Bài giảng Quản lý Nhà nước về văn hóa - thông tin: Bài 1.1 - Đại cương về quản lý Nhà nước

Bài giảng Quản lý Nhà nước về văn hóa - thông tin: Bài 1.1 - Đại cương về quản lý Nhà nước trình bày khái niệm về quản lý Nhà nước, quản lý Nhà nước về văn hóa, đối tượng của quản lý Nhà nước, nhiệm vụ quản lý Nhà nước và một số nội dung khác.

Đối tượng: Lớp QLVH

Thời gian: 45 tiết

Giảng viên soạn và giảng

TS Phan Quốc Anh

Mục đích – yêu cầu

Môn học này nhằm mục đích cung cấp cho sinh viên những kiến thức cơ bản về QLNN nói chung và QLNN trong lĩnh vực VHTT nói riêng

- Kiến thức chung về QLNN

- Những đặc trưng cơ bản trong QLNN

- Chức năng và nội dung QLNN về VHTT

- Những cơ quan đảm trách chức năng QLNN

Sau khi học môn này,

SV có cơ sở để học chuyên sâu các môn QLNN chuyên ngành

văn hóa

Môn này gồm có 5 bài

1 Đại cương về Quản lý nhà nước

Bài 1:

ĐẠI CƯƠNG VỀ

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC

1 KHÁI NIỆM

Quản lý là gì?

Nhà nước là gì?

Quản lý nhà nước là gì?

Quản lý nhà nước về văn hoá là gì?

Quản lý nhà nước là gì? Là thực hiện

quyền lực chính trị của nhà nước đó đối với tất cả các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh quốc phòng

v.v…

1 KHÁI NIỆM

Quản lý nhà nước về VHTT là gì?

Quản lý ai? Quản lý cái gì? (đối

tượng quản lý)

Là quản lý toàn bộ hoạt động văn hóa

và thông tin, toàn bộ nền văn hóa

quốc gia (văn hóa vật thể, văn hóa phi vật thể và những hoạt động của con người liên quan đến văn hóa).

1 KHÁI NIỆM

Quản lý nhà nước về VHTT là gì?

Quản lý để làm gì?

(mục đích quản lý)

Để đảm bảo sự phát triển của văn hóa thông tin theo đúng định hướng của Đảng và Nhà nước, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ và sáng

tạo văn hóa của nhân dân

Khái niệm QLNN về Văn hóa

Quản lý nhà nước về văn hóa là

sự quản lý của nhà nước đối với toàn bộ hoạt động văn hóa của quốc gia bằng quyền lực của

nhà nước thông qua hiến pháp, pháp luật và các cơ chế chính

sách nhằm đảm bảo sự phát

triển của nền văn hóa

2 ĐỐI TƯỢNG QUẢN LÝ

• 2.1 Quản lý văn hoá vật thể: quản lý các

loại hình di tích, danh lam thắng cảnh,

hiện vật bảo tồn bảo tàng (cổ vật, công cụ lao động, nhạc cụ, trang phục, tác phẩm nghệ thuật vật thể v.v…)

• 2.2 Quản lý văn hoá phi vật thể: di sản

văn hoá dân gian, các tác phẩm văn hoá nghệ thuật vô thể

2 ĐỐI TƯỢNG QUẢN LÝ

• 2.3 Quản lý các hoạt động văn hoá

- Những hoạt động sáng tạo văn hoá

- Những hoạt động văn hoá tâm linh: hoạt động tôn giáo, tổ chức lễ hội, lễ nghi v.v…

- Những hoạt động bảo quản sản phẩm văn hoá, phổ biến, truyền đạt, nhân bản

- Những hoạt động xuất khẩu và nhập khẩu văn hoá, những hoạt động giao lưu văn

hoá

• 2.4 Quản lý chủ thể hoạt động văn hoá

(những con người tham gia vào các hoạt động

quản lý, sáng tạo, phổ biến và hưởng thụ văn hoá)

- Những người quản lý văn hoá: cán bộ văn hoá thông tin các cấp

- Những người hoạt động sáng tạo: Nhà văn, nhà thơ, hoạ sĩ, nhạc sĩ, nghệ sĩ v.v…

- Những người phổ biến sản phẩm văn hoá: nhà xuất bản, nghệ sĩ biểu diễn, hướng dẫn viên du lịch v.v…

- Những người hưởng thụ văn hoá: quần chúng nhân dân, công chúng v.v…

đảm bảo điều kiện cho sự sáng tạo,

đảm bảo thoả mãn nhu cầu văn hoá

ngày càng cao của nhân dân

• 3.5 Quản lý phải đi trước để định hướng, xác lập các khuôn mẫu, các chuẩn mực

để dẫn dắt nền văn hoá

4 CƠ CHẾ QUẢN LÝ

• Khái niệm: Cơ chế quản lý là hệ

thống những nguyên tắc, quy tắc,

những hình thức và phương pháp

quản lý trong từng giai đoạn phát

triển của văn hoá.

• Cơ chế quản lý còn được hiểu là công

cụ, thông qua đó nhà nước quản lý

được toàn bộ đối tượng hoạt động

văn hoá

4 CƠ CHẾ QUẢN LÝ

• Cơ chế quản lý bao gồm:

- Các chuẩn mực pháp lý: Hiến pháp, pháp luật và các văn bản dưới luật, đường lối văn hoá, chính sách văn

hoá và hệ thống thiết chế, tổ chức bộ máy quản lý.

CƠ CHẾ QUẢN LÝ

NGUYÊN TẮC

QUẢN LÝ

TỔ CHỨC

BỘ MÁY

CHÍNH SÁCH VĂN HOÁ

HIẾN PHÁP

VÀ PHÁP LUẬT

5 CHỨC NĂNG VÀ NỘI DUNG CỦA QLNN

5.1 Chức năng: (Có 2 chức năng chính:

“xây” và “chống”)

5.1.1 Chức năng “xây”: là tổ chức xây

dựng nền văn hóa, xây dựng và điều hành hoạt động hệ thống thiết chế, các hoạt động văn hóa: báo chí (viết, nói, hình), bảo tàng, thư viện, di sản văn hóa, các cơ quan

nghiên cứu, trường văn hóa nghệ thuật, nhà hát v.v…

(tư tưởng chống đối, thiếu lành

mạnh, đồi trụy, độc hại, phá hoại

di sản văn hóa v.v…)

5.1.3 Phương châm quản lý: lấy

“xây” để “chống”.

Chúng ta phải quan tâm, tạo nhiều sân chơi lành mạnh, hấp dẫn cho nhân dân, nhất là lớp trẻ, để lôi kéo họ tránh xa những tụ điểm văn hóa thiếu lành mạnh: cờ bạc, đua

xe, mại dâm, ma túy.

5.2.1 Tuyên truyên chủ trương,

chính sách của Đảng và nhà nước

về văn hoá:

- Sơ lược về quá trình hình thành và phát triển lý luận và đường lối văn hoá của Đảng

- Xây dựng nền văn hoá Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc (NQ

TW5)

5.2 Nội dung

- Làm cho văn hoá thực sự là nền

5.2.2 Phần “xây”

Xây dựng hạ tầng phục vụ đời sống

xã hội, hệ thống thiết chế văn hoá

Hạ tầng phục vụ đời sống xã hội:

- giáo dục, y tế, văn hoá

Hệ thống thiết chế văn hoá

- Hoàn thiện hệ thống cơ quan quản lý

hành chính nhà nước về văn hoá các cấp

- Xây dựng hệ thống các đơn vị hoạt động

sự nghiệp văn hoá các cấp

- Xã hội hoá hoạt động kinh doanh, dịch

vụ văn hoá

+ Đẩy mạnh phong trào toàn dân đoàn kết xây

dựng đời sống văn hoá (thôn, khu phố, cơ

quan, đơn vị văn hoá)

+ Xây dựng nền văn học nghệ thuật đỉnh cao

(các ngành nghệ văn học nghệ thuật tiên tiến

nhưng vẫn đậm đà bản sắc Việt Nam )

+ Nghiên cứu, sưu tầm và phát huy văn hoá

dân gian (làm yếu tố gốc cho đậm đà bản sắc)

+ Quản lý sự phát triển văn hoá hài hoà với sự

phát triển kinh tế, làm cho văn hoá vừa là mục

tiêu, vừa là động lực của sự phát triển, dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn

minh

5.2.3 Phần chống

• Chống tư tưởng lệch lạc, trái

với đường lối văn hoá văn nghệ

của Đảng (chống những tư

tưởng chống phá Đảng, Nhà

nước, chống phá chế độ, đi

ngược lại nguyện vọng của

nhân dân, gây mất ổn định

chính trị, phá hoại sự phát triển)

5.2.3 Phần chống

• Chống văn hoá phẩm thiếu lành

mạnh, đồi truỵ, bạo lực, trái với

thuần phong mỹ tục của người Việt

Nam (phim ảnh, sách báo, internet,

vũ trường, mại dâm, ma tuý, bạo

lực…)

• Chống sự thoái hoá về đạo đức, lối

sống, tham ô, tham nhũng (những

mặt trái của cơ chế thị trường)

Xin trân trọng cảm ơn!