Ebook Hành chính nhà nước trong xu thế toàn cầu hoá: Phần 2

Mời các bạn cùng tham khảo tiếp nội dung cuốn sách Hành chính nhà nước trong xu thế toàn cầu hoá của do Nguyễn Hữu Hải chủ biên biên soạn qua phần 2 sau đây. Nội dung phần này trình bày nền hành chính nước ta trong xu hướng toàn cầu hóa qua nội dung chương 3.

i ẢNH HƯỎNG CỦA TOÀN CẨU HOÁ ĐẾN NƯỚC TA

L à m ộ t nước đ a n g p h á t triể n ỏ t r ìn h độ còn th ấ p

so vớ i các nước tro n g k h u vự c và th ê giói, V iệ t N a m

đ a n g đ ối d iệ n với n h ữ n g m ôi quan hệ vư ợ t ra n g o à i

b iê n g iớ i quốc g ia và k h u vực, đạt tới q u y m ô to à n th ê

g iớ i tr ê n đ ầ y đủ các lĩn h vự c của đời sống D ù m uôn ,

d ù k h ô n g t h ì q u á t r ìn h to à n cầu hoá đã v à v ẫ n đ a n g tiế p tụ c th iế t lậ p n h ữ n g ả n h hương củ a nó lê n m ọi

m ặ t đời sông x ã h ộ i V iệ t N a m k h i “Việt N a m muốn làm bạn với các nước"

K h i tiế p cậ n với to à n cầ u hoá, ở V iệ t N a m x u ấ t

h iệ n n h iề u q u a n đ iể m k h á c nhau N hóm ý kiến th ứ

HÀNH CHÍNH NHÀ Nưức TRONG xu THÊ TOÀN CẨU HOẤ

x u th ế to à n cầ u hoá, cần lưu ý:

T h ứ nhất, đ â y c h ỉ là n h ữ n g lợ i t h ế tiề m n ă n g , do vậy, đôi v ó i m ộ t nước nghèo, c h ậ m p h á t t r iể n n h ư nưốc ta t h ì v iệ c b iế n tiề m n ă n g th à n h lợ i íc h th ự c t ế

là r ấ t k h ó k h ă n ;

T h ứ h a i, n ế u x e m x é t các lợ i t h ế n ày d ư ới n h ữ n g góc độ k h á c n h a u t h ì nó lạ i có th ể bộc lộ n h ữ n g k h ía

Chuang III Nên hành chinh nựớc ta

trong xu thế toàn cầu hoá

h oả n g n g h iê m trọ n g đã vư ợ t q u a n h iề u th á c h th ứ c, tự

đứ ng t r ê n đôi ch â n củ a m ìn h , đạt m ứ c tă n g trư ở n g

k h á k h ả q u a n T ừ n ă m 1991 đến n ă m 1997, tốíc độ

tă n g trư ở n g b ìn h q u â n h à n g n ă m củ a V iệ t N a m đ ạ t 8,2% /năm ; từ n ă m 2001 đến n ă m 2 0 0 5 đ ạ t k h o ả n g 7,4% /năm , ở m ức cao tro n g k h u vực Đ ô n g N a m Á

(.Xem bảng 9, tr.300).

C u ộ c k h ủ n g h o ả n g tà i c h ín h , tiề n tệ ở Đ ô n g N a m

Á đã có tá c động h ế t sức to lớ n đến n ề n k in h tê củ a nước ta N ă m 1999, m ứ c tă n g trư ở n g G D P g iả m còn 4,6%, đ ầ u tư nước n g o à i củ n g g iả m sú t, c h ỉ còn c h iế m 17,3% tro n g cơ cấ u vốn đ ầu tư theo th à n h p h ầ n k in h tế; đồng th ò i, n ả y s in h n h iề u v ấ n đề p h ứ c tạ p về k in h

tê - xã h ội, đồng tiề n V iệ t N a m b ị m ấ t g iá m ạ n h trê n

t h ị trư ờ n g th ê giới (.Xem bảng 10, tr 301, 302).

T ạ i th ờ i đ iể m n à y, V iệ t N a m v ẫ n là m ộ t nưốc n ô n g

n g h iệ p lạ c h ậ u C h ú n g ta m ới bước đ ầ u tiế n h à n h công n g h iệ p h oá - h iệ n đ ạ i h oá đất nước, th u ộ c n h ó m

n h ữ n g nước được xếp và o h ạ n g nghèo n h ấ t k h u vự c và

th ê g iớ i {Xem bảng 11, tr.303, 304).

' Tham gia quá trình toàn cầu hoá, đặc b iệ t là hội

n h ậ p v ó i A S E A N và A F T A , A P E C W T O v ừ a là cơ h ộ i

th u ậ n lợ i, v ừ a là th á c h thứ c, k h ó k h ă n đ ố ì v ớ i nước ta tro n g th ờ i đ iể m h iệ n tạ i

HÀNH CHÍNH NHÀ Nưửc TRONG xu THÊ TOÀN CẨU HOÁ

1 Tác động đến kinh tế

M ỏ rộng th ị trưàng

N ư ớc ta là nư óc có số d â n đông (83,14 t r iệ u n g ư ò i)U)

n h ư n g m ức sống th ấ p (th u n h ậ p đầu n g ư ờ i n ă m 2004

là 8.694.000đ/ngư ời/năm ) D o vậy, trê n th ự c tế, d u n g

lư ợ n g th ị trư ờ n g nước ta nhỏ H ơ n nữ a, các b ấ t động

sả n và n g u ồ n lự c con n g ư ờ i ở nước ta c h ư a th ự c sự

th a m g ia vào t h ị trư ờ n g v ớ i tư cách h à n g h oá đ ầ y đủ

củ a nó, đ iề u đó là m cho t h ị trư ờ n g cà n g hẹp

T ă n g d u n g lư ợ n g t h ị trư ờ n g có th ể được th ự c h iệ n

Chương III Nền hành chính lụtóc ta

trong xu thế toàn cẩu hoá

V à với việc c h ín h th ứ c trỏ th a n h th à n h v iê n th ứ

150 củ a T ổ chứ c T h ư ơ n g m ạ i T h ế g iớ i W T O và o n g à y 07.11.2006, nưởc ta đương n h iê n được h ư ở n g q u y ề n

ưu đ ã i tố i h u ệ quổc th ư ơ n g m ạ i vớ i 149 nước th à n h

v iê n còn lạ i, do vậy, h à n g hoá nước ta x u ấ t k h ẩ u sa n g các nước sẽ dễ d à n g hơn

T ừ 2020, h à n g rào t h u ế q u a n c ủ a các nước A P E C

sẽ được b ã i bỏ, h à n g hoá nước ta sẻ có n h iề u đ iề u k iệ n

th â m n h ậ p th ị trư ờ n g các nươc tr o n g k h ố i này

Q u á t r ìn h to à n c ầ u h oá đã từ n g bư ớc g iú p c h ú n g

ta m ở rộ n g t h ị trư ờ n g b ên n g o ả i T u y n h iê n , n ư óc ta

có b á n được h à n g h oá r a b ê n n g o à i h a y k h ô n g còn

tu ỳ th u ộ c và o các yế u tô՜ k h á c V iệ c h ộ i n h ậ p k h ô n g

n h ữ n g có tá c động tíc h cực tớ i v iệ c m ở rộ n g t h ị trư ờ n g m à còn có n h ữ n g tá c đ ộn g t iê u cự c n h ấ t đ ịn h , đặc b iệ t vớ i n h ữ n g nưóc n g h è o v à lạ c h ậ u n h ư nư óc ta: p h ả i là m g ì để n h ữ n g h à n g hoá, d ịc h v ụ c ủ a V iệ t

N a m k h ô n g b ị “bóp nghẹt” bởi n h ữ n g “đại g i a ’ t r ê n

t h ị trư ờ n g t h ế g iớ i? Đ â y c ũ n g là đ iề u m à các n h à

q u ả n lý và các n h à k in h d o a n h V iệ t N a m t r ă n trở trư ớ c n g ư ỡ n g cử a h ộ i n h ậ p C á c d o a n h n g h iệ p V iệ t

N a m m u ố n c ạ n h t r a n h v à m ỏ rộ n g t h ị trư ờ n g v ớ i các nước tro n g k h u vự c v à t r ê n th ê g iớ i c ầ n n ă m y ế u tố

cơ b ả n sau:

- H à n g hoá đ ạ t tiê u c h u ẩ n quôc tế H iệ n n a y tr ê n

HÀNH CHÍNH NHÀ Nước TRONG xu THÊ TOÀN CẨU HOÁ

- C h ú trọ n g đ ầ u tư và o n g u ồ n lự c con ngư ời: đào

tạ o ta y n gh ề, c h u y ê n m ôn, q u a n tâ m đến “giá trị" c ủ a

c h ấ t xá m Đ iề u n à y r ấ t q u a n trọ n g tro n g v iệ c h ộ i

mở rộng đầu tư Trong nển kinh t ế thị trường người

ta c h ỉ có th ể m ở rộ n g đ ầ u tư k h i có t h ị trư ò n g tiê u t h ụ được n h ữ n g sả n p h ẩ m do v iệ c m ở rộ n g đ ầ u tư đem lạ i

V iệ c c h u y ể n v ô n từ nước n à y s a n g nước k h á c c h ỉ có

Chương III Nên hành chính nưóc ta

trong xu thế toàn cầu hoá

th ể th ự c h iệ n được k h i có th ô n g th ư ơ n g và tự do hoá

T ro n g m ộ t n ê n k in h tê th ị trư ờ n g tố i ưu, đồng vô n

p h ả i c h u y ê n từ chỗ k h ô n g có lợ i sa n g chỗ có lợ i, từ chỗ

lợ i ít sa n g chỗ lợ i n h iề u Q u á t r ìn h to à n cầ u h oá sẽ tạo

đ iề u k iệ n cho d òn g vôh v ậ n động the o đ ú n g q u y lu ậ t

k in h tê m à k h ô n g b ị n h iề u h à n g rào n g ă n cản

C h u c h u y ể n vôn do to à n cầ u hoá là m ộ t lợ i th ê r ấ t

ló n , đặc b iệ t là đôi với n h ữ n g nước k é m p h á t t r iể n n h ư

V iệ t N a m N ế u k h ô n g có võn nước n g o à i t h ì r ấ t k h ó

tă n g trư ở ng Đ ầ u tư gắn vớ i từ n g đ ịa đ iể m cụ thể, nó

h iẹ n đ a n g được p h â n c h ia m ộ t cách q u y ế t liệ t n h ằ m

lự a ch ọ n m ộ t t h ị trư ờ n g đ ầ u tư the o n h ữ n g m ụ c tiê u

đ ịn h sẵ n V iệ t N a m có trở th à n h đ iể m đón n h ậ n các

n g u ồ n đ ầ u tư m ớ i th a y v ì c h ả y vào các nước k h á c h a y

kh ô n g , trư ố c h ế t p h ụ th u ộ c vào sự p h á t t r iể n củ a t h ị trư ờ n g n ộ i đ ịa được x â y d ự n g the o tiê u c h u ẩ n quốc tế

C ạ n h tra n h , m ở cử a t h ị trư ờ n g nội đ ịa và t ín h h iệ u

q u ả củ a t h ị trư ờ n g (đặc b iệ t là g iả m c h i p h í g ia o d ịch )

HÀNH CHÍNH NHÀ Nước TRONG xu THÊ TOÀN CẤU HOÁ

k ế t các h iệ p đ ịn h t à i trợ v ớ i tổ n g g iá t r ị lê n tớ i 21,1

th ứ c h oá b ằ n g v iệ c k ý k ế t các h iệ p đ ịn h v ớ i c á c n h à

Chương III Nên hành chính nựớc ta

trong xu thế toàn cầu hoá

H iệ n n a y, s ố v ổ n O D A m à V iệ t N a m đ a n g v a y với

tỷ lệ ư u đ ã i k h o ả n g 13 tý U S D , c h iế m k h o ả n g 50%

G D P , n h ư n g các c h u y ê n g ia p h â n t íc h k in h tê ở V iệ t

N a m đ ã đư a r a n h ữ n g d ấ u h iệ u k h ả q u a n rằ n g V iệ t

N a m k h ô n g p h ả i là nước p h ụ thu ộ c v à o v iệ n trợ, k h ả

HÀNH CHÍNH NHÀ NUỨC TRONG xu THÊ TOÀN CẦU HOÁ

c h â u Á v à A S E A N Đ ế n n ă m 1997, do n h ữ n g b iế n động tiề n tệ v à t h ị trư ờ n g v ố n t r ê n t h ế giói, đ ặ c b iệ t

do ả n h h ư ở n g củ a cuộc k h ủ n g h o ả n g t à i c h ín h , tiề n tệ

củ a các nước c h â u Á , số v ố n đ ầ u tư v à o nưổc ta g iả m

m ạ n h B ắ t đ ầ u từ n ă m 1998, n g u ồ n đ ầ u tư tr ự c tiế p nước n g o à i v à o V iệ t N a m lạ i tiế p tụ c tă n g cao, n ă m

sa u cao h ơn n ă m trư ớ c tr ê n các lĩn h vực: D o a n h th u

củ a các d o a n h n g h iệ p F D I , x u ấ t k h ẩ u từ các k h u vự c

F D I , n h ậ p k h ẩ u c ủ a k h u vự c có F D I , tạ o v iệ c là m v à nộp n g â n s á c h n h à nư ớc (.Xem bảng 14, tr.307).

Chương III Nên (lành chính niróc ta

trong xu thế toằn cẩu hoá

n ă m g ầ n đ ây, t u y đã x u ấ t h iệ n n h iề u d ự á n đ ầ u tư

trong lĩnh vực công nghệ cao, nhưng số lượng dự án

lớ n g ắ n liề n v ỏ i c h u y ê n g ia o công n g h ệ v ẫ n cò n ít

T r o n g số cá c n h à đ ầ u tư và o V iệ t N a m , v ẫ n còn

t h iế u v ắ n g c á c n h à đ ầ u tư đến t ừ cá c tậ p đ o à n

HÀNH CHÍNH NHÀ Nltác TRONG xu THẾ TOÀN CẦU HOÁ

x u y ê n quốc g ia , b ở i họ v ẫ n cò n c h ư a th ự c s ự t in

tư ở n g và o m ô i tr ư ờ n g đ ầ u tư c ủ a V iệ t N a m , n h ấ t là

n h ữ n g rà o c ả n vô h ìn h m à h ọ đ ã từ n g g ặ p p h ả i tro n g q u á t r ìn h t iế n h à n h đ ă n g k ý k in h d o a n h , do

đó họ c h ỉ m ớ i bư óc đ ầ u th ă m dò t h ị trư ờ n g V iệ t

t r ìn h to à n c ầ u h oá đ ã tạo đ iề u k iệ n ch o m ộ t lư ợ n g lớ n

kiều hối c h ả y v ề tr o n g nước, đ óng góp t íc h cực ch o sự

tă n g trư ở n g k in h tế

T h e o tổ ch ứ c D i d â n quốc tê (IO M ), n ă m 20 0 5 ,

V iệ t N a m tiế p n h ậ n được 4 tỷ U S D , n ằ m tro n g d a n h sách n h ữ n g nước có lư ợ n g k iề u h ố i k h á lốn Đ â y c h ỉ là con sô' c h ín h th ứ c, n ế u t ín h lu ô n cá c k ê n h tiế p n h ậ n

k h á c t h ì con số n à y cò n lớ n h ơ n r ấ t n h iề u

Chương III Nấn hành chính nước la

trong xu ttiê loàn cẩu hoá

Đ ô i với m ột quốc g ia đ a n g p h á t t r iể n ỏ t r ìn h độ

ch ư a cao n h ư V iệ t N a m , lư ợ n g k iê u h ố i c h iế m tỷ lệ r ấ t lớn tro n g th u n h ậ p quốc gia C h ú n g được b à con V iệ t

k iề u đ ầu tư d ư ới n h iề u h ìn h thức k h á c n h a u n h ư

th à n h lậ p các công ty trá c h n h iệ m h ữ u h ạ n hoặc đ ầ u

tư và o t à i c h ín h n g â n hàng

T h e o đ á n h g iá củ a các ch u yê n g ia k in h tế, n g u ồ n

k iề u hối n g à y cà n g góp p h ầ n quan trọ n g tro n g v iệ c

c â n b ằ n g cá n c â n th a n h toán của V iệ t N a m R iê n g vớ i lĩn h vực tà i c h ín h , lư ợn g k iề u hôi đổ về nước n g à y

c à n g n h iề u củ n g có tác động đến việc p h á t t r iể n các

d ịc h v ụ n g â n h à n g n g à y m ộ t đa d ạ n g hơn

C h ín h v ì v ậ y, V iệ t N a m đang đ ẩ y m ạ n h v iệ c

th ô n g t in vê t h ị trư ờ n g tro n g nước, vê n h ữ n g c h ủ trư ơ n g , c h ín h sách cởi m ở của V iệ t N a m n h à m

k h u y ê n k h íc h n g à y cà n g n h iề u người V iệ t N a m ở nước

n g o à i đ ầ u tư vê quê hương T oàn cầ u hoá cho p h é p

c h ú n g ta “tiếp thị" h ìn h á n h m ột V iệ t N a m m ới m ẻ, cởi m ò đến với bà con k iề u bào ờ k h ắ p n ơ i trê n th ê g iớ i

m ộ t cách n h a n h ch ón g và h iệ u quá

R õ ràng, rù n g với quá t r ìn h hội n h ậ p k in h tê quốc

tế, c h ú n g ta đã gặt h á i được n h iề u th à n h công tro n g

v iệ c th u h ú t vôVi đầu tư p h ụ c vụ cho q uá t r ìn h p h á t

t r iể n k in h tế T o à n cầu hoá đã m ang đến cơ h ội cho cả

HÀNH CHỈNH NHÀ Nước TRONG xu THẺ TOÀN CẦU HOÁ

h a i phía: các n h à đ ầu tư b iế t đến V iệ t N a m n h ư m ột

đ iế m đến đ ầ y h ứ a h ẹ n và c h ú n g ta củ ng đã k h ô n g bỏ

p h í cơ hội m à “cuộc chơi" n à y đem lạ i cho đ ất nước M ặ c

d ù còn có n h iề u b ấ t cập tro n g công tác th u h ú t đ ầu tư

Chương III Nên hành chính nựớc ta

trong xu thê toàn cẩu hoá

dụng T h e o đ á n h g iá củ a N g â n h à n g T h ê g iớ i trê n

D iễ n đ à n k in h tê th ê g iớ i n ă m 2004, V iệ t N a m x ế p

th ứ 64/104 quốc g ia về ch ỉ sô p h á t t r iể n k in h tế t r i thứ c, th u ộ c n h ó m tr u n g b ìn h kém

T o à n cầu hoá mở ra cho c h ú n g ta cơ h ộ i tiế p c ậ n

n h a n h c h ó n g công nghệ, kỹ th u ậ t tr ê n m ộ t d ả i r ấ t rộng, tạ o đ iề u k iệ n th u ậ n lợi đê lự a chọn, tiế p n h ậ n công n g h ệ k ỹ th u ậ t th íc h hợp, đồng th ờ i có n h iề u đ iề u

k iệ n tiế p x ú c vớ i các th à n h tự u khoa học, công n g h ệ

h iệ n đ ạ i, ứ n g d ụ n g các th à n h tự u k h o a học m ó i v à o đời sông th ự c tê ở V iệ t N a m

T ro n g n h ữ n g n ă m qua, cù n g với v iệ c th â m n h ậ p

củ a các d òn g vôn, các công nghệ m ới k h ô n g n g ừ n g được đ ư a vào V iệ t N a m và h iệ u quả n g à y cà n g cao, đặc b iệ t là các ứ n g d ụ n g công ngh ệ tro n g lĩn h vực B ư u

c h ín h v iễ n thôn g, y tế công n gh iệ p, n ô n g n g h iệ p

C á c công n g h ệ n à y có thê là cũ và k h ô n g còn h iệ u q u ả

ơ các nước p h á t triể n , song lạ i là mới và có h iệ u q u ả ở

m ộ t nưóc lạ c h ậ u và k é m p h á t triể n n h ư nước ta

Đ ồ n g thòi, to à n cầ u hoá cũ n g tạo đ iề u k iệ n m ở

rộ n g g ia o lư u quốc tê g iữ a các n h à k h o a học, tạo đ iề u

k iệ n th u ậ n ld i ch o các n h à khoa học V iệ t N a m tiế p c ậ n

vớ i các t r i th ứ c k h o a học m ới củ a thờ i đại T o à n c ầ u

h o á c h ín h là động lự c m ạ n h mõ đ òi h ỏ i c h ú n g ta

n h a n h ch ón g có m ột t h ị trư ờ ng đê tra o đ ổi tư d u y s á n g

HÀNH CHÍNH NHÀ Nước TRONG xu THÊ TOÀN CẤU HOÁ

tạo và k h o a học cô n g nghệ, h ư ớ n g V iệ t N a m p h á t t r iể n theo đ ú n g tiế n t r ìn h p h á t t r iể n c h u n g củ a th ê giới

T u y n h iê n , k h ô n g p h ả i to à n c ầ u h oá c h ỉ đem lạ i

n h ữ n g th u ậ n lợ i ch o k h o a học, c ô n g n g h ệ c ủ a đ ấ t nước T ro n g n h ữ n g bước đ i b a n đ ầ u c ủ a c h ặ n g đ ư ờng hội n h ậ p , V iệ t N a m c ũ n g đã p h ả i n ế m t r ả i m ộ t số b à i học ca y đ ắ n g ch o sự t h iế u ch ọ n lọc tr o n g tiế p n h ậ n các công n gh ệ từ nư ớc n g o à i N ế u k h ô n g có c h ín h sá ch v à

c h iế n lược về k h o a học công n g h ệ c ụ thể, to à n d iệ n ,

to à n cầ u h oá lạ i c h ín h là con đ ư ờ n g n g ắ n n h ấ t b iê n

c h ú n g ta trở t h à n h “ò ã ỉ rác” c ủ a cá c nước p h á t t r iể n

n h ư r ấ t n h iề u nư ớc c h ậ m p h á t t r iể n đã v ấ p p h ả i

C o n đ ư ờng t h íc h h ợp V Ớ I nước ta tro n g đ iề u k iệ n

h iệ n n a y c h ín h là h ộ i n h ậ p quốc tê để k h a i th ô n g t h ị trư ờ n g nước ta v ớ i k h u vự c và t h ế g iớ i, tạ o m ô i trư ờ n g

đ ầu tư có sứ c h ấ p d ẫ n v à h iệ u q u ả C ó n h ư v ậ y, các công n gh ệ m ớ i có th ể d u n h ậ p v à o nư ớc ta v à được sử

Chương III Nên hành chính nựớc ta

trong xu thê toàn cầu hoá

v à t r ìn h độ v ă n m in h , n h ư n g m ặ t k h á c , c ù n g vớ i các cuộc c h iế n tra n h , đã đê lạ i n h ữ n g h ậ u q u ả vô c ù n g to

lớ n về sự ô n h iễ m , bao t r ù m cả k h í q u y ể n , th u ỷ q u y ể n

v à đ ịa q uyến V ấ n đê ô n h iễ m m ô i trư ờ n g đã trở

th à n h v ấ n để toàn cầu, đòi h òi tấ t cả các quốc g ia trê n

t h ế g iớ i p h ả i nỗ lự c bảo vệ m ôi trư ờ n g - n g ô i n h à

sẽ ả n h h ư ởn g tới n h ữ n g nước khác T h ứ hai là t h ế g iớ i

c h u n g n h a u m ột sô" t à i n g u y ê n m ôi trư ờ n g như: k h í

q u y ể n , biển , b ấ t k ỳ h à n h động của m ộ t sô՜ nước tác động đến c h ú n g đều ả n h h ư ơn g đến t ấ t cả các nước

k h á c T h ứ ba là có n h ữ n g t à i n g u yê n c h ỉ th u ộ c m ộ t nước n h ư n g lạ i có ý n g h ĩa to lớ n đối vớ i cộng đ ồng th ế

g ió i như: rừ n g n h iệ t đới, v ù n g s in h t h á i đặc b iệ t, các

lo ạ i động, th ự c v ậ t q u ý h iế m

C á c h iệ p ước về k iể m so á t m ôi trư ờ n g đều được các nước tíc h cực th a m g ia v ì họ th ấ y có lợ i íc h và cả n g h ĩa

v ụ quổc t ế m à họ có trá c h n h iệ m p h ả i g á n h vác

Đ ô i với nước ta, to à n cầ u hoá k h ô n g c h ỉ có tác

d ụ n g th ú c đ â y m ạ n h mẽ tốic độ tă n g trư ở n g k in h tê

m à còn kéo the o m ặ t t r á i củ a nó là t ìn h t r ạ n g ô n h iễ m

HÀNH CHỈNH NHÀ Nưức TRONG xu THÊ TOÀN CẤU HOẤ

m ô i trư ờ ng B á o cáo v ề h iệ n t r ạ n g m ô i trư ờ n g quốc

g ia n ă m 2 0 0 5 ch o b iế t: S ự p h á t t r iể n n h a n h củ a công

n g h iệ p hóa, đô t h ị hoá, g ia tă n g d â n số đã là m cho

c h ấ t lư ợ n g nước s u y th o á i n g h iê m trọng: h à n g n ă m ,

cứ h ơ n 1 tỷ m 3 nước t h ả i h ầ u h ế t c h ư a được xử lý t h ả i

ra m ô i trư ờ n g , là m ô n h iễ m n g h iê m trọ n g n h iề u

n g u ồ n nước tr ê n cả nưốc, đặc b iệ t là các sông, hồ tro n g các đô t h ị lớn N g à y c à n g n h iề u c h ấ t t h ả i k h ô n g

q u a x ử lý từ tr ê n 100 con sông, các th à n h p hô v e n

b iê n , các k h u cô n g n g h iệ p , n u ô i trồ n g h ả i sản , các tà u

th u y ề n , các d à n k h o a n th ă m dò và k h a i th á c d ầ u k h í được đưa ra b iể n là m cho m ô i trư ờ n g b iể n, đặc b iệ t là

xe m á y hoặc ô tô T r ê n 50% d iệ n tíc h đ ấ t ở v ù n g đ ồ n g

b ằ n g (k h o ả n g 3,2 t r iệ u ha) v à tr ê n 60% d iệ n tíc h đ ấ t

v ù n g đồi n ú i (13 t r iệ u ha) b ị s u y th o á i, ô n h iễ m do

tư ớ i tiê u , sử d ụ n g p h â n b ón v à các c h ấ t b ảo vệ th ự c

v ậ t k h ô n g đ ú n g k ỹ th u ậ t B ấ t c h ấ p n h ữ n g g iả i p h á p tíc h cực n h ằ m p h ụ c h ồ i d iệ n t íc h rừ n g, rừ n g ở nước ta

v ẫ n tiế p tụ c b ị tà n p h á n g h iê m trọ n g , m ậ t độ ch e p h ủ

rừ n g c h ỉ còn 36,7% do các h o ạ t động k h a i th á c lâ m

sả n b ừ a b ã i, c h u y ể n đ ổi m ụ c đ íc h sử d ụ n g đ ấ t k h ô n g

Chương III Niên hành chính nước ta

trong xu thế toàn cầu hoá

theo q u y hoạch , kéo theo đó là n g u ồ n t à i n g u y ê n đa

d ạ n g s in h học với n h iề u lo à i th ự c v ậ t bậc cao, th ú ,

ch im , bò sát b ị su y g iả m n h a n h

R õ rà n g , t u y th a m g ia vào “cuộc chơi" to à n cầ u hoá ch ư a lâ u , song V iệ t N a m đã bước đ ầ u p h ả i đốì

m ặ t v ớ i m ặ t t r á i củ a nó B à i toán về “p h á t triển bền vững" đ a n g đòi h ỏi n h ữ n g nỗ lự c n h iề u hơn n ữ a từ

p h ía C h ín h phủ

T h ò i g ia n vừ a qua, c h ú n g ta đã đ ẩy m ạ n h v iệ c k ý

k ế t và th a m g ia các công ước quổc tê vê b ảo vệ m ô i trường: tr iể n k h a i các h o ạ t động hợp tá c về m ô i trư ờ n g với U N D P , W B , A D B , W W F , C I D A là m đ ầu

m ôi quốc g ia về các n ộ i d u n g hợp tác v ớ i A S E A N về

m ôi trư ờng V iệ c V iệ t N a m c h u n g ta y hỗ trợ và p h ố i hợp cù n g các quốc g ia trê n t h ế g iớ i đê c ù n g có n h ữ n g

h à n h động th iế t th ự c bảo vệ m ô i trư ờ n g c ũ n g c h ín h là

h à n h động tự bảo vệ c h ín h m ìn h k h ỏ i n g u y cơ ô n h iễ m

m ô i trư ờ n g n g à y cà n g n g h iê m trọng

3 Tác động đến c á c vấn đề xã hội

T o à n cầu h oá đả ảnh h ư ơ n g r ấ t lớn đến xã h ộ i V iệ t

N a m theo cá c h iế u h ư ớ n g tíc h cực lẫ n tiê u cực T o à n

cầ u hoá với v ấ n đề xoá đói g iá m nghèo đ a n g là v ấ n đề

đ ặ t ra ở n h iề u n ơ i trê n th ê giới, tro n g đó có V iệ t N a m

K h o ả n g cách g ià u - nghèo n g à y cà n g lớ n g iữ a các nưỏc

HÀNH CHÍNH NHẢ Nưức TRONG xu THẾ TOÀN CẦU HOÁ

công n g h iệ p p h á t t r iể n vớ i n h ữ n g nước đ a n g v à c h ậ m

p h á t t r iể n (gấp k h o ả n g 40 lầ n ) lu ô n đ ặ t c h ú n g ta vào

n g u y cơ t ụ t h ậ u so v ớ i k h u vự c và th ế g iớ i T rư ớ c t ìn h

th ê đó, c h ú n g ta p h ả i x u ấ t b á n n h ữ n g t à i n g u y ê n thô với g iá rẻ đê m ư u c ầ u ch o cuộc sống trư ớ c m ắt, k h ô n g đảm bảo được sự p h á t t r iể n ổn đ ịn h , b ề n v ữ n g lâ u dài

p h á t t r iể n , n ê n v iệ c p h â n p h ô i la o đ ộ n g v à k iể m

so á t tiề n lư ơ n g c ủ a C h ín h p h ủ k h ô n g m a n g l ạ i h iệ u

q u ả n h ư m o n g m u ô n N g u ồ n t h u n h ậ p c ủ a n g ư ờ i la o

đ ộn g lạ i đ a d ạ n g , t h u từ t iề n c ô n g c h ỉ c h iế m k h o ả n g 30%, các k h o ả n t h u từ n ô n g n g h iệ p , lâ m n g h iệ p ,

n g ư n g h iệ p , x â y d ự n g v à d ịc h v ụ c h iế m tớ i t r ê n 50%, các k h o ả n t h u n h ậ p k h á c c h iế m g ầ n 20% , là m

ch o v iệ c k iể m s o á t c ủ a C h ín h p h ủ c à n g trở n ê n k h ó

k h ă n V ớ i n h ữ n g t h à n h tự u về k in h tê tr o n g th ò i

g ia n q u a t ỷ lệ n g h è o th e o c h u ẩ n q u ố c tê c ủ a V iệ t

N a m đã g iả m m ạ n h , từ 53,1% n ă m 1 9 9 3 x u ô n g cò n 24,4% n ă m 2 0 0 4 , tư ơ n g đ ư ơ n g v ớ i 60% hộ n g h è o ,

Chương III Nền hành chinh nước ta

trong xu thê toàn cầu hoá

h o à n th à n h vư ợt m ứ c m ụ c tiê u t h iê n n iê n k ỷ (g iả m 1/2 số n g tíờ i n gh è o và 1/2 số d án b ị đói) T u y n h iê n ,

th u n h ậ p b ìn h q u â n đầu ngư ờ i ở các v ù n g , m iề n r ấ t

k h ó c â n đ ôi tro n g v iệ c r ú t n g ắ n k h o ả n g c á c h g ià u -

n g h è o g iừ a các v ù n g , m iề n Đ â y được co i là b à i to á n

r ấ t k h ó cho n h ữ n g n h à q u á n lý đ iề u h à n h đ ấ t nước (X em bảng 15, tr.308).

C ả n h đói nghèo lạ i tác động đến v ấ n đê d â n sô՜ nưóc ta trê n cả h a i p h ư ơ n g d iệ n là sô lư ợ n g và c h ấ t

lư ợ n g dân

Về sô' lượng՝. D â n số p h ả i tă n g n h a n h đê b ù đắp được n h ữ n g th iế u h ụ t về sô la o động t h ủ công, cơ b ắ p tro n g sả n x u ấ t n ôn g n g h iệ p tru y ề n th ô n g th e o k iể u

s ả n x u ấ t nhỏ tự cu n g , tự cấp

Vé chất lượng՝ Đ ó i nghèo k ìm hãm v iệ c học h à n h và

ứ n g d ụ n g công nghệ m ới vào p h á t tr iế n các lĩn h vực

sả n xu ấ t, k in h doanh, d ịch vụ; đặc b iệ t là k h u vực n ôn g thôn, k h u vực có tớ i trê n 80% dân sô s in h sông, lạ i cà n g

HÀNH CHÍNH NHÀ Nưức TRONG xu THÊ TOÀN CẦU HOÁ

tă n g cường t ín h bảo t h ủ và c h ủ n g h ĩa k in h n g h iệ m tro n g q u ả n lý đ iề u h à n h k in h tế - xã hội đất nước

Đ ó i n gh è o và lạ c h ậ u lạ i tá c động đến các v ấ n đề

y tế, v ă n h o á v à g iáo d ụ c tr ê n p h ạ m v i cả nước, n h ấ t

là p h á t s in h v à p h á t t r iể n m ộ t số"căn bệnh x ã h ội, là m

m ấ t đi n h ữ n g tru y ề n th ô n g tố t đẹp vốn có, là m b iế n

v ă n hoá d â n tộc tro n g h ộ i n h ậ p

L ịc h sử d ự n g nước v à g iữ nước củ a dân tộc V iệ t

N a m t r ả i q ua hơn 4000 n ăm , p h ả n á n h m ột q u y lu ậ t: sức m ạ n h là m nên n h ữ n g c h iế n th ắ n g lẫ y lừ n g củ a d â n tộc ta, đ á n h b ạ i tấ t cả n h ữ n g k ẻ th ù xâ m lược, b ấ t kể

c h ú n g là ai, đến từ đâu, là m cho th ế giới b iế t đến V iệ t

N a m n h ư m ộ t b iể u tư ợng củ a c h ủ n g h ĩa a n h h ù n g cách

m ạng, nói cho cù n g đó c h ín h là sức m ạ n h vă n hoá; m ấ t

v ă n hoá n g h ĩa là m ấ t đi m ộ t n ề n tả n g vữ n g chắc

N g à y n a y, k h i th ê g iớ i c h u y ể n sa n g th ờ i k ỳ m ới,

Chương III Nển hành chính nựớc ỉa

trong xu thê toàn cầu hoá

th ờ i k ỳ c h u y ể n từ n h ữ n g cuộc c h iế n t r a n h đ ối đ ầ u

sa n g đối th o ạ i, b ắ t ta y hợp tác là m ả n với n h a u , th ì

n h ữ n g “đợt sóng ngầm" tro n g quá t r ìn h vừ a g ia o thoa,

vừ a g ìn g iữ b á n sắc v ă n hoá dân tộc cà n g th ê m kh ố c liệ t V ớ i v ị t r í đ ịa lý đặc b iệ t ở cửa ngõ g ia o lư u củ a th ế giới, V iệ t N a m có đ iề u k iệ n tiếp th u n h ữ n g t in h hoa

củ a các nền v ă n hoá đến từ k h ắ p nơi trê n th ê g iớ i và

tự là m g ià u n ề n vă n hoá củ a m ình C h ín h q u á t r ìn h

to à n cầ u hoá về k in h tế, kéo theo nó là to à n cầu h oá về

v ă n hóa, đã cho p hép c h ú n g ta học được v ă n hoá k in h doanh, lố i tư d u y và là m việ c h iệ u quả củ a các nước tiê n tiế n trê n th ê giới Đ ồ n g thời, học h ỏi, g ia o lư u về

v ă n hoá cũ n g c h ín h là nỗ lự c tự th â n củ a V iệ t N a m đê

k h ô n g b ị tụ t h ậ u tro n g cuộc chơi c h u n g củ a n h â n lo ạ i

C h ư a bao giò c h ú n g ta được ch ứ n g k iế n sự la n toả củ a

th ô n g tin , x u hướng, q u a n điểm , ngôn ngữ đến nưốc

to à n cầ u hoá c ũ n g đưa đến n g u y cơ t h u i chột, x ó i m òn

về văn hoá Những luồng văn hoá, những tư tưởng

p h ả n động, đi ngược lạ i th u ầ n p h o ng m ỹ tụ c củ a d â n tộc n h ư n h ữ n g lu ồ n g gió độc đ ang tìm cá ch le n lỏ i vào cuộc sống củ a c h ú n g ta; các thê lự c đen tố i đ a n g t ìm

HÀNH CHÍNH NHẢ Nước TRONG xu THÊ TOÀN CẤU HOẤ

m ọi cách th a o tú n g c h ú n g ta về m ặ t v ă n h o á đê từ đó

p h á hoại an n in h quốc gia , tấ t cả đ ặ t r a ch o cá c n h à

q u ả n lý b à i to á n v ề v iệ c c â n đối g iữ a tự do hoá th ô n g

t in VỚ I v iệ c k iể m soát, n g ă n n g ừ a v à k iê n q u y ế t b à i

t r ừ n h ữ n g lu ồ n g v ă n hoá lệ ch lạc, p h ả n động, s a i trá i

“Cuộc chơi" to à n cầ u hoá đã v à đ a n g tạ o ra n h ữ n g

ả n h h ư ơ n g t r á i c h iề u lê n n ề n v ă n h oá V iệ t N a m tru v ề n th ố n g , đòi h ỏ i c h ú n g ta p h ả i có c h iế n lư ợc g ìn giữ, bảo tồn v à p h á t h u y n ề n v ă n h o á d â n tộc p h ù hợp với bối c ả n h m ố i c ủ a h ộ i n h ậ p k in h tê quõc tế

N h ư vậy, qua việc n h ậ n d iệ n n h ữ n g tác động củ a

to à n cầu hoá đến nước ta, có th ê th ấ y được m ột cách

k h á i q u á t n h ữ n g th u ậ n lợ i và k h ó k h à n củ a V iệ t N a m

k h i th a m g ia h ộ i n h ậ p k in h tê quổíc tế B à i to á n vê p h á t

tr iể n k in h tê đ ồng th ờ i p h ả i bảo vệ m ô i trư ờ n g , g ìn giữ

và p h á t h u y b ả n sắc văn hoá, g iả i q u y ế t các v ấ n đề xã hội đang đ ặt ra cho nền h à n h c h ín h n h à nưóc

II NƯỚC TA TRONG TIẾN TRÌNH HỘI NHẬP

1 Những thách thức chủ yếu trong tiến trình hội nhập củ a nưóc ta

V iệ c g ia n h ậ p vào q u ỹ đạo to à n c ầ u k h ô n g h o à n

to à n th u ậ n lợ i v ớ i n h iề u quốc g ia , n h ấ t là n h ữ n g quốc

g ia đ a n g p h á t t r iể n ở t r ìn h độ c h ư a ca o n h ư n ư ó c ta

Chương III Nén hành chính nựớc ta

trong xu thê toàn cầu hoá

Đ ố i V Ớ I nước ta, tro ng tiế n trìn h hội n h ậ p sẽ gặp

những khó khăn trước m ắt trên một sô'phương diện sau:

- X u ấ t p h á t điếm củ a n ê n k i n h tế nước ta k h i bước vào h ội n h ậ p còn rấ t th ấ p và k h a n ă n g c ạ n h t r a n h

củ a các d o a n h n g h iệ p , các n gàn h sản x u ấ t và d ịc h v ụ

củ a ta còn yếu K h i bàn vê n h ữ n g n g u y cơ đối với nước

ta, các V ă n k iệ n của Đ ả n g kê từ Đ ạ i h ội đ ạ i b iể u to à n quốc lầ n th ứ V I I củ a Đ ả n g đến n a y đều n h ấ n m ạ n h

n g u y cơ t ụ t h ậ u là n g u y cơ lốn n h ấ t đối v ớ i V iệ t N a m

C ụ th ế là cơ c ấ u k in h tê V iệ t N a m ch ứ a đ ự ng n h iề u

b ấ t lợi tro n g tiế n t r ìn h h ộ i nhập, đòi h ỏ i p h ả i có sự

c h u y ê n d ịc h (Xem bảng 16, tr.309).

K h ả n ă n g c ạ n h tra n h c ủ a các d o a n h n g h iệ p , các

n g à n h s ả n x u ấ t và d ịc h v ụ còn yếu Đ ả có n h iề u công

t r ìn h n g h iê n cứ u củ a V iệ t N a m và nước n g o à i ( U N D P U N I D O ) đ á n h g iá k h á n ă n g c ạ n h t r a n h

c ủ a sả n p h ẩ m V iệ t N a m trê n th ị trư ờ n g t h ế giới

Đ iề u đ á n g n ó i ở đây là n h ữ n g sả n p h ẩ m được co i là

có k h á n ã n g c ạ n h t r a n h củ a ch ú n g ta c h ủ y ế u là

n h ữ n g s ả n p h ẩ m sử d ụ n g n h iê u lao đ ộn g và công

n g h ệ lạ c h ậ u T h ị trư ờ n g củ a n h ữ n g s ả n p h ẩ m n à y

th ư ờ n g n h a n h ch ón g bão hòa, do dó, k h ả n ă n g c ạ n h

t r a n h k h ô n g lâ u bền, đòi hỏi V iệ t N a m p h ả i lu ô n

lu ô n đổi m ớ i s ả n p h ẩ m hoặc đi vào sả n x u ấ t các s ả n

p h ẩ m k h á c (X em bảng 17, tr.310).

HÀNH CHÍNH NHÀ Nưởc TRONG xu THÊ TOÀN CẨU HOẤ

N h ữ n g n g u y ê n n h â n c h ín h là m g iả m k h ả n ă n g

c ạ n h tr a n h củ a s ả n p h ẩ m V iệ t N a m là công nghệ, v ố n

v à n h ấ t là k h ả n ă n g q u ả n lý V í dụ, th e o đ iề u tr a c ủ a

U N I D O , n h ữ n g m ặ t h à n g m ay, g ià y d a v ó i n h ữ n g đ iề u

k iệ n công n g h ệ v à v ố n g ần n g a n g n h ư n h a u so ng g iá

t r ị g ia tă n g trê n m ộ t s ả n p h ẩ m ở V iệ t N a m th ư ờ n g là

117 n ề n k in h tê từ 11.000 lã n h đạo d o a n h n g h iệ p tr ê n

to à n cầu C á c y ế u tô՜ được x é t đến gồm n h iề u lo ạ i, tro n g đó p h ả i k ể đ ế n t ìn h tr ạ n g h iệ n t ạ i c ủ a n ề n k in h

Chưong III Nên hành chính nựớc ta

trong xu thê' loàn câu iioá

n h a u về th u ế , k h ô n g có n h ữ n g chê độ b ảo hộ riê n g

b iệ t củ a từ n g nước, th ự c lự c sả n x u ấ t v à k h ả n ă n g

cu n g cấp d ịc h v ụ củ a các d oa n h n g h iệ p V iệ t N a m h iệ n

đ ang th ấ p hơn rấ t n h iề u so với các nước có cù n g lợ i thê so s á n h tro n g k h u vực và thê giới T h ự c tế đó đ òi

h ỏi c h ú n g ta p h ả i gấp r ú t x â y d ự ng v à t r iể n k h a i

c h iế n lư ợc c h u y ể n d ịc h cơ cấ u k in h tê v à n â n g cao sưc

cạ n h t r a n h c ủ a nền k in h tế b ằ n g các b iệ n p h á p v ĩ mô,

có động lự c m ạ n h th ự c sự k íc h th íc h s ả n x u ấ t, tậ n

d ụ n g tố i đa cá c lợi thế, đ ẩy m ạ n h x u ấ t k h ẩ u , bảo hộ

có lự a chọn, có đ iề u k iệ n theo lịc h t r ìn h c ắ t g iả m d ầ n

h à n g rà o bảo hộ

- “L u ậ t chơi” c h u n g củ a các tố chức k in h t ế th ư ơ n g

m ạ i quốc tê c h ủ yếu được x â y dự ng trê n cơ sở các q u a n

hệ k in h tê t h ị trư ờ ng C á c cơ chê của n ề n k in h tê t h ị trư ờ n g nước ta còn tro n g g ia i đoạn c h u y ể n đổi, hệ

th ô n g p h á p lu ậ t ch ư a h o à n c h ỉn h , còn th iế u cả “sân chơi" và “lu ậ t chơi” cho các h o ạ t động k in h t ế tro n g nước và nước n g o à i the o h ư ớn g h iện đ ại N h ữ n g v ă n

b ả n lu ậ t h iệ n h à n h v ừ a th iế u vừa yếu, còn có n h iề u

đ iể m ch ư a p h ù hợp với th ô n g lệ quốc t ế v à “lu ậ t chơi”

c h u n g củ a các tổ ch ứ c m à c h ú n g ta đã v à đ a n g c h u ẩ n

b ị th a m gia

- M ộ t k h ó k h ă n k h á c là V iệ t N a m th a m g ia tự do

h o á song v ẫ n p h ả i g iữ v ữ n g đ ịn h h ư ớ n g x ã h ộ i c h ủ

HÀNH CHÍNH NHÀ Nước TRONG xu THÊ TOÀN CẨU HOÁ

n g h ĩa , tro n g đó có m ụ c tiê u c ủ n g cố v a i trò c h ủ đạo

củ a k in h tê quốc d o a n h , đ ả m b ảo c h ủ q u y ề n v à độc

ổn đ ịn h đế có n h ữ n g c h iế n lư ợc k in h d o a n h d à i h ạ n

p h ù hợp vớ i đ iề u k iệ n lu ậ t p h á p củ a nước sở t ạ i và

k h ả n ă n g c ủ a d o a n h n g h iệ p m ìn h

- N ề n h à n h c h ín h nước ta còn bộc lộ n h iề u h ạ n chế, n h ấ t là ch ư a cụ th ể hoá, đơn g iả n h oá th ê chê

h à n h c h ín h tro n g các lĩn h vực liê n q u a n đến đ ầ u tư trự c tiế p nước n g o à i; tro n g v iệ c th à n h lậ p d o a n h

n g h iệ p n ó i c h u n g v à d o a n h n g h iệ p có vốn đ ầ u tư nước

n g o à i n ó i riê n g ; tro n g lĩn h vự c x u ấ t n h ậ p cả n h ; x u ấ t

n h ậ p k h ẩ u - n h ữ n g lĩn h vự c có liê n q u a n trự c tiế p đến v iệ c th ú c đ ẩ y tiế n t r ìn h h ộ i n h ậ p củ a V iệ t N a m

K h ô n g n h ữ n g thế , đ ội n g ũ c á n bộ, công chứ c c ủ a ta còn h ạ n c h ế cả v ề t r ìn h độ c h u y ê n m ôn, k ỹ n ă n g h o ạ t động đa phư ơ ng , k h ả n ă n g n g o ạ i ngữ c ũ n g n h ư th á i

độ p h ụ c v ụ công d â n vớ i tư cá c h n h ư “khách hàng"

N h ữ n g trở n g ạ i trê n đòi h ỏ i c h ú n g ta p h ả i đ ẩy

n h a n h c ả i cá c h h à n h c h ín h v à k h ẩ n trư ơ n g đ ào tạo,

Chương III Nẽn hành chính nựớc ta

trong xu ttiẽ' toàn cầu hoá

bồi d ư ỡ n g đội n g ũ cá n bộ, công ch ứ c có đ ủ n ă n g lự c và

kiên thức đế có thê chủ động thiết lậ p các môi q u a n

hệ s o n g p h ư ơ n g và đa p h ư ơ n g tạo đ iề u k iệ n t h u ậ n lợ i cho V iệ t N a m th a m g ia h ộ i nhạp

2 Tiến trình hội nhập củ a nước ta

T rư ớ c x u th ê to à n cầ u hoá, V iệ t N a m k h ô n g thê

đ ứ n g n g o à i q u á t r ìn h c h u n g bởi h a i lẽ:

M ột là, nước ta ch ủ động gia n h ậ p vào các tiế n

t r ìn h m a n g tín h toàn cầu, th a m gia g iả i q u y ế t các v ấ n

đề c h u n g m à t h ế giới đ a n g đối m ặ t như: v ấ n đề ô n h iễ m

m ô i trư ờng; q u a n hệ th ư ơ n g m ạ i đa phương; q u a n hệ

tà i c h ín h tiế n tệ - sự k h á c b iệ t giữ a các đồng tiề n quổc gia, g iữ a hệ th ổ n g tín d ụ n g và tà i c h ín h củ a các nước;

v ấ n đề c h u y ể n giao công nghệ; hoà b ìn h th ê giới

H ai là, tro n g q u á t r ìn h p h á t triể n , nư óc ta c h ịu sự

tá c đ ộn g to à n d iệ n củ a q uá t r ìn h to à n cầ u h o á như :

p h á t t r iể n k in h tế, xã h ộ i và p h á t t r iể n t r i th ứ c cộng đồng T u y n h iê n , q uá t r ìn h h ộ i n h ậ p k h ô n g c h ỉ m a n g

lạ i lợ i íc h m à còn đ ặ t r a n h ữ n g th á c h th ứ c g ay g ắ t đối

v ó i V iệ t N a m D o vậy, đường lố i c h ín h sá ch củ a Đ ả n g

v à N h à nưỏc c ũ n g lu ô n đ ổ i m ố i cho p h ù hợp vớ i th ô n g

lệ v à cơ chê c h u n g củ a các nước trê n t h ế g iớ i để góp

p h ầ n là m tă n g các lợi íc h th u được từ to à n cầ u h o á và

là m d ịu các th á c h th ứ c đ ặ t ra

HÀNH CHÍNH NHÀ Nước TRONG xu THÊ TOÀN CẨU HOẢ

T o à n cầ u hoá v à k h u vực h oá đ a n g được tiế n h à n h

th ô n g q u a các h ìn h th ứ c n ổ i b ậ t sau:

- C á c h ộ i n g h ị th ư ợ n g đ ỉn h , c ấ p cao tr ê n p h ạ m v i

k h u vực, to à n cầ u được tổ ch ứ c k h á th ư ờ n g x u y ê n đê tra o đổi và g iả i q u y ế t n h ữ n g v ấ n đề m a n g t ín h k h u vực và to à n cầu

- C á c công ty đ a quốíc g ia p h á t t r iể n v à h o ạ t động

n g à y cà n g có h iệ u quả

T ro n g tiê n t r ìn h h ộ i n h ậ p c ù n g VỚI x u th ê to à n cầ u hoá, V iệ t N a m đã th a m g ia m ộ t sô" h ộ i n g h ị th ư ợ n g

đ ỉn h , h ội n g h ị cấ p cao các nước tr o n g k h u vực , đặc

b iệ t V iệ t N a m là th à n h v iê n L iê n hợp q u ố c (U N ), H iệ p

Chương III Nển hành chính nụớc ta

trong xu thế loàn cẩu hoá

h ộ i các nước Đ ô n g N a m Á ( A S E A N ) , g ia n h ậ p D iễ n đàn hợp tá c k in h tê c h â u Á T h á i B ìn h D ư ơ n g ( A P E C ) , th a m g ia H iệ p đ ịn h k h u vự c m ậ u d ịc h tự do

A S E A N ( A F T A ), và gần đ â y n h ấ t, n g à y 07.11.2006 ,

V iệ t N a m trở th à n h th à n h v iê n c h ín h th ứ c c ủ a T ổ chức th ư ơ n g m ạ i T h ê g iớ i (W T O )

N ưóc ta v ó i Liên hợp q u ố c (LHQ)

N g a y từ n h ữ n g n ă m đ ầ u tiê n sa u k h i g ià n h được độc lậ p , V iệ t N a m đã gử i đơn x in g ia n h ậ p L iê n hợp quốc T h á n g 11.1948, V iệ t N a m g ử i lá đơn x in g ia

n h ậ p đ ầu tiê n đến L iê n hợp quõc n h ư n g b ị các nưốc

M ỹ , A n h p h ủ q uyết H a i lá đơn tiế p th e o củ a V iệ t

th ê c ủ a V iệ t N a m c ũ n g n h ư q u a n hệ g iữ a V iệ t N a m

v à L iê n hợp quốc có p h ầ n h ạ n chế T u y n h iê n , t r o n g

HÀNH CHÍNH NHÀ Nưửc TRONG xu THỀ TOÀN CẨU HOẤ

b ô i c ả n h cò n c h ịu b a o v â y c ấ m v ậ n , V iệ t N a m v ẫ n

t r a n h t h ủ đư ợc cá c n g u ồ n lự c từ v iệ n trợ tr ự c tiế p

k h ô n g h o à n lạ i c ủ a hệ th ố n g p h á t t r iể n L iê n hợp quốc C á c tổ c h ứ c c h u y ê n m ô n th u ộ c hệ th ố n g p h á t

t r iể n c ủ a L iê n h ợ p quốc đ ã góp p h ầ n g iú p V iệ t N a m

a n n in h , g iả i tr ừ q u â n b ị c ũ n g n h ư p h á t t r iể n k in h tê

- x ã hội, d â n sô՜ v à b ảo vệ m ô i trư ờ n g S ự th a m g ia đóng góp và v ị t h ế củ a V iệ t N a m tạ i L iê n hợp quốc được từ n g bước c ả i t h iệ n v à n â n g cao cả về c h iề u rộ n g

v à c h iề u sâu, p h ù h ợ p v ó i c h ín h sá c h đ ối n g o ạ i độc lập,

tự chủ, rộ n g mở, đa p h ư ơ n g hóa, đ a d ạ n g hóa các q u a n

hệ quốc tế, sẵ n s à n g là m b ạ n , là đ ối tá c t in cậ y củ a các quốic gia L ầ n đ ầu tiê n , n ư óc ta đã th a m g ia vào m ộ t sô՜

ch ứ c v ụ v à ứ n g cử và o m ộ t sô՜ cơ q u a n củ a L iê n hợp

Chương III Nên hành chinh nước ta

trong xu thế toàn cẩu hoá

quốc n h ư P h ó C h ủ tịch Đ ạ i H ộ i đồng L iê n hợp quốc (năm 1997, 2000, 2003); là th à n h v iê n H ộ i đồng K in h

tế - X ã h ộ i củ a L iê n hợp quốc ( E C O S O C ) - cơ q u a n

q u a n trọ n g th ứ h a i của L iê n hợp quổc, sa u H ộ i đồng

th à n h v iê n k h ô n g th ư ờn g trự c củ a H ộ i đồng B ả o an

L iê n hợp quôc n h iệ m k ỳ 2008-2009

N ó i ch u n g , sa u hơn 20 n ă m kể từ k h i g ia n h ậ p

L iê n hợp quổc, V iệ t N a m đã được tổ ch ứ c n à y g iú p đỡ

r ấ t n h iề u m ặ t, đặc b iệ t là các tố ch ứ c c h u y ê n m ôn

th u ộ c hệ th ô n g p h á t tr iể n củ a L iê n hợp quõíc đ ã có

n h ữ n g đóng góp đ á n g kê và có h iệ u q u ả vào q u á t r ìn h

p h á t t r iể n k in h tê - xã hội ở V iệ t N a m

N ưóc ta v ó i WĨO

X u h ư ớ n g liê n k ế t k in h t ế và h ộ i n h ậ p v ố i n ề n

k in h t ế k h u vự c v à th ê g iớ i n h à m th á o gỡ d ầ n các

HÀNH CHÍNH NHÀ Nưức TRONG xu THẾ TOÀN CẨU HOÁ

H iệ n W T O có 150 th à n h v iê n , với th à n h p h ầ n

th a m g ia r ấ t đa d ạng , p h o n g p h ú , bao gồm cá c nước

k in h tê - th ư ơ n g m ạ i so n g p h ư ờ n g g iữ a các nước

N h ậ n th ứ c rõ tiề m n ă n g v à lợ i íc h k h i th a m g ia

W T O , V iệ t N a m đã k h ô n g n g ừ n g nỗ lự c để h ư ớ n g tỏ i

v iệ c sóm g ia n h ậ p tổ ch ứ c th ư ơ n g m ạ i h ù n g m ạ n h

n ày C ù n g v ớ i v iệ c đ ổi m ớ i c h ín h sá c h p h á t t r iể n k in h

tê theo h ư ớ n g t h ị trư ờ n g , c ả i tổ cơ c h ế q u ả n lý k in h tê

v ĩ mô, th ú c đ ẩ y s ả n x u ấ t x u ấ t k h ẩ u , c h ú n g ta c ũ n g

đ ẩ y m ạ n h x ú c tiế n v iệ c x in g ia n h ậ p W T O

Chương III Nên hành chính nước ta

trong xu ttiế toàn cẩu hoá

WTO có các chức năng cơ bản sau

Quản lý các hiệp định thương mại thuộc hệ thống thương! mại WTO,

• Là diễn đàn đàm phán thương mại,

• Giải quyết các tranh chấp thương mại,

• Giám sát các chính sách thương mại của quốc gia thành viên,

• Trợ giúp về mặt kỹ thuật và đào tạo cho các nước đang phát triển, và

Nguyên tắc hoạt động của WTO

C á c nguyên tắc của W TO là sự đồng thuận thông qua đàm phán giữa các nước thành viên,

C á c nguyên tắc của W TO được quốc hội của các nước thành viên phê chuẩn, và

C á c quyết định của W TO nhìn chung là dựa trên sự đồng thuận của tất cả các nước thành viên

C o n đường trở th à n h th à n h viên W T O củ a V iệ t N a m

b ắ t đầu từ n ă m 1995, k h i V iệ t N a m nộp đơn c h ín h thứ c

x in g ia n h ậ p tổ chức này N g à y 31.01.1995, B a n công tác

v ề v ấ n đề V iệ t N a m gia n h ậ p W T O được th à n h lậ p gồm

3 8 quốc gia và v ù n g lã n h thô th à n h viê n là: A rg e n tin a ,

A u s t r a lia , B r a z il, C a n a d a , C h ile , B ru n e i, B u lg a ria ,

HÀNH CHÍNH NHÀ NUỬC TRONG xu THÊ TOÀN CÀU HOÁ

C o lo m b ia , C u ba, C ro a tia , D o m in ica n a , E U , T r u n g Quốc,

A i C ậ p và các th à n h v iê n A n Độ, N h ậ t B ả n , H à n Quốc,

Đ à i Lo a n , T h ổ N h ĩ K ỳ , H o a K ỳ , H o n d u ra s, H ongkong, Indonesia, K y r g y z , M a la y s ia , M orocco, M y a n m a r, N e w

Z e a la n d , N a u y , P a n a m a , P a ra g u a y , P h ilip p in e s ,

R o m a n ia , T h a ila n d v à U ru g u a y

T r ả i q u a q u á t r ìn h 11 n ă m vớ i hơn m ột c h ụ c vòn g

đ àm p h á n v ừ a q u y ế t liệ t, v ừ a m ềm dẻo v ố i m ấ y c h ụ c nước th à n h v iê n W T O có y ê u c ầ u đ àm p h á n v ớ i V iệ t

N a m , n g à y 0 7 1 1 2 0 0 6 v ừ a q ua, V iệ t N a m đã trỏ

th à n h th à n h v iê n c h ín h th ứ c củ a W T O

“Cánh của" W T O đã mở, so ng trư ỏ c m ắ t c h ú n g ta còn r ấ t n h iề u v iệ c p h ả i là m để th ự c sự bước c h â n vào

“ngôi n h a ' th ư ơ n g m ạ i th ê giới:

- T iế p tụ c rà soát, đ iể u c h ỉn h v à x â y d ự n g lu ậ t

đ ả m bảo p h ù hợp, tư ơ n g t h íc h g iữ a các q u y đ ịn h tro n g nước vớ i các c a m k ế t c ụ th ể c ủ a V iệ t N a m v ớ i W T O

T h e o th ô n g kê sơ bộ, V iệ t N a m đã r à so á t lạ i k h o ả n g

Chương III Nển hành chính nước ta

trong xu thê toàn cầu hoá

- T á i cơ cấu và điều c h ỉn h nền k in h tế đê đối m ặ t với

sự c ạ n h tra n h , th ậ m c h í là đảo th ả i gay gắt, q u yế t liệ t

vư ợ t q u a th á c h thứ c, tậ n d ụ n g được th ò i cơ do to à n

c ầ u h o á đem lạ i để p h á t t r iể n k in h tế, th ự c h iệ n m ụ c tiê u “dân giàu, nước m ạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh". H ơ n bao giờ hết, g á n h n ặ n g đ a n g đ ặ t

lê n v a i N h à nước tro n g v iệ c dẫn d ắ t tiế n t r ìn h h ộ i

n h ậ p đ ầ y cam go này

N ưóc ta g iơ nhập ASEAN

Q u a n hệ V iệ t N a m v ớ i A S E A N đã được t h iế t lậ p

từ r ấ t sóm T rư ố c k h i c h ín h thứ c gia n h ậ p A S E A N ,

V iệ t N a m đã có q u a n hệ c h ặ t chẽ với n h iề u nước

th à n h v iê n củ a tổ chứ c này; đồng thòi, đã th a m g ia

HÀNH CHỈNH NHÀ Nưức TRONG xu THẺ TOẢN CẨU HOẮ

v iê n th ứ 7 củ a H iệ p h ộ i các quổc g ia Đ ôn g N a m A S ự

k iệ n n à y đ á n h d ấ u m ộ t bưóc c h u y ể n b iế n q u a n trọ n g tro n g q u a n hệ V iệ t N a m với các nước tro n g k h u vực

S a u k h i g ia n h ậ p A S E A N , V iệ t N a m đã t íc h cự c

th a m g ia các h o ạ t đ ộn g củ a tô ch ứ c này: T h a m g ia h ộ i

n g h ị cấp cao A S E A N V tạ i B ă n g k ô c n ă m 1995 v ó i tư cách là th à n h v iê n c h ín h thứ c; D ự H ộ i n g h ị Á - A u ( A S E M ) lầ n th ứ n h ấ t t ạ i B ă n g k õ c th á n g 3 1 9 9 6 v ớ i tư cách là m ộ t tro n g n h ữ n g nước s á n g lậ p cơ ch ê h ợ p tá c liê n lụ c đ ịa n ày; T ạ i H ộ i n g h ị B ộ trư ở n g N g o ạ i g ia o

A S E A N 29 t ạ i K u a la lu m p u a th á n g 7/1997, V iệ t N a m được p h â n cô n g là đ iề u p h ô i v iê n p h ụ trá c h q u a n hệ

N g a - A S E A N v à A S E A N - N iu -d i-lâ n ; Đ ặ c b iệ t, g ầ n

đ ây n h ấ t, V iệ t N a m đã đ ă n g c a i và tổ ch ứ c t h à n h cô n g

H ộ i n g h ị th ư ợ n g đ ỉn h A S E A N V I và o th á n g 12/1998

t ạ i H à N ộ i và V iệ t N a m được v in h dự trở t h à n h C h ủ tịc h th ư ờ n g trự c A S E A N

S a u k h i g ia n h ậ p A S E A N , V iệ t N a m đã th a m g ia

n h iề u h iệ p đ ịn h c ấ p c h ín h p h ủ , tạ o cơ sở p h á p lý ch o

Chương III Nên hành chính nước ta

trong xu thế toàn cầu hoá

v iệ c p h á t t r iể n hợp tác k in h tế, th ư ơn g m ạ i, đ ầu tư,

k h o a học k ỹ th u ậ t, v ă n hoá xã hội như: H iệ p đ ịn h về

k h u vự c đ ầu tư A S E A N (A IA ); H iệ p đ ịn h hợp tá c công

n g h iệ p (A IC O ); H iệ p đ ịn h k h u vực m ậ u d ịc h tự do

A S E A N (A F T A )

C ũ n g sa u k h i g ia n h ậ p A S E A N , q u a n hệ so n g

p h ư ơ n g g iữ a V iệ t N a m vớ i các th à n h v iê n A S E A N có

đ iề u k iệ n th u ậ n lợ i đê p h á t tr iể n sâu rộ n g v à h iệ u q u ả hơn H iệ n n a y, A S E A N là m ộ t b ạ n h à n g q u a n trọ n g ,

c h iế m k h o ả n g 30% h à n g x u ấ t k h â u củ a V iệ t N a m v ề

đ ầ u tư, các nước A S E A N c h iế m 18% vôn đ ầ u tư nước

n g o à i t ạ i V iệ t N a m

N h ữ n g v ấ n đề còn tồn tạ i tro n g q u a n hệ g iữ a V iệ t

N a m v ớ i các nưóc A S E A N đã và đ ang từ n g bước được

g iả i q u y ế t th ô n g q u a th ư ơ n g lư ợ n g (thoả th u ậ n về các

n g u y ê n tắ c ứ n g xử cơ b ả n tro n g k h u vự c t r a n h c h ấ p

T rư ờ n g Sa, th o ả th u ậ n về v iệ c tạo th u ậ n lợ i cho V iệ t

k iề u n h ậ p quổc tịc h vào các quốc gia A S E A N , k h a i

th ô n g sự hợp tá c về sông M êkông )

C ó th ể n ói, v iệ c V iệ t N a m trỏ th à n h th à n h v iê n

c h ín h th ứ c c ủ a A S E A N là m ột sự k iệ n lịc h sử có n h iề u

ý n g h ĩa , m ở ra tr iể n vọtig m ỏi vê m ôi q u a n hệ lá n g

g iề n g th â n h ữ u g iữ a n h ữ n g nước có ch ê độ c h ín h t r ị,

x ã h ộ i k h á c n h a u n h ư n g c ù n g hợp tác v ì h oà b ìn h , ôn

đ ịn h và p h á t t r iể n tro n g k h u vực

HÀNH CHÍNH NHÀ Nưức TRONG xu THẾ TOÀN CẨU HOẤ

Đ ê th ự c h iệ n tô t sự hợp tá c g iữ a V iệ t N a m v ớ i cá c nước A S E A N tro n g đ iề u k iệ n cụ th ể h iệ n n a y, c ầ n

q u a n tâ m đến m ộ t sô' v ấ n đề c h ín h n h ư sau:

h o ạ t Q u ố c g ia n à o có đ iề u k iệ n tố t h ơn , c h u ẩ n b ị tố t

h ơn v à n h ữ n g m ặ t h à n g n à o có đ ủ đ iề u k iệ n t h a m

P h ilip p in ) v à k h u vực tă n g trư ở n g th u ộ c t iể u v ù n g

sô n g M é k ô n g P h á t t r iể n hợp tá c g iữ a cá c k h u v ự c