luận văn kinh tế luật kích cầu về sản phẩm bao bì của công ty TNHH phúc kiến trên thị trường tỉnh thái bình

Trong bài phân tích này tác giả đã chỉ ra một số lý thuyết về cầu và phân tích cầu đồng thời nêu lên được thực trạng thị trường bao bì tại tỉnh Thái Bình,bằng các phần mềm phần mềm ước l

LỜI CẢM ƠN

Để có thể hoàn thành được bài luận văn này sau thời gian thực tập không chỉ nhờvào sự nỗ lực của bản thân bên cạnh đó tác giả còn nhận được sự giúp đỡ tận tình củacác thầy cô trường Đại học Thương Mại cũng như thầy cô thuộc bộ môn kinh tế vi mô

và toàn thể anh chị cán bộ, nhân viên trông công ty Phúc Kiến Trong đó tác giả xinchân thành cảm ơn:

T.S Phùng Danh Thắng, trong suốt quá trình đã luôn sát sao quan tâm và tận tìnhhướng dẫn em làm báo cáo cũng như luận văn Cảm ơn thầy đã giúp tháo gỡ nhữngkhó khăn vướng mắc và cho tác giả những đóng góp quý báu để có thể hoàn thành bàiluận của mình một cách tốt nhất

Qua đây tác giả cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc tới ban lãnh đạo vànhân viên công ty Phúc Kiến đặc biệt là anh Đỗ Hồng Minh - kế toán trưởng và chị TạThị Lý - nhân viên phòng kế toán đã giúp em có thể tiếp cận được với những con sốthực tế, có cơ hội được thực hành những kiến thức đã được trang bị khi còn ngồi ghếnhà trường và hiểu biết rõ hơn sản phẩm của công ty và tình hình thực tế về cầu củasản phẩm bao bì trên thị trường

Trong quá trình làm bài tuy đã cố gắng nhưng em biết vẫn còn nhiều thiếu sót dokinh nghiệm và hiểu biết còn hạn chế thời gian tiếp cận thực tế không nhiều rất mongcác thầy cô nhận được sự đóng góp của thầy cô

Tác giả xin chân thành cảm ơn!

TÓM LƯỢC

Thông qua quá trình tìm hiểu thực tế tại công ty TNHH Phúc Kiến tác giả nhậnthấy rằng bao bì là một trong những sản phẩm hết sức quan trọng đóng góp một phầnvào việc làm tăng nhu cầu tiêu thụ sản phẩm Bao bì hầu như cần thiết với tất cả cácsản phẩm trên thị trường bởi nó không chỉ bảo vệ sản phẩm bên trong mà còn gópphần làm tăng sự hấp dẫn của sản phẩm đối với người tiêu dùng, tạo ra sự ấn tượng vàdấu ấn cho mỗi sản phẩm bên trong nó Chính bởi vậy mà các DN những người nhậnthấy tầm quan trọng của bao bì và đang kinh doanh nó luôn nỗ tìm kiếm giải pháp làmthế nào để kích cầu tiêu dùng hàng hóa mà họ đang kinh doanh

Dựa trên những kiến thức đã được học tập tại trường Đại học Thương Mại và tìnhhình thực tế tại công ty, tác giả nhận thấy được tầm quan trọng của công tác kích cầusản phẩm ảnh hưởng lớn tới doanh thu và sản lượng của DN Do đó mà tác giả đã chọn

đề tài “Kích cầu về sản phẩm bao bì của công ty TNHH Phúc Kiến trên thị trường tỉnh Thái Bình” Trong bài phân tích này tác giả đã chỉ ra một số lý thuyết về cầu và

phân tích cầu đồng thời nêu lên được thực trạng thị trường bao bì tại tỉnh Thái Bình,bằng các phần mềm phần mềm ước lượng tác giả cũng đã nêu ra thực trạng về tiêu thụsản phẩm của công ty trên địa bàn này

Qua nghiên cứu tác giả đã rút ra những kết luận về ưu nhược điểm và hạn chếtrong việc tiêu thụ sản phẩm của công ty Từ đó đề ra một số đề xuất, kiến nghị một sốgiải pháp nhằm kích cầu mặt hàng này của công ty trên thị trường tỉnh Thái Bình trongthời gian tới

MỤC LỤC

DANH MỤC SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

LỜI MỞ ĐẦU

1.1Tính cấp thiết của nghiên cứu đề tài

Kinh tế Việt Nam đang hội nhập ngày càng sâu, rộng hơn vào kinh tế thế giới vàkhu vực, từ những năm cuối của thế kỉ XX, Việt Nam có những bước tiến quan trọngtrong hội nhập kinh tế thương mại, năm 1995 Việt Nam gia nhập ASEAN, gia nhậpAPEC năm 1997 và sự kiện quan trọng đánh dấu một bước tiến lớn trong quá trình hộinhập kinh tế của Việt Nam chính là sự kiện trở thành thành viên thứ 150 của tổ chứcthuong mại thế giới WTO vào ngày 07/11/2006 Và gần đây nhất Việt Nam đã tiến mộtbước sâu hơn nữa khi quyết định kí kết hiệp định thương mại tự do (TPP) vào ngày04/02/2016 Quá trình hội nhập đã và đang đem lại nhiều cơ hội cũng như thách thứccho nền kinh tế Việt Nam nói chung cũng như các DN nói riêng

Hiện nay, sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt trên thế giới cũng như trong nước ảnhhưởng đến sự tồn tại phát triển và chỗ đứng của các DN trên thị trường Để có thể đứngvững và phát triển các DN cần phải tạo ra được mức doanh thu lợi nhuận sao cho công

ty có thể tiếp tục và tái sản xuất mở rộng quy mô Để có thể làm được điều này thì lượngtiêu thụ hàng hóa đóng vai trò quyết định hay nói cách khác cầu sản phẩm quyết định sựsống còn của mỗi DN Và Phúc Kiến không phải ngoại lệ

Được chính thức thành lập vào năm 2011, tới nay đã đi vào hoạt động được hơn

5 năm Là một công ty còn non trẻ Phúc Kiến với thị trường tiêu thụ còn hạn chế, kinhnghiệm còn ít Trước tiên công ty cần đẩy mạnh hơn mức độ tiêu thụ sản phẩm trên thịtrường tỉnh nhà khẳng định được vị trí của mình trên địa bàn tỉnh nhà từ đó mới có thểdần tiến tới các khu vực lân cận với môi trường cạnh tranh khốc liệt như hiện naycông ty đang đứng trước 1 bài toán nan giải: Làm thế nào để có thể thức đẩy tiêu thụsản phẩm để đảm bảo doanh thu và lợi nhuận giúp công ty có thể đứng vững và pháttriển trong môi trường cạnh tranh đầy khốc liệt này Để làm được điều này trước hếtPhúc Kiến cần hiểu rõ được thực trạng cầu sản phẩm của chính mình đang như thế nàotrên thị trường

Nhận thức được điều này qua quá trình thực tập tại công ty và qua việc nghiên cứu

số liệu thứ cấp của công ty và những gì tác giả quan sát được tác giả thấy rằng phântích cầu về sản phẩm bao bì trên thị trường Thái Bình là thực sự cần thiết cho quá trìnhphát triển của công ty

0.2 Tổng quan các công trình nghiên cứu

Nghiên cứu phân tích cầu có ý nghĩa thực tiễn rất lớn đối với các DN Nó giúp chocác DN có cái nhìn rõ nét về tình hình thuận lợi và khó khăn trong việc đẩy mạnh tiêuthụ hàng hóa trong hiện tại cũng như tương lai Bên cạnh đó, nó còn giúp DN xác địnhđược những thành tựu và những hạn chế, nắm bắt xu hướng tiêu dùng của người tiêudùng đồng thời dự báo được mức tiêu thụ trong tương lai Qua đó DN sẽ có nhữngbiện pháp nhằm đáp ứng tốt nhất nhu cầu của người tiêu dùng, thúc đẩy hoạt động tiêuthụ, nâng cao doanh số và lợi nhuận của DN do ya nghĩa to lớn của việc phân tích cầuđối với DN như vậy nên đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về phân tích và dự báocầu, về thúc đẩy tiêu thụ như:

Năm 2009 tác giả Ngô Thị Hà có bài viết: “Phân tích cầu và một số giải pháp đẩymạnh tiêu thụ dòng xe 4 chỗ nhập khẩu của công ty cổ phần sông la tại các tỉnh phía

bắc” Trong bài này tác giả tập trung nghiên cứu đi sâu từ vấn đề cơ sở lý luận về cầu

và tiêu thụ sản phẩm, tiếp đó đi vào phân tích cầu và thực trạng tiêu thụ dòng xe 4 chỗnhập khẩu nhằm đưa ra các giải pháp đẩy mạnh tiêu thụ dòng xe này trong bối cảnhnền kinh tế suy thoái Tác giả đã phân tích thực trạng cầu về dòng xe 4 chỗ đồng thờiđưa ra những giải pháp rất cụ thể nhằm kích cầu sản phẩm như: Xây dựng chính sáchgiá, nâng cao chất lượng dịch vụ, tăng cường hoạt động quảng cáo… Tác giả cũng cónững kiến nghị về phái nhà nước tuy nhiên đối với những giải pháp tác giả đưa ra thìcông ty đều đã thực hiện rồi nên các giải pháp này được đưa vào bài không còn tínhthiết thực cao

Đồ án tốt nghiệp: “Phân tích và đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao kết quả

tiêu thụ sản phẩm cho công ty cổ phần xi măng Sông Đà” do tác giả Nguyễn Thị Hiền

thực hiện vào năm 2011 đã khái quát cơ sở lý thuyết về tiêu thụ sản phẩm thực trạngcông tác tiêu thụ sản phẩm tại công ty cổ phần xi măng Sông Đà Tác giả còn đưa rađược những nhận xét về kết quả của từng công tác nhằm đẩy mạnh tiêu thụ tại công ty(như công tác quảng cáo, hệ thống phân phối, ) Qua đó tác giả đưa ra một số giảipháp nhằm nâng cao kết quả tiêu thụ sản phẩm cho công ty cổ phẩn xi măng Sông Đà.Tuy nhiên, giải pháp đưa ra chỉ tập trung ở thị trường Hưng Yên

Trong đề tài: “Kích cầu sản phẩm thép của xí nghiệp Sông Đà 12-2 Thực trạng và

giải pháp” Tác giả Trần Thị Thu Phương thực hiện vào năm 2012 đã nêu ra cơ sở lý

luận về cầu và kích cầu, các phương pháp kích cầu sản phẩm của DN từ những lý luận

đó, tác giả đã đi vào nghiên cứu thực trạng hoạt động tiêu thụ sản phảm thép của xínghiệp Sông Đà 12-2 trên địa bàn thành phố Hà Nội trong giai đoạn 2009 - 2011 thôngqua các số liệu sơ cấp và thứ cấp và việc sử dụng phần mềm eviews Từ đó, tác gải đã

đưa ra các biện pháp nhằm đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm thép của các xí nghiệp Sông

Đà đến năm 2015 Tuy nhiên các biến trong mô hình kinh tế được đưa vào phân tíchqua phần mềm eviews còn ít, tác giả chưa đi vào phân tích kết quả mô hình này

Bài khóa luận tốt nghiệp: “Kích cầu sản phẩm xi măng của công ty TNHH Cường

Thịnh trên thị trường Miền Bắc” tác giả Đặng Thị Nguyệt thực hiện vào năm 2013

cũng đã nêu ra những lý thuyết về cầu phân tích được thực trạng cầu của công ty nêu

ra những ưu nhược điểm và hạn chế, nguyên nhân của hạn chế trong công tác kích cầusản phẩm xi măng Đồng thời tác giả cũng đã đề xuất được một số giải pháp và kiếnnghị nhằm kích cầu mặt hàng này tuy nhiên tác giả vẫn chưa phân tích để nêu ra giảipháp nào mang lại hiệu quả nhất để đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm của công ty

Cùng làm về đề tài kích cầu, các tác giả Lê Quốc Hưng (2012), Nguyễn Thu Giang(2012), Lâm Thị Hằng (2012), đã đề caạp tới những cơ sở lý luận về cầu, kích cầu vànhững biện pháp nhằm kích cầu tiêu dùng hàng hóa của DN dựa trên cơ sở lý luận đó,cùng với việc tìm hiểu thực tế công tác kích cầu tại đơn vị mà tác giả thực tập, các tácgiả đã đưa ra các giải pháp nhằm đẩy mạnh công tác kích cầu tại DN mình Tuy nhiênvẫn còn một số thiếu sót trong đề tài nghiên cứu của một số tác giả Ví dụ như, trongnghiên cứu “kích cầu mặt hàng thực phẩm tươi sống của công ty TNHH một thànhviên thực phẩm Hà Nội trên thị trường Hà Nội thực trạng và giải pháp” của tác gải LêQuốc Hưng thực hiện năm 2012 vẫn chưa đưa ra đưuọc hướng kích cầu cho nhữngnăm tiếp theo

0.3 Xác lập và tuyên bố đề tài nghiên cứu

Xuất phát từ tính cấp thiết đã nêu trên và qua quá trình nghiên cứu, tìm hiểu thựctrạng hoạt động kinh doanh cùng việc nghiên cứu cầu về sản phẩm bao bì của công ty

TNHH Phúc Kiến Tác giả quyết định nghiên cứu đề tài: “Kích cầu về sản phẩm bao

bì của công ty TNHH Phúc Kiến trên thị trường tỉnh Thái Bình” việc lựa chọn đề tài

phân tích cầu này không phải là mới tuy nhiên đối với mặt hàng bao bì thì lại tươngđối mới Sản phẩm này rất phổ biến nhưng lại được ít người tiêu dùng quan tâm màchủ yếu là các DN và việc nghiên cứu về loại sản phẩm này chưa có nhiều Qua tìmhiểu các công trình nghiên cứu trước đây tác giả thấy rằng các sản phẩm được đưa vàophân tích chủ yếu là các sản phẩm có tập khách hàng là người dân bình thường còn đốivơi các mặt hàng có tập khách hàng là các DN như bao bì thì chưa đưuọc nghiên cứunhiều Do đó, việc tìm hiểu và phân tích là khá cấp thiết nhất là đối với một công tycòn trẻ và mới gia nhập thị trường như Phúc Kiến

Trong bài này tác giả tập trung nghiên cứu các vấn đề sau:

- Đề tài đưa ra các khái niệm cơ bản về cầu và lượng cầu và cách phân tích cầu đối vớisản phẩm bao bì

- Đánh giá định lượng các yêu tố ảnh hưởng đến cầu và hệ số về độ co dãn Đồng thờichỉ ra được những ý nghĩa kinh tế hay ứng dụng của các con số kinh tế này đối vớiviệc quyết định kinh doanh Từ đó xác định yếu tố nào ảnh hưởng nhiều tới cầu về sảnphẩm bao bì của công ty

- Thực trạng công tác phân tích dự báo cầu của công ty Tác giả sẽ sử dụng phần mềmEviews để chạy mô hình, tìm hiểu về các yếu tố ảnh hưởng đến cầu, đây cũng là mộtphương pháp phân tích và dự báo cầu mà nhiều tác giả nghiên cứu sử dụng

- Dự báo cầu của sản phẩm bao bì đến năm 2017 trên địa bàn tỉnh Thái Bình để thấyđược sự biến động của cầu trong tương lai Việc phân tích để dự báo cầu trong tươnglai là vô cùng quan trọng, giúp công ty hoạch định được các chính sách trong thời giantới Từ đó đưa ra giải pháp nhằm kích cầu sản phẩm bao bì

0.4 mục tiêu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu

 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu là cầu về sản phẩm bao bì của công ty TNHH Phúc Kiến, và

cụ thể trong quá trình tìm hiểu thực tế tại công ty với số liệu tại phòng kinh doanh tácgiả nhận thấy rằng các doanh nghiệp chủ yếu ưu sử dụng loại sản phẩm bao bì 5 lớp

Do đó trong bài này tác giả tập trung nghiên cứu về sản phẩm bao bì 5 lớp, đồng thờinghiên cứu công tác phân tích và dự báo cầu của công ty

 Mục tiêu nghiên cứu

Trên cơ sở lý luận đó thì nghiên cứu thực tiễn cần đạt được những vấn đề sau:

- Đánh giá thực trạng tình hình phát triển của công ty Tìm hiểu và phân tích những nhân

tố ảnh hưởng đến cầu sản phẩm của sản phẩm bao bì sau đó xây dựng nên hàm cầu từ

đó định lượng được các yếu tố môi trường ảnh hưởng đến cầu mặt hàng này

- Tìm hiểu và đánh giá thực trạng công tác phân tích và dự báo cầu của công ty Để thấyđược nhưng thành tựu đã đạt được và những hạn chế trogn công tác phân tích và dựbáo cầu của Công ty trong thời gian qua.

- Dự báo cầu về mặt hàng này của công ty trong tương lai Trên cơ sở đó, đề xuất, kiếnnghị một số giải pháp nhằm kích cầu sản phẩm bao bì của công ty trên thị trường TháiBình Đồng thời, qua nghiên cứu đề tài đưa ra được những kết luận và những phát hiệnmới về vấn đề nghiên cứu

 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài giới hạn phạm vi nghiên cứu như sau:

Về nội dung: Đề tài chủ yếu tập trung vào phân tích ngoài ra còn dự báo cầu trong

tương lai Sản phẩm tác giả lựa chọn để phân tích là sản phẩm bao bì của công ty TNHHPhúc Kiến từ đó đưa ra những giải pháp nhằm đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm trong tươnglai

Về không gian: Đề tài tập trung nghiên cứu cầu về sản phảm bao bì của công ty

TNHH Phúc Kiến trên địa bàn tỉnh Thái Bình

Về thời gian: Đề tài tập trung nghiên cứu cầu sản phẩm bao bì trong giai đoạn

2012 -2014 và đưa ra những dự báo về cầu tới năm 2017

0.5 phương pháp nghiên cứu

Việc phân tích và dự báo cầu là một việc liên quan đến nhiều yếu tố bởi vậy nó đòihỏi kết hợp nhiều phương pháp nghiên cứu

 Phương pháp thu thập

Tác giả thu thập thông tin từ các nguồn sách báo, tạp chí, mạng internet có liênquan tới đề tài nghiên cứu Đó có thể là những thống kê dữ liệu tại các phòng ban củacông ty, báo cáo kinh doanh, khối lượng hàng hóa phân phối trên thị trường Các thôngtin trên các trang báo, mạng internet sẽ giúp cho người nghiên cứu nắm được tình hìnhchung của nền kinh tế và những biến động của nó ảnh hưởng như thế nào tới hoạtđộng kinh doanh cũng như công tác phân tích dự báo cầu của công ty

 Phương pháp phân tích tổng hợp và so sánh dữ liệu

Trong quá trình nghiên cứu và thu thập số liệu sẽ gồm nhiều thông tin nhiễu chưa đầy

đủ và tính chính xác chưa cao Tác giả cần phải phân tích tổng hợp để có thể sàng lọcnhững thông tin cần thiết, so sánh các dữ liệu thu được để phục vụ tốt cho quá trìnhnghiên cứu

 Phương pháp phân tích kinh tế lượng

Phương pháp phân tích kinh tế lượng là phương pháp hóa các mối quan hệ giữacầu và các nhân tố ảnh hưởng đến cầu, nhằm đưa ra được mô hình tổng thể từ đó cóthể phân tích, dự báo trong tương lai đối với sản phẩm bao bì Sử dụng các phươngpháp hồi quy, phần mềm Eviews để ước lượng mô hình hồi quy Phương pháp kinh tế

lượng là phương pháp duy nhất cho các nhà kinh tế học nghiên cứu định lượng saukhi thu thập và phân tích đầy đủ các thông tin và số liệu cần thiết tác giả sử dụngphương pháp này này thấy được mối quan hệ giữa các yếu tố và sự tác động của chúngtới cầu sản phẩm.

Trên cơ sở kiểm định sự phù hợp độ chính xác của mô hình để đưa ra những đánhgiá về sự ảnh hưởng của các biến độc lập đối với biến phụ thuộc trong mô hình baogồm các bước:

Bước 1: Xây dựng mô hình hàm cầu thực nghiệm

Bước 2: Ước lượng hàm cầu cho sản phẩm

Bước 3: kiểm định sự phù hợp của mô hình.

Bước 4: công tác dự báo

 Phương pháp đồ thị

Phương pháp đồ thị là phương pháp mô tả và phân tích các hiện tượng, quá trìnhkinh tế với các dạng khác nhau của đồ thị: biểu đồ so sánh, biểu đồ theo dãy số thờigian, đồ thị tương quan, đường cong phân phối, biểu đồ thống kê… sử dụng phươngpháp đồ thị có nhiều ưu điểm trong một số nội dung phân tích nhất định Đồ thị biểuthị một cách rõ ràng, trực giác các chỉ tiêu nghiên cứu, các mối quan hệ của các chỉtiêu, các kết quả phân tích, sự diễn biến của các hiện tượng, quá trình kinh tế Do cótính khái quát cao, phân tích bằng đồ thị đặc biệt có tác dụng khi mô tả và phân tíchcác hiện tượng kinh tế tổng quát, trừu tượng

Tác giả sử dụng phương pháp đồ thị tại phần thực trạng chương 2 nhằm đưa đếnnhững vấn đề so sánh trực tiếp Các số liệu doanh thu của công ty hay thị hiếu củakhách hàng đối với sản phẩm bao bì được xây dựng trên biểu đồ hình

 Phương pháp so sánh

Phương pháp này dùng để so sánh các chỉ tiêu So sánh các chỉ tiêu này qua cácnăm hay giữa các thời kì với nhau để thấy được thực trạng hoạt động kinh doanh củacông ty trong các thời kì khác nhau và đưa ra được những đánh giá mang tính chủquan từ phía tác giả

CHƯƠNG 1 MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ PHÂN TÍCH CẦU HÀNG HÓA CỦA DN

1.1KHÁI NIỆM CƠ BẢN LIÊN QUAN ĐẾN CẦU HÀNG HÓA

1.1.1 Khái niệm về cầu và luật cầu

 Khái niệm về cầu

“Cầu (D) là số lượng hàng hóa hay dịch vụ mà người muốn mua và có khả năngmua ở các mức giá khác nhau trong một thời gian nhất định, các yếu tố khác khôngđổi”

“Lượng cầu (QD) là số lượng hàng hóa hoặc dịch vụ cụ thể mà người mua muốnmua và sẵn sàng mua tại mức giá đã cho trong một thời gian nhất định”

“Nhu cầu là những mong muốn, sở thích của người tiêu dùng về hàng hóa và dịch

vụ nhưng có thể không có khả năng thanh toán” (Phan Thế Công và Ninh Thị HoàngLan, 2011, tr.39-40)

Theo một cách khác nhưng ý nghĩa thì tương tự cầu, lượng cầu và nhu cầu cònđược định nghĩa: “Cầu là số lượng hàng hóa hay dịch vụ mà người mua có khả năng

và sẵn sàng mua ở các mức giá khác nhau trong một thời gian nhất định” và “nhu cầu

là những mong muốn và nguyện vọng vô hạn của con người sự khan hiếm làm chohầu hết các nhu cầu không được thỏa mãn”, “lượng cầu là lượng hàng hóa và dịch vụ

mà người mua sẵn sàng hoặc có khả năng mua ở mức giá đã cho trong một thời giannhất định” (Bộ giáo dục và Đào tạo, 2009)

Như vậy khi nhắc đến cầu ta phải hiểu hai yếu tố cơ bản là khả năng mua và ýmuốn sẵn sàng mua hàng hóa dịch vụ cụ thể đó Người ta thường nhầm lẫn đôi khi làđồng nhất giữa cầu và nhu cầu Tuy nhiên, cầu và nhu cầu là hai khái niệm khác nhau.Nhu cầu là những mong muốn và nguyện vọng vô hạn của con người như vậy, sựkhác nhau cơ bản giữa cầu và nhu cầu là khả năng và sự sẵn sàng thanh toán để cóđược sản phẩm của người tiêu dùng

Cầu cũng khác với lượng cầu Lượng cầu là lượng hàng hóa và dịch vụ mà ngườimua sẵn sàng mua hoặc có khả năng mua ở các mức giá đã cho trong một thời giannhất định Như vậy, chúng ta thấy cầu là mối quan hệ giữa lượng cầu và giá (Bộ giaódục và đào tạo, 2009,tr.33)

 Luật cầu

“Luật cầu là số lượng hàng hóa được cầu trong khoảng thời gian đã cho tăng lênkhi giá của hàng háo đó giảm xuống và ngược lại, giả định các yếu tố khác không đổi:P=>QD” (Phan Thế Công, Ninh Thị Hoàng Lan, 2011)

Khi giá hàng hóa tăng lên thì cầu về hàng hóa đó giảm vì mỗi một hàng hóa có thểđược thay thế bằng hàng hóa khác Khi giá của hàng hóa đó tăng lên người ta có thểmua các hàng hóa thay thế để sử dụng Ví dụ, khi giá bao bì Phúc Kiến tăng lên người

ta có thể chuyển sang bao bì Tân Việt Hưng hay bất kì công ty bao bì nào khác có giáthành hợp lý hơn

1.1.2 Cầu cá nhân và cầu thị trường

 Cầu cá nhân

Cầu cá nhân là số lượng hàng hóa dịch vụ mà một cá nhân mong muốn mua tại cácmức giá khác nhau trong một khoảng thời gian nhất định với giải định các yếu tố kháckhông đổi (Bộ giáo dục và đào tạo,2009)

“Cầu thị trường bằng tổng bằng tổng các mức cầu cá nhân Đường cầu thị trường là

sự cộng theo chiều ngang đường cầu cá nhân tương ứng tại mỗi mức giá Do đó, độdốc của đường cầu thị trường thoải hơn đường cầu cá nhân” (Phan Thế Công, NinhThị Hoàng Lan, 2011)

Đồ thị 1.2: đồ thị biểu diễn cầu thị trường

Cầu thị trường là tổng số lượng hàng hóa hoặc dịch vụ mà mọi người sẵn sàng và

có khả năng mua ở các mức giá khác nhau trong khoảng thời gian đã cho (Bộ giáo dục

và đào tạo, 2009) Như vậy, cầu thị trường là tổng hợp cầu cá nhân trong xã hội

1.1.4 Các yếu tố tác động đến cầu

Khái niệm cầu của David Begg (2011) đưa ra bên trên với giả định, các yếu tốkhác ngoài giá không đổi Tuy nhiên, trên thực tế cầu của hàng hóa không chỉ chịu tácđộng của giá bản thân hàng hóa mà nó còn chịu sự tác động của các yếu tố khác như:Giá của hàng hóa liên quan, thu nhập của người tiêu dùng, thị hiếu,…

 Giá của bản thân hàng hóa

Theo luật cầu, khi giá hàng hóa tăng lên thì lượng cầu hàng hóa đó giảm đi vàngược lại (trừ hàng hóa Giffen: giá tăng thì lượng cầu tăng, giá giảm thì lượng cầugiảm) với điều kiện các yếu tố khác không đổi

 Thu nhập của người tiêu dùng

Thu nhập là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thanh toán của người tiêudùng, là yếu tố quan trọng xác định cầu Khi thu nhập tăng thì nhu cầu có khả năngthanh toán của người tiêu dùng tăng lên Như vậy, thu nhập tăng làm cho nhu cầu hànghóa có xu hướng tăng lên và ngược lại Tuy nhiên, điều này cũng còn phụ thuộc vàoloại hàng hóa đó Nhưng hàng hóa có cầu tăng lên khi thu nhập tăng được gọi là cáchàng hóa thông thường, còn các hàng hóa mà cầu giảm khi thu nhập tăng lên được gọi

là các hàng hóa thứ cấp (ngô, sắn….) khi thu nhập tăng người tiêu dùng sẽ mua thịt,cá… Nhiều hơn và giảm mua ngô, sắn…

 Giá của các loại hàng hóa liên quan

Giá hàng hóa kiên quan đối với hàng hóa đang xét được chia làm 2 loại là hànghóa bổ sung và hàng hóa thay thế Hàng hóa thay thế là hàng hóa có thể sử dụng thaycho hàng hóa khác Ví dụ, mì tôm và phở là hai loại hàng hóa thay thế Khi giá cả củahàng hóa này thay đổi thì cầu đối với hàng hóa kia cũng thay đổi Chẳng hạn như khigiá phở tăng lên thì người tiêu dùng sẽ chuyển từ dùng phở sang dùng mì tôm vì thếcầu mì tôm tăng lên và ngược lại Hàng hóa bổ sung là hàng hóa được sử dụng đồngthời với hàng hóa khác Ví dụ như ga và bếp ga là hai hàng hóa bổ sung cho nhau Đốivới hàng hóa bổ sung, khi giá của một hàng hóa tăng lên thì cầu đối với hàng hóa bổsung kia giảm và ngược lại

 Số lượng người tiêu dùng (hay quy mô thị trường)

Thị hiếu cũng là một trong những nhân tố ảnh hưởng tới cầu hàng hóa Thị hiếu là

sở thích hay sự ưu tiên của người tiêu dùng đối với hàng hóa dịch vụ, được hình thànhbởi sự thuận tiện, thói quen hay thái độ xã hội Trào lưu thích váy ngắn đã làm giảmcầu về nguyên liệu dệt vải sự tập trung vào sức khỏe và sự cân đối đã làm tăng cầu vềdụng cụ chạy bộ, thức ăn dinh dưỡng và những tiện nghi cho thể thao đồng thời làmgiảm cầu về bánh kem, bơ và thuốc lá

 Các chính sách kinh tế của chính phủ

Chính phủ có công cụ hữu hiệu để điều tiết cầu đó chính là thuế và trợ cấp Chínhphủ muốn cầu giảm thì sẽ đánh thuế vào người tiêu dùng và chính phủ trợ cấp ngườitiêu dùng khi muốn cầu tăng…

 Các kì vọng về thu nhập và giá cả

Kỳ vọng là sự mong đợi của người tiêu dùng, ảnh hưởng tới cầu hàng hóa Nếungười tiêu dùng hi vọng giá của hàng hóa đó sẽ giảm xuống và ngược lại Các kỳ vọngcũng có thể về thu nhập, thị hiếu, số lượng người tiêu dùng… đều tác động đối với cầuhàng hóa

 Các nhân tố khác: thời tiết, quảng cáo,…

1.1.3 Độ co giãn co giãn của cầu

 Khái niệm độ co giãn của cầu

Độ co giãn của cầu là sự thay đổi phần trăm của lượng cầu chia cho phần trăm củacác yếu tố ảnh hưởng đến lượng cầu (giá hàng hóa đang xem xét, thu nhập hoặc giá

hàng hóa khác) với điều kiện các yếu tố khác không đổi (Bộ giáo dục và đào tạo,

2009, tr.79)

Độ co giãn đo lường sự nhạy cảm của người tiêu dùng, biểu hiện qua sự thay đổilượng cầu khi giá hàng hóa, thu nhập của người tiêu dùng, giá của các hàng hóa có liênquan thay đổi Do đó độ co giãn của cầu có thể chia ra làm ba loại:

Gọi lượng cầu hàng hóa X là QDx, mức thay đổi tuyệt đối của lượng cầu hàng hóa

đó là  QDx và mức thay đổi phần trăm là % QDx Đặt tên các biến giá hàng hóa X là Px,giá hàng hóa Y là PY… và thu nhập là M mối quan hệ giữa lượng cầu hàng hóa X vàcác yếu tố ảnh hưởng tới nó bằng phương trình: QDx= a + bPX + cPY + dM

Độ co giãn của cầu đối với giá hàng hóa đó:

Độ co giãn của cầu theo giá đo lường sự nhạy cảm của người tiêu dùng biểu hiệnqua sự thay đổi lượng cầu khi giá hàng hóa thay đổi

Độ co giãn là tỷ lệ phàn trăm thay đổi tronng lượng cầu khi giá sản phẩm thay đổi1% với điều kiện các yếu tố khác không đổi

Công thức tính độ co giãn của cầu theo giá:

= b

là độ co giãn của cầu đối với hàng hóa đó, có giá trị âm phản ánh sự dốc xuống củađường cầu với giả định giá trị của các yếu tố khác không đổi âm cũng cho thấy khi giáhàng hóa tăng, các yếu tố khác không đổi thì cầu của hàng hóa giảm và ngược lại

<0 do quan hệ giữa P và Q là nghịch biến

không có đươn vị tính

< -1 cầu co giãn nhiều

> -1 cầu co giãn ít

= -1 cầu co giãm 1 đơn vị

= -∞ cầu co giãn hoàn toàn

= 0 cầu hoàn toàn không co giãn

Có giãn chéo của cầu đối với giá hàng hóa đó

Độ co giãn chéo của cầu theo giá là phần trăm thay đổi của lượng cầu mặt hàngnày khi giá của mặt hàng kia thay đổi 1% với điều kiện các yếu tố khác không đổi

hàng hóa khác ở đây có thể là hai mặt hàng không liên quan đến nhau, có thể là hàngháo bổ sung hay thay thế.

Công thức tính độ co giãn chéo của cầu theo giá

== = c

=0: hai mặt hàng không liên quan

>0: X Y là hai mặt hàng thay thế cho nhau

<0 X Y là hai mặt hàng bổ sung cho nhau

Co giãn của cầu đối với thu nhập

Độ co giãn của cầu theo thu nhập là phần trăm thay đổi của lượng cầu khi thu nhậpthay đổi 1% với điều kiệnc ác yếu tố kahcs không đổi

Công thức tính độ co giãn của cầu với thu nhập:

= d

có gia trị khác nhau phụ thuộc vào viêc sản phẩm thuộc loại hàng hóa nào

<0: X là hàng hóa thứ cấp

>0: X là hàng hóa thông thường

< 1: X là hàng hóa thiết yếu

Theo lý luận đã được đưa ra bên trên thì cầu hàng hóa phụ thuộc vào giá của bảnthân hàng hóa, giá hàng hóa liên quan, thu nhập của người tiêu dùng, quy mô dân số,thị hiếu… Như vậy ta phải nghiên cứu, phân tích các nhân tố này để biết được cácnhân tố này tác động tới cầu hàng hóa như thế nào nhằm mục đích phục vụ cho côngtác kích cầu hàng hóa

1.2.1.2 Các phương pháp phân tích cầu

Phương pháp phân tích cầu thông qua độ co giãn: Như phần 1.1.3 đã nêu lên công

thức và ý ngĩa của độ co giãn của cầu ta có thể nhận định co giãn của cầu chính làcông cụ để đo lường sự phản ứng của người tiêu dùng trước sự thay đổi của thịtrường.Việc nghiên cứu thông qua nghiên cứu độ co giãn có vai trò quan trọng trongviẹc định giá sản phẩm qua nghiên cứu độ co giãn cầu DN có thể quyết định đượcviệc tăng giảm doanh thu (với cầu co giãn giá hay không co giãn theo giá, đẻ tăngdoanh thu doanhnghiệp nên tăng hay giảm giá bán)

Phân tích cầu qua mô hình kinh tế lượng: là phương pháp nhằm lượng hóa các

mối quan hệ giữa cầu với các nhân tố ảnh hưởng tới cầu, qua mô hình và kết qua phântích biết yếu tố nào có ảnh hưởng đến cầu, mức độ ảnh hưởng và độ chính xác của môhình khi giải thích các mối quan hệ đó Ngoài ra cũng nhờ phương pháp này có tể dựđoán đưuọc cầu trong tương lai từ đó có những kế hoạch, chính sách sản xuất kinhdaonh hợp lý và hiệu quả hơn

1.2.2 Đặc điểm chung của dự báo

1.2.2.1 Khái niệm

Dự báo những vấn đề xảy ra trong tương lai dựa vào những số liệu hiện tại, xuhướng

Dự báo nhu cầu: dự kiến, đánh giá nhu cầu trong tương lai của các sản phẩm, giúp

DN xác định được các chủng loại, số lượng sản phẩm cần sản phẩm và hoạch địnhnguồn lực cần thiết đáp ứng

1.2.2.2 đặc điểm chung của dự báo

Khi tiến hành dự báo cần giải quyết: hệ thống các yếu tố ảnh hưởng đến giá trị củađại lượng dự báo trong quá khứ sẽ tiếp tục cho ảnh hưởng trong tương lai Không có

dự báo hoàn hảo 100%

Dự báo dựa trên diện đối tượng khảo sát càng đa dạng thì càng nhiều khả năng chokết quả chính xác hơn Ví dụ dự báo về giá xăng dầu trong thời gian tới Độ chính xáccủa dự báo tỷ lệ nghịch với khoảng thời gian dự báo Dự báo ngắn hạn thường chínhxác hơn dự báo trung và dài hạn

1.3NỘI DUNG CÁC BƯỚC ƯỚC LƯỢNG VÀ DỰ BÁO CẦU

1.3.1 Ước lượng cầu

Đối với doanh nghiêp mà tôi nghiên cứu trong bài là một hãng định giá với đặcđiểm giá do người quản lý quyết định và giá cả là biến ngoại sinh nên trong phần lýthuyết này tôi xin được trình bày về nội dung ước lượng cầu về mặt hàng A cho hãngđịnh giá:

Bước 1: xác định mô hình hàm cầu

Để xác định được mô hình hàm cầu về mặt hàng A trước hết cần phải xác định cácyếu tố tác động đến cầu của mặt hàng A.Trên cơ sở các yếu tố ảnh hưởng đến cầu lựachọn các yếu tố có thể lượng hóa được để đưa vào mô hình Ngoài ra đối với các yếu

tố có ảnh hưởng lớn mà không thể lượng hóa được thì sẽ đưa vào mô hình thông quacác biến giả Thông thường mô hình hàm cầu có dạng:

QD= a + bP + cM + dPR + eD (dạng hàm tuyến tinh) hoặc QD = a.Pb.Mc.Pd

r.De (dạngphi tuyến tính)

D là biến giả đại diện cho các yếu tố khó có thể lượng hóa như thị hiếu, dân số, kỳvọng về giá…

Bước 2: Thu thập số liệu

Thu thập số liệu tương ứng với các biến trong mô hình chú ý thu thập càng nhiều

số liệu càng đảm bảo tính tin cậ của mô hình Nguồn dữ liệu thu thập chia làm 2 loại:

Dữ liệu thứ cấp: là loại dữ liệu được sưu tập sẵn, đã công bố nên dễ thu thập, ít tốnthời gian tiền bạc trong quá trình thu thập

Dữ liệu sơ cấp: các dữ liệu so cấp được thu thập trực tiếp từ đối tượng nghiên cứu,

có thể là người tiêu dùng, nhóm người tiêu dùng, … nó còn được gọi là các dữ liệugốc, chưa được xử lý Vì vậy các dữ liệu sơ cấp giúp người nghiên cứu đi sâu vào đốitượng nghiên cứu, tìm hiểu động cơ của khách hàng, phát hiện các quan hệ trong đốitượng nghiên cứu Dữ liệu sơ cấp được thu thập trực tiếp nên độ chính xác cao, đảmbảo tính cập nhật nhưng lại mất thời gian và tốn kém chi phí đẻ thu thập dữ liệu sơcấp có thẻ thu thập từ việc quan sát, ghi chép hoặc tiếp xúc trực tiếp với đối tượng điềutra, cũng có thể sử dụng các phương pháp thử nghiệm để thu thập dữ liệu sơ cấp

Bước 3: Tiến hành ước lượng cầu

Với các số liệu đã thu thập được có thể tiến hành ước lượng hàm cầu thông quaphương pháp ước lượng bình phương nhỏ nhất thông thường, để có được kết quả chínhxác nhất DN nên sử dụng các phần mềm ước lượng như EVIEW

Mô hình hàm cầu ước lượng dưới dạng tuyến tính như sau:

Dấu dự tính của các hệ số ước lượng:

mang dấu âm nếu là hàng hóa thiết yếu, thứ cấp, mang dấu dương nếu là hànghóa xa xỉ,

mang dấu dương đối với hàng hóa thông thường và mang dấu âm đối với hànghóa thứ cấp

mang dấu dương nếu là hàng hóa thay thế, mang dấu âm nếu là hàng hóa bổ sung.Tính toán độ co giãn của cầu

- Độ co giãn của cầu theo giá:

Khi cầu co giãn giá tăng lên 1 % sẽ làm cho lượng cầu tăng lên 1% Nếu cầu cogiãn đơn vị thì 1% thay đổi về giá làm 1% thay đổi về lượng cầu trong khi đó nếu cầukém co giãn thì 1% thay đổi của cầu sẽ làm cho lượng cầu thay đổi nhỏ hơn 1%

- Độ co giãn của cầu theo thu nhập:

biểu thị tỷ lệ phần trăm tăng (giảm) lượng cầu khi thu nhập tăng (giảm) 1%

- Độ co giãn chéo của cầu theo giá: =.PR/Q

biểu thị tỷ lệ phần trăm tăng (giảm) lượng cầu khi giá cả hàng hóa có liên quan

tăng (giảm) 1%

Bước 4: kiểm tra đánh giá kết quả

Kiểm tra dấu của các hệ số ước lượng xem các hệ số góc có ý nghĩa kinh tế haykhông

Đánh giá ý nghĩa thống kê của toàn bộ mô hình với mức ý nghĩa cho trước

Nếu ước lượng không phù hợp với ý nghĩa kinh tế hoặc thống kê, tiến hành thayđổi mô hình và quay lại bước 1

Kết quả của độ co giãn là cơ sở để các nhà quản trị DN đưa ra các chính sách giábán cho DN

1.3.2 Dự báo cầu

Bước 1:Ước lượng hàm cầu của hãng bằng phương pháp bình phương nhỏ nhất

OLS

Bước 2:Dự đoán giá trị tương lai của các biến làm dịch chuyển đường cầu

Cầu dịch chuyển khi một hoặc nhiều biến trong số các biến M, PR, T, N, Pe thayđổi lúc đó định vị đường cầu trong tương lai sẽ được quyết định bởi sự thay đổi củacác nhân tố làm dịch chuyển cầu Do đó nhà dự báo phải dự đoán giá trị tương lai của

các nhân tố M, PR, để dự đoán giá trị của cầu trong tương lai Có thể dự đoán giá trịtrong tương lai sử dụng phương pháp chuỗi thời gian hoặc mô hình kinh tế lượng, dựđoán theo mùa vụ - chu kì.

Bước 3:Tính toán vị trí hàm cầu trong tương lai

Sau khi có được các dự đoán về các yếu tố làm dịch chuyển cầu, ta có thể xác địnhđược vị trí hàm cầu trong tương lai bằng cách thay giá trị cá biến làm dich chuyển cầu

đã được dự đoán vào hàm cầu được ước lượng Phương trình thu đưuọc chính là hàmcầu dự đoán được của DN