Kết hợp với những dự báo và định hướng phát triển thương mại mặt hàng xăng dầu trên thị trường miềnBắc của Công ty trong giai đoạn 2016- 2018 để xuất các giải pháp, đồng thời đưa racác k
Trang 1TÓM LƯỢC
Việt Nam trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đã có những bướcchuyển mình phát triển về mọi mặt kinh tế- chính trị- xã hội cũng như vị thế trêntrường quốc tế Trong sự phát triển vượt bậc về mặt kinh tế có sự đóng góp đáng kểcủa các ngành kinh tế mũi nhọn trong đó có xăng dầu Những năm qua các doanhnghiệp xăng dầu liên tục phát triển cả về quy mô lẫn chất lượng để đáp ứng kịp thờinhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng Thị trường miền Bắc là một bộ phận củathị trường cả nước, chiếm 1/3 dân số Việt Nam trong đó tỉ lệ dân số trong độ tuổi laođộng là rất cao, rõ ràng đây là một thị trường vô cùng tiềm năng với sức tiêu thụ đáng
kể Đòi hỏi các doanh nghiệp phải có sự quan tâm nhất định trong hoạt động thúc đẩythương mại phát triển Trong thời gian thực tập tại Công ty TNHH Hải Linh, bản thântác giả nhận thấy nhiều điểm còn chưa thực sự hoàn thiện trong công tác quản lý, đầu
tư và điều hành có ảnh hưởng đến khả năng phát triển thương mại của Công ty trên thịtrường này Những điểm yếu đó cũng làm ảnh hưởng không nhỏ đến uy tín và thươnghiệu của Công ty ở khu vực phía Bắc Trên cơ sở nhận thức được những hạn chế còntồn tại của Công ty, khóa luận đã đi nghiên cứu lý thuyết về thương mại và phát triểnthương mại của doanh nghiệp nhằm đưa ra một số giải pháp để thúc đẩy thương mạiphát triển, nâng cao uy tín, thương hiệu của Công ty trên thị trường miền Bắc Do vậy
tác giả lựa chọn đề tài “Phát triển thương mại mặt hàng xăng dầu của Công TNHH
Hải Linh trên thị trường miền Bắc” để nghiên cứu.
Đầu tiên khóa luận nêu tổng quan về các vấn đề nghiên cứu như: Tính cấp thiếtcủa đề tài, xác lập và tuyên bố vấn đề trong đề tài, mục tiêu nghiên cứu, phạm vinghiên cứu và kết cấu của khóa luận
Sau đó là hệ thống lại các lý thuyết liên quan đến phát triển thương mại, hệ thốngcác chỉ tiêu đánh giá phát triển thương mại mặt hàng xăng dầu, những nhân tố ảnhhưởng tới phát triển thương mại mặt hàng xăng dầu
Khóa luận đi sâu vào nghiên cứu thực trạng phát triển thương mại mặt hàng xăngdầu trên thị trường miền Bắc của Công ty TNHH Hải Linh Quá đó đưa ra được nhữngthành công về sản lượng tiêu thụ, về quy mô và ý thức được nâng cao chất lượng xăngdầu của Công ty Bên cạnh một số thành công nhất định thì quá trình phát triển thươngmại mặt hàng xăng dầu của Công ty còn những hạn chế nhất định Kết hợp với những
dự báo và định hướng phát triển thương mại mặt hàng xăng dầu trên thị trường miềnBắc của Công ty trong giai đoạn 2016- 2018 để xuất các giải pháp, đồng thời đưa racác kiến nghị với nhà nước về việc tạo điều kiện hơn nữa cho hoạt động phát triểnthương mại của doanh nghiệp nhằm phát triển thương mại mặt hàng xăng dầu trên thịtrường miền Bắc của Công ty TNHH Hải Linh
Trang 2LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành bài khóa luận tốt nghiệp, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, giúp đỡ
và góp ý tận tình của các thầy cô trong trường Đại học Thương Mại
Lời đầu tiên, tôi xin gửi lời cảm ơn đến quý thầy cô đã tận tình dạy bảo tôi trongsuốt quá trình tôi học tập tại trường Đại học Thương Mại
Tôi xin trân trọng cảm ơn các thầy, cô giáo Bộ môn Quản lý kinh tế, Khoa Kinh
tế - Luật, trường Đại học Thương Mại đã trang bị và truyền thụ kiến thức cho tôi trongsuốt quá trình nghiên cứu, học tập tại trường
Đặc biệt, tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến giảng viên hướng dẫn Th.S
Lê Như Quỳnh đã tận tình giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực tập và hoàn thành bàikhoá luận tốt nghiệp này
Đồng thời tôi xin chân thành cảm ơn Ban lãnh đạo Công ty TNHH Hải Linhcùng tập thể cán bộ nhân viên trong phòng kinh doanh, phòng kế toán và toàn bộ anhchị cán bộ nhân viên của Công ty
Mặc dù có nhiều cố gắng song với sự hạn chế kiến thức cũng như thời gian tiếpcận với thực tế chưa nhiều, chuyên đề này không thể tránh khỏi những thiếu sót Kínhmong các thầy cô có những ý kiến đóng góp để chuyên đề được hoàn thiện và đạt kếtquả tốt hơn
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày 17 tháng 04 năm 2019
Sinh viên
Lê Thị Phương Anh
Trang 4DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ HÌNH VẼ
Bảng 2.1.1: Báo cáo kết quả hoạt động phát triển thương mại của Công ty TNHHHải Linh giai đoạn 2016-2018 21
Bảng 2.1.2: Tình hình tiêu thụ sản lượng xăng dầu thực tế so với kế hoạch củaCông ty TNHH Hải Linh giai đoạn 2016-2018 23
Bảng 2.1.3: Doanh thu tiêu thụ mặt hàng xăng dầu của Công ty TNHH Hải Linhgiai đoạn 2016 -2018 24
Biểu đồ 2.1.4: Tình hình lợi nhuận tiêu thụ theo từng sản phẩm của Công tyTNHH Hải Linh giai đoạn 2016-2018 25
Bảng 2.1.5: Thị phần của Công ty TNHH Hải Linh so với các đối thủ cạnh tranhtrong khu vực miền Bắc giai đoạn 2016 -2018 26
Biểu đồ 2.1.6: Nhu cầu sử dụng nguồn nhiên liệu xăng dầu trên khu vực miềnBắc giai đoạn 2016-2018 27
Trang 6LỜI MỞ ĐẦU
Tính cấp thiết của đề tài
Tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế đã và đang ngày càng phát triển theo chiềusâu, gây áp lực về sức cạnh tranh đối với các doanh nghiệp Việt Nam Trong bối cảnhkinh tế thị trường, phát triển thương mại đóng vai trò vô cùng quan trọng trong sự pháttriển của mỗi doanh nghiệp nói riêng và cả nền kinh tế nói chung, đòi hỏi các doanhnghiệp phải nắm được các lợi thế, nắm bắt xu hướng thương mại Bởi vì, thương mại
là khâu nối liền sản xuất với tiêu dùng thông qua việc luân chuyển hàng hóa, dịch vụgiữa người bán và người mua Hoạt động thương mại có vai trò điều tiết sản xuất vìtrong một nền sản xuất hàng hóa mọi sản phẩm đều đem ra trao đổi trên thị trường.Ngành thương mại phát triển giúp cho sự trao đổi được mở rộng Vì vậy, nó thúc đẩy
sự phát triển sản xuất hàng hóa Hoạt động thương mại còn có vai trò hướng dẫn tiêudùng vì nó có thể tạo ra tập quán tiêu dùng mới Do đó, vấn đề phát triển thương mại
đã trở thành một vấn đề quan trọng hàng đầu mà bất cứ doanh nghiệp nào cũng phảiquan tâm Các doanh nghiệp Việt Nam hiện nay, ngoài việc làm thế nào để phát triểnthương mại của doanh nghiệp mình so với nhau còn phải chịu sự cạnh tranh của cácCông ty, tập đoàn nước ngoài có tiềm lực kinh tế mạnh Vì vậy vấn đề phát triểnthương mại không phải là một vấn đề mới, nhưng nó luôn là vấn đề mang tính thời sự,cạnh tranh khiến thương trường ngày càng trở nên nóng bỏng
Ngành kinh doanh nhiên liệu xăng dầu là một trong những ngành quan trọng đốivới sự phát triển kinh tế - chính trị và xã hội của đất nước Về mặt kinh tế, nhiên liệuxăng dầu là một trong những mặt trọng yếu, có lượng tiêu thụ khá lớn cho các ngànhkinh tế khác góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế quốc dân Về mặt xã hội, nhiênliệu xăng dầu không thể thiếu, phục vụ cho phương tiện đi lại của con người, máy móccần nhiên liệu,… góp phần cải thiện đời sống của người dân
Công ty TNHH Hải Linh được thành lập và chính thức đi vào hoạt động năm
2000, là đơn vị hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh xăng dầu Trong suốt quá trìnhhoạt động, Công ty đã từng bước vươn lên để khẳng định mình, tạo chữ tín đối vớikhách hàng trong và ngoài tỉnh nhờ cung cấp nguồn nhiên liệu đạt chuẩn Bên cạnhnhững mặt tích cực trên thì Công ty vẫn còn những tồn tại Qua điều tra cho thấy một
số chính sách phát triển thương mại của Công ty chưa thực sự phù hợp đối với từngkhách hàng, mặt hàng kinh doanh Đây là một trong những nguyên nhân ảnh hưởngđến khả năng thu hồi nợ, thu hút khách hàng ảnh hưởng trực tiếp đến tình hình pháttriển thương mại của Công ty Mặc dù, sản lượng tiêu thụ và doanh thu tăng nhưng sovới các đối thủ cạnh tranh thì doanh thu của Công ty vẫn ở mức chưa ổn định Xuất
Trang 7phát từ tính cấp thiết về lý luận và thực tiễn trên, vấn đề phát triển thương mại mặthàng xăng dầu của Công ty TNHH Hải Linh trên thị trường miền Bắc là vô cùng cầnthiết và quan trọng.
Tổng quan về công trình nghiên cứu
Phát triển thương mại đã và đang nhận được nhiều sự quan tâm của doanh nghiệp
và các nhà nghiên cứu kinh tế vì thế hiện nay số lượng các công trình nghiên cứu vềvấn đề này là rất lớn Trong quá trình nghiên cứu, tìm hiểu cho đề tài này tác giả đã có
cơ hội tiếp cận một số nghiên cứu tiêu biểu có chủ đề nghiên cứu gần với nghiên cứucủa tác giả Dưới đây là một số nghiên cứu tác giả đã tiếp cận được trong quá trìnhthực hiện khóa luận:
[1] Chu Thị Hà (2015), Một số giải pháp phát triển thương mại sản phẩm và mở
rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm của Công ty TNHH vận tải và thương mại Thủy Chính Luận văn tốt nghiệp – Trường Đại học Thăng Long Luận văn đã trình bày
những vấn đề lý luận về thương mại và nghiên cứu thực trạng về vấn đề phát triểnthương mại tại Công ty thương mại Thủy Chính, từ đó đưa ra các đề xuất nhằm pháttriển thương mại cho Công ty Tuy nhiên, công trình mới chỉ đề cập đến thương mạinói chung mà chưa làm rõ vấn đề phát triển thương mại Khóa luận này tiếp tục nghiêncứu và làm rõ hơn các biện pháp phát triển thương mại
[2] Lưu Thái Hòa (2017), Phân tích thực trạng phát triển thương mại xăng dầu
tại Công ty xăng dầu Thừa Thiên Huế, Khóa luận tốt nghiệp – Trường Đại học Kinh tế
Quốc Dân Khóa luận đã hệ thống được cơ sở lý luận chủ yếu của thương mại nóichung và giải pháp thúc đẩy thương mại phát triển doanh nghiệp nói riêng, nghiên cứu,tìm hiểu đánh giá thực trạng tình hình thương mại của Công ty xăng dầu Thừa ThiênHuế, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm khắc phục những khó khăn, hạn chế trong việcthúc đẩy thương mại phát triển mà Công ty đang gặp phải Tuy nhiên, công trình mớichỉ đề cập đến các nhân tố ảnh hưởng đến mức phát triển thương mại của doanhnghiệp, chưa đề cập đến các yếu tố tạo sự phát triển đó của doanh nghiệp Khóa luậnnày tiếp tục nghiên cứu và đề cập đến các yếu tố phát triển thương mại của doanhnghiệp
[3] Ngô Hữu Hoàn (2011), Giải pháp phát triển thương mại sản phẩm chè trên
thị trường nội địa giai đoạn 2011 – 2020 (lấy tổng công ty chè Việt Nam làm đơn vị nghiên cứu điển hình"), Khóa luận tốt nghiệp – Trường Đại học Thương Mại Tác giả
đã đưa ra khái niệm, phân tích bản chất của phát triển thương mại sản phẩm chè Tácgiả sử dụng phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp thông qua phát phiếu điều tra, phỏngvấn; dữ liệu thứ cấp được thu thập từ các sách báo, tài liệu đã được công bố và các tàiliệu, báo cáo nội bộ của các công ty từ đó phân tích các dữ liệu phục vụ nghiên cứu
Trang 8nhờ phương pháp phân tích thống kê, chỉ số, so sánh Tuy nhiên, công trình chưa đisâu nghiên cứu vấn đề phát triển thương mại Khóa luận này tiếp tục nghiên cứu vấn
đề phát triển thương mại một cách cụ thể hơn và đi sâu làm rõ các giải pháp phát triểnthương mại đối với mặt hàng xăng dầu
[4] Hoàng Việt Phương (2013), Giải pháp phát triển thương mại sản phẩm động
cơ điện trên thị trường miền Bắc của công ty chế tạo điện cơ khí Hà Nội, Khóa luận
tốt nghiệp- Đại học Thương Mại Tác giả cũng đã đưa ra được khái niệm, phân tíchbản chất của phát triển thương mại sản phẩm động cơ điện trên thị trường miền Bắc.Tác giả chỉ ra các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển thương mại sản phẩm gồm: nhân
tố thị trường (cung, cầu), năng lực của ngành (vốn, công nghệ), luật pháp, các chínhsách vĩ mô của Nhà nước (tài khóa, tiền tệ, tiền lương ) Tuy nhiên, tác giả mới chỉ đisâu nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển thương mại sản phẩm, màchưa tập trung đưa ra các giải pháp thúc đẩy thương mại phát triển Khóa luận này tiếptục nghiên cứu vấn đề phát triển thương mại và đưa ra các giải pháp cụ thể để thúc đẩyphát triển thương mại sản phẩm nói chung và với mặt hàng xăng dầu nói riêng
[5] Lê Tuấn Tài (2017), Giải pháp phát triển thương mại sản phẩm tại Công ty
chế biến hải sản Vạn Phúc, Khóa luận tốt nghiệp – Trường Đại học Thăng Long Khóa
luận đã đề cập tới các lý thuyết liên quan đến tiêu thụ của doanh nghiệp Khóa luận đãđưa ra các giải pháp cùng những kiến nghị thúc đẩy phát triển thương mại của Công tytrên cơ sở giải quyết các vấn đề về giá cả, chất lượng sản phẩm, chất lượng dịch vụ vàchăm sóc khách hàng Khóa luận của tác giả tiếp tục nghiên cứu vấn đề phát triểnthương mại và đưa ra giải pháp phát triển thương mại nhưng ở một ngành kinh tế khác,
đó là ngành xăng dầu
[6] Nguyễn Văn Thụy (2017), Giải pháp phát triển thương mại của Công ty xăng
dầu Hà Giang, Khóa luận tốt nghiệp – Trường Đại học Kinh tế Quốc Dân Khóa luận
đã hệ thống được cơ sở lý luận chủ yếu của thương mại, đã nghiên cứu, tìm hiểu đánhgiá mức phát triển của Công ty xăng dầu Hà Giang Từ đó nêu lên những thành công,hạn chế trong việc phát triển thương mại, đề xuất các giải pháp nhằm khắc phục nhữngkhó khăn, hạn chế trong phát triển thương mại của Công ty xăng dầu Hà Giang Tuynhiên tác giả chưa đi sâu về nghiên cứu so sánh mức phát triển thương mại Công tytrên từng khu vực, địa bàn Khóa luận này tiếp tục nghiên cứu cơ sở lý luận về thươngmại và đi sâu vào phát triển thương mại trên từng địa bàn ở miền Bắc
Ngoài ra còn nhiều công trình nghiên cứu nổi bật như:
[7] Phan Thị Hương (2010), Giải pháp thị trường nhằm phát triển thương mại
mặt hàng nội thất của Công ty cổ phần đầu tư và thương mại Tân Phong, Khóa luận
tốt nghiệp- Trường Đại học Thương Mại
Trang 9[8] Nguyễn Thị Liên (2013), Phát triển thương mại sản phẩm gạch Tuynel của
CTCP Hoàng Gia, Khóa luận tốt nghiệp - Đại học Thương mại.
[9] Phạm Thị Quỳnh (2015), Phát triển thương mại sản phẩm xe máy điện của
Công ty cổ phần xe điện PEGA, Khóa luận tốt nghiệp- Đại học Kinh tế.
[10] Nguyễn Thị Tuyết (2009), Giải pháp phát triển thương mại mặt hàng thép
trên thị trường miền Bắc, Khóa luận tốt nghiệp- Đại học Thương Mại.
Nhìn chung các công trình nghiên cứu nêu trên đã đi sát vào mục tiêu nghiêncứu, giải quyết vấn đề liên quan tới lý thuyết thương mại, các chỉ tiêu đánh giá haynhững yếu tố ảnh hưởng đến phát triển thương mại của doanh nghiệp Tuy nhiên cáccông trình nghiên cứu trên không có công trình nghiên cứu đi sâu nghiên cứu các nhân
tố, thị trường từng khu vực về cung cấp sản phẩm là nhiên liệu như bài viết của tác giả.Mặc dù không phải là bài viết đầu tiên về Công ty nhưng đề tài của tác giả đã phần nàonói lên tầm quan trọng về chiến lược ngắn và dài hạn của Công ty, đó là “phát triểnthương mại” Đề tài được tiếp cận dưới bộ môn quản lý kinh tế, nó đã đề cập được baoquát toàn bộ thực trạng hoạt động của Công ty cũng như những vấn đề liên quan đếncông tác sản xuất và phát triển thương mại nhiên liệu của doanh nghiệp Vì vậy, với
nội dung nghiên cứu “Phát triển thương mại mặt hàng xăng dầu tại Công ty TNHH
Hải Linh trên thị trường miền Bắc” là nội dung hoàn toàn mới và không trùng lặp với
bất kỳ công trình nghiên cứu nào trước đó
3 Xác lập và tuyên bố các vấn đề nghiên cứu
Xuất phát từ tính cấp thiết từ lý luận và thực tiễn trên, tác giả lựa chọn đề
tài:“Phát triển thương mại mặt hàng xăng dầu tại Công ty TNHH Hải Linh trên thị
trường miền Bắc”.
Đề tài tập trung nghiên cứu giả quyết các vấn đề sau:
- Thương mại là gì? Phát triển thương mại là gì? Sự cần thiết phát triển thươngmại của doanh nghiệp? Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển thương mại của doanhnghiệp?
- Các chỉ tiêu đánh giá phát triển thương mại của doanh nghiệp?
- Thực trạng phát triển thương mại của Công ty TNHH Hải Linh trên thị trườngmiền Bắc giai đoạn 2016 – 2018 như thế nào?
- Công ty TNHH Hải Linh cần làm gì để thúc đẩy hoạt động phát triển thươngmại mặt hàng xăng dầu của mình trên thị trường miền Bắc?
Trang 104 Đối tượng, mục tiêu và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Để đạt được mục tiêu nghiên cứu về cả lý luận và thực tiễn, đề tài tập trungnghiên cứu về hoạt động phát triển thương mại mặt hàng xăng dầu (trên thị trườngmiền Bắc) của Công ty TNHH Hải Linh
4.2.Mục tiêu nghiên cứu
- Mục tiêu chung: Nghiên cứu khái niệm, đặc điểm của thương mại trong doanhnghiệp, thực trạng phát triển thương mại của doanh nghiệp, từ đó đưa ra các biện pháp,kiến nghị nhằm thúc đẩy hoạt động phát triển thương mại sản phẩm trên thị trường nộiđịa
4.3 Phạm vi nghiên cứu
Thời gian: Thu thập dữ liệu, kết quả liên quan tới doanh thu, chi phí, lợi nhuận
của Công ty TNHH Hải Linh trong giai đoạn năm 2016 - 2018, từ đó đề xuất các giảipháp và định hướng đến năm 2025
Không gian: Đề tài được nghiên cứu tại Công ty TNHH Hải Linh trên thị trường
miền Bắc kết hợp nghiên cứu đối sánh một số đối thủ cạnh tranh chính về xăng dầutrên thị trường miền Bắc
Nội dung: Phát triển thương mại của doanh nghiệp được cấu thành từ nhiều yếu
tố, trong phạm vi bài khóa luận này tác giả chỉ tập trung nghiên cứu một số các yếu tốnguồn lực chính về phát triển thương mại của doanh nghiệp gồm: doanh thu tiêu thụ,lợi nhuận, thị phần, công nghệ, uy tín thương hiệu, nhằm góp phần thúc đẩy thươngmại sản phẩm phát triển của Công ty trong thời gian tới trên thị trường miền Bắc
5 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp thu thập dữ liệu
Nguồn dữ liệu thứ cấp thu thập được từ việc thu thập và tham khảo số liệu liênquan đến thương mại sản phẩm trên thị trường miền Bắc của Công ty qua số liệu Công
Trang 11ty ghi chép, qua các Website, các đề tài nghiên cứu trong nước và trên thế giới có nộidung liên quan, sách báo và tài liệu của trường Đại học Thương Mại Dữ liệu thứ cấp
sử dụng trong khóa luận còn được thu thập được từ quá trình thực tập tại Công ty Cụthể:
Nguồn dữ liệu bên trong Công ty: là các báo cáo tài chính hàng năm; báo cáohoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty; các báo cáo nghiên cứu marketing trước
đó Các số liệu doanh thu, lợi nhuận, tình hình kinh doanh của Công ty và các đối thủcạnh tranh trong ba năm 2016 đến năm 2018 từ các bộ phận kinh doanh, kế toán củaCông ty Qua đó, tổng hợp thống kê được doanh thu tiêu thụ, thị phần của Công ty trênthị trường miền Bắc trong những năm gần đây Kết quả của việc thu thập được thống
kê hầu hết ở chương 2 của đề tài, đặc biệt ở các bảng số liệu được thống kê trong khóaluận
Thông qua các phương tiện truyền thông như: internet, báo, tạp chí… để thu thậpcác thông tin cần thiết khác để viết phần tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
Phương pháp phân tích dữ liệu
Bên cạnh phương pháp thu thập số liệu để có đầy đủ các dữ liệu cần thiết, có giátrị cho bài khóa luận mình tác giả còn sử dụng phương pháp xử lý dữ liệu Đó là các
kỹ thuật phân tích, so sánh, đối chiếu kết hợp với những phương pháp khác để nghiêncứu vấn đề có hiệu quả hơn
Phương pháp phân tích, tổng hợp
Tổng hợp các dữ liệu đã có từ phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp và thứ cấp, từcác dữ liệu đó tác giả đi phân tích từng số liệu, thông tin liên quan đến Công ty để thấyđược tình hình, mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến tiêu thụ của Công ty TNHHHải Linh, được sử dụng ở chương 1
Phân tích các số liệu doanh thu, lợi nhuận, thị phần của Công ty và các đối thủcạnh tranh từ đó rút ra được những thành công, tồn tại và nguyên nhân của hoạt độngsản xuất kinh doanh, đưa ra được những giải pháp nhằm thúc đẩy tiêu thụ của doanhnghiệp
Phương pháp thống kê so sánh
Phương pháp này được tiến hành thông qua việc tổng hợp các số liệu và đem rađối chiếu để thấy được sự chênh lệch giữa các năm, sự tăng lên hay giảm đi của cácchỉ tiêu như doanh thu, lợi nhuận, Từ đó đánh giá được thực trạng những điểmmạnh, điểm yếu, những thuận lợi, khó khăn của Công ty trong việc phát triển thươngmại và tìm ra hướng giải pháp cho vấn đề, được sử dụng trong chương 2
Trang 12Kết cấu khóa luận
Ngoài phần tóm lược, lời cảm ơn, mục lục, danh mục bảng biểu, danh mục sơ đồ,hình vẽ, danh mục từ viết tắt, tài liệu tham khảo và các phụ lục thì khóa luận được kếtcấu thành với lời mở đầu và 3 chương:
Chương 1: Một số lý luận cơ bản về phát triển thương mại mặt hàng xăng dầu của doanh nghiệp
Chương 2: Thực trạng phát triển thương mại mặt hàng xăng dầu của Công ty TNHH Hải Linh trên thị trường miền Bắc
Chương 3: Phương hướng và giải pháp phát triển thương mại mặt hàng xăng dầu của Công ty TNHH Hải Linh trên thị trường miền Bắc đến năm 2025
Trang 13CHƯƠNG 1: MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ PHÁT TRIỂN THƯƠNG MẠIMẶT HÀNG XĂNG DẦU CỦA DOANH NGHIỆP
1.1 Một số khái niệm cơ bản
1.1.1 Thương mại
Dưới góc độ kinh tế, thương mại là một khâu của quá trình tái sản xuất xã hội,chúng ta đều nhận thấy đặc trưng chung nhất của thương mại là buôn bán, trao đổihàng hóa và cung ứng dịch vụ gắn với tiền tệ và nhằm mục đích lợi nhuận Từ đó cóthể rút ra bản chất kinh tế chung của thương mại là:
Thương mại là tổng hợp các hiện tượng, các hoạt động và các mối quan hệ kinh
tế gắn liền và phát sinh cùng với trao đổi hàng hóa và cung ứng dịch vụ nhằm mụcđích lợi nhuận
Thương mại hàng hóa là bộ phận của thương mại nói chung, ra đời từ rất lâutrong lịch sử Thương mại hàng hóa là lĩnh vực trao đổi hàng hóa hữu hình, bao gồmtổng thể các hoạt động mua bán hàng hóa và hoạt động hỗ trợ các chủ thể kinh tế thúcđẩy quá trình trao đổi đó diễn ra theo đúng mục tiêu đã xác định
1.1.2 Phát triển thương mại
- Phát triển thương mại mặt hàng là sự nỗ lực cải thiện về quy mô, chất lượng cáchoạt động thương mại trên thị trường, nhằm tối đa hóa tiêu thụ và hiệu quả hoạt độngthương mại cũng như tối đa hóa lợi ích mà khách hàng mong đợi trên thị trường mụctiêu
- Bản chất của phát triển thương mại sản phẩm:
+ Sự gia tăng về quy mô: Sự gia tăng quy mô nếu xét trên góc độ vi mô đượchiểu là sự gia tăng về doanh thu, sản lượng tiêu thụ, số lượng nhà cung ứng Nếu xéttheo góc độ vĩ mô thì nó lại được hiểu là gia tăng về giá trị thương mại, gia tăng tổngmức lưu chuyển hàng hóa trên thị trường… Qua đó biết được với những lợi thế sẵn cócủa doanh nghiệp thì sự gia tăng như vậy thì đã hợp lý hay chưa và có những điềuchỉnh thích hợp Tùy thuộc vào tình hình phát triển kinh tế xã hội của ngành mà quy
mô thương mại cũng có thể tăng hay giảm
+ Sự gia tăng về tốc độ: Thể hiện thông qua việc sản lượng hay doanh thu củanăm sau so với năm trước như thế nào Nếu tốc độ tăng trưởng dương tức là doanh thunăm sau so với năm trước và ngược lại, tốc độ tăng trưởng âm có nghĩa là doan hthuđang giảm đi Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng chỉ là một trong số nhiều chỉ tiêu dùng đểđánh giá tình hình hoạt động của Công ty Để đánh giá chính xác tình hình của Công
ty thì nên dùng thêm nhiều chỉ tiêu khác như tình hình hoạt dộng chung của ngành,biến đổi của nền kinh tế, chính sách vĩ mô,…
Trang 14+ Phát triển thương mại về mặt chất lượng: Thể hiện thông qua cơ cấu mặt hàng,
cơ cấu thị trường tiêu thụ sản phẩm… Phải đánh giá được chất lượng sản phẩm có ảnhhưởng gì tới số lượng tiêu thụ sản phẩm cũng như doanh thu của Công ty như thế nào,xác định vị trí của sản phẩm của Công ty trong lòng khách hàng và so sánh với đối thủcạnh tranh Phát triển thương mại về mặt chất lượng còn được thể hiện thông qua cáchthức sử dụng các nguồn lực thương mại để phát triển thương mại sản phẩm Số lượng
và chất lượng nguồn lực được sử dụng trong thương mại có ảnh hưởng tới khả năngcạnh tranh của sản phẩm, của ngành, của doanh nghiệp và của cả nền kinh tế
+ Sự phát triển đạt được tính tối ưu và hiệu quả: Hiệu quả phản ánh quan hệ sosánh giữa kết quả đạt được với chi phí bỏ ra để đạt được kết quả đó Một phương ánkinh doanh sẽ được coi là tối ưu khi nó đạt được hiệu quả cao nhất, tức là chi phí bỏ ra
để đạt kết quả đó là nhỏ nhất Suy cho cùng, phát triển được coi là tối ưu và hiệu quảkhi nó kết hợp hài hòa giữa các mục tiêu phát triển kinh tế- công bằng xã hội- bảo vệmôi trường và hướng tới phát triển bền vững, nghĩa là sự phát triển đáp ứng các nhucầu của hiện tại mà không gây trở ngại cho việc đáp ứng nhu cầu ở tương lai
- Phát triển thương mại có thể đi theo các hướng khác nhau:
+ Phát triển thương mại theo chiều rộng có thể hiểu là gia tăng quy mô của cáchoạt động, là dung lượng thị trường, số lượng khách hàng, thị phần chiếm lĩnh trên thịtrường, số lượng hàng hóa Phát triển thương mại về chiều rộng là những nỗ lực nhằmtăng doanh số bán hàng, tăng số lượng sản phẩm, mở rộng đối tượng khách hàng,chiếm lĩnh thị trường nhiều hơn
+ Phát triển thương mại theo chiều sâu có thể hiểu là chất lượng của phát triểnthương mại Chiều sâu của phát triển thương mại thể hiện qua 2 tiêu chí đánh giá đó làtốc độ phát triển và sự chuyển dịch cơ cấu của sản phẩm, từ những sản phẩm thô sangnhững sản phẩm tinh, từ những sản phẩm chưa nhiều lao động sang những sản phẩmchứa hàm lượng công nghệ cao, tốn nhiều chất xám, những sản phẩm đắt tiền., có giátrị lớn Phát triển thương mại về chiều sâu là khiến cho tốc độ phát triển nhanh, ổnđịnh hơn, cơ cấu sản phẩm chuyển dịch theo hướng hợp lý hơn, hiệu quả hơn vàhướng tới phát triển bền vững
1.1.3 Mặt hàng xăng dầu
Có rất nhiều khái niệm và định nghĩa khác nhau về mặt hàng xăng dầu từ các nhànghiên cứu, nhà khoa học Theo cách định nghĩa hóa học xăng dầu là tên chung để chỉcác sản phẩm của quá trình lọc dầu mỏ, dùng làm nhiên liệu gồm: xăng động cơ, dầudiezel, dầu hỏa, dầu mazút, nhiên liệu máy bay; các sản phẩm khác dùng làm nhiênliệu động cơ, không bao gồm các loại khí hóa lỏng Xăng dầu là sản phẩm từ dầu mỏvới thành phần cơ bản là các loại cacbuahydro Tùy theo công dụng, xăng dầu được
Trang 15chia thành: các loại xăng, dầu hỏa thông dụng, nhiên liệu phản lực, nhiên liệu diezel vàdầu bôi trơn…
Đặc điểm chung của nhóm sản phẩm này là dễ cháy, đặc biệt khí nén ở áp suấtcao chuyển thành thể khí Khi cháy chúng phát sáng, thể tích tăng đột ngột và sinhnhiệt Xăng dầu là một loại hàng hóa được sử dụng rất rộng rãi trong cuộc sống vàtrong các ngành công nghiệp Xăng dầu được dùng để thắp sáng và tạo nhiệt (xăng,dầu hỏa, nhiên liệu diezel, nhiên liệu phản lực) Xăng dầu dùng cho các loại động cơđốt trong, làm nhiêu liệu dùng cho động cơ nổ diezel, nhiên liệu dùng cho động cơphản lực Nhóm dầu nhờn dùng trong các động cơ nổ với mục đích làm mát động cơ,bôi trơn làm giảm ma sát cho các bộ phận và chi tiết chuyển động làm tăng tuổi thọthiết bị Xăng dầu dùng làm dung môi trong nhiều ngành công nghiệp đặc biệt là côngnghiệp sơn do có khả năng hòa tan nhiều chất hữu cơ
Xăng dầu là loại hàng hóa, là yếu tố đầu vào quan trọng và chưa thể thay thếđược của sản xuất, xăng dầu là năng lượng phục vụ dân sinh, quốc phòng và an ninh
Do xăng dầu là hàng hóa quan trọng nên các quốc gia đều có chính sách, chiến lược vàcác biện pháp quản lý sản xuất, kinh doanh và dự trữ xăng dầu Xăng dầu là mặt hàngchiến lược, có tầm quan trọng, có tác động mạnh mẽ tới sự phát triển kinh tế và sự ổnđịnh xã hội của mỗi quốc gia Xăng dầu là yếu tố đầu vào quan trọng của sản xuất,đồng thời là loại năng lượng có hạn, không thể tái sinh và chưa thể thay thế được Sựbiến động của xăng dầu trên thị trường thế giới ảnh hưởng rất mạnh mẽ đến hoạt độngsản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp nói riêng và của nền kinh tế quốc gia nóichung
1.2 Một số lý thuyết liên quan đến mặt hàng xăng dầu
1.2.1 Đặc điểm
- Đặc điểm về cấu tạo: xăng dầu là sản phẩm từ dầu mỏ với thành phần cơ bản là
các loại cacbuahydro
- Đặc điểm chung về tính chất của nhóm sản phẩm: dễ cháy, đặc biệt khi nén ở
áp suất cao chuyển thành thể khí Khi cháy chúng phát sáng, thể tích tăng đột ngột vàsinh nhiệt
- Đặc điểm riêng về công dụng của từng loại xăng dầu: Xăng dầu là một loại
hàng hoá được sử dụng rất rộng rãi trong cuộc sống và trong các ngành công nghiệp.Xăng dầu được dùng để thắp sáng và tạo nhiệt: xăng, dầu hoả, nhiên liệu diezen, nhiênliệu phản lực Xăng dầu dùng cho các loại động cơ đốt trong Nhiên liệu diezen dùngcho động cơ nổ diezen Nhiên liệu phản lực dùng cho động cơ phản lực Nhóm dầunhờn dùng trong các động cơ nổ với mục đích làm mát động cơ, bôi trơn làm giảmmasat cho các bộ phận và chi tiết chuyển động làm tăng tuổi thọ thiết bị Xăng dầu
Trang 16dùng làm dung môi trong nhiều ngành công nghiệp đặc biệt là công nghiệp sơn do cókhả năng hoà tan nhiều chất hữu cơ.
1.2.2 Phân loại
Để phân loại xăng dầu các nhà khoa học dựa vào công dụng mà phân chia thànhcác nhóm khác nhau Tuỳ theo công dụng xăng dầu được chia thành: xăng, dầu hoảthông dụng, nhiên liệu phản lực, nhiên liệu diezen và dầu bôi trơn
- Xăng: trước đây còn gọi là ét-xăng, là một loại dung dịch nhẹ chứaHyđrocacbon, dễ bay hơi, dễ bốc cháy, được chưng cất từ dầu mỏ Xăng được sử dụngnhư một loại nhiên liệu, dùng để làm chất đốt cho các loại động cơ đốt trong sử dụngxăng, chất đốt dùng trong tiêu dùng, sinh hoạt hàng ngày như đun nấu, một số lò sưởi,trong một số loại bật lửa; làm dung môi hòa tan một số chất, dùng để tẩy một số vếtbẩn bám trên vải, kim loại, kính, nhựa; có trong một số loại vũ khí như súng phun lửa,bom, mìn
Xăng được chế biến từ dầu mỏ bằng phương pháp chưng cất trực tiếp
và cracking, có tỷ trọng d15= từ 0.70 đến 0.75, dễ bay hơi, dễ cháy, có mùi đặc trưng,nhiệt độ sôi từ 35-200 °C Xăng động cơ được dùng làm nhiên liệu cho động cơ đốttrong, kiểu bộ chế hòa khí (động cơ xăng) Có nhiều loại xăng khác nhau như: xăngMogas 90, Mogas 92, Mogas 95…
- Dầu hỏa: là hỗn hợp của các hydrocacbon lỏng không màu, dễ bắt cháy Nó thuđược từ chưng cất phân đoạn dầu mỏ từ nhiệt độ 1500℃ đến 2750℃ Trước kia dầuhỏa được sử dụng như nhiên liệu cho các đèn dầu hỏa, hiện nay nó được sử dụng chủyếu làm nhiên liệu cho máy bay phản lực Một dạng dầu hỏa khác là RP-1 được sửdụng làm nhiên liệu cho tên lửa
- Nhiên liệu diezen: là một loại nhiên liệu lỏng, sản phẩm tinh chế từ dầu mỏ cóthành phần chưng cất nằm giữa dầu hỏa và dầu bôi trơn Chúng được dùng làm nhiênliệu cho động cơ diezen hoặc làm dầu sưởi Các nhiên liệu diezen nặng hơn, với nhiệt
độ bốc hơi từ 315 tới 4250℃ còn gọi là dầu Mazut Dầu diezen thường được sử dụngcho tàu thủy
- Dầu bôi trơn: dầu bôi trơn động cơ, còn gọi là dầu nhớt, dầu nhờn Dầu bôitrơn động cơ chiếm khoảng 40% dầu bôi trơn ở các nước công nghiệp
Ngoài các sản phẩm chính trên còn có một số sản phẩm khác thu được từ quátrình lọc dầu như: hắc ín, nhựa đường, các nhiên liệu khác
1.2.3 Công dụng
Xăng dầu là một loại hàng hóa được sử dụng rất rộng rãi trong cuộc sống vàtrong các ngành công nghiệp Xăng dầu được dùng để thắp sáng và tạo nhiệt (xăng,dầu hỏa, nhiên liệu diezel, nhiên liệu phản lực) Xăng dầu dùng cho các loại động cơ
Trang 17đốt trong, làm nhiêu liệu dùng cho động cơ nổ diezel, nhiên liệu dùng cho động cơphản lực Nhóm dầu nhờn dùng trong các động cơ nổ với mục đích làm mát động cơ,bôi trơn làm giảm ma sát cho các bộ phận và chi tiết chuyển động làm tăng tuổi thọthiết bị Xăng dầu dùng làm dung môi trong nhiều ngành công nghiệp đặc biệt là côngnghiệp sơn do có khả năng hòa tan nhiều chất hữu cơ.
1.3 Một số lý thuyết liên quan đến phát triển thương mại mặt hàng xăng dầu củadoanh nghiệp
1.3.1 Vai trò của hoạt động phát triển thương mại
1.3.1.1.Vai trò đối với nền kinh tế quốc dân
Góp phần vào giải quyết các mối quan hệ liên quan đến các cân đối lớn của nềnkinh tế thông qua thị trường như cung- cầu, tiền- hàng, tích lũy- tiêu dùng….Việc pháttriển thương mại sản phẩm kéo theo một loạt các quan hệ kinh tế liên quan khác đồngthời xảy ra Từ đó các quan hệ kinh tế được giải quyết một cách thông suốt, tạo đà cho
sự phát triển chung; đẩy nhanh quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế các ngành, vùngđịa phương theo hướng công nghiệp, dịch vụ Góp phần vào sự ổn định và phát triểnlành mạnh của thị trường nội địa
Thúc đẩy hoạt động của nền kinh tế, tăng trưởng kinh tế và thực hiện côngnghiệp hóa- hiện đại hóa nền kinh tế quốc gia Phát triển thương mại giúp gắp kết sảnxuất với tiêu dùng, từ đó giúp cho quá trình sản xuất diễn ra một cách thuận tiện, dòngvốn được lưu chuyển tuần hoàn, đáp ứng nhu cầu về hàng hóa, dịch vụ; hướng dẫn tiêudùng hợp lý, kích thích tiêu dùng của xã hội Vì vậy, góp phần thúc đẩy hoạt động sảnxuất của quốc gia, đóng góp vào sự tăng trưởng của nền kinh tế
Thúc đẩy hợp tác giữa các chủ thể kinh doanh trong nước với các chủ thể kinhdoanh nước ngoài Bên cạnh yếu tố cạnh tranh thì xu hướng hợp tác phát triển cũngdiễn ra giúp giải quyết vấn đề phân công lao động quốc tế và góp phần đẩy mạnh hợptác quốc tế, giải quyết việc làm cho xã hội và cải thiện đời sống của nhân dân
1.3.1.2 Đối với doanh nghiệp
Đối với mỗi doanh nghiệp, phát triển thương mại giúp doanh nghiệp tăng doanhthu, lợi nhuận, góp phần thúc đẩy sản xuất, mở rộng quy mô kinh doanh Gắn liền sảnxuất với tiêu dùng, thúc đẩy lưu thông hàng hoá tránh sự tắc nghẽn trong lưu thông,giải quyết vòng tuần hoàn sản xuất- lưu thông- phân phối- tiêu dùng Đồng thời, nângcao thương hiệu cho doanh nghiệp, tạo lợi thế cạnh tranh, mở rộng thị trường tiêu thụ,gia tăng thị phần, góp phần vào sự phát triển bền vững của doanh nghiệp trên thịtrường
Trang 181.3.1.3 Đối với người tiêu dùng
Đáp ứng nhu cầu sử dụng nhiên liệu cho sinh hoạt của người tiêu dùng Xã hộicàng phát triển thì nhu cầu sử dụng mặt hàng xăng dầu ngày càng cao cả về số lượng
và chất lượng
1.3.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển thương mại của doanh nghiệp
1.3.2.1 Nhân tố bên trong doanh nghiệp
- Giá bán sản phẩm
Giá cả hàng hóa là một trong những nhân tố chủ yếu tác động tới hoạt động tiêuthụ – Giá cả hàng hóa có thể kích thích hay hạn chế cung cầu trên thị trường và do đóảnh hưởng đến tiêu thụ Xác định giá đúng sẽ thu hút được khách hàng đảm bảo khảnăng tiêu thụ thu được lợi nhuận cao nhất hay tránh được ứ đọng, hạn chế thua lỗ Tuỳtừng môi trường, từng đoạn thị trường mà các doanh nghiệp nên đặt giá cao hay thấp
để có thể thu hút được nhiều khách hàng, và do đó sẽ bán được nhiều hàng hóa, tăngdoanh số bán hàng cho doanh nghiệp mình Hơn nữa giá cả phải được điều chỉnh linhhoạt trong từng giai đoạn kinh doanh, từng thời kỳ phát triển hay chu kỳ kinh doanh đểnhằm thu hút khách hàng và kích thích sự tiêu dùng của họ, làm tăng tốc độ tiêu thụsản phẩm hàng hóa của doanh nghiệp, góp phần phát triển thương mại sản phẩm.Giá cả ảnh hưởng mạnh tới hoạt động tiêu thụ do vậy nó cũng được sử dụng nhưmột vũ khí trong cạnh tranh nhất là trong điều kiện thu nhập của người dân còn thấp.Xăng dầu là loại sản phẩm mà giá cả chịu nhiều sự biến động của thị trường vì vậydoanh nghiệp cần theo dõi sát sao sự biến động này để chủ động điều chỉnh giá cá hợp
lý và chủ động Do đó việc định hướng, xây dựng kế hoạch đúng đắn về giá cả là mộtđiều kiện quan trọng cho việc tăng tốc độ phát triển thương mại sản phẩm hàng hóacủa các doanh nghiệp hiện nay
- Chất lượng sản phẩm
Khi nói đến chất lượng sản phẩm hàng hóa là nói đến những đặc tính nội tại củasản phẩm được xác định bằng những thông số có thể đo được hoặc so sánh được phùhợp với điều kiện hiện tại và thoả mãn được những nhu cầu hiện tại nhất định của xãhội
Người tiêu dùng khi mua hàng trước hết nghĩ tới khả năng hàng hóa thoả mãnnhu cầu của họ, tới chất lượng mà nó có Trong điều kiện hiện tại chất lượng là yếu tốquan trọng bậc nhất mà các doanh nghiệp lớn thường sử dụng trong cạnh tranh vì nóđem lại khả năng “chiến thắng vững chắc” Đây cũng là con đường mà doanh nghiệpthu hút khách hàng và tạo dựng, giữ gìn chữ tín tốt nhất Xăng dầu là sản phẩm thuộcnhóm nhiên liệu vì vậy chất lượng của sản phẩm là vô cùng quan trọng Bởi lẽ chấtlượng xăng dầu tốt sẽ quyết định đến độ an toàn, chất lượng khi sử dụng Do đó doanh
Trang 19nghiệp nào có chất lượng cao hơn sẽ thu hút được nhiều khách hàng về mình Khikhách hàng biết đến chất lượng sản phẩm hàng hóa của doanh nghiệp và tin vào chấtlượng thì họ sẽ mua hàng của doanh nghiệp Điều đó cho thấy doanh nghiệp không chỉbán được hàng duy trì được thị trường truyền thống mà còn mở rộng được thị trườngmới, củng cố thêm vị trí của doanh nghiệp trên thị trường.
Mục tiêu cao nhất của doanh nghiệp là mục tiêu lợi nhuận nhưng để đạt được lợinhuận thì doanh nghiệp phải tiêu thụ được hàng hóa và thu tiền về tức là được kháchhàng chấp nhận Muốn vậy ngoài yếu tố giá cả doanh nghiệp phải chú trọng tới yếu tốchất lượng, chính chất lượng sản phẩm có thể tạo nên vị thế vững chắc của sản phẩmtrên thị trường Đồng thời chất lượng sẽ thu hút khách hàng lâu dài, bền vững và làmcho khách hàng trung thành với sản phẩm hàng hóa của doanh nghiệp
Ảnh hưởng của công tác xúc tiến
Xúc tiến là công cụ qua trọng đẩy mạnh công tác bán hàng, nó giúp người muahiểu biết về sản phẩm, thế lực và uy tín của doanh nghiệp, xúc tiến tạo điều kiện đưanhanh mặt hàng cũng như sản phẩm của Công ty vào thị trường, tiếp cận đến nhữngkhách hàng tềm năng và tạo niềm tin với người tiêu dùng
Mục tiêu chiến lược phát triển của doanh nghiệp
Mục tiêu và chiếc lược là một trong những nhân tố ảnh hưởng trực tiếp đến hoạtđộng tiêu thụ của doanh nghiệp Có một mục tiêu, chiến lược đúng đắn, xác định vàphân tích nhu cầu thị trường rõ ràng doanh nghiệp có thể kịp thời cung cấp sản phẩmhay mặt hàng của mình đến khách hàng Thực hiện được mục tiêu và chiến lược vềtiêu thụ sẽ mang lại doanh thu, lợi nhuận để doanh nghiệp tiếp tục mở rộng hoạt độngsản xuất của mình
Ngoài các nhân tố chính trên hoạt động tiêu thụ sản phẩm còn chịu ảnh hưởngcủa các nhân tố khác bên trong doanh nghiệp như:
+ Mức độ kiểm soát số lượng các kênh phân phối
+ Dịch vụ sau bán hàng
+ Công tác dự trữ hàng hóa để đáp ứng nhu cầu…
1.3.2.2 Các nhân tố bên ngoài doanh nghiệp
- Môi trường kinh doanh xăng dầu trên thế giới và khu vực
Việt Nam có lượng dầu mỏ tương đối song chủ yếu khai thác xuất thô, công nghệchế biến còn lạc hậu, nhu cầu sử dụng xăng dầu nhất là xăng dầu công nghệ cao phảinhập từ nước ngoài Mặt khác nguồn dầu mỏ trên thế giới ngay càng cạn kiệt, tàinguyên không tái sinh, hàng hóa thay thế xăng dầu hạn chế trong khi đó nhu cầu sửdụng ngày càng lớn khiến cho giá xăng dầu nhập khẩu ngày càng tăng Tình hình trên
dã ảnh hưởng đến giá xăng dầu trong nước biến động không ổn định Điều này tác
Trang 20động trực tiếp đến giá xăng dầu của từng Công ty Đây cũng là một trong những nhân
tố ảnh hưởng lớn đến hoạt động cung cấp và tiêu thụ xăng dầu nước ta nói chung vàtừng doanh nghiệp trong nước nói riêng
- Các nhân tố về mặt chính trị pháp luật
Các nhân tố chính trị pháp luật chi phối mạnh mẽ đến hoạt động thương mại củadoanh nghiệp Đặc biệt xăng dầu là sản phẩm ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động anninh quốc gia vì vậy mặt hàng này sẽ chịu nhiều tác động của pháp luật Khi một nềnchính trị ổn định nó là tiền đề thúc đẩy hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, gópphần nâng cao đời sống người dân, gia tăng nhu cầu tiêu dùng và ngược lại Mức độhoàn thiện, sự thay đổi của pháp luật có ảnh hưởng lớn tới việc hoạch định chiến lượckinh doanh của doanh nghiệp do đó ảnh hưởng đến hoạt động thương mại của doanhnghiệp
- Môi trường địa lý
Các yếu tố địa lý từ lâu đã được nghiên cứu và được xem xét để có kết luận vềhoạt động kinh doanh cũng như tiêu thụ sản phẩm Khi môi trường địa lý như khoảngcách, địa điểm bán hàng, giao thông thuận lợi tác động trực tiếp đến việc xúc tiến bánhàng của doanh nghiệp Đối với mặt hàng xăng dầu là mặt hàng có đặc điểm rất dễcháy nổ khi khoảng cách gần giúp cho quá trình vận chuyển nhanh hơn, đảm bảo antoàn hơn tiết kiệm chi phí vận chuyển Hay khi địa điểm bán hàng tốt sẽ thu hút nhiềukhách hàng từ đó tăng sản lượng tiêu thụ của doanh nghiệp Có thể nói yếu tố địa lýảnh hưởng trực tiếp đến mọi hoạt động phát triển thương mại của doanh nghiệp
1.4 Các chỉ tiêu, nguyên tắc và chính sách thúc đẩy phát triển thương mại sảnphẩm của doanh nghiệp
1.4.1 Các chỉ tiêu phát triển thương mại của doanh nghiệp
1.4.1.1 Chỉ tiêu về quy mô
Tổng giá trị thương mại, số lượng tiêu thụ, tổng lượng tiêu thụ mà ngành hàngđạt được nói chung và của từng doanh nghiệp nói riêng, % của tăng trưởng số lượng:
so sánh giữa các kì với nhau hoặc các năm với nhau
- Doanh thu: là thu nhập mà doanh nghiệp nhận được từ việc bán hàng hóa vàdịch vụ được tính bằng giá của thị trường (P) của hàng hóa nhân với lượng hàng hóabán ra (Q)
- Tổng doanh thu là toàn bộ số tiền mà doanh nghiệp nhận được khi bán mộtlượng sản phẩm nhất định
Công thức: TR=P*Q
Trong đó: TR: Tổng doanh thu
P: Giá bán một đơn vị sản phẩm
Trang 21Q: Số lượng sản phẩm bán ra
- Lợi nhuận: Là chỉ tiêu tổng hợp phản ánh kết quả của mọi hoạt động kinhdoanh trong một thời kì nhất định, nó là chỉ tiêu cơ bản nhất để phân tích hiệu quả hoạtđộng kinh doanh Lợi nhuận của hoạt động kinh doanh chính là phần chênh lệch giữatổng doanh thu và tổng chi phiscuar hoạt động kinh doanh trong kỳ
Công thức: Lợi nhuận= Tổng doanh thu- Tổng chi phí
Lợi nhuận là đại lượng tuyệt đối đánh giá hoạt động kinh doanh song bản thân nómới chỉ biểu hiện một cách đơn giản mối quan hệ so sánh giữa thu và chi, muốn đưađược đánh giá sâu rộng hơn ta phải sử dụng các chỉ tiêu tỷ suất lợi nhuận hau còn gọi
là chỉ tiêu doanh lợi
- Thị phần là phần thị trường tiêu thụ sản phẩm mà doanh nghiệp chiếm lĩnh.Thị phần= doanh số bán hàng của doanh nghiệp/ Tổng doanh số của thị trườngHay Thị phần= số sản phẩm bán ra của doanh nghiệp/ tổng sản phẩm tiêu thụ củathị trường
Thị phần nói rõ phần sản phẩm tiêu thụ của riêng doanh nghiệp so với tổng sảnphẩm tiêu thụ trên thị trường Để giành giật mục tiêu thị phần trước đối thủ, doanhnghiệp thường phải có chính sách giá phù hợp thông qua mức giảm giá cần thiết, nhất
là khi bắt đầu thâm nhập thị trường mới
1.4.1.2 Chỉ tiêu về chất lượng
Điều này được thể hiện thông qua tốc độ phát triển hay tính ổn định, bền vữngtrong phát triển thương mại Sự chuyển dịch hợp lý về cơ cấu sản phẩm, cơ cấu thịtrường, phương thức phân phối, mẫu mã sản phẩm
Tốc độ tăng trưởng: là tỷ lệ gia tăng doanh thu từ dịch vụ bán lẻ năm sau so vớinăm trước
Công thức tính: G= ( TR2- TR1)/TR1
Trong đó: TR1: Doanh thu năm trước
TR2: Doanh thu năm sau
1.4.1.3 Chỉ tiêu về hiệu quả
Hiệu quả thương mại phản ánh quan hệ so sánh giữa kết quả đạt được với chi phí
bỏ ra của quá trình trao đổi hàng hóa, dịch vụ trên thị trường Thực chất đó là trình độ
sử dụng các nguồn lực trong thương mại nhằm đạt tới những mục tiêu đã xác định.Công thức chung biểu hiện hiệu quả thương mai:
Hiệu quả thương mại= Kết quả đạt được/ Chi phí sử dụng nguồn lực
Hiệu quả thương mại của doanh nghiệp là hiệu quả tổ chức úa trình mua bánhàng hóa và dịch vụ Đó chính là thước đo phản ánh trình độ sử dụng các nguồn lựccủa các Công ty hay cơ sở kinh doanh trong khâu mua bán hàng hóa, khâu vận chuyển
Trang 22và kho hàng hoặc trong sản xuất, phân phối, cung ứng và marketing các sản phẩm dịch
vụ Đối với các doanh nghiệp sản xuất, hiệu quả thương mại chính là hiệu quả mua cácnhân tố đầu vào và tiêu thj sản phẩm ở đầu ra Đối với các doanh nghiệp thương mại,cấp độ hiệu quả này chính là hiệu quả kinh doanh thương mại
- Tỷ suất lợi nhuận là đại lương tương đối dùng để đánh giá hiệu quả hoạt độngkinh doanh, nó được xác định thông qua sự so sánh giữa các chỉ tiêu lợi nhuận với cácchỉ tiêu đặc thù của mọi hoạt động kinh doanh là doanh thu, vốn, chi phí Từ đó ta cócông thức sau:
Hoặc là: Tỷ suất LN= LN/VĐT
Đây là một chỉ tiêu rất quan trọng phản ánh hiệu quả sản xuất kinh doanh củaCông ty Chỉ tiêu sẽ cho biết 1 đồng vốn của Công ty sẽ cho bao nhiêu đồng lợi nhuận.1.4.2 Các nguyên tắc phát triển thương mại của doanh nghiệp
Phát triển tuân theo luật pháp và dựa trên định hướng phát triển thương mại củanhà nước
Phát triển thương mại phải phù hợp với điều kiện phát triển của đất nước trongtừng giai đoạn Nhà nước giữ vai trò định hướng, xây dựng và hoàn thiện thể chế chophát triển công nghiệp, tạo dựng môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi, ổn định,cạnh tranh bình đẳng, lành mạnh Đây là nguyên tắc quan trọng tạo tiền đề cho sự pháttriển thương mại của các ngành Phát triển thương mại mặt hàng xăng dầu phải dựatrên những định hướng của Nhà nước mới có thể đạt hiệu quả cao và phát triển bềnvững
Tuy nhiên không phải chính sách nào Nhà nước đưa ra cũng thực sự phù hợp đểphát triển Doanh nghiệp cần có sự nhìn nhận, nghiên cứu để vận dụng một cách hiệuquả và linh hoạt, tận dụng những cơ hội mà Nhà nước đưa ra và hạn chế những ảnhhưởng tiêu cực, cùng với Nhà nước thực hiện những mục tiêu vĩ mô
Phát triển dựa trên lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp
Trang 23Ngành xăng dầu hiện nay đang có tốc độ phát triển mạnh mẽ và nhanh chóng Sovới quá trình phát triển của một số quốc gia khác, Mỗi doanh nghiệp kinh doanh xăngdầu cần phải hình thành và duy trì những lợi thế riêng để thúc đẩy nhanh hơn quá trìnhphát triển thương mại Lợi thế đó có thể là lợi thế về nguồn nhân lực chất lượng cao,lợi thế về vốn, thu hút đầu tư, về giá thành, uy tín của doanh nghiệp…
Phát triển thương mại cả về chiều rộng và chiều sâu
Thời điểm hiện tại, thị trường xăng dầu Việt Nam đang trong giai đoạn đòi hỏiphát triển theo cả chiều rộng và chiều sâu, chú trọng phát triển theo chiều sâu Có nhưvậy các doanh nghiệp mới tạo được sự đột phá trong nâng cao năng suất, chất lượng,sức cạnh tranh của mặt hàng xăng dầu
Phát triển thương mại theo hướng mục tiêu chung của doanh nghiệp
Mỗi doanh nghiệp luôn phải định hướng phát triển theo mục tiêu chung củadoanh nghiệp và những mục tiêu cụ thể trong từng giai đoạn Xác định mục tiêu hoạtđộng giúp doanh nghiệp định hình được hướng đi của doanh nghiệp cũng như đưa rachiến lược, chiến thuật hợp lý Vì thế, hoạt động phát triển thương mại mặt hàng xăngdầu phải được lên kế hoạch để phù hợp với mục tiêu chung, mục tiêu cụ thể theo từnggiai đoạn phát triển của Công ty để có thể thay đổi linh hoạt và đạt hiệu quả cao
Phát triển dựa trên mối quan hệ cung - cầu trên thị trường
Thị trường là nơi cung và cầu gặp nhau, từ đó các giao dịch mua bán hàng hóa,dịch vụ sẽ được tiến hành Doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh xăng dầu cần có sựđầu tư thời gian nghiên cứu thị trường để nắm bắt rõ nhu cầu của thị trường và có sựđiều chỉnh về lượng cung tùy theo từng giai đoạn Có như vậy mới đảm bảo hiệu quảcao trong hoạt động kinh doanh
1.4.3 Các chính sách phát triển thương mại của doanh nghiệp
1.4.3.1 Chính sách về giá
Giá là một trong những nhân tố ảnh hưởng trực tiếp đến việc tiêu thụ với một sảnphẩm nào đó Khi giá hàng hóa, dịch vụ tăng sẽ làm cho nhu cầu tiêu thụ về hàng hóa,dịch vụ đó giảm và ngược lại Như vậy, để thúc đẩy hoạt động phát triển thương mạisản phẩm, các doanh nghiệp cần có chiến lược định giá thích hợp với một mức giá đưa
ra là tốt nhất Mức giá tốt nhất ở đây là mức giá vừa đảm bảo lợi nhuận cho doanhnghiệp, vừa đảm bảo khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường, đồng thờiđáp ứng được nhu cầu của người tiêu dùng
1.4.3.2 Chính sách sản phẩm
Sản phẩm là một trong những nhân tố có ảnh hưởng lớn đến nhu cầu tiêu dùngcủa người tiêu dùng trên thị trường Nói đến sản phẩm người ta nghĩ ngay đến: chủngloại, chất lượng, mẫu mã,… sản phẩm có tốt, thị trường mới lựa chọn Trong điều kiện
Trang 24cạnh tranh gay gắt như hiện này thì việc tạo ra sản phẩm hội tụ những ưu điểm kể trên
là hết sức cần thiết Vậy làm sao để biết sản phẩm mình đang kinh doanh đã tốt chưa?
Để trả lời câu hỏi trên, trước hết doanh nghiệp phải đi nghiên cứu thị trường để biếtđược nhu cầu sản phẩm đang kinh doanh như thế nào, từ đó so sánh với sản phẩm củađối thủ cạnh tranh để có những điều chỉnh hợp lý, hoàn thiện sản phẩm hơn Khi sảnphẩm đã đáp ứng tốt cầu thị trường thì chắc chắn hoạt động thương mại của doanhnghiệp sẽ đạt kết quả mong muốn
1.4.3.3 Chính sách khác biệt hóa sản phẩm
Chính sách khác biệt hoá sản phẩm gắn với việc xác định chất lượng và hình thứcbiểu hiện của sản phẩm, những thay đổi về sản phẩm theo sự phát triển của doanhnghiệp, hình thành các nhóm sản phẩm đáp ứng sự đa dạng về nhu cầu và cầu củangười tiêu dùng Thực chất khác biệt hóa sản phẩm là tạo ra các sản phẩm dịch vụ cóđặc tính, tính năng kỹ thuật nổi trội so với các đối thủ cạnh tranh Đặc tính khác biệtcủa sản phẩm có thể là: chất lượng, đổi mới, độ tin cậy, dịch vụ kèm theo sản phẩm, vàrất nhiều các yếu tố khác nữa
Thực hiện chính sách này doanh nghiệp này có khả năng thoả mãn nhu cầu kháchhàng theo cách mà các đối thủ cạnh tranh không làm được, do đó doanh nghiệp có thểthúc đẩy hoạt động thương mại của mình phát triển Các doanh nghiệp phải có sự phốihợp chặt chẽ giữa chính sách phát triển chất lượng sản phẩm với các bộ phận có liênquan như marketing , nghiên cứu thị trường để đề ra các chính sách khuyến mại, baogói, và dịch vụ đáp ứng được đòi hỏi của khách hàng đối với sản phẩm Vì vậy, vấn đềquan trọng nhất là xác định các nguyên tắc, hình thức phối hợp đồng bộ các bộ phậnnghiên cứu và phát triển, marketing, bán hàng
1.4.3.4 Chính sách về thị trường và mạng lưới tiêu thụ
Lựa chọn thị trường và thiết lập mạng lưới các kênh tiêu thụ đúng đắn có ý nghĩa
to lớn trong việc phát triển thương mại sản phẩm
Chủ thể của thị trường bao gồm những người mua, người bán, hàng hóa dịch vụ
Do đó, nói đến chính sách thị trường là nói tới các chính sách liên quan khách hàng,nhà cung cấp và sản phẩm Tiêu thụ hàng hóa được diễn ra trên thị trường, muốn thúcđẩy hoạt động tiêu thụ đòi hỏi doanh nghiệp cần có những chính sách thị trường hợp
lý Đối với người mua, doanh nghiệp cần phải tìm hiểu nghiên cứu nhu cầu, thị hiếu,
sở thích, đánh giá được ưu nhược điểm của sản phẩm doanh nghiệp đang kinh doanhtrên mỗi phân đoạn thị trường Nghiên cứu sản phẩm có thỏa mãn các nhu cầu không?Thỏa mãn tốt nhất đối với những đoạn thị trường nào? Xác định được đoạn thị trường
mà sản phẩm của doanh nghiệp có thể đáp ứng tốt nhất khi đó doanh nghiệp đã xácđịnh được thị trường mục tiêu Người cung cấp bao gồm: doanh nghiệp và các đối thủ