Từ đó, nhà nhậpkhẩu sẽ lựa chọn một đối tác thích hợp nhất cho mình
+ Nghiên cứu về giá cả hàng hóa: Việc xác định đúng giá hàng hóa nhậpkhẩu có ý nghĩa rất lớn đối với việc nâng cao hiệu quả kinh doanh của nhà nhậpkhẩu Giá cả trong hoạt động nhập khẩu là giá cả quốc tế, giá quốc tế có tính chấtđại diện đối với một loại hàng hóa trên thị trường thế giới Giá đó phải là giá giaodịch thương mại thông thường, không kèm theo một điều kiện đặc biệt nào và thanhtoán bằng ngoại tệ tự do chuyển đổi được Giá cả của hàng hoá phụ thuộc vào cácnhân tố : nhân tố chu kỳ; nhân tố cạnh tranh; quan hệ cung cầu; sự biến động của tỉgiá hối đoái Trên cơ sở phân tích đúng đắn các nhân tố làm ảnh hưởng tới giá cả,nhà nhập khẩu nắm được xu hướng biến động của chúng Từ đó, nhà nhập khẩu tiến
Trang 12hành việc xác định mức giá cho loại hàng mà họ có chủ trương nhập khẩu.
• Tìm kiếm khách hàng thông qua nghiên cứu:
Sau khi tiến hành thị trường nghiên cứu trong và ngoài nước ta tiến hành xácđịnh các đối tượng khách hàng phù hợp với sản phẩm của Công ty mình và đưa radanh sách các khách hàng tiềm năng của Công ty
Bước 2: Công tác chuẩn bị kí kết hợp đồng:
Việc kí kết hợp đồng là một trong những khâu quan trọng trong kinh doanhxuất nhập khẩu Trước khi bắt tay vào việc kí kết hợp đồng doanh nghiệp phải thựchiện các nội dung sau:
+ Nghiên cứu thị trường các nước mà doanh nghiệp muốn XNK, đây là việclàm thường xuyên của doanh nghiệp XNK để có thể đề ra các biện pháp thích hợp
và kịp thời tại mọi thời điểm
+ Tìm hình thức và biện pháp phù hợp để chuẩn bị đàm phán giao dịch
+ Xác định lượng ký kết, đòi hỏi cần được chấp nhận khi kí kết Tùy vào mỗitrường hợp mà doanh nghiệp có thể lựa chọn biện pháp “ tấn công” hay “bìnhquân”
Bước 3: Đàm phán kí kết hợp đồng:
Đàm phán là việc bàn bạc, trao đổi với nhau các điều kiện mua bán giữa cácdoanh nghiệp XNK để đi đến kí kết hợp đồng mua bán, người ta thường dùng cácloại đàm phán sau:
• Đàm phán qua thư tín:
Đây là hình thức giao dịch khá phổ biến giữa các nhà kinh doanh XNK ngay
từ lần đầu tiếp xúc hay đã trực tiếp gặp mặt Việc duy trì mối quan hệ qua thư tín sẽgiúp tiết kiệm chi phí đi lại hơn so với gặp mặt trực tiếp Việc đàm phán bằng thưtin vẫn luôn lịch sự và trang trọng nhất
• Đàm phán qua điện thoại:
Việc trao đổi qua điện thoại nhanh chóng, giúp người đàm phán tiến hàngmột cách khẩn trương tuy nhiên phí tổn cước điện thoại giữa các nước rất cao nênphải hạn chế thời gian khi nói chuyện, không thể trình bày chi tiết, mặt khác đàmphán qua điện thoại không có giấy tờ gì để làm bằng chứng được nên nếu có tranh
Trang 13chấp thì rất khó giải quyết.
• Đàm phán bằng cách gặp gỡ trực tiếp:
Việc gặp gỡ trực tiếp giữa hai bên để trao đổi là việc cực kì quan trọng Hìnhthức này đẩy nhanh tốc độ giữa hai bên giải quyết các vấn đề mà qua điện thoại haythư tín chưa giải quyết được Điều này giúp giảm bớt thời gian tuy nhiên lại tốnkém nhiều hơn về chi phó đi lại, ăn ở…Biện pháp này được tiến hành khi ngườiđàm phán phải là người chắc nghiệp vụ và phản ứng nhanh khi cần thiết
• Các bước đàm phán, giao dịch hợp đồng:
+ Hỏi giá: Là lời thỉnh cầu bước vào giao dịch, là lời đề nghị của người muavới người bán yêu cầu người bán cho mình biết về yêu cầu điều kiện mua hàng Hỏigiá gồm: tên hàng, quy cách, phẩm chất, số lượng, thời gian giao hàng… Hỏi giákhỏng ràng buộc trách nhiệm hai bên nhưng nếu hỏi quá nhiều sẽ thành nhu cầu giảtạo
+ Chào hàng: Là lời đề nghị kí kết hợp đồng có thể do người bán hay ngườimua đưa ra Trong chào hàng bao gồm: Tên hàng, số lượng, quy cách, phẩm chất,thời gian giao và nhận hàng, mã, ký hiệu hàng hóa…Nếu hai bên đã có quan hệ từtrước thì chào hàng chỉ nêu những nội dung cho lần giao dịch đó còn những điềukhoản khác sẽ áp dụng như những hợp đồng đã kí
+ Đặt hàng: Đặt hàng là lời đề nghị kí kết hợp đồng thương mại của ngườimua, về nguyên tắc nó phải đảm bảo đầy đủ nội dung cần thiết cho việc kí kết hợpđồng Trên thực tế, người ta chỉ đặt hàng với các khách hàng có quan hệ thườngxuyên Do vậy, đặt hàng chỉ nêu: tên hàng, quy cách, phẩm chất, số lượng, thời giangiao hàng Những điều kiện khác, hai bên áp dụng điều kiện chung đã thỏa thuậnhoặc theo hợp đồng đã ký trong giao dịch trước
+ Hoàn giá: Khi người nhận chào hàng không chấp thuận hoàn toàn chàohàng đó, đưa ra đề nghị mới, thì đề nghị này được gọi là hoàn giá Khi có hoàn giá,chào hàng trước đó coi như hủy bỏ
+ Chấp nhận: Chấp nhận là sự đồng ý tất cả các điều kiện của chào hàng Lúc
đó, một hợp đồng được thành lập
+ Xác nhận: Sau khi thống nhất với nhau các điều kiện giao dịch, hai bên ghi
Trang 14lại các kết quả đã đạt được và trao đổi cho nhau, đó là xác nhận Xác nhận thườngđược lập thành hai bản, được hai bên kí kết và mỗi bên giữ một bản.
Bước 4: Kí kết hợp đồng:
Việc giao dịch đàm phán nếu có kết quả sẽ dẫn tới việc ký kết hợp đồngngoại thương Hợp đồng ngoại thương là sự thoả thuận giữa các đương sự có trụ sởkinh doanh tại các quốc gia khác nhau, theo đó một bên gọi là bên bán ( xuất khẩu )
có nghĩa vụ chuyển quyền sở hữu cho một bên khác gọi là bên mua ( nhập khẩu )một tài sản nhất định gọi là hàng hoá Bên mua có nghĩa vụ trả cho bên bán mộtkhoản tiền ngang giá trị hàng bằng các phương thức thanh toán quốc tế Khi ký kếthợp đồng ngoại thương, các bên cần lưu ý các vấn đề sau:
+ Hợp đồng phải được xây dựng trên cở sở pháp lý vững chắc, các cơ sở đólà: luật quốc tế, luật quốc gia, các quy tắc hoặc thông lệ quốc tế
+ Về hình thức thì Điều 48 Luật Thương mại của Việt nam quy định: hợpđồng ngoại thương phải được lập thành văn bản, các giao dịch mua bán bằng miệngvới nước ngoài ở Việt nam đều không có giá trị pháp lý
+ Cần có sự thỏa thuận thống nhất về mọi điều khoản trong hợp đồng dựatrên sự tự nguyện của hai bên trước khi ký kết
+ Chủ thể của hợp đồng phải có đủ tư cách pháp lý Hàng hoá theo hợp đồngphải là hàng hoá được phép mua bán theo quy định của luật Việt nam và luật củanước xuất khẩu
+ Hợp đồng phải đảm bảo nội dung chủ yếu của hợp đồng mua bán hàng hoá
Đó là: tên hàng, số lượng, quy cách, phẩm chất, giá cả, phương thức thanh toán,thời hạn giao nhận hàng
Bước 5: Thực hiện hợp đồng:
• Xin giấy phép nhập khẩu
Xin giấy phép nhập khẩu là công cụ quan trọng để nhà nước quản lý hoạtđộng nhập khẩu của các doanh nghiệp Có 2 loại giấy phép nhập khẩu là giấy phépnhập khẩu hàng năm và giấy phép nhập khẩu theo chuyến Khi đối tượng thuộcphạm vi xin giấy phép nhập khẩu, doanh nghiệp phải xuất trình bộ chứng từ, bộ hồ
sơ xin giấy phép nhập khẩu bao gồm: Đơn xin giấy phép nhập khẩu, Phiếu hạn
Trang 15ngạch (nếu cần), Bản sao hợp đồng hoặc bản sao L/C, Hợp đồng ủy thác nhập khẩu(nếu cần) và các giầy tờ liên quan khác.
Nếu hàng nhập khẩu qua nhiều cửa khẩu, cơ quan hải quan sẽ cấp cho doanhnghiệp ngoại thương một phiếu theo dõi Mỗi khi hàng thực tế được giao nhận ởcửa khẩu, cơ quan hải quan sẽ trừ lùi vào phiếu theo dõi đó
Mỗi giấy phép chỉ cấp cho một chủ hàng kinh doanh để nhập khẩu một sốmặt hàng với một nước nhất định chuyên chờ bằng phương thức vận tải và giaonhận tại một cửa khẩu nhất định
• Đơn đặt hàng nhập khẩu
Khi muốn nhập khẩu hàng hóa, dù dưới hình thức nào thì đơn vị cần nhậpkhẩu vẫn phải có đơn đặt hàng cho đơn vị kinh doanh xuất nhập khẩu Đơn đặt hàngtạo cơ sở cho việc lập quan hệ qua lại giữa các bên
Nội dung của đơn đặt hàng bao gôm: Tên, Địa chỉ, Số tài khoản và Ngânhàng giao dịch của bên đặt hàng, Số, ngày tháng lập đơn hàng, Tên hàng, Quy cách,phẩm chất, mục đích sử dụng, số lượng, ước giá, thời hạn và địa điểm hàng tới ViệtNam
Để một đơn hàng có hiệu lực cần:
+ Tên hàng và số lượng hàng hóa phải phù hợp với hạn ngạch nhập khẩu do
Bộ Thương mại cấp hoặc phù hợp với kế hoạch nhập khẩu
+ Đơn đặt hàng phải đầy đủ thủ tục quy định cho việc lập đơn đặt hàng
• Kiểm tra chất lượng hàng hóa
Hàng nhập khẩu khi về đến cửa khẩu cần phải kiểm tra kỹ càng Mỗi cơ quanchức năng tùy theo chức năng của mình mà phải tiến hành công việc kiểm tra đó
Nội dung cần kiểm tra là:
+ Kiếm tra về số lượng : số lượng hàng thiếu, hàng đổ vỡ và nguyên nhân.+ Kiểm tra về chất lượng : chất lượng, chủng loại, kích thước, nhãn hiệu, quycách của hàng hóa,…
+ Kiểm tra bao bì : sự phù hợp của bao bì so với yêu cầu trong hợp đồng
• Thuê phương tiện vận tải
Phương tiện vận tải quốc tế bao gồm : PTVT đường biển, PTVT đường bộ,
Trang 16PTVT đường sắt, PTVT đường hàng không, PTVT đường ống,… Mỗi loại phươngtiện có những ưu điểm và nhược điểm riêng, vì vậy tùy từng điều kiện của mỗidoanh nghiệp và đặc điểm hàng hóa mà quyết định sử dụng phương tiện nào chophù hợp và đạt hiệu quả kinh tế cao.
+ Căn cứ vào điều kiện cơ sở giao hàng của hợp đồng thương mại quốc tế :nếu điều kiện cơ sở giao hàng là CFR, CIF, CIP, CPT, DES, DEQ, DDU, DDP,INCORTERMS2000 thì người xuất khẩu phải thuê PTVT Còn nếu trong điều kiện
cơ sở giao hàng là EXW, FCA, FAS, FOB thì người nhập khẩu phải thuê PTVT
+ Căn cứ vào khối lượng và đặc điểm hàng hóa : khi thuê PTVT phải căn cứvào số lượng hàng hóa để tối ưu hóa trọng tải của phương tiện, từ đó tối ưu được chiphí Đồng thời căn cứ vào đặc điểm của hàng hóa mà lựa chọn PTVT, đảm bảo antoàn cho hàng hóa trong quá trình vận chuyển
+ Căn cứ vào điều kiện vận tải : đó là hàng hóa rời hay hàng hóa đóng trongconteiner, là hàng hóa thông dụng hay đặc biệt, vận chuyển trên tuyến đường bìnhthường, vận chuyển một chiều hay hai chiều, chuyên chở theo chuyến hay liên tục
Ngoài ra còn căn cứ vào các điều kiện khác trong hợp đồng ngoại thương nhưquy định tải trọng tối đa của phương tiện, mức bốc dỡ,…
• Tổ chức mua bảo hiểm cho hàng hóa để giảm bớt rủi ro có thể xảy ra :
+ Xác định nhu cầu bảo hiểm : xác định giá trị bảo hiểm và lựa chọn điềukiện bảo hiểm cho phù hợp (A, B, C)
+ Xác định loại bảo hiểm : hợp đồng bảo hiểm chuyển hoặc hợp đồng bảohiểm bao
+ Lựa chọn Công ty Bảo hiểm : lựa chọn Công ty Bảo hiểm có uy tín, cóquan hệ thường xuyên, tỉ lệ phía bảo hiểm thấp, thuận tiện trong quá trình giao dịch
+ Đàm phán ký kếp hợp đồng bảo hiểm, thanh toàn phí bảo hiểm, nhận đơnbảo hiểm hoặc giấy chứng nhận bảo hiểm
• Làm thủ tục hải quan
Quy trình làm thủ tục hải quan :
+ Khai báo hải quan : người nhập khẩu phải khai báo chi tiết lên tờ khai để
cơ quan hải quan kiểm tra các thủ tục, giấy tờ Khi khai báo, yêu cầu người khai
Trang 17phải trung thực và chính xác Nội dung của tờ khai bao gồm các mục : loại hàng, tênhàng, số lượng, khối lượng, giá trị hàng, nhập khẩu nước nào, áp mã thuế,… Tờkhai hải quan được xuất trình kèm theo giấy nhập khẩu, hóa đơn, bảng kê khai chitiết hàng hóa, hợp đồng nhập khẩu,… và các giấy tờ liên quan khác.
+ Xuất trình hàng hóa cho hải quan kiểm tra : hàng hóa phải được xếp trật tự,thuận tiện cho việc kiểm soát, hải quan đối chiếu trong kê khai với hàng hóa thực tếxem có khớp với nhau không về chủng loại, quy cách số lượng, đơn giá, tổng giá trị
và xuất sứ hàng hóa
+ Thực hiện các quyết định của hải quan : sau khi kiểm tra giấy tờ và hànghóa, hải quan sẽ có quyết định sau :
- Cho hàng qua biên giới
- Cho hàng qua biên giới nhưng với điều kiện phải sửa chữa, khắc phục lại
- Phải nộp thuế nhập khẩu
- Không được phép nhập khẩu
Trách nhiệm của chủ hàng là thực hiện các quyết định trên của hải quan
• Giao nhận hàng
Công ty khi tiến hành nhập hàng phải tiến hành một số công việc sau :+ Ký hết hợp đồng ủy thác cho cơ quan vận tải về việc nhận hàng từ tàu nước ngoàivề
+ Xác nhận với cơ quan vận tải kế hoạch tiếp nhận hàng hóa từng quý, từngnăm, cơ cấu hàng hóa, lịch tàu, điều kiện kỹ thuật khi bốc dỡ, vận chuyển giao nhận
+ Cung cấp tài liệu cần thiết cho việc nhận hàng hóa (vận đơn, lệnh giaohàng,…) nếu tàu biến không giao nhận những tài liệu đó cho cơ quan vận tải
+ Tiến hành nhận hàng : nhận về số lượng, xem xét phù hợp và tên hàng,chủng loại, kích cỡ, thông số kỹ thuật, chất lượng, bao bì,… của hàng hóa so vớiyêu cầu đã thỏa thuận trong hợp đồng Người nhập khẩu phải kiểm tra, giám sátviệc giao nhận, phát hiện các sai phạm và giải quyết tình huống phát sinh
+ Thanh toán cho cơ quan vận tải các khoản phí tổn về giao nhận, bốc xếp,bảo quản và vận chuyển hàng hóa nhập khẩu
+ Thông báo cho các đơn vị đặt hàng chuẩn bị tiếp nhận hàng hóa Khi nhận
Trang 18hàng nhập khẩu, doanh nghiệp phải tiến hành kiểm tra, phát hiện thiếu hụt tổn thất,sau đó yêu cầu công ty bảo hiểm lập biên bản giám định nếu tổn thất xảy ra bởi rủi
ro đã mua bảo hiểm Trong trường hợp khác, doanh nghiệp yêu cầu công ty giámđịnh tiến hành kiểm tra hàng hóa và chứng từ giám định để đòi bồi thường theo nhưthỏa thuận trong hợp đồng Sau đó, tùy theo từng loại PTVT mà doanh nghiệp bố trícác phương pháp nhận hàng cho phù hợp
• Làm thủ tục thanh toán
Nghiệp vụ thanh toán là sự vận dụng tổng hợp các điều kiện thanh toán quốc
tế, là nghiệp vụ quan trọng và cuối cùng trong việc thực hiện hợp đồng nhập khẩu
Do đặc điểm buôn bán với nước ngoài rất phức tạp nên thanh toàn trong thương mạiquốc tế phải thận trọng, tránh để xảy ra tổn thất Có rất nhiều phương thức thanhtoàn khác nhau như : phương thức nhờ thu, phương thức chuyển tiền, phương thứctín dụng chứng từ, phương thức trả tiền mặt, phương thức ghi sổ, phương thức giaochứng từ trả tiền Nhưng trong thực tế hiện nay phương thức chuyển tiền đang được
sử dụng phổ biến nhất
+ Phương thức tín dụng chứng từ (thanh toàn bằng L/C) : là một thỏa thuậntrong đó ngân hàng (ngân hàng mở L/C) theo yêu cầu của khách hàng (người nhậpkhẩu) trả tiền cho người thứ 3 hoặc cho bất kỳ người nào theo lệnh người thứ 3 đó(người hưởng lợi) nếu như các chứng từ phù hợp với L/C
+ Phương thức chuyển tiền : là phương thức trong đó người mua (người nhậpkhẩu) yêu cầu ngân hàng của mình chuyển một số tiền nhất định cho người xuấtkhẩu tại một địa điểm nhất định sau khi đã nhận được đầy đủ bộ chứng từ do ngườixuất khẩu chuyển đến
• Khiếu nại và giải quyết khiếu nại
Trong quá trình thực hiện hợp đồng, rất dễ xảy ra những tranh chấp, khiếunại Trong thực hiện hợp đồng nhập khẩu, thường có các trường hợp khiếu nại :người mua khiếu nại người bán hoặc người bán khiếu nại người mua và người muakhiếu nại người chuyên chở và bảo hiểm
Để khiếu nại, người khiếu nại phải lập hồ sơ khiếu nại bao gồm : đơn khiếunại, bằng chứng về sự vi phạm và các chứng từ có liên quan
Trang 19Khi nhận được hồ sơ khiếu nại, bên bị khiếu nại cần nghiêm túc, nhanhchóng nghiên cứu hồ sơ tìm các giải pháp để giải quyết thỏa đáng nhất.
2.2.1.2 Tổng quan quan hệ xuất nhập khẩu Mỹ - Việt Nam
Mỹ là thị trường nhập khẩu lớn thứ 8 của Việt Nam, chiếm 4,1% tổng kimngạch nhập khẩu của Việt Nam So với năm trước, nhập khẩu từ Mỹ tăng 4,7%,thấp hơn tốc độ tăng tổng kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam, thấp hơn tốc độ tăngkim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Hoa Kỳ (15,6%)
Trong quan hệ buôn bán với Mỹ, Việt Nam ở vị thế xuất siêu lớn: năm 2012lên đến 17,1 tỷ USD Trong các mặt hàng nhập khẩu từ Mỹ, có 10 mặt hàng đạt kimngạch trên 100 triệu USD, trong đó lớn nhất là máy vi tính, hàng điện tử và linhkiện; máy móc, thiết bị và dụng cụ, phụ tùng; thức ăn gia súc; bông song không
có mặt hàng nào có kim ngạch thật lớn (chỉ có mặt hàng đầu tiên đạt khoảng 1 tỷUSD)
2.2.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến quy trình nhập khẩu.
2.2.2.1 Nhân tố môi trường bên ngoài doanh nghiệp.
+ Chế độ chính sách pháp luật trong nước cũng như quốc tế.
Đây là yếu tố mà các doanh nghiệp XNK buộc phải nắm rõ và tuân theo mộtcách vô điều kiện vì nó thể hiện ý chí của giai cấp cầm quyền mỗi nước Hoạt độngnhập khẩu được tiến hành giữa các chủ thể ở các quốc gia khác nhau, bởi vậy nóchịu tác động của chính sách và chế độ pháp luật của các quốc gia đó Luật phápquốc tế buộc các nước vì lợi ích chung phải thực hiện đầy đủ trách nhiệm và nghĩa
vụ của mình trong hoạt động nhập khẩu do đó tạo nên sự tin tưởng cũng như hiệuquả cao
+ Ảnh hưởng của tỉ giá hối đoái và tỉ suất ngoại tệ hàng nhập khẩu
Nhân tố này quyết định việc mặt hàng, bạn hàng, phương án kinh doanh,quan hệ kinh doanh của không chỉ một doanh nghiệp XNK và tới tất cả các doanhnghiệp XNK nói chung
+ Ảnh hưởng của biến động thị trường trong và ngoài nước
Thị trường ngoài nước quyết định đến sự thỏa mãn nhu cầu thị trường trongnước
Trang 20+ Ảnh hưởng của nền sản xuất trong nước cũng như của các doanh nghiệpkinh doanh thương mại trong và ngoài nước.
Các doanh nghiệp sản xuất trong nước tạo ra sự cạnh tranh mạnh mẽ với sảnphẩm nhập khẩu, tạo ra sản phẩm thay thế hàng nhập khẩu, do vậy giảm nhu cầunhập khẩu và nếu sản xuất kém phát triển, không sản xuất được các mặt hàng đòihỏi kỹ thuật cao thì nhu cầu nhập khẩu lại tăng lên, do đó ảnh hưởng đến hoạt độngnhập khẩu
Sự phát triển của hoạt động thương mại trong và ngoài nước của các doanhnghiệp thương mại quốc tế quyết định đến sự chu chuyển, lưu thông hàng hóa trongnền kinh tế hay giữa các nền kinh tế nước khác, bởi vậy tạo thuận lợi cho đẩy nhanhcông tác nhập khẩu
+ Ảnh hưởng của hệ thống giao thông vận tải liên lạc
Việc thực hiện hoạt động nhập khẩu không thể tách rời với công việc vậnchuyển và thông tin liên lạc vì nhờ có thông tin liên lạc hoạt động mà các nước xanhau vẫn thông tin được với nhau để thỏa thuận tiến hành hợp đồng một cách kịpthời Do đó việc áp dụng những phương tiện thông tin liên lạc và giao thông vận tải
là một nhân tố quyết định rất lớn đến sự phát triển của hoạt động nhập khẩu
+ Ảnh hưởng của hệ thống tài chính ngân hàng
Hiện nay hệ thống tài chính ngân hàng đã phát triển hết sức lớn mạnh và hiệnđại, có liên quan chặt chẽ đến các hoạt động của doanh nghiệp Hoạt động nhậpkhẩu ngày nay sẽ không được thực hiện nếu như không có hệ thống ngân hàng Dựatrên các mối quan hệ, uy tín nghiệp vụ của mình, các ngân hàng đã đảm bảo đượclợi ích của doanh nghiệp tham gia hoạt động nhập khẩu
+ Các nhân tố thuộc về môi trường kinh doanh
Môi trường kinh doanh của doanh nghiệp bao gồm 2 môi trường : môi trường
vi mô (gồm các yêu tố khách hàng, tiềm năng, mục tiêu của doanh nghiệp, ngườicung ứng,… hợp thành) và môi trường vĩ mô (gồm các nhân tố chính trị - pháp luật,kinh tế, kỹ thuật công nghệ, văn hóa xã hội, môi trường tự nhiên, cơ sở hạ tầng,…hợp thành) Như vậy muốn thành công, các doanh nghiệp phải nắm rõ được cácnhân tố này